Base description which applies to whole site
+Toon begrotingsfasen

3.5 Artikel 15 Hoofdvaarwegennet

Op dit artikel worden de producten op het gebied van rijksvaarwegen verantwoord. Dit betreffen de onderdelen exploitatie, onderhoud en vernieuwing, ontwikkeling, geïntegreerde contractvormen/PPS, netwerkgebonden kosten en de investeringsruimte. De doelstellingen van het onderliggende beleid zijn terug te vinden in de begroting Hoofdstuk XII en vinden hun oorsprong in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) en de Nota Mobiliteit (NoMo) (Kamerstukken II 2004-2005, 29 644, nr. 6). Het artikel Hoofdvaarwegennet op het Mobiliteitsfonds is gerelateerd aan beleidsartikel 18 Scheepvaart en havens op de begroting Hoofdstuk XII.

Tabel 53 Budgettaire gevolgen van uitvoering art. 15 Hoofdvaarwegennet (bedragen x € 1.000)
 

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Verplichtingen

1.034.388

1.123.248

933.856

933.275

1.018.112

1.012.423

1.019.011

Uitgaven

1.042.935

1.435.145

1.295.676

1.129.740

1.084.868

1.115.507

995.993

Waarvan juridisch verplicht (percentage)

  

96%

    

15.01 Exploitatie

11.010

11.158

10.433

9.654

9.344

9.187

9.187

- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS

11.010

11.158

10.433

9.654

9.344

9.187

9.187

15.02 Onderhoud en vernieuwing

391.031

466.304

450.556

460.281

396.001

428.415

341.046

15.02.01 Onderhoud

339.381

390.503

379.582

316.825

226.985

224.880

151.631

- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS

335.809

337.250

368.020

315.939

226.288

223.724

151.146

15.02.04 Vernieuwing

51.650

75.801

70.974

143.456

169.016

203.535

189.415

- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS

0

73.294

41.105

37.994

41.434

36.779

41.363

15.03 Ontwikkeling

226.735

296.795

357.466

184.835

219.754

259.425

266.798

15.03.01 Aanleg

223.697

271.319

302.616

78.606

152.261

111.264

24.435

15.03.02 Planning en studies

3.038

25.476

54.850

106.229

67.493

148.161

242.363

- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS

1.843

1.365

1.624

1.625

1.625

1.103

1.178

15.03.03 Optimalisering gebruik

       

15.04 Geïntegreerde contractvormen/PPS

56.765

280.529

106.058

106.045

91.657

59.778

55.128

15.06 Netwerkgebonden kosten HVWN

357.394

380.359

371.163

368.925

368.112

358.702

323.834

15.06.01 Apparaatskosten RWS

320.780

335.959

340.381

338.221

337.045

327.542

292.395

- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS

320.780

335.959

340.381

338.221

337.045

327.542

292.395

15.06.02 Overige netwerkgebonden kosten

36.614

44.400

30.782

30.704

31.067

31.160

31.439

- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS

36.614

44.400

30.782

30.704

31.067

31.160

31.439

Ontvangsten

112.206

85.359

74.241

5.957

9.627

2971

1.741

15.09 Ontvangsten

       

Budgetflexibiliteit

Met uitzondering van planning en studies, zijn alle budgetten in 2022 juridisch verplicht op de peildatum 1 januari 2022.

Onderstaand zijn de beschikbare budgetten tot en met 2035 per jaar gepresenteerd op het niveau van artikelonderdeel. In de verdiepingsbijlage bij de begroting zijn de mutaties op hetzelfde detailniveau toegelicht voor de periode tot en met 2035.

