IIA Staten-Generaal
GERAAMDE UITGAVEN EN ONTVANGSTEN
Figuur 1 Geraamde uitgaven verdeeld over beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen (bedragen x € 1 mln.) Totaal € 266.739.000,-

Figuur 2 Geraamde ontvangsten verdeeld over beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen (bedragen x € 1 mln.) Totaal € 3.865.000-

A ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 3
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2025 wijzigingen aan te brengen in de begrotingsstaat van de Staten-Generaal.
De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,F.Rijkaart
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 3
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2025 wijzigingen aan te brengen in de begrotingsstaat van de Staten-Generaal.
De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,J.J.M.Uitermark
Wetsartikelen 1 tot en met 3
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2025 wijzigingen aan te brengen in de begrotingsstaat van de Staten-Generaal.
De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties F.Rijkaart
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGSWETSVOORSTEL
Wetsartikel 1
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld.
Het wetsvoorstel strekt ertoe om de onderhavige begrotingsstaat voor het aangegeven jaar vast te stellen.
Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de Rijksbegroting voor dat jaar. Een toelichting bij de Rijksbegroting als geheel is opgenomen in de Miljoenennota.
Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen en de ontvangsten vastgesteld. De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zogenoemde begrotingstoelichting).
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,J.J.M.Uitermark
B ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN
B. BEGROTINGSTOELICHTING
B. BEGROTINGSTOELICHTING
1. Leeswijzer
Voor u ligt de suppletoire begroting september van de Staten-Generaal. De suppletoire begroting september geeft een beeld van de uitvoering van de begroting voor het jaar 2025. De stand wordt opgebouwd vanaf de stand van de vastgestelde begroting 2025.
Uitgangspunt bij de tabel budgettaire gevolgen van beleid is dat per artikel de beleidsmatige en technische mutaties worden toegelicht, die groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) zijn opgenomen, de zogenaamde staffel. In het kader van transparantie of anderszins kan het voorkomen dat mutaties beneden deze ondergrenzen ook worden toegelicht.
Begrotingsartikel | Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € mln.) | Technische mutaties (ondergrens in € mln.) |
|---|---|---|
1. Wetgeving en controle Eerste Kamer | Verplichtingen/Uitgaven 1 mln.Ontvangsten 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.Ontvangsten 2 mln. |
2. Uitgaven t.b.v. leden en oud-leden Tweede Kamer | Verplichtingen/Uitgaven 1 mln.Ontvangsten 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.Ontvangsten 2 mln. |
3. Wetgeving en controle Tweede Kamer | Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.Ontvangsten 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven 4 mln.Ontvangsten 2 mln. |
4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer | Verplichtingen/Uitgaven 1 mln.Ontvangsten 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.Ontvangsten 2 mln. |
10. Nog onverdeeld | Verplichtingen/Uitgaven 1 mln.Ontvangsten 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.Ontvangsten 2 mln. |
1 Leeswijzer
Voor u ligt de eerste suppletoire begroting 2025 van de Staten-Generaal. De eerste suppletoire begroting geeft een geactualiseerd beeld van de uitvoering van de begroting 2025 (Kamerstukken II 2024/25, 36 600 IIA, nr. 1). De stand van de eerste suppletoire begroting wordt vanaf de stand van de vastgestelde begroting 2025 opgebouwd.
In deze eerste suppletoire begroting wordt in de tabel budgettaire gevolgen van beleid de cijfers van zes begrotingsjaren weergegeven. In de kolom van begrotingsjaar 2030 zijn de middelen in verband met de extrapolatie gepresenteerd.
Uitgangspunt bij de toelichting op de tabel is dat per artikel de beleidsmatige en technische mutaties toegelicht worden, die groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) zijn opgenomen, de zogenaamde staffel, te weten:
Begrotingsartikel | Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € mln.) | Technische mutaties (ondergrens in € mln.) |
|---|---|---|
1. Wetgeving en controle Eerste Kamer | Verplichtingen/Uitgaven 1 mln.Ontvangsten 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.Ontvangsten 2 mln. |
2. Uitgaven t.b.v. leden en oud-leden Tweede Kamer | Verplichtingen/Uitgaven 1 mln.Ontvangsten 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.Ontvangsten 2 mln. |
3. Wetgeving en controle Tweede Kamer | Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.Ontvangsten 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven 4 mln.Ontvangsten 2 mln. |
4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer | Verplichtingen/Uitgaven 1 mln.Ontvangsten 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.Ontvangsten 2 mln. |
10. Nog onverdeeld | Verplichtingen/Uitgaven 1 mln.Ontvangsten 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.Ontvangsten 2 mln. |
1 Leeswijzer
De tweede suppletoire begroting geeft een beeld van de uitvoering van de begroting 2025. De stand van de tweede suppletoire begroting wordt vanaf de stand van de ontwerpbegroting 2025 (Kamerstukken II 2024/25, 36600 IIA, nr. 1) opgebouwd.
De stand eerste suppletoire begroting laat de stand zien zoals deze bij eerste suppletoire begroting is gepresenteerd (Kamerstukken II 2024/25, 36725 IIA, nr. 1). Middels de suppletoire begroting september (Kamerstukken II 2025/26, 36820 IIA, nr. 1) is de stand na de 1e suppletoire begroting aangepast.
Uitgangspunt bij de tabel budgettaire gevolgen van beleid is dat per artikel de beleidsmatige en technische mutaties toegelicht worden, groter dan of gelijk aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) zijn opgenomen, de zogenaamde staffel. In het kader van transparantie of anderszins kan het voorkomen dat mutaties beneden deze ondergrenzen ook worden toegelicht.
