De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2024 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Financiën (IXB).
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
De Minister van FinanciënS.P.R.A. van Weyenberg
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2024 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Financiën.
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
Op 12 januari 2024 is een incidentele suppletoire begroting inzake lening TenneT naar de Tweede Kamer verzonden. De behandeling in de Staten-Generaal is nog niet afgerond. Om deze reden is de in de begrotingsstaat opgenomen stand exclusief de mutatie lening TenneT en betreft deze incidentele suppletoire begroting alleen de mutatie aangaande de Oekraïne-faciliteit.
De Minister van FinanciënS.P.R.A. van Weyenberg
Omschrijving | Stand ontwerpbegroting 2024 | Mutaties incidentele suppletoire begroting | Stand na incidentele suppletoire begroting | Mutatie 2025 | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | 647.944 | 25.000.000 | 25.647.944 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven | 659.146 | 13.100.000 | 13.759.146 | 11.900.000 | 0 | 0 | 0 |
Garanties | 20 | 0 | 20 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Regeling Bijzondere Financieringen | 20 | 0 | 20 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Leningen | 0 | 13.100.000 | 13.100.000 | 11.900.000 | 0 | 0 | 0 |
Lening TenneT | 0 | 13.100.000 | 13.100.000 | 11.900.000 | 0 | 0 | 0 |
Opdrachten | 4.193 | 0 | 4.193 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Uitvoeringskosten staatsdeelnemingen | 4.193 | 0 | 4.193 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Opstart Invest International | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Vermogensverschaffing/-onttrekking | 649.837 | 0 | 649.837 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Kapitaalinjectie TenneT | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Aan-/verkoop vermogenstitels | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Afdrachten Staatsloterij | 100.000 | 0 | 100.000 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Kapitaalinjectie Invest-NL | 330.000 | 0 | 330.000 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Kapitaalinjectie Invest International | 219.837 | 0 | 219.837 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Kapitaalinjectie regionale netbeheerders | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 5.096 | 0 | 5.096 | 0 | 0 | 0 | 0 |
NLFI | 5.096 | 0 | 5.096 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Ontvangsten | 2.765.500 | 229.676 | 2.995.176 | 720.918 | 900.386 | 900.386 | 900.386 |
Garanties | 1.000 | 0 | 1.000 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Premieontvangsten garantie KLM | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Premieontvangsten Gasunie | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Premieontvangsten garantie FMO | 1.000 | 0 | 1.000 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Leningen | 0 | 229.676 | 229.676 | 720.918 | 900.386 | 900.386 | 900.386 |
Renteontvangsten lening KLM | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Aflossing lening KLM | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Renteontvangsten lening TenneT | 0 | 229.676 | 229.676 | 720.918 | 900.386 | 900.386 | 900.386 |
Vermogensverschaffing/-onttrekking | 2.760.000 | 0 | 2.760.000 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Aan-/verkoop vermogenstitels | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Afdrachten Staatsloterij | 100.000 | 0 | 100.000 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Dividenden staatsdeelnemingen | 2.660.000 | 0 | 2.660.000 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Winstafdracht DNB | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
waarvan: Griekse inkomsten SMP | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
waarvan: rente-inkomsten ESM | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 4.500 | 0 | 4.500 | 0 | 0 | 0 | 0 |
NLFI | 4.500 | 0 | 4.500 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Stand ontwerpbegroting 2024 | Mutaties incidentele suppletoire begroting | Stand na incidentele suppletoire begroting | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | 647.944 | 25.000.000 | 25.647.944 |
waarvan garantieverplichtingen | 0 | 0 | 0 |
Garanties en vrijwaringen staatsdeelnemingen | 0 | 0 | 0 |
Garantie FMO | 0 | 0 | 0 |
waarvan overige verplichtingen | 647.944 | 25.000.000 | 25.647.944 |
Lening SRH | ‒ 11.202 | 0 | ‒ 11.202 |
Lening TenneT | 0 | 25.000.000 | 25.000.000 |
Kapitaalinjectie TenneT | 0 | 0 | 0 |
Aan-/verkoop vermogenstitels | 0 | 0 | 0 |
Afdrachten Staatsloterij | 100.000 | 0 | 100.000 |
Kapitaalinjectie Invest-NL | 330.000 | 0 | 330.000 |
Kapitaalinjectie Invest International | 219.837 | 0 | 219.837 |
Kapitaalinjectie regionale netbeheerders | 0 | 0 | 0 |
Overige betalingsverplichtingen | 9.309 | 0 | 9.309 |
Toelichting
Verplichtingen
De Nederlandse overheid verstrekt een lening van € 25 miljard aan TenneT voor 2024 en 2025. Dit betreft een overbrugging tot het moment dat TenneT Duitsland verkocht is, of totdat er een andere lange termijn oplossing voor de financiering van TenneT is gevonden. TenneT mag de lening gedurende deze periode in maandelijkse tranches opnemen en kan daarbij maandelijks aangeven welke looptijd zij wil, waarbij de maximale looptijd 16 jaar is. Terugbetaling van de lening gaat op z'n vroegst lopen vanaf 2030. Echter, indien TenneT Duitsland verkocht wordt, worden de opbrengsten gebruikt om de lening zo veel mogelijk eerder af te lossen. Voor verdere details, zie de kamerbrief aanbieding toetsingskader lening TenneT en het bijbehorende toetsingskader.