Tabel 54 Artikel 15 Hoofdvaarwegennet (bedragen x € 1.000)
  

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

15

Hoofdvaarwegennet

Uitgaven

1.435.145

1.295.676

1.129.740

1.084.868

1.115.507

995.993

816.191

684.906

15.01

Exploitatie

 

11.158

10.433

9.654

9.344

9.187

9.187

9.187

9.187

15.02

Onderhoud en vernieuwing

 

466.304

450.556

460.281

396.001

428.415

341.046

258.768

227.226

15.03

Ontwikkeling

 

296.795

357.466

184.835

219.754

259.425

266.798

168.340

58.197

15.04

Geïntegreerde contractvormen/PPS

 

280.529

106.058

106.045

91.657

59.778

55.128

54.686

62.296

15.06

Netwerkgebonden kosten HVWN

 

380.359

371.163

368.925

368.112

358.702

323.834

325.210

328.000

15

Hoofdvaarwegennet

Ontvangsten

85.359

74.241

5.957

9.627

2.971

1.741

489

150

15.09

Ontvangsten

 

85.359

74.241

5.957

9.627

2.971

1.741

489

150

Tabel 55 Vervolg (bedragen x € 1.000)
  

2029

2030

2031

2032

2033

2034

2035

2021-2035

15

Hoofdvaarwegennet

Uitgaven

741.230

723.751

860.831

888.464

840.785

1.040.843

812.473

14.463.778

15.01

Exploitatie

 

9.187

9.187

9.187

9.187

9.187

9.187

9.187

141.646

15.02

Onderhoud en vernieuwing

 

212.064

192.237

345.086

358.826

376.222

402.194

376.222

5.290.823

15.03

Ontwikkeling

 

137.443

141.008

118.906

143.572

78.712

259.598

56.892

2.747.741

15.04

Geïntegreerde contractvormen/PPS

 

54.534

53.540

59.873

49.100

48.885

42.085

42.393

1.164.587

15.06

Netwerkgebonden kosten HVWN

 

328.002

327.779

327.779

327.779

327.779

327.779

327.779

5.118.981

15

Hoofdvaarwegennet

Ontvangsten

150

150

150

150

150

150

150

181.585

15.09

Ontvangsten

 

150

150

150

150

150

150

150

181.585

15.01 Exploitatie

Motivering

De activiteiten binnen exploitatie worden uitgevoerd om een vlot, betrouwbaar en veilig scheepvaartverkeer op het hoofdvaarwegennet te realiseren. Er zijn met RWS ten behoeve van exploitatie en Onderhoud en vernieuwing prestatieafspraken gemaakt en er zijn indicatoren opgesteld om aan te sluiten op de beleidsdoelen.

Producten

Bij exploitatie gaat het voornamelijk om de volgende activi­teiten:

  • Verkeersbegeleiding, bediening van objecten en vaarwegmarkering;

  • Monitoring en informatieverstrekking;

  • Vergunningverlening en handhaving;

  • Crisisbeheersing en preventie.

In het goederenvervoer over water is een groei voorzien (NMCA goederenvervoer integraal 2017), die deels met exploitatie wordt gefaciliteerd. Daarnaast dient de betrouwbaarheid en reistijd op orde te worden gebracht. Beleidsdoelstellingen op het gebied van exploitatie zijn:

  • Het zoveel mogelijk beperken van de gemiddelde structurele wachttijd bij sluizen in de hoofdvaarwegen;

  • Het afstemmen van de bediening van bruggen en sluizen op de vraag vanuit de markt.

Vanaf 2014 wordt in overleg met de sector gewerkt aan het zo goed mogelijk vormgeven van de bediening van sluizen en beweegbare bruggen. De Kamer is geïnformeerd over de wijze waarop RWS en haar collega vaarwegbeheerders dit vormgeven, via het stuk «vergezicht bediening sluizen en bruggen» (Kamerstukken II 2015-2016, 34 300 A, nr. 56). In 2019 is de Kamer geïnformeerd welke maatregelen Rijkswaterstaat samen met de sector heeft geselecteerd om de betrouwbaarheid van reistijden te verbeteren in het kader van Beter Bediend (Kamerstukken, 2018–2019, 31 409, nr. 219).

Met het toezicht op het water dat door RWS (onder andere samen met de Politie) wordt uitgevoerd, wordt beoogd de veiligheid voor de gebruikers te borgen. Dit toezicht heeft ook een preventieve werking. Met de inwerkingtreding van de nieuwe Binnenvaartwet is meer nadruk komen te liggen op bestuursrechtelijke handhaving door IenW (in plaats van strafrechtelijke handhaving door de Politie). In geval van calamiteiten, zoals schade en verontreinigingen, wordt hierover bericht en adequaat opgetreden. Hiervoor is een calamiteitenorganisatie operationeel.