Begrotingsartikel | Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € mln.) | Technische mutaties (ondergrens in € mln.) |
|---|---|---|
1. Wetgeving en controle Eerste Kamer | Verplichtingen/Uitgaven 1 mln.Ontvangsten 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.Ontvangsten 2 mln. |
2. Uitgaven t.b.v. leden en oud-leden Tweede Kamer | Verplichtingen/Uitgaven 1 mln.Ontvangsten 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.Ontvangsten 2 mln. |
3. Wetgeving en controle Tweede Kamer | Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.Ontvangsten 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven 4 mln.Ontvangsten 2 mln. |
4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer | Verplichtingen/Uitgaven 1 mln.Ontvangsten 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.Ontvangsten 2 mln. |
10. Nog onverdeeld | Verplichtingen/Uitgaven 1 mln.Ontvangsten 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.Ontvangsten 2 mln. |
2 Beleidsartikelen
2. Beleidsartikelen
2 Beleidsartikelen
2.1 Artikel 1. Wetgeving en controle Eerste Kamer
Budgettaire gevolgen van beleid
Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2) | ||
|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 28.553 | 4.229 | 32.782 |
Uitgaven | 28.553 | 355 | 28.908 | |
1.0 | Wetgeving en controle Eerste Kamer | 28.553 | 355 | 28.908 |
Institutionele inrichting | 22.359 | ‒ 5 | 22.354 | |
Apparaat Eerste Kamer | 22.359 | ‒ 5 | 22.354 | |
Personele uitgaven | 5.702 | 0 | 5.702 | |
Vergoedingen voorzitter/leden Eerste Kamer | 5.702 | 0 | 5.702 | |
Materiële uitgaven | 492 | 360 | 852 | |
Verenigde vergadering | 492 | 360 | 852 | |
Ontvangsten | 140 | 0 | 140 | |
Toelichting mutaties 2e suppletoire begroting
Verplichtingen
Doordat er sprake is van een negatieve bijstelling van verplichtingen uit het verleden wordt middels deze mutatie het verplichtingenbudget opgehoogd voor 2025.
2.1 Artikel 1. Wetgeving en controle Eerste Kamer
Budgettaire gevolgen van beleid
Stand eerste suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | ||
|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 27.471 | 1.082 | 28.553 |
Uitgaven | 27.471 | 1.082 | 28.553 | |
1.0 | Wetgeving en controle Eerste Kamer | 27.471 | 1.082 | 28.553 |
Institutionele inrichting | 21.565 | 794 | 22.359 | |
Apparaat Eerste Kamer | 21.565 | 794 | 22.359 | |
Personele uitgaven | 5.427 | 275 | 5.702 | |
Vergoedingen voorzitter/leden Eerste Kamer | 5.427 | 275 | 5.702 | |
Materiële uitgaven | 479 | 13 | 492 | |
Verenigde vergadering | 479 | 13 | 492 | |
Ontvangsten | 140 | 0 | 140 | |
Toelichting mutaties suppletoire begroting september
Institutionele inrichting
Apparaat Eerste Kamer
Dit betreft de toedeling van de loon- en prijsbijstelling tranche 2025.
2.1 Artikel 1. Wetgeving en controle Eerste Kamer
Ontwerpbegroting t (1) | Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) | Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 25.634 | 0 | 25.634 | 1.837 | 27.471 | 1.600 | 400 | 400 | 400 | 23.732 |
Uitgaven | 25.634 | 0 | 25.634 | 1.837 | 27.471 | 1.600 | 400 | 400 | 400 | 23.732 | |
1.0 | Wetgeving en controle Eerste Kamer | 25.634 | 0 | 25.634 | 1.837 | 27.471 | 1.600 | 400 | 400 | 400 | 23.732 |
Institutionele inrichting | 19.828 | 0 | 19.828 | 1.737 | 21.565 | 1.600 | 400 | 400 | 400 | 18.204 | |
Apparaat Eerste Kamer | 19.828 | 0 | 19.828 | 1.737 | 21.565 | 1.600 | 400 | 400 | 400 | 18.204 | |
Personele uitgaven | 5.327 | 0 | 5.327 | 100 | 5.427 | 0 | 0 | 0 | 0 | 5.327 | |
Vergoedingen voorzitter/leden Eerste Kamer | 5.327 | 0 | 5.327 | 100 | 5.427 | 0 | 0 | 0 | 0 | 5.327 | |
Materiële uitgaven | 479 | 0 | 479 | 0 | 479 | 0 | 0 | 0 | 0 | 201 | |
Verenigde vergadering | 479 | 0 | 479 | 0 | 479 | 0 | 0 | 0 | 0 | 201 | |
Ontvangsten | 140 | 0 | 140 | 0 | 140 | 0 | 0 | 0 | 0 | 140 | |
Toelichting
Institutionele inrichting
Apparaat Eerste Kamer
In 2023 is de griffie het project voor een nieuw parlementair systeem gestart. Doel van het project is te komen tot een toekomstbestendig informatiesysteem dat het huidige parlementaire systeem moet vervangen. Het huidige systeem is aan het einde van zijn levensduur. In de jaren 2025 en 2026 is er € 1,6 mln. nodig voor de implementatie van het systeem. Vanaf 2027 is er € 0,4 mln. nodig voor onderhoud en doorontwikkeling.
2.2 Artikel 2. Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer
Ontwerpbegroting t (1) | Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) | Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 43.423 | 0 | 43.423 | 202 | 43.625 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 43.244 |
Uitgaven | 43.423 | 0 | 43.423 | 202 | 43.625 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 43.244 | |
2.0 | Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer | 43.423 | 0 | 43.423 | 202 | 43.625 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 43.244 |
Institutionele inrichting | 27.551 | 0 | 27.551 | 2.000 | 29.551 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 29.551 | |
Schadeloosstelling | 27.551 | 0 | 27.551 | 2.000 | 29.551 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 29.551 | |
Personele uitgaven | 15.872 | 0 | 15.872 | ‒ 1.798 | 14.074 | 0 | 0 | 0 | 0 | 13.693 | |
Pensioenen en wachtgelden | 15.872 | 0 | 15.872 | ‒ 1.798 | 14.074 | 0 | 0 | 0 | 0 | 13.693 | |
Ontvangsten | 86 | 0 | 86 | 0 | 86 | 0 | 0 | 0 | 0 | 86 | |
Toelichting
Institutionele inrichting
Schadeloosstelling
Het budget voor de schadeloosstelling wordt structureel opgehoogd met € 2 mln., doordat de bezoldigingen en vergoedingen van politieke ambtsdragers in juli 2024 aangepast zijn naar CAO Rijk 2024-2025 (Staatscourant. 2024, 17611). Deze aanpassingen zorgen voor € 1,5 mln. meer kosten dan begroot. Daarnaast moet de Werkkostenregeling met € 0,5 mln. Structureel worden opgehoogd.
