Base description which applies to whole site
+Toon begrotingsfasen

Bijlage 5: Uitwerking Strategische Evaluatie Agenda

In de begroting van 2021 zijn de eerste stappen gezet naar een strategische evaluatie agenda (SEA). In deze ontwerpbegroting is de SEA nader uitgewerkt aan de hand van de vierde voortgangsrapportage Inzicht in Kwaliteit (Kamerstukken II 2020/21, 31865, nr. 184). Het doel van de SEA is om betere en meer bruikbare inzichten te krijgen in de (voorwaarden voor) doeltreffendheid en doelmatigheid van beleid, het meer benutten van deze inzichten en daarmee uiteindelijk een hogere maatschappelijke toegevoegde waarde van beleid.

De SEA bevat per beleidsartikel eens in de vier tot zeven jaar een beleidsdoorlichting. Daarnaast bevat de SEA een overzicht van de geplande evaluatieonderzoeken, monitors en overig onderzoek waarmee wordt gestreefd naar inzichten om het bestaande beleid te verbeteren en nieuwe beleidsopties vooraf te beoordelen.

De beleidsartikelen van de begroting vormen de thematische basis van de SEA. Beleidsdoorlichtingen blijven per beleidsartikel en waar nodig per artikelonderdeel plaatsvinden. De artikelen van de BZK begroting zijn in lijn met de beleidsprioriteiten in vier inhoudelijk samenhangende thema's geclusterd: sterke en levendige democratie, duurzaam wonen en leven in heel Nederland, waardegedreven digitale overheid en versnelling naar een grenzeloos samenwerkende overheid.

In de SEA zijn ook de periodieke doorlichtingen van de agentschappen van BZK opgenomen. De agentschapsdoorlichtingen maken in principe geen directe koppeling met de gemaakte beleidskeuzes, maar dragen bij aan het inzicht in de uitvoering van het gevoerde beleid.

Tabel 90 Thema sterke en levendige democratie

AO

Subthema

Type onderzoek

Afronding

Toelichting onderzoek

1.1

Bestuur en regio

Ex-post

2021

Evaluatie Nationaal Actieplan Bevolkingsdaling

  

Overig onderzoek

2021

ROB advies Normeringssystematiek

  

Overig onderzoek

2021

Visitatiecommissie financiële beheersbaarheid Sociaal Domein

  

Ex-durante

2021

Lerende evaluatie IBP Vitaal Platteland

  

Monitor

2021-2022

Monitoring- en leertraject Regio Deal Lab Governance

  

Ex-post

2021-2022

Evaluatie Jongerenevenementen i.h.k.v. het programma Onbegrensd

  

Overig onderzoek

2021-2022

Onderzoeken en adviezen voor de herziening van de financiële verhoudingen

  

Monitor

2021-2022

Data Financiën Decentrale Overheden

  

Overig onderzoek

2021-2022

Community of Practice Agenda Stad/Citydeals

  

Monitor

2022

Staat van het Bestuur

  

Ex-post

2022

Evaluatie Subsidieregeling oorlogsgravenstichting

  

Overig onderzoek

2021-2023

Onderzoek Publieke waardecreatie door Bestuurlijk Regionale Ecosystemen

  

Ex-post

2023

Beleidsdoorlichting Openbaar bestuur en democratie

  

Ex-post

2024

Evaluatie Kenniscentrum Conventionele Explosieven (KCE)

1.2

Democratie

Ex-post

2022

Evaluatie Democratie in Actie

  

Monitor

2022

Monitor Integriteit decentrale politieke ambtsdragers

  

Overig onderzoek

2022

Onderzoek naar het gebruik van het wettelijk instrumentarium door raads- en statenleden

  

Overig onderzoek

2022

Lokaal kiezersonderzoek 2022

  

Overig onderzoek

2022

Onderzoek naar de rekrutering van kandidaten voor de gemeenteraadsverkiezingen

  

Ex-post

2022

Evaluatie Wet aanpak woonoverlast

  

Monitor

2022

Leefbaarometer

  

Overig onderzoek

2023

Onderzoek naar gebiedsgerichte aanpak van leefbaarheid en veiligheid

  

Ex-post

2023

Beleidsdoorlichting Openbaar bestuur en democratie

2

Nationale veiligheid

  

N.v.t.