Tabel 56 Specificatie bedieningsareaal

Areaalomschrijving

Eenheid

2020

2021

2022

Begeleide vaarweg

km

592

592

592

Bediende objecten

stuks

244

243

242

Toelichting

Alleen de vaarwegen die vanuit vaste verkeersposten worden begeleid, zijn in het hierboven opgenomen areaal meegeteld. De vaarwegen in beheer bij RWS die met patrouillevaartuigen worden bestreken zijn derhalve niet meegerekend. Het aantal bediende objecten neemt in 2022 af vanwege de sloop van de Roggebotsluis in het kader van het project IJsseldelta Fase 2 regionale percelen.

15.02 Onderhoud en vernieuwing

Motivering

Onderhoud en vernieuwing wordt uitgevoerd om het Hoofdvaarwegennet in een staat te houden die noodzakelijk is voor het faciliteren van vlot, betrouwbaar, veilig en duurzaam vervoer van goederen.

Producten

Het regulier onderhoud en vernieuwing van rijksvaarwegen omvat maatregelen aan bodems, oevers, kunstwerken zoals sluizen en bruggen, verkeersvoorzieningen, landschap en milieu en voorzieningen voor exploitatie, zoals verkeerscentrales. In bijlage 4 ‘Instandhouding’ van deze begroting wordt uitgebreid ingegaan op de werking van de instandhouding van de netwerken die onder verantwoordelijkheid van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat vallen.

15.02.01 Onderhoud

Een voorwaarde voor het optimaal gebruiken van het vaarwegennet is de bedrijfszekerheid van de infrastructuur van de vaarwegen.

De activiteiten zijn erop gericht, om de scheepvaart (beroeps- en recreatievaart) zo goed mogelijk te faciliteren. Het betreft maatregelen om de breedte en diepte van de vaarweg te handhaven. Daarnaast betreft het maatregelen om de kunstwerken (sluizen en bruggen) en verkeersvoorzieningen te laten functioneren. Om verkeersoverlast tot een minimum te beperken, worden zowel de werkzaamheden binnen onderhoud als werkzaamheden die voortkomen uit het ontwikkelingprogramma goed afgestemd. Binnen onderhoud vallen zowel het preventief als het correctief onderhoud.

Kustwacht

De Kustwacht Nederland is een organisatie met eigen taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden. De directeur Kustwacht maakt jaarlijks een Activiteitenplan en Begroting (APB) en legt dit voor aan de raad voor de kustwacht. De ministerraad stelt het APB vervolgens vast. De directeur Kustwacht beschikt over een informatiecentrum, schepen, surveillancevliegtuigen en helikopters.

De Minister van IenW is als coördinerend minister voor Noordzee-aangelegenheden verantwoordelijk voor totstandkoming van geïntegreerd beleid voor de Noordzee en het Gecombineerd Jaarplan voor de uitvoeringtaken door de Kustwacht. De Minister van Defensie is beheerder van de Kustwacht. De overzichtsconstructie Kustwacht is als bijlage 3 'Overzichtsconstructie Kustwacht' aan deze begroting toegevoegd.

Overdracht Brokx-Nat

De nog over te dragen vaarwegen in het kader van Brokx-Nat zijn in beeld gebracht in een eindbalans, op basis waarvan de Tweede Kamer in 2002 is geïnformeerd (Kamerstukken II 2002–2003, 28 600 XII, nr. 17). Op dit artikel wordt o.a. de betaling aan provincies en gemeenten voor het onderhoud aan kanalen in Drenthe en wegen en paden Texel verantwoord. Er is met de provincies Groningen en Drenthe overeenstemming bereikt over de hoogte van de afkoop van het onderhoud, waarmee de overdracht aan de provincies Groningen in 2022 en Drenthe in 2021 definitief kunnen worden afgerond.

Meetbare gegevens

In onderstaande figuur is een verdeling gegeven van de onderhoudskosten voor kunstwerken oevers, bodems en verkeersvoorzieningen. Deze percentages zijn gebaseerd op een meerjarig gemiddelde.