Personele uitgaven
Pensioenen en wachtgelden
Het budget voor de wachtgeldregeling wordt minder sterk aangesproken door voormalig Kamerleden dan aanvankelijk was ingeschat. Daarom is de raming voor de wachtgelden in 2025 met € 1,8 mln. Incidenteel naar beneden bijgesteld. In de jaren daarna is al rekening gehouden met een afname van het budget.
2.2 Artikel 2. Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer
Budgettaire gevolgen van beleid
Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2) | ||
|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 45.523 | 4.840 | 50.363 |
Uitgaven | 45.523 | 0 | 45.523 | |
2.0 | Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer | 45.523 | 0 | 45.523 |
Institutionele inrichting | 30.805 | 0 | 30.805 | |
Schadeloosstelling | 30.805 | 0 | 30.805 | |
Personele uitgaven | 14.718 | 0 | 14.718 | |
Pensioenen en wachtgelden | 14.718 | 0 | 14.718 | |
Ontvangsten | 86 | 0 | 86 | |
Toelichting mutaties 2e suppletoire begroting
Verplichtingen
Doordat er sprake is van een negatieve bijstelling van verplichtingen uit het verleden wordt middels deze mutatie het verplichtingenbudget opgehoogd voor 2025.
2.2 Artikel 2. Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer
Budgettaire gevolgen van beleid
Stand eerste suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | ||
|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 43.625 | 1.898 | 45.523 |
Uitgaven | 43.625 | 1.898 | 45.523 | |
2.0 | Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer | 43.625 | 1.898 | 45.523 |
Institutionele inrichting | 29.551 | 1.254 | 30.805 | |
Schadeloosstelling | 29.551 | 1.254 | 30.805 | |
Personele uitgaven | 14.074 | 644 | 14.718 | |
Pensioenen en wachtgelden | 14.074 | 644 | 14.718 | |
Ontvangsten | 86 | 0 | 86 | |
Toelichting mutaties suppletoire begroting september
Institutionele inrichting
Schadeloosstelling
Dit betreft de toedeling van de loon- en prijsbijstelling tranche 2025.
Personele uitgaven
Pensioenen en wachtgelden
Dit betreft de toedeling van de loon- en prijsbijstelling tranche 2025.
2.3 Artikel 3. Wetgeving en controle Tweede Kamer
Ontwerpbegroting t (1) | Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) | Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 196.021 | 0 | 196.021 | 12.595 | 208.616 | 8.690 | 6.820 | 5.620 | 3.185 | 186.179 |
Uitgaven | 196.021 | 0 | 196.021 | 12.595 | 208.616 | 8.690 | 6.820 | 5.620 | 3.185 | 186.179 | |
3.0 | Wetgeving en controle Tweede Kamer | 196.021 | 0 | 196.021 | 12.595 | 208.616 | 8.690 | 6.820 | 5.620 | 3.185 | 186.179 |
Institutionele inrichting | 141.244 | 0 | 141.244 | 12.595 | 153.839 | 7.605 | 6.820 | 5.620 | 3.185 | 134.116 | |
Apparaat Tweede Kamer | 139.866 | 0 | 139.866 | 12.595 | 152.461 | 7.605 | 6.820 | 5.620 | 3.185 | 132.738 | |
Onderzoeksbudget | 1.378 | 0 | 1.378 | 0 | 1.378 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1.378 | |
Materiële uitgaven | 54.777 | 0 | 54.777 | 0 | 54.777 | 1.085 | 0 | 0 | 0 | 52.063 | |
Drukwerk | 2.209 | 0 | 2.209 | 0 | 2.209 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2.209 | |
Fractiekosten | 46.868 | 0 | 46.868 | 0 | 46.868 | 0 | 0 | 0 | 0 | 46.854 | |
Uitzending leden | 532 | 0 | 532 | 0 | 532 | 0 | 0 | 0 | 0 | 532 | |
Parlementaire enquêtes | 2.700 | 0 | 2.700 | 0 | 2.700 | 1.085 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Bijdrage ProDemos | 2.468 | 0 | 2.468 | 0 | 2.468 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2.468 | |
Ontvangsten | 3.639 | 0 | 3.639 | 0 | 3.639 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3.639 | |
Toelichting
Institutionele inrichting
Apparaat Tweede Kamer
Het benodigde projectbudget van € 1,5 mln. is nodig voor de domeinen Digital Workspace en Infra en Cloud (Flexinfra) om de moderne werkplek verder door te ontwikkelen. Deze projecten dragen ook bij aan de verbetering in informatiebeveiliging en gebruikerswensen vanuit de moderne werkplek.
De Tweede Kamer zal langer verblijven in de tijdelijke huisvesting van Bezuidenhoutseweg 67 (B67). Dat zorgt ervoor dat noodzakelijke (vervangings)investeringen gedaan moeten worden in verschillende installaties, zoals in de beveiligingsinstallaties en audio-visuele installaties. In totaal is vanaf 2026 € 8,8 mln. benodigd, verdeeld over drie jaar, om alle installaties een upgrade te geven of te vervangen.
Ook vragen de veiligheidssituatie van het pand, de systemen en de leden van de Tweede Kamer om investeringen in personeel en materieel. Voor 2025 circa € 3,5 mln. en vanaf 2026 circa € 1,2 mln.
In navolging van het besluit van het kabinet om drie nieuwe ministeries in te stellen, heeft de Kamer, conform art 7.1 lid 1 van het Reglement van Orde, waarin staat dat er een vaste commissie is voor elk ministerie, drie nieuwe commissies ingesteld: de commissie voor Asiel en Migratie (A&M), de commissie voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) en de commissie voor Klimaat en Groene Groei (K&GG). Het budget is opgehoogd met circa € 1 mln. in 2025 en vanaf 2026 met circa € 1,1 mln.