Uitgaven
TenneT heeft in 2024 een financieringsbehoefte van € 13,1 miljard voor de geplande investeringen in zowel Nederland als Duitsland. Voor het jaar 2025 gaat het om € 11,9 miljard. Verondersteld is dat TenneT voor deze financieringsbehoefte geheel gebruik maakt van de aandeelhouderslening.
Ontvangsten
TenneT betaalt een marktconforme rente over de lening. Daarnaast betaalt TenneT twee additionele vergoedingen. Dit betreft een vaste vergoeding in 2024 en 2025 en een vergoeding over het gehele ongebruikte deel van het toegezegde bedrag gedurende de periode dat de leenfaciliteit open staat (2 jaar). Zowel de renteontvangsten als de vergoeding voor het ongebruikte deel betreffen een raming. Dit omdat de renteontvangsten afhangen van de rentes op het moment van opname van (tranches van) de lening, de precieze omvang van de verschillende tranches en de gekozen looptijden van de tranches. De vergoeding voor het ongebruikte deel hangt af omvang en het tempo van opname van de lening door TenneT. Naast extra renteontvangsten zijn er extra renteuitgaven; de overheidsschuld neemt immers toe. De impact op de renteuitgaven over de overheidsschuld worden bij de eerste suppletoire begroting verwerkt.
Omschrijving | Stand ontwerpbegroting 2024 | Mutaties incidentele suppletoire begroting | Stand na incidentele suppletoire begroting | Mutatie 2025 | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | 2.604 | 1.947.000 | 1.949.604 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven | 434.870 | 0 | 434.870 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Garanties | 17.794 | 0 | 17.794 | 0 | 0 | 0 | 0 |
EIB pan-Europees garantiefonds | 17.794 | 0 | 17.794 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 414.473 | 0 | 414.473 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Multilaterale ontwikkelingsbanken en fondsen | 1.519 | 0 | 1.519 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Rentecompensatie ESM | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Wereldbank | 296.518 | 0 | 296.518 | 0 | 0 | 0 | 0 |
EBRD | 75.000 | 0 | 75.000 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Kapitaalinleg ESM | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Bijdrage EU voor rente Oekraïne | 41.436 | 0 | 41.436 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Leningen | 0 | 0 | 0 | ||||
Teruggave winsten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Lening aan Oekraïne | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Opdrachten | 2.603 | 0 | 2.603 | ||||
Technische assistentie | 2.003 | 0 | 2.003 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Overige opdrachten | 600 | 0 | 600 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Ontvangsten | 248.952 | 0 | 248.952 | ||||
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 1.876 | 0 | 1.876 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Ontvangsten IFI's | 1.876 | 0 | 1.876 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Ontvangsten ESM Kapitaal | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Leningen | 247.076 | 0 | 247.076 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Aflossing lening Griekenland | 159.919 | 0 | 159.919 | 0 | |||
Renteontvangsten lening Griekenland | 87.157 | 0 | 87.157 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Aflossing lening Oekraïne | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Renteontvangsten lening Oekraïne | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Stand ontwerpbegroting 2024 | Mutaties incidentele suppletoire begroting | Stand na incidentele suppletoire begroting | Mutatie 2025 | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | 2.604 | 1.947.000 | 1.949.604 | 0 | 0 | 0 | 0 |
waarvan garantieverplichtingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Kredieten EU-betalingsbalanssteun | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Garantie aan DNB inzake IMF | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
ESM | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
EFSM | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
AIIB | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
EIB | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Wereldbank | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
SURE | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
EIB - pan-Europees garantiefonds | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
NGEU | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
MFB | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
MFB Headroomgarantie | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Oekraïne faciliteit | 0 | 1.947.000 | 1.947.000 | 0 | 0 | 0 | 0 |
waarvan overige verplichtingen | 2.604 | 0 | 2.604 | 0 | 0 | 0 | 0 |
EIB - pan-Europees garantiefonds | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Multilaterale ontwikkelingsbanken en fondsen | 1 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Rentecompensatie ESM | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Wereldbank | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
EBRD | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Kapitaalinleg ESM | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Bijdrage EU voor rente Oekraïne | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Teruggave winsten SMP/ANFA | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Lening aan Oekraïne | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Technische assistentie kiesgroeplanden | 2.003 | 0 | 2.003 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Overige betalingsverplichtingen | 600 | 0 | 600 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Toelichting
Verplichtingen
De Europese Raad heeft op 1 februari jl. ingestemd met de oprichting van de Oekraïne-faciliteit, om Oekraïne te kunnen voorzien van meerjarige financiële steun. Het steunpakket bestaat uit 33 miljard euro aan leningen die worden gefinancierd middels een garantie binnen de zogeheten headroom van het Eigenmiddelenbesluit. Hierbij leent de Commissie als onderdeel van de totale schulduitgifte van de Unie in een gediversifieerde financieringsstrategie middelen bij de financiële instellingen en op de kapitaalmarkt. Vervolgens worden leningen aan Oekraïne verstrekt.
Het Nederlandse aandeel in de garantie is gelijk aan ons bni-aandeel in het EU-bni. Momenteel is dit 5,9%. Dat bekent een garantie van € 1.947 miljoen. Bij wijzigingen van het bni-aandeel in de toekomst zal ook de omvang van de garantie wijzigen.
Op het moment dat de Europese Commissie en Oekraïne een overeenkomst tekenen, zal de garantie in werking treden.