Figuur 6 Verdeling onderhoudskosten (in percentages)

Tabel 57 Areaal Onderhoud
 

Eenheid

Omvang 2022

Budget x € 1.000 2021

Vaarwegen

km

7.071

379.582

Toelichting

Het totale areaal is een optelling hoofdtransportassen, hoofdvaarwegen en overige vaarwegen van in totaal afgerond 3.426 kilometer en van zeecorridors en zeetoegangsgeulen van in totaal afgerond 3.646 kilometer. Tezamen is dit afgerond 7.071 kilometer. Er worden in 2022 geen veranderingen voorzien.

Tabel 58 Indicatoren Onderhoud

Indicator

2019

2020

Streefwaarde 2021

Streefwaarde 2022

Geplande stremmingen (gehele areaal)

Niet beschikbaar

0,3%

0,8%

0,8%

- Hoofdtransportas

Niet beschikbaar

0,1%

0,8%

0,8%

- Hoofdvaarweg

Niet beschikbaar

0,2%

0,8%

0,8%

- Overige Vaarweg

Niet beschikbaar

0,5%

0,8%

0,8%

Ongeplande stremmingen (gehele areaal)

Niet beschikbaar

0,4%

0,2%

0,2%

- Hoofdtransportas

Niet beschikbaar

0,1%

0,2%

0,2%

- Hoofdvaarweg

Niet beschikbaar

0,4%

0,2%

0,2%

- Overige Vaarweg

Niet beschikbaar

0,4%

0,2%

0,2%

Toelichting

De geplande en ongeplande stremmingen geven een beeld van de betrouwbaarheid en beschikbaarheid van de sluizen en bruggen op de vaarwegen. De percentages zijn berekend door de gestremde uren voor het maatgevend schip af te zetten tegen de totale bedientijd van deze objecten. De streefwaarden betreffen de afgesproken maximale waarden. Door uitgesteld onderhoud, ouderdom en intensiever gebruik neemt de kans op ongeplande uitval van objecten toe.

De indicator Passeertijd sluizen is opgenomen bij beleidsartikel 18 Scheepvaart en havens in de begroting Hoofdstuk XII.

15.02.04 Vernieuwing

Op dit artikel staan de beschikbare budgetten voor Vervanging en Renovatie van het Hoofdvaarwegennet. Sinds medio vorige eeuw is in hoog tempo een groot deel van de infrastructuur aangelegd. Het is van belang dat de veiligheid en de beschikbaarheid van het Hoofdvaar­wegennet in stand worden gehouden tegen de achtergrond van een beperkte technische levensduur van kunstwerken. Het einde van de levensduur kan ontstaan door de ouderdom van het kunstwerk of door intensiever gebruik dan bij het ontwerp is voorzien. De verwachting is dat deze problematiek geleidelijk toeneemt. Op basis van onderzoek wordt een analyse gemaakt voor welke kunstwerken wanneer vervanging of renovatie aan de orde is. RWS bekijkt via inspecties waar maatregelen nodig zijn. Voor een zichtperiode van ongeveer 7 jaar is dit vooruit te plannen in concrete projecten. Voor de periode daarna zijn budgetten beschikbaar, maar wordt de invulling van het programma in latere jaren concreet. De werkwijze staat verder toegelicht in bijlage 4 'Instandhouding'. In het MIRT projectenoverzicht worden onderliggende projecten inzichtelijk gemaakt.

Vernieuwingen en renovaties van kunstwerken worden ondergebracht binnen het programma Vervanging en Renovatie. De scope van het programma omvat alle kunstwerken waar zich binnen de duur van het programma een levensduurproblematiek voordoet met mogelijke ernstige gevolgen voor de veiligheid en beschikbaarheid van het Hoofdvaarwegennet. De projecten in het programma Vervanging en Renovatie verlengen de levensduur van de kunstwerken, zodat de veiligheid en de beschikbaarheid van de bestaande infrastructuur in stand wordt gehouden.

15.03 Ontwikkeling

Motivering

Onder dit programma vallen alle activiteiten die noodzakelijk zijn voor de realisatie- en studie activiteiten bij het hoofdvaarwegennet.