Daarnaast betreft dit noodzakelijke uitgaven (in 2025 € 4 mln., in 2026 € 0,9 mln. en vanaf 2027 € 0,8 mln.) voor de bedrijfsvoering van de Tweede Kamer met betrekking tot de overstap naar een moderne werkplek, wijzigingen in formatie, archiefbewerking en reisbudgetten.
De eindejaarsmarge wordt ingezet om problematiek zelf op te lossen en voor overlopende verplichtingen.
Materiële uitgaven
Parlementaire enquêtes
In 2024 is het begrote bedrag voor de Parlementaire Enquête Corona niet volledig benut. Het restant ter hoogte van € 1 mln. wordt in 2026 toegevoegd.
2.3 Artikel 3. Wetgeving en controle Tweede Kamer
Budgettaire gevolgen van beleid
Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2) | ||
|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 215.049 | 8.370 | 223.419 |
Uitgaven | 215.049 | ‒ 1.130 | 213.919 | |
3.0 | Wetgeving en controle Tweede Kamer | 215.049 | ‒ 1.130 | 213.919 |
Institutionele inrichting | 157.549 | ‒ 730 | 156.819 | |
Apparaat Tweede Kamer | 156.128 | ‒ 30 | 156.098 | |
Onderzoeksbudget | 1.421 | ‒ 700 | 721 | |
Materiële uitgaven | 57.500 | ‒ 400 | 57.100 | |
Drukwerk | 2.273 | ‒ 400 | 1.873 | |
Fractiekosten | 49.290 | 0 | 49.290 | |
Uitzending leden | 547 | 0 | 547 | |
Parlementaire enquêtes | 2.824 | 0 | 2.824 | |
Bijdrage ProDemos | 2.566 | 0 | 2.566 | |
Ontvangsten | 3.639 | 11.400 | 15.039 | |
Toelichting mutaties 2e suppletoire begroting
Verplichtingen
De feitelijke overschrijding van de verplichtingen hangt samen met nog af te sluiten meerjarencontracten en diverse verlengingen externe inhuur. De ophoging van het verplichtingenbudget leidt niet tot hogere uitgaven.
3.0 Wetgeving en controle Tweede Kamer
Institutionele inrichting
Onderzoeksbudget
Het budget voor de kennisagenda wordt niet volledig benut. De Tweede Kamer was door de aanstaande wisseling van de Tweede Kamer minder dan gebruikelijk in de gelegenheid om kennisthema’s af te ronden en nieuwe kennisthema’s te formuleren.
Ontvangsten
De terugontvangsten van fractiekosten van Tweede Kamer-fracties zijn bijna € 11 mln. hoger dan verwacht. De hogere ontvangsten worden met name verklaard doordat een aantal fracties al beschikt over een maximale algemene reserve van € 5 mln. Overgebleven middelen kunnen dus niet toegevoegd worden aan deze reserve.
2.3 Artikel 3. Wetgeving en controle Tweede Kamer
Budgettaire gevolgen van beleid
Stand eerste suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | ||
|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 208.616 | 6.433 | 215.049 |
Uitgaven | 208.616 | 6.433 | 215.049 | |
3.0 | Wetgeving en controle Tweede Kamer | 208.616 | 6.433 | 215.049 |
Institutionele inrichting | 153.839 | 3.710 | 157.549 | |
Apparaat Tweede Kamer | 152.461 | 3.667 | 156.128 | |
Onderzoeksbudget | 1.378 | 43 | 1.421 | |
Materiële uitgaven | 54.777 | 2.723 | 57.500 | |
Drukwerk | 2.209 | 64 | 2.273 | |
Fractiekosten | 46.868 | 2.422 | 49.290 | |
Uitzending leden | 532 | 15 | 547 | |
Parlementaire enquêtes | 2.700 | 124 | 2.824 | |
Bijdrage ProDemos | 2.468 | 98 | 2.566 | |
Ontvangsten | 3.639 | 0 | 3.639 | |
Toelichting mutaties suppletoire begroting september
Institutionele inrichting
Apparaat Tweede Kamer
In verband met lange wachttijden bij de ICT-leverancier voor de aanschaf van hardware ten behoeve van diverse werkomgevingen worden de middelen doorgeschoven van 2025 naar 2026.
Daarnaast betreft dit de toedeling van de loon- en prijsbijstelling tranche 2025.
Materiële Uitgaven
Fractiekosten
Dit betreft de toedeling van de loon- en prijsbijstelling tranche 2025.
2.4 Artikel 4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer
Ontwerpbegroting t (1) | Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) | Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 1.661 | 0 | 1.661 | 1.415 | 3.076 | 3.020 | 0 | 0 | 0 | 1.661 |
Uitgaven | 1.661 | 0 | 1.661 | 1.415 | 3.076 | 3.020 | 0 | 0 | 0 | 1.661 | |
4.0 | Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer | 1.661 | 0 | 1.661 | 1.415 | 3.076 | 3.020 | 0 | 0 | 0 | 1.661 |
Materiële uitgaven | 1.661 | 0 | 1.661 | 1.415 | 3.076 | 3.020 | 0 | 0 | 0 | 1.661 | |
Interparlementaire betrekkingen | 1.661 | 0 | 1.661 | 1.415 | 3.076 | 3.020 | 0 | 0 | 0 | 1.661 | |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Toelichting
Materiële uitgaven
Interparlementaire betrekkingen
De Staten-Generaal organiseert in juli 2026 de jaarlijkse vergadering (Annual Session) in Nederland van de OVSE (Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa) Parlementaire Assemblee. Het betreft een vijfdaags vergadercongres voor ongeveer 700 deelnemers. Hiervoor zijn extra middelen nodig (in 2025 € 1,4 mln., in 2026 € 3 mln.).