Toelichting

In 2022 wordt de Staat van het Bestuur opgemaakt. Een goed functioneren van het bestuur is belangrijk voor iedereen. Daarom volgt het Ministerie van BZK de feiten en ontwikkelingen. Hierdoor worden trends zichtbaar en kan beleid ontwikkeld en onderbouwd worden. De Staat van het Bestuur omvat de hele breedte van democratie, bestuur en regio en vormt daarmee een integraal overzicht.

Het inzichtelijk maken van de effectiviteit van beleid gebeurt veelal per beleidsterrein of -programma op verschillende manieren, al of niet samen met andere kennispartners en adviesraden. Het gaat bijvoorbeeld om:

  • Sinds 2019 monitort BZK met LNV de ontwikkelingen in de governance bij het merendeel van de Regio Deals, via een monitoring- en leertraject «Regio Deal Governance Lab». Dit stelt rijk en regio in staat samen te leren van deze vernieuwende aanpak en effectiever samen te gaan werken.

  • Het gebiedsgericht werken kent monitor- en leertrajecten zoals de Community of Practices van Agenda Stad/Citydeals en de expertisetrajecten van het Actieplan Bevolkingsdaling, maar ook datagerichte monitoring zoals de inventarisatie van regionale samenwerkingsverbanden (onderdeel van Staat van het Bestuur) en de Data Financiën Decentrale overheden.

  • Om feitelijk zicht te krijgen op de effectiviteit van regionale bestuurlijke samenwerking laten we een meerjarig wetenschappelijk onderzoek met casussen uit de praktijk uitvoeren. Tussentijds worden bevindingen naar buiten gebracht.

  • De herziening van de financiële verhoudingen is een zodanig complexe en omvangrijke opgave, dat er vanaf 2019 een reeks aan (ex ante) onderzoeken en doorrekeningen op ons verzoek plaatsvindt. De Raad voor het Openbaar Bestuur ondersteunt ons in dit proces.

  • De financiële situatie bij decentrale overheden wordt continu bijgehouden en ontsloten via de website findo.nl.

  • De doorwerking en effecten van beleidsacties zoals Democratie in Actie of gebiedsgerichte aanpakken rond Leefbaarheid en veiligheid worden gemonitord.

  • Met de Leefbaarometer wordt een basis geboden aan beleidsinterventies op het terrein van leefbaarheid en veiligheid.

  • Er vindt permanente langjarige dataverzameling plaats rond het functioneren van de decentrale democratie, in de vorm van kiezersonderzoek, burgerperspectief of het functioneren van politieke ambtsdragers.

  • Mede om andere departementen en overheden goed te faciliteren wordt onderzoek verricht naar de aanpak en werking van democratische innovaties zoals burgerfora.

Naar aanleiding van de evaluatie en monitoring van beleidsprogramma’s bekijken we welke benodigde inzichten nog ontbreken, om daarmee de strategische evaluatieagenda door te ontwikkelen.

Tot slot zorgen we ervoor dat we inzichten krijgen over de inrichting en organisatie van goed bestuur, waarbij verleden, heden en toekomst in ogenschouw worden genomen.

Zo heeft eind 2020 de Studiegroep Interbestuurlijke en Financiële verhoudingen BZK, IPO en VNG een spiegel voorgehouden en handvatten gegeven voor de herijking en versterking van de interbestuurlijke en financiële verhoudingen. Daarnaast maken we gebruik van de analyses en adviezen van diverse externe partijen, die voor BZK van belang zijn. Bijvoorbeeld de voorlichting van de Raad van State (24 maart 2021) en de adviesrapporten ‘Rust-Reinheid-Regelmaat’ en ‘Rol nemen, ruimte geven’ van de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB).