15.03.01 Aanleg

Producten

In 2022 wil IenW de volgende mijlpalen realiseren:

Tabel 59 Mijlpalen Hoofdvaarwegennet 2022

Mijlpaal

  

Openstelling

Capaciteitsuitbreiding ligplaatsen Beneden Lek

 

Zeetoegang IJmond

Start aanleg

 

Belangrijkste (budgettaire) aanpassingen

  • Subsidie Walstroom: Voor de structurele aanpak van de stikstofproblematiek is er vanuit de bronmaatregelen stikstof € 12 miljoen vrijgemaakt voor walstroom voor zeeschepen. Aanvullend is hiervoor vanuit het ministerie van LNV € 19 miljoen beschikbaar gesteld afkomstig van de Subsidieregeling sanering varkenshouderijen (Srv). De stikstofruimte met de bijdrage van LNV gecreëerd wordt toegevoegd aan het stikstofregistratiesysteem t.b.v. woningbouw. Met de subsidieregeling Walstroom zal worden bijgedragen aan een aantal projecten die walstroomvoorzieningen voor zeeschepen realiseren. Walstroom leidt tot stikstofreductie doordat het zeeschip dat in de zeehaven aan de kade ligt geen hulpmotor of generator meer hoeft te gebruiken voor het opwekken van elektriciteit. Het zeeschip wordt met een kabel en stekker op de (wal)stroomvoorziening aan de kade aangesloten.

  • Nieuwe Sluis Terneuzen: de stijging van het budget wordt voornamelijk veroorzaakt door meerkosten ten gevolge van noodzakelijke technische aanpassingen voor de dienstensteiger (€ 4,2 miljoen) en de prijsbijstelling 2021.

  • Maasroute, modernisering fase 2: de stijging van het budget wordt veroorzaakt door de afrekening van de CEF subsidie (€ 2,7 miljoen), een tegenvaller bij de verdieping Julianakanaal (€ 10,7 miljoen) en de prijsbijstelling 2021.

  • Wilhelminakanaal Sluis II: De planuitwerking kost meer tijd, waardoor de projectbeslissing vertraagd is.

Tabel 60 Projectoverzicht behorende bij 15.03.01: Aanleg Hoofdvaarwegennet (bedragen x € 1 miljoen)
 

Projectbudget

Kasbudget

Openstelling

Toelichting

Projectomschrijving

huidig

vorig

t/m 2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

later

huidig

vorig

 

Projecten Nationaal

             

Beter Benutten

16

16

16

       

 

Impuls Dynamisch Verkeersmanagement Vaarwegen

101

101

100

     

1

 

2018

2018

 

Walradarsystemen

26

26

24

     

2

 

divers

divers

 

Regeling Kadermuren

10

10

 

3

2

2

1

1

  

 

Subsidie Walstroom

31

   

26

5

    

1

Projecten Noordwest-Nederland

             

De Zaan (Wilhelminasluis)

13

13

10

   

3

   

2020

2020

 

Projecten Zuidwest-Nederland

             

Capaciteitsuitbreiding ligplaatsen Beneden-Lek

14

13

2

6

1

    

4

2022

2022

 

Capaciteitsuitbreiding overnachtingsplaatsen Merwedes

10

9

6

1

     

3

2021

2021

 

Nieuwe Sluis Terneuzen

1028

1012

554

183

166

41

42

42

  

2023

2023

2

Projecten Zuid-Nederland

             

Maasroute, modernisering fase 2

657

645

595

17

15

15

13

   

2023

2023

3

Wilhelminakanaal Tilburg

98

98

95

    

1

 

1

2019

2019

 

Wilhelminakanaal Sluis II

6

6

3

2

2

     

2025

2023

4

Zuid-Willemsvaart; aanleg Maximakanaal en opwaardering tot Veghel

431

431

424

      

6

2015

2015

 

Projecten Oost Nederland

             

Toekomstvisie Waal

137

134

36

21

33

14

21

12

  

2022

2022

 

Verruiming Twentekanalen fase 2

176

172

17

62

83

13

    

2023

2023

 

Projecten Noord-Nederland

             