2.4 Artikel 4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer
Budgettaire gevolgen van beleid
Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2) | ||
|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 3.098 | 0 | 3.098 |
Uitgaven | 3.098 | 0 | 3.098 | |
4.0 | Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer | 3.098 | 0 | 3.098 |
Materiële uitgaven | 3.098 | 0 | 3.098 | |
Interparlementaire betrekkingen | 3.098 | 0 | 3.098 | |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | |
Toelichting mutaties 2e suppletoire begroting
Voor artikel 4 zijn er ten opzichte van de suppletoire begroting september 2025 geen wijzigingen te melden.
2.3 Artikel 4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer
Budgettaire gevolgen van beleid
Stand eerste suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | ||
|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 3.076 | 22 | 3.098 |
Uitgaven | 3.076 | 22 | 3.098 | |
4.0 | Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer | 3.076 | 22 | 3.098 |
Materiële uitgaven | 3.076 | 22 | 3.098 | |
Interparlementaire betrekkingen | 3.076 | 22 | 3.098 | |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | |
3 Niet-Beleidsartikel
3. Niet-Beleidsartikelen
3 Niet-beleidsartikelen
3.3 Artikel 10. Nog onverdeeld
Stand eerste suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | ||
|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 11.001 | ‒ 11.001 | 0 |
Uitgaven | 11.001 | ‒ 11.001 | 0 | |
10.0 | Nog onverdeeld | 11.001 | ‒ 11.001 | 0 |
Nog te verdelen | 11.001 | ‒ 11.001 | 0 | |
Loonbijstelling | 8.598 | ‒ 8.598 | 0 | |
Prijsbijstelling | 2.403 | ‒ 2.403 | 0 | |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | |
Toelichting mutaties suppletoire begroting september
Nog te verdelen
Loonbijstelling/prijsbijstelling
Dit betreft de verdeling van de loon- en prijsbijstelling tranche 2025 naar de artikelen van de begroting van de Staten-Generaal.
3.1 Artikel 10. Nog onverdeeld
Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2) | ||
|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven | 0 | 0 | 0 | |
10.0 | Nog onverdeeld | 0 | 0 | 0 |
Nog te verdelen | 0 | 0 | 0 | |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | |
Toelichting mutaties 2e suppletoire begroting
Voor artikel 10 zijn er ten opzichte van de suppletoire begroting september 2025 geen wijzigingen te melden.
3.1 Artikel 10. Nog onverdeeld
Ontwerpbegroting t (1) | Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) | Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 0 | 0 | 0 | 11.001 | 11.001 | 10.757 | 10.486 | 11.086 | 10.342 | 10.262 |
Uitgaven | 0 | 0 | 0 | 11.001 | 11.001 | 10.757 | 10.486 | 11.086 | 10.342 | 10.262 | |
10.0 | Nog onverdeeld | 0 | 0 | 0 | 11.001 | 11.001 | 10.757 | 10.486 | 11.086 | 10.342 | 10.262 |
Nog te verdelen | 0 | 0 | 0 | 11.001 | 11.001 | 10.757 | 10.486 | 11.086 | 10.342 | 10.262 | |
Loonbijstelling | 0 | 0 | 0 | 8.598 | 8.598 | 8.422 | 8.221 | 8.754 | 8.121 | 8.056 | |
Prijsbijstelling | 0 | 0 | 0 | 2.403 | 2.403 | 2.335 | 2.265 | 2.332 | 2.221 | 2.206 | |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Toelichting
Loonbijstelling
Dit betreft de loonbijstelling tranche 2025 voor de Staten-Generaal. De loonbijstelling is niet volledig uitgekeerd. Het kabinet heeft besloten om de loonbijstelling voor externe inhuur tranche 2025 in te houden. Dit wordt ingezet ter dekking van rijksbrede problematiek.
Prijsbijstelling
Dit betreft de prijsbijstelling tranche 2025 voor de Staten-Generaal. De doorverdeling vindt later in 2025 plaats.
B. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN
1. Leeswijzer
Algemeen
Voor u ligt de begroting 2025 van de Staten-Generaal (IIA).
Groeiparagraaf
Ten opzichte van de begroting 2024 zijn geen wijzigingen voorzien.
Beleidsagenda
Een College dient, conform artikel 2.1 lid 7 van de Comptabiliteitswet 2016 betreffende een niet-departementale begroting, enkel haar taken en bedrijfsvoering weer te geven. Derhalve bevat deze niet-departementale begroting – in vergelijking met departementale begrotingen waarbij wel een weergave van het beleid wordt opgenomen – geen beleidsagenda.
Beleidsartikelen
Deze begroting is opgebouwd uit de volgende beleidsartikelen:
– Artikel 1. Wetgeving en controle Eerste Kamer
– Artikel 2. Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer
– Artikel 3. Wetgeving en controle Tweede Kamer
– Artikel 4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer
Een beleidsartikel is opgebouwd uit de volgende elementen:
A. Algemene doelstelling
B. Rol en verantwoordelijkheid
C. Beleidswijzigingen
D. Tabel budgettaire gevolgen van beleid
E. Toelichting op de instrumenten
Budgetflexibiliteit
In de tabellen budgettaire gevolgen van beleid is geen informatie opgenomen over de budgetflexibiliteit, omdat het grotendeels apparaatsuitgaven betreft.
Niet-beleidsartikel
De begroting bevat het volgende niet-beleidsartikel:
– Artikel 10. Nog onverdeeld
De begroting IIA valt onder de niet-departementale begrotingen. Vanwege een afwijkend regime kent deze begroting geen centraal apparaatsartikel.
Bijlagen
De begroting IIA bevat 1 bijlage te weten de verdiepingsbijlage.