Tabel 91 Thema duurzaam wonen en leven in heel Nederland

AO

Subthema

Type onderzoek

Afronding

Toelichting onderzoek

3.1

Woningmarkt

Ex-post

2021

Evaluatie Subsidieregeling kennisoverdracht en experimenten wonen

  

Ex-post

2021

Evaluatie Platform 31 vervolgevaluatie

  

Ex-post

2021

Evaluatie Wet doorstroming huurmarkt 2015

  

Monitor

2021

Landelijke monitor studentenhuisvesting

  

Ex-ante

2021

Ex ante onderzoek naar huurregulering middenhuur

  

Monitor

2022

WoON2021

  

Monitor

2022

Monitoringsonderzoek convenant koopketen

  

Monitor

2022

Monitor ouderenhuisvesting

  

Monitor

2022

Monitor nieuwbouw corporaties

  

Ex ante

2022

Onderzoek huurregelgeving t.b.v. Klimaatakkoord (doorwerking standaard en streefwaarden in WWS en mogelijkheden tot huurverlaging)

  

Agentschapsdoorlichting

2022

Agentschapsdoorlichting Dienst van de Huurcommissie

  

Ex-post

2022

Beleidsdoorlichting Woningmarkt

3.3

Woningbouw

Ex-ante

2021

Onderzoek Verkenning onrendabele top woningbouw projecten. Analyse op hoofdlijnen publieke tekorten landelijke woningbouwplannen 2021-2030

  

Ex-ante

2021

Uitwerking gedetailleerde businesscases voor de 14 grootstedelijke gebieden.

  

Ex-durante

2021

Tussentijdse evaluatie woondeals

  

Overig onderzoek

2021

Onderzoek geluid woningbouw omgeving Schiphol (in samenwerking met het Minsterie van IenW)

  

Ex-post

2021

Evaluatie Nationale woonagenda

  

Overig onderzoek

2021

Onderzoek cijfers Flexwonen (CBS)

  

Overig onderzoek

2021

Onderzoek naar afwegingskader flexwonen (PBL)

  

Overig onderzoek

2021

Adviesaanvraag Deltacommissaris omtrent maatregelen en middelen noodzakelijk om woningbouw klimaat robuust

  

Ex-durante

2021

Tussentijdse evaluatie Woningbouwimpuls (eerste twee tranches)

  

Monitor

2022

Monitoring voortgang woningbouw in samenwerking met medeoverheden

  

Monitor

2022

Jaarlijkse monitor Volkshuisvestingfonds

  

Ex-durante

2022

Jaarlijkse evaluatie Transformatiefaciliteit

  

Ex-post

2022

Beleidsdoorlichting Woningmarkt

  

Ex-post

2023

Evaluatie flexpools

  

Ex-post

2026

Eindevaluatie Volkshuisvestingsfonds

4.1

Energietransitie gebouwde omgeving

Ex-post

2021

Evaluatie Subsidie Energiebesparing Eigen Huis (SEEH)

  

Ex-post

2021

Evaluatie Nationaal Energiebespaarfonds (NEF)

  

Ex-post

2021

Beleidsdoorlichting Energietransitie en duurzaamheid: Energieakkoord 2020

  

Monitor

2022

Monitor Programma Aardgasvrij Wijken (PAW)

  

Ex-durante/Ex-post

2022

Evaluatie Programma Aardgasvrije Wijken (PAW)

  

Monitor

2022

Monitor Klimaatbeleid – Hoofdstuk Gebouwde Omgeving

  

Ex-durante

2022

Tweejaarlijkse voortgangsrapportage sectorale routekaarten maatschappelijk vastgoed

  

Ex-durante

2023

Evaluatie Warmtefonds

4.2

Bouwkwaliteit

Ex-post

2021

Beleidsdoorlichting Bouwregelgeving en bouwkwaliteit

5.1

Ruimtelijke ordening

Overig onderzoek

2021

IBO Ruimtelijke ordening (Vernieuwing van bestaand beleid ruimtelijke ordening (governance))

  

Ex-post

2021

Evaluatie doorwerking van beleid uit Barro

  

Monitor

2021

Eerste meting landschapsmonitor

  

Monitor

2021

Kustpactmonitor

  

Overig onderzoek

2021

Ruimtelijk sturen met woningbouw (PBL)

  

Overig onderzoek

2021

Onderzoek naar bouwen in relatie tot leefomgevingskwaliteit

  

Overig onderzoek

2021

Onderzoek invloed corona op de kantorenmarkt

  

Overig onderzoek

2021

Onderzoek naar de ruimtelijke borging van nationale belangen pilots (wereld)erfgoed en Defensie

  

Overig onderzoek

2021

Onderzoek stedelijk groen

  

Monitor

2022

Monitoring NOVI (Effecten van beleid NOVI in beeld, PBL)

  

Overig onderzoek

2022

Onderzoek citydeal vitale steden

  