Vaarweg Lemmer - Delfzijl fase 1; verbetering tot klasse Va

293

284

280

7

5

     

2019

2019

 

Verruiming vaarweg Eemshaven-Noordzee

39

39

37

     

2

 

2017

2017

 

Lichteren buitenhaven IJmuiden en Energiehaven

37

37

 

24

5

3

    

nnb

nnb

 

Overige projecten

             

Kleine projecten / Afronding projecten

202

1

190

3

3

2

1

1

1

    

Afrondingen

 

3

 

1

 

‒ 1

4

      

Totaal uitvoeringsprogramma

3.305

3.034

2.448

332

322

94

85

57

6

14

   

Aanleg uitgaven op MF 15.03.01 mbt planning en studies

   

6

14

4

       

Programma Aanleg

   

338

337

98

85

57

6

14

   

Uitgaven mbt planning en studies op MF 15.03.02 mbt het programma aanleg

       

‒ 3

 

‒ 11

   

Budget Aanleg (MF 15.03.01)

   

271

284

79

152

108

24

3

   

Overprogrammering (-)

   

‒ 67

‒ 53

‒ 19

67

54

18

0

   

15.03.02 Planning en studies

Belangrijkste (budgettaire) aanpassingen

  • Bijdrage aan agentschap RWS: door de extrapolatie naar 2035 en prijsbijstelling over 2021 is de bijdrage aan agentschap t.b.v. externe kosten planuitwerkingen met € 4 miljoen toegenomen;

  • Reservering Life Cycle Costs (LCC): door de extrapolatie naar 2035 en prijsbijstelling over 2021 is de reservering voor LCC met € 30 miljoen toegenomen;

  • De reservering voor Search and Rescue-helikopters (SAR) is verlaagd van € 149 miljoen naar € 22 miljoen door een overboeking van € 143 miljoen naar Defensie als IenW bijdrage aan de aanbesteding van een nieuw 10-jarig SAR contract, € 12 miljoen extrapolatie naar 2035 en € 4 miljoen prijsbijstelling 2021.

De overige budgettaire aanpassingen zijn mutaties ten aanzien van prijsbijstelling 2021.

Tabel 61 Projectoverzicht behorende bij 15.03.02: Planning en studies Hoofdvaarwegennet (bedragen x € 1 miljoen)
 

Budget

Planning

Toelichting

Projectomschrijving

huidig

vorig

TB

Openstelling

 

Aanleg uitgaven op MF 15.03.01 mbt planning en studies

‒ 28

‒ 27

nvt

nvt

 

Uitgaven mbt planning en studies op IF 15.03.02 mbt het programma aanleg

14

14

nvt

nvt

 

Projecten Nationaal

     

Bijdrage aan agentschap t.b.v. externe kosten planuitwerkingen

20

16

nvt

nvt

1

Reservering voor LCC

306

276

nvt

nvt

2

Projecten Noordwest-Nederland

     

Capaciteitsuitbreiding ligplaatsen Amsterdam-Lemmer

6

6

 

2025- 2027

 

Vaarweg IJsselmeer-Meppel

28

27

 

2023

 

Projecten Zuidwest-Nederland

     

Capaciteit Volkeraksluizen

157

154

 

2025- 2027

 

Verkeerssituatie splitsing Hollandsch Diep-Dordtsche Kil

10

10

2016

2025- 2027

 

Projecten Oost-Nederland

     

Bovenloop IJssel (IJsselkop tot Zutphen)

38

37

 

2026- 2028

 

Capaciteitsuitbreiding ligplaatsen IJssel

29

28

2019

2023- 2024

 

Projecten Noord-Nederland

     

Verbreding sluiscomplex Kornwerderzand

97

95

 

2025- 2028

 

Vaarweg Lemmer-Delfzijl fase 2

237

232

2017

2024- 2028

 

Overige projecten en reserveringen

878

992

  

3

Projecten in voorbereiding

     

Projecten Noordwest-Nederland

     

Vaarweg Lemmer-Delfzijl fase 2; reservering verkenning bruggen (AP)

     

Projecten Zuidwest-Nederland

     

Kreekraksluizen

     