Het uitgangspunt voor de verdiepingsbijlage is om de beleidsmatige en technische mutaties toe te lichten die groter zijn dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften is opgenomen, de staffel, te weten:
Begrotingsartikel | Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € mln.) | Technische mutaties (ondergrens in € mln.) |
|---|---|---|
1. Wetgeving en controle Eerste Kamer | Verplichtingen/Uitgaven 1 mln.Ontvangsten 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.Ontvangsten 2 mln. |
2. Uitgaven t.b.v. leden en oud-leden Tweede Kamer | Verplichtingen/Uitgaven 1 mln.Ontvangsten 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.Ontvangsten 2 mln. |
3. Wetgeving en controle Tweede Kamer | Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.Ontvangsten 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven 4 mln.Ontvangsten 2 mln. |
4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer | Verplichtingen/Uitgaven 1 mln.Ontvangsten 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.Ontvangsten 2 mln. |
10. Nog onverdeeld | Verplichtingen/Uitgaven 1 mln.Ontvangsten 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven 2 mln.Ontvangsten 2 mln. |
2. Beleidsartikelen
2.1 Artikel 1. Wetgeving en controle Eerste Kamer
De Eerste Kamer vormt samen met de Tweede Kamer de Staten-Generaal. De Voorzitter van de Eerste Kamer is ook de Voorzitter van de Verenigde Vergadering van de Staten-Generaal, zoals de vergadering op Prinsjesdag waarin de koning de troonrede voorleest.
De kerntaken van de Eerste Kamer zijn het toetsen van voorgenomen wetgeving als medewetgever en het controleren van het regeringsbeleid.
De Eerste Kamer heeft als doel goede wetgeving en controle tot stand brengen. Dit vertaalt zich in:
– Deugdelijke toetsing van de kwaliteit, de uitvoerbaarheid en de handhaafbaarheid van nationale en Europese ontwerpwet- en regelgeving;
– Adequate controle van het Nederlandse regeringsbeleid;
– Transparantie over de uitoefening van haar eigen taken en bevoegdheden en de uitvoering daarvan, en toereikende voorzieningen in een effectieve en efficiënte ondersteunende organisatie: de griffie;
De Eerste Kamer vormt de voorlaatste schakel in de keten van het wetgevingsproces. Na aanvaarding door de Eerste Kamer bekrachtigt het staatshoofd wet- en regelgeving.
De controle op het regeringsbeleid gebeurt in interactie met de regering. De Eerste Kamer is betrokken bij de voorbereiding van zowel nationale als Europese wetgevings- en beleidsvoorstellen.
De bevoegdheden van de Eerste en Tweede Kamer op Europees terrein
zijn dezelfde. De Eerste Kamer:
– Voert onder andere overleg met de regering over de regeringsinzet bij de voorbereiding van Europese wetgeving;
– Participeert in het kader van internationale samenwerking en parlementaire diplomatie in parlementaire assemblees van internationale organisaties;
– Onderhoudt contacten met parlementen en regeringen van andere Europese lidstaten.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Staten-Generaal. De colleges voeren zelf het beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit beheer zijn in artikel 4.4, lid 4 van de Comptabiliteitswet 2016 afspraken vastgelegd (de zogenoemde beheerafspraken) tussen de minister en de colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.
Voor 2025 worden geen beleidswijzigingen voorzien.
2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 22.204 | 27.596 | 25.634 | 25.599 | 25.555 | 25.262 | 23.602 |
Uitgaven | 22.595 | 27.596 | 25.634 | 25.599 | 25.555 | 25.262 | 23.602 | |
1.0 | Wetgeving en controle Eerste Kamer | 22.595 | 27.596 | 25.634 | 25.599 | 25.555 | 25.262 | 23.602 |
Institutionele inrichting | 16.942 | 21.790 | 19.828 | 19.793 | 19.757 | 19.464 | 17.804 | |
Apparaat Eerste Kamer | 16.942 | 21.790 | 19.828 | 19.793 | 19.757 | 19.464 | 17.804 | |
Personele uitgaven | 5.137 | 5.327 | 5.327 | 5.327 | 5.327 | 5.327 | 5.327 | |
Vergoedingen voorzitter/leden Eerste Kamer | 5.137 | 5.327 | 5.327 | 5.327 | 5.327 | 5.327 | 5.327 | |
Materiële uitgaven | 516 | 479 | 479 | 479 | 471 | 471 | 471 | |
Verenigde vergadering | 516 | 479 | 479 | 479 | 471 | 471 | 471 | |
Ontvangsten | 262 | 140 | 140 | 140 | 140 | 140 | 140 | |
Institutionele inrichting
Apparaat Eerste Kamer
Het artikelonderdeel Apparaat Eerste Kamer maakt de ondersteuning van de Eerste Kamer mogelijk. Hieronder vallen zowel de capaciteit voor ondersteuning als exploitatie en beheer van de organisatie, huisvesting en de fractiekosten.
Personele uitgaven
Vergoeding Voorzitter/leden Eerste Kamer
Dit betreft de vergoedingen aan de Voorzitter en de leden van de Eerste Kamer en daaruit voortvloeiende uitgaven.
Materiële uitgaven
Verenigde Vergadering
De Voorzitter van de Eerste Kamer is ook de Voorzitter van de Verenigde Vergaderingen en daarom ook verantwoordelijk voor de uitvoering van deze vergaderingen. Voor 2025 staat één vergadering gepland (Prinsjesdag).
Ontvangsten
De ontvangsten hebben voornamelijk betrekking op de afwikkeling van verstrekte voorschotten met betrekking tot de Regeling financiële ondersteuning fracties Eerste Kamer uit het voorgaande begrotingsjaar.
2.2 Artikel 2. Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer
Onder dit artikel worden rechtspositionele uitgaven aan leden en oud-leden van de Tweede Kamer, alsmede hun nagelaten betrekkingen, geschaard.
De Tweede Kamer draagt ingevolge de Wet schadeloosstelling leden Tweede Kamer, de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers en de Wet schadeloosstelling, zorg voor de uitgaven ten behoeve van:
– De schadeloosstelling van de leden van de Tweede Kamer;
– De wachtgelden van oud-leden van de Tweede Kamer.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Staten-Generaal. De colleges voeren zelf het beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit beheer zijn in artikel 4.4, lid 4 Comptabiliteitswet 2016 afspraken vastgelegd (de zogenoemde beheerafspraken) tussen de minister en de colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.
Voor 2025 zijn geen beleidswijzigingen voorzien.