Ex-post

2024/25

Vierjaarlijkse evaluatie van de uitvoering van de NOVI

  

Ex-post

2025

Beleidsdoorlichting Ruimtelijke ordening

5.2

Omgevingswet

Overig onderzoek

2022

Rapportage voorziening DSO t.b.v. monitoring

  

Monitor

2023

Jaarlijkse monitoring Omgevingswet

  

Monitor

2023

Jaarlijkse reflectie door onafhankelijke monitoringcommissie

  

Ex-durante

2023

Financiële onderzoeken Omgevingswet

  

Ex-post

2025

Beleidsdoorlichting Omgevingswet

  

Ex-post

2026/27

Evaluatie Omgevingswet

10.1

Groningen versterken en perspectief

Monitor

2021

Dashboard NCG

  

Ex-post

2025

Beleidsdoorlichting Groningen versterken en perspectief

Toelichting

Voldoende goede woningen op de juiste plek, passend bij de financiële mogelijkheden en wensen van mensen. Om hiervoor te doen zorgen is het voorwaarde nummer één om inzicht te hebben in de vraag hoeveel woningen er zijn en hoeveel woningen er de komende jaren extra op welke plek nodig zijn. Daarnaast is het nodig om inzicht te hebben in de bouwplannen van de gemeenten. Beide inzichten zijn nodig om samen met de medeoverheden vast te stellen of er voldoende bouwplannen zijn.

Met behulp van onderzoek worden daarnaast andere vragen beantwoord zoals de vraag naar de zogenoemde onrendabele toppen van woningbouwprojecten en de vraag in hoeverre de aanpak van de woondeals effectief blijkt en wat hierin verbeterd kan worden.

Hiernaast werken het Ministerie van BZK en de medeoverheden samen aan een monitorsysteem dat inzicht biedt in de snelheid waarmee bouwplannen gerealiseerd worden. Ook volgen we de afspraken die we hebben gemaakt met corporaties en de partners uit de koopsector en monitoren we de voortgang op de huisvesting voor ouderen en studenten en de aanvragen uit het volkshuisvestingsfonds.

Verder is inzicht nodig in de woonkwaliteit en woonbehoefte van mensen. Iedere drie jaar wordt dit in samenwerking met het CBS onderzocht in het Woononderzoek Nederland 2021 (WoON 2021) dat een belangrijke basis is om het beleid vorm te geven.

De inzet op voldoende woningen en de betaalbaarheid van deze woningen is de afgelopen jaren steeds verder vormgegeven. In 2022 zal het woningmarktbeleid van de afgelopen jaren doorgelicht worden. In dat kader wordt ook de Subsidieregeling kennisoverdracht en experimenten wonen geëvalueerd. Er wordt hiernaast gewerkt aan een verdieping van de onderzoeksagenda, om in kaart te brengen welke onderzoeken nodig zijn om de effectiviteit van het beleid de komende jaren verder te verbeteren.

De Klimaatwet bevat de bepaling dat er ieder jaar een Klimaatnota moet worden vastgesteld. De Monitor Klimaatbeleid, dat een bijlage is bij de Klimaatnota en een product van het kabinet, bevat op hoofdlijnen een overzicht van de voortgang van het nationale klimaatbeleid (incl. de afspraken in het Klimaatakkoord) per sector. Voor het Ministerie van BZK zijn de hoofdstukken Gebouwde Omgeving en Energiesystemen, waaronder warmte, van belang voor de monitoring van het beleid. Dit is onderdeel van de monitor die het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) naar de Kamer stuurt.

Naast de (evaluatie)onderzoeken op het gebied van ruimtelijke ordening in opdracht van het Ministerie van BZK, wordt door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) ook elke twee jaar het beleid op het fysieke domein geëvalueerd in de Balans voor de Leefomgeving14.