Projecten Oost-Nederland

     

Verkenning IJssel fase 2

     

Overige projecten in voorbereiding

     

Gesignaleerde risico's

     

afrondingen

1

    

Totaal programma planning en studies

1.793

1.860

   

Begroting (MF 15.03.02)

1.793

1.860

   

Legenda:

  • PB = Projectbesluit

  • TB = Tracébesluit

15.03.03 Optimalisering gebruik

Motivering

Op dit artikelonderdeel worden uitgaven gedaan die de optimalisering van het gebruik van Infrastructuur op de vaarwegen bevorderen. Dit zijn maatregelen die door RWS worden uitgevoerd. Een voorbeeld is de optimalisatie van logistieke routes om modal shift te bevorderen.

Producten

Tabel 62 Projectoverzicht behorende bij 15.03.03 Optimalisering hoofdvaarwegennet (bedragen x € 1 miljoen)
 

Budget

Planning

Projectomschrijving

huidig

vorig

 
    

Totaal Optimalisering gebruik

   

Begroting (MF 15.03.03)

   

15.04 Geïntegreerde contractvormen/PPS

Motivering

Bij infrastructuurprojecten boven het drempelbedrag van € 60 miljoen wordt middels een Publiek Private Comparator (PPC) getoetst of een DBFM-contract meerwaarde op kan leveren. Infrastructuurprojecten die via een DBFM (Design, Build, Finance en Maintain) contract worden aanbesteed, hebben als kenmerk dat sprake is van de overdracht van de integrale onderdelen van een bouwproject (ontwerp, bouw, financiering en onderhoud) aan een private opdrachtnemer. In plaats van een product wordt een dienst uitgevraagd, te weten de beschikbaarheid van de infrastructuur. De betaling voor deze dienst vindt plaats aan de hand van de overeengekomen prestatie die wordt afgezet tegen de daadwerkelijk geleverde prestatie, de beschikbaarheid. De beschikbaarheidsvergoeding wordt pas uitgekeerd na oplevering van het project; tijdens de bouw dient de DBFM-Opdrachtnemer daarom zelf de financiering te regelen. Omdat het project gefinancierd is door banken en/of institutionele beleggers, is sprake van een sterke druk vanuit de financiers op de private opdrachtnemer om de afgesproken prestatie ook te leveren: op tijd en binnen de geraamde kosten. Een lager prestatieniveau leidt tot lagere betalingen, die op hun beurt de terugbetaling van de financiering moeten zekerstellen. In de bouwfase is doorgaans wel sprake van een gedeeltelijke betaling (de partiële beschikbaarheidsvergoeding), als sprake is van de uitbreiding van een bestaande sluis die ook tijdens de verbouwing beschikbaar moet blijven voor de scheepvaart. Bij openstelling van de sluis wordt overgegaan naar een volledige beschikbaarheidsvergoeding. Het afronden van een aanbesteding resulteert in een meerjarige verplichting, van zowel aanleg als ook beheer en onderhoud op het desbetreffende project. Op dit begrotingsartikel bestaat daarmee geen enkele budgetflexibiliteit. Slechts bij onderpresteren van de opdrachtnemer kunnen boetes en kortingen worden aangebracht.

De verplichting aan de DBFM-Opdrachtnemer vervalt aan het einde van de looptijd van het contract waarna het beheer en onderhoud van deze vaarwegdelen en/of objecten terugkomen bij RWS en de bijbehorende budgetten gaan vallen onder het reguliere onderhoudsartikel (artikelonderdeel 15.02 Onderhoud en Vernieuwing).

Producten

De projecten Sluis Limmel, 3e Kolk Beatrixsluis en sluis Eefde zijn opengesteld. Er is sprake van een volledige beschikbaarheidsvergoeding. De looptijd van deze contracten varieert; in onderstaand projectenoverzicht is zichtbaar wanneer de contracten eindigen.

Zeetoegang IJmond verkeert in de afrondingsfase en kent een partiële beschikbaarheidsvergoeding. De volledige beschikbaarheidsvergoeding wordt na openstelling betaald. De looptijd van deze contracten varieert; in onderstaand projectenoverzicht is zichtbaar wanneer de contracten eindigen.