2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 41.088 | 46.597 | 43.423 | 41.245 | 40.676 | 46.676 | 41.744 |
Uitgaven | 38.833 | 46.597 | 43.423 | 41.245 | 40.676 | 46.676 | 41.744 | |
2.0 | Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer | 38.833 | 46.597 | 43.423 | 41.245 | 40.676 | 46.676 | 41.744 |
Institutionele inrichting | 26.461 | 27.549 | 27.551 | 27.551 | 27.551 | 27.551 | 27.551 | |
Schadeloosstelling | 26.461 | 27.549 | 27.551 | 27.551 | 27.551 | 27.551 | 27.551 | |
Personele uitgaven | 12.372 | 19.048 | 15.872 | 13.694 | 13.125 | 19.125 | 14.193 | |
Pensioenen en wachtgelden | 12.372 | 19.048 | 15.872 | 13.694 | 13.125 | 19.125 | 14.193 | |
Ontvangsten | 48 | 86 | 86 | 86 | 86 | 86 | 86 | |
Materiële uitgaven
Schadeloosstelling
Op dit artikelonderdeel staan de uitgaven voor de schadeloosstelling van de leden van de Tweede Kamer. Ingevolge de Wet Schadeloosstelling leden Tweede Kamer draagt de Tweede Kamer de uitgaven voor schadeloosstelling en de reis- en overige onkostenvergoedingen voor de leden van de Tweede Kamer.
Personele uitgaven
Pensioenen en wachtgelden
Op basis van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers draagt de Tweede Kamer zorg voor de uitgaven van pensioenen en wachtgelden voor de oud-leden van de Tweede Kamer. In verband met de verkiezingen van november 2023 en te verwachten reguliere verkiezingen in 2028 is de begroting voor 2025 en 2028 hoger.
Ontvangsten
De ontvangsten op dit artikelonderdeel hebben betrekking op de verrekening van neveninkomsten.
2.3 Artikel 3. Wetgeving en controle Tweede Kamer
Volksvertegenwoordiging
Als volksvertegenwoordiging heeft de Tweede Kamer twee hoofdtaken: controle van de regering en (mede)wetgeving. Deze taken vloeien voort uit de artikelen 50 (vertegenwoordiging van het gehele Nederlandse volk), 65 tot en met 72 (werkwijze), 81 tot en met 87 (wetten en andere voorschriften), 105 (begrotingen), en 137 en 138 (grondwetgeving) van de grondwet en enkele andere (grond)wetsartikelen.
De ambtelijke diensten
Het ondersteunen van het constitutioneel proces. Dit doen de ambtelijke diensten door middel van het bieden van een politiek neutrale, adequate en innovatieve ondersteuning van de Kamerleden in alle facetten van hun werk als volksvertegenwoordiger. De politieke prioriteiten, zoals door de Kamer bepaald, zijn daarbij leidend.
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Staten-Generaal. De colleges voeren zelf het beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit beheer zijn in artikel 4.4, lid 4 van de Comptabiliteitswet 2016 afspraken vastgelegd (de zogenoemde beheerafspraken) tussen de minister en de colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.
Voor 2025 zijn geen beleidswijzigingen voorzien.
2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 177.257 | 206.847 | 196.021 | 192.169 | 186.013 | 192.779 | 182.994 |
Uitgaven | 174.909 | 206.847 | 196.021 | 192.169 | 186.013 | 192.779 | 182.994 | |
3.0 | Wetgeving en controle Tweede Kamer | 174.909 | 206.847 | 196.021 | 192.169 | 186.013 | 192.779 | 182.994 |
Institutionele inrichting | 122.630 | 140.203 | 141.244 | 138.524 | 134.132 | 132.898 | 130.931 | |
Apparaat Tweede Kamer | 122.123 | 138.822 | 139.866 | 137.146 | 132.754 | 131.520 | 129.553 | |
Onderzoeksbudget | 507 | 1.381 | 1.378 | 1.378 | 1.378 | 1.378 | 1.378 | |
Materiële uitgaven | 52.279 | 66.644 | 54.777 | 53.645 | 51.881 | 59.881 | 52.063 | |
Drukwerk | 1.898 | 2.209 | 2.209 | 2.209 | 2.209 | 2.209 | 2.209 | |
Fractiekosten | 44.344 | 57.670 | 46.868 | 46.736 | 46.672 | 54.672 | 46.854 | |
Uitzending leden | 354 | 532 | 532 | 532 | 532 | 532 | 532 | |
Parlementaire enquêtes | 3.320 | 3.765 | 2.700 | 1.700 | 0 | 0 | 0 | |
Bijdrage ProDemos | 2.363 | 2.468 | 2.468 | 2.468 | 2.468 | 2.468 | 2.468 | |
Ontvangsten | 9.492 | 3.639 | 3.639 | 3.639 | 3.639 | 3.639 | 3.639 | |
Overzicht van risicoregelingen
Omschrijving | Uitstaande garanties 2023 | Verleende garanties 2024 | Vervallen garanties 2024 | Uitstaande garanties 2024 | Garantie plafond 2024 | Geraamd te verlenen 2025 | Geraamd te vervallen 2025 | Uitstaande garanties 2025 | Garantie plafond 2025 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Art. | Fractiekosten | 5.644 | 0 | 0 | 5.644 | 0 | 0 | 0 | 5.644 | 5.644 |
Totaal | 5.644 | 0 | 0 | 5.644 | 0 | 0 | 0 | 5.644 | 5.644 |
Toelichting
Op basis van de Regeling financiële ondersteuning fracties Tweede Kamer 2014 krijgen de fracties een voorschot van 100% voor fractiekosten. De fracties kunnen zelf een egalisatiereserve opbouwen. Sinds 1 januari 2014 kunnen er geen nieuwe trekkingsrechten worden opgebouwd.
Institutionele inrichting
Apparaat Tweede Kamer
Dit artikelonderdeel bestaat uit personele en materiële componenten voor exploitatie en beheer van de Tweede Kamer.