Tabel 92 Thema waardegedreven digitale overheid

AO

Subthema

Type onderzoek

Afronding

Toelichting onderzoek

6.2

Overheidsdienstverlening, informatiebeleid en informatiesamenleving

Ex-post

2021

Beleidsdoorlichting Overheidsdienstverlening, informatiebeleid en informatiesamenleving

  

Agentschapsdoorlichting

2021

Agentschapsdoorlichting Logius

  

Monitor

2022

Monitor Digitale overheid

6.5

Identiteitsstelsel

Ex-post

2020

Beleidsdoorlichting Reisdocumenten en Basisadministratie Personen

  

Agentschapsdoorlichting

2021

Agentschapsdoorlichting Rijksdienst voor de Identiteitsgegevens

  

Monitor

2022

Monitor Identiteit

6.6

Investeringspost digitale overheid

Ex-post

2021

Evaluatie Investeringspost digitale overheid

  

Ex-post

2021

Beleidsdoorlichting Investeringspost digitale overheid

6.7

Hoogwaardige dienstverlening één overheid

Ex-post

n.n.b.

Beleidsdoorlichting Hoogwaardige dienstverlening één overheid

Toelichting

In 2021 wordt de beleidsdoorlichting Investeringspost digitale overheid afgerond. Recentelijk zijn ook de andere artikelonderdelen van beleidsartikel 6 Overheidsdienstverlening en informatiesamenleving doorgelicht. In 2022 ligt de nadruk op de monitoring van het beleid, zoals in de Monitor Identiteit en de Monitor Digitale Overheid. De inzichten die worden opgedaan dragen bij aan de beleidsontwikkeling voor een inclusieve, veilige, innovatieve en transparante digitale overheid.

Tabel 93 Thema versnelling naar een grenzeloos samenwerkende overheid

AO

Subthema

Type onderzoek

Afronding

Toelichting onderzoek

7.1

Werkgevers- en bedrijfsvoeringsbeleid

Overig onderzoek

2021

IBO Agentschappen

  

Monitor

2021

Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk 2020

  

Ex-post

2021

Brede evaluatie van organisatiekaders van het Rijk

  

Monitor

2022

Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk 2021

  

Ex-post

2022

Evaluatie subsidieregeling Stichting CAOP 2020

  

Overig onderzoek

2022

Onderzoek naar interne meldregelingen bij werkgevers

  

Agentschapsdoorlichting

2022

Agentschapsdoorlichting P-Direkt

  

Monitor

2023

Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk 2022

  

Monitor

2024

Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk 2023

  

Ex-post

2024

Beleidsdoorlichting Werkgevers- en bedrijfsvoeringsbeleid

  

Agentschapsdoorlichting

2024

Agentschapsdoorlichting SSC-ICT

  

Agentschapsdoorlichting

2024

Agentschapsdoorlichting FMH

  

Agentschapsdoorlichting

n.n.b.

Agentschapsdoorlichting UBR

7.2

Pensioenen en uitkeringen

Ex-post

2022

Evaluatie bijdrage aan SAIP

  

Ex-post

2024

Beleidsdoorlichting Werkgevers- en bedrijfsvoeringsbeleid

9.1

Doelmatige Rijkshuisvesting

Ex-post

2021

Beleidsdoorlichting Doelmatige Rijkshuisvesting

  

Ex-post

2021

Evaluatie overdracht monumenten aan de NMO

  

Agentschapsdoorlichting

2021

Agentschapsdoorlichting Rijksvastgoedbedrijf

9.2

Beheer materiele activa

Ex-post

2021

Beleidsdoorlichting Doelmatige Rijkshuisvesting

Toelichting

Het Ministerie van BZK streeft naar een overheid die haar maatschappelijke taken op professionele wijze uitvoert en waar de samenleving op kan vertrouwen. Goed werkgeverschap, maatschappelijk verantwoord omgaan met vastgoed en inkoop en een veilige informatievoorziening zijn daarbij van groot belang. Er worden uiteenlopende onderzoeken ingezet om het functioneren van de Rijksdienst blijvend te verbeteren.

De Wet Huis voor klokkenluiders schrijft voor dat de werkgever bij wie in de regel ten minste vijftig personen werkzaam zijn, een procedure vaststelt voor het omgaan met het melden van een vermoeden van een misstand binnen zijn organisatie. In het eindrapport van de evaluatie van de Wet Huis voor klokkenluiders uit 2020 hebben de onderzoekers aanbevolen meer en herhaaldelijk onderzoek te doen naar de effecten van de verplichting tot een interne meldprocedure in de praktijk (Kamerstukken II 2019/20, 33258, nr. 48). In 2022 wordt een onderzoek uitgevoerd naar de aanwezigheid van deze interne meldregelingen bij werkgevers.

Licence