Belangrijkste (budgettaire) aanpassingen

  • Lekkanaal: 3e kolk Beatrixsluis: de verhoging van het projectbudget wordt verklaard door de extrapolatie naar 2035 en mutaties ten aanzien van prijsbijstelling 2021.

  • Zeetoegang IJmond: de inschrijving voor de Selectieve Onttrekking komt hoger uit dan de raming, waardoor aanvullend budget benodigd is. Daarnaast is het budget verhoogd ter dekking van gemaakte meerkosten bij RWS door COVID-19. Bij Voorjaarsnota 2021 zijn hiervoor generale middelen toegevoegd aan artikel 11.03, bij de Ontwerpbegroting zijn de middelen toegevoegd aan de diverse projecten.

Tabel 63 Projectoverzicht behorende bij 15.04: Geïntegreerde contractvormen/PPS Hoofdvaarwegennet (bedragen x € 1 miljoen)
 

Projectbudget

Kasbudget

Openstelling

 

Eind contract

Toelichting

Projectomschrijving

huidig

vorig

t/m 2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

later

huidig

vorig

  

Projecten Noordwest-Nederland

              

Lekkanaal: 3e kolk Beatrixsluis en verbreding kanaalzijde/uitbreiding ligplaatsen

400

415

66

15

15

16

15

15

16

242

2019

2019

2046

1

Zeetoegang IJmond

1.104

1.039

81

239

82

80

68

36

31

487

2022

2022

2045

2

Projecten Zuid-Nederland

              

Capaciteitsuitbreiding sluis Eefde

155

165

21

23

5

7

5

5

5

82

2020

2020

2047

 

Keersluis Limmel

91

90

25

3

3

3

3

3

3

47

2018

2018

2048

 

Afrondingen

              

Totaal

1.750

1.709

193

273

106

106

92

60

55

857

    

Begroting (MF 15.04)

   

273

106

106

92

60

55

     

15.06 Netwerkgebonden kosten Hoofdvaarwegennet

Motivering

Op dit artikelonderdeel worden de aan het netwerk te relateren apparaatskosten (inclusief afschrijving en rente) van RWS en de overige netwerkgebonden kosten geraamd. De overige netwerkgebonden kosten komen ten goede aan exploitatie, onderhoud, ontwikkeling en DBFM, en betreffen taken die gecentraliseerd binnen RWS worden opgepakt. Het gaat bij deze zogeheten landelijke taken onder meer om het verzamelen van basisinformatie, onderhouden van ICT-systemen, het inspecteren van het areaal en de ontwikkeling van kennis en innovatie. Er is gekozen voor centrale uitvoering met het oog op enerzijds uniformiteit in werkwijze en anderzijds kostenbesparing

Rijksrederij

De Rijksbrede Civiele Rijksrederij is een organisatie die nautische diensten levert aan andere overheden zoals het Ministerie van EZK, Financiën (Douane), IenW en de Kustwacht. De Rijksrederij valt onder de verantwoordelijkheid van RWS. De kerntaken van de Rijksrederij zijn:

  • Het ter beschikking stellen van vaartuigen voor een bepaalde tijdsduur (al dan niet met nautische bemanning) met een door de opdrachtgever gespecificeerd dienstverleningsniveau;

  • Het leveren van kennisintensief advies aan overheidsinstellingen bij beheer, ontwerp en aanbesteding van vaartuigen;

  • Het leveren van kennisintensief advies op het gebied van eisen aan bemanningen, veiligheidsmanagement en scheepsuitrustingen.

15.09 Ontvangsten

Motivering

Op dit artikelonderdeel worden de bijdragen van derden aan de producten op het gebied van Rijksvaarwegen, die rechtstreeks aan IenW worden betaald, verantwoord.

Producten

Bijdragen van derden

Dit betreffen de bijdragen van decentrale overheden en andere derden aan projecten.

Tabel 64 Ontvangsten artikel 15 Hoofdvaarwegennet (bedragen x € 1.000)
 

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Bijdragen van derden

85

74

6

10

3

2

Ontvangsten Vaarwegen

85

74

6

10

3

2

Licence