Onderzoeksbudget
De Tweede Kamer beschikt over een bedrag voor uitgaven aan Kennis en Onderzoek om de Kamerbrede onderzoeken uit te voeren. Verder zijn 16 Kamercommissies ingesteld die ieder beschikken over een eigen budget.
Materiële uitgaven
Drukwerk
Op dit artikelonderdeel staan de geraamde uitgaven voor de publicatie van officiële documenten.
Fractiekosten
Het bedrag voor de tegemoetkoming in de kosten van de fractiestichtingen is in 2028 hoger. De reden hiervan zijn de verwachte reguliere Tweede Kamerverkiezingen in 2028. Bij zetelverlies ontvangen de fractiestichtingen nog een jaar lang een bijdrage gebaseerd op het oude zetelaantal.
Uitzending leden
Op dit artikelonderdeel staat het bedrag dat beschikbaar is voor commissies en werkbezoeken aan het buitenland.
Parlementaire enquêtes
Op dit artikelonderdeel worden de uitgaven gepland voor parlementaire enquêtes. In 2025 loopt de Parlementaire Enquête Corona.
Bijdrage ProDemos
Jaarlijks betaalt de Tweede Kamer een bijdrage aan ProDemos voor de uitvoering van educatieve activiteiten. Hierover maken de Tweede Kamer en ProDemos jaarlijks afspraken.
Ontvangsten
De ontvangsten bestaan uit diverse posten. De omzet van het restaurantbedrijf, doorbelastingen aan derden en inhoudingen op lonen en salaris en ontvangsten voor zwangerschaps- en bevallingsuitkeringen. De ontvangsten blijven stabiel.
2.4 Artikel 4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer
Het onder dit artikel opgenomen budget ten behoeve van wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer betreft de kosten van interparlementaire activiteiten.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Staten-Generaal. De colleges voeren zelf het beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit beheer zijn in artikel 4.4, lid 4 van de Comptabiliteitswet 2016 afspraken vastgelegd (de zogenoemde beheerafspraken) tussen de minister en de colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.
Voor 2025 zijn geen beleidswijzigingen voorzien.
2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 1.380 | 1.661 | 1.661 | 1.661 | 1.661 | 1.661 | 1.661 |
Uitgaven | 1.456 | 1.661 | 1.661 | 1.661 | 1.661 | 1.661 | 1.661 | |
4.0 | Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer | 1.456 | 1.661 | 1.661 | 1.661 | 1.661 | 1.661 | 1.661 |
Materiële uitgaven | 1.456 | 1.661 | 1.661 | 1.661 | 1.661 | 1.661 | 1.661 | |
Interparlementaire betrekkingen | 1.456 | 1.661 | 1.661 | 1.661 | 1.661 | 1.661 | 1.661 | |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Materiële uitgaven
Interparlementaire betrekkingen
Het betreft de volgende uitgavenposten:
– Uitzending van Kamerleden naar internationale organisaties;
– Aandeel van Nederland in de kosten van interparlementaire organen;
– Contacten tussen de (voormalige) parlementen van het Koninkrijk;
– Ontvangst van buitenlandse parlementsleden en delegaties van internationale organisaties;
– De activiteiten van de Nederlandse groep van de Interparlementaire Unie (IPU).
Kengetallen
Gemiddelde uitgaven per lid | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 |
|---|---|---|---|---|---|
Interparlementaire betrekkingen | 1.180 | 904 | 890 | 947 | 1.456 |
Gemiddeld per zetel (225) | 5 | 4 | 4 | 4 | 6 |
3. Niet-beleidsartikelen
3.1 Artikel 10. Nog onverdeeld
A. Budgettaire gevolgen
2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
10.0 | Nog onverdeeld | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Nog te verdelen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
4. Bijlagen
Bijlage 1: Verdiepingsbijlage
Uitgaven
2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
Stand ontwerpbegroting 2024 | 23.663 | 21.975 | 21.129 | 20.045 | 20.045 | ‒ |
Mutatie nota van Wijziging 2024 | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ |
Mutatie amendement 2024 | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ |
Mutatie suppletoire begroting september | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Mutatie 1e suppletoire begroting 2024 | 3.939 | 3.659 | 4.470 | 5.510 | 5.217 | 23.602 |
Nieuwe mutaties | ‒ 6 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Stand ontwerpbegroting 2025 | 27.596 | 25.634 | 25.599 | 25.555 | 25.262 | 23.602 |
Ontvangsten
2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
Stand ontwerpbegroting 2024 | 140 | 140 | 140 | 140 | 140 | ‒ |
Mutatie Nota van Wijziging 2024 | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ |
Mutatie amendement 2024 | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ |
Mutatie suppletoire begroting september | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Mutatie 1e suppletoire begroting 2024 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 140 |
Nieuwe mutaties | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Stand ontwerpbegroting 2025 | 140 | 140 | 140 | 140 | 140 | 140 |
Uitgaven
2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
Stand ontwerpbegroting 2024 | 37.729 | 39.476 | 38.350 | 37.804 | 37.804 | ‒ |
Mutatie nota van Wijziging 2024 | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ |
Mutatie amendement 2024 | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | 0 | ‒ |
Mutatie suppletoire begroting september | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Mutatie 1e suppletoire begroting 2024 | 8.868 | 3.947 | 2.895 | 2.872 | 8.872 | 41.744 |
Nieuwe mutaties | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Stand ontwerpbegroting 2025 | 46.597 | 43.423 | 41.245 | 40.676 | 46.676 | 41.744 |
Ontvangsten
2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
Stand ontwerpbegroting 2024 | 86 | 86 | 86 | 86 | 86 | ‒ |
Mutatie nota van Wijziging 2024 | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ |
Mutatie amendement 2024 | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ |
Mutatie suppletoire begroting september | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Mutatie 1e suppletoire begroting 2024 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 86 |
Nieuwe mutaties | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Stand ontwerpbegroting 2025 | 86 | 86 | 86 | 86 | 86 | 86 |
Uitgaven
2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
Stand ontwerpbegroting 2024 | 176.115 | 170.325 | 175.950 | 170.660 | 168.000 | ‒ |
Mutatie nota van Wijziging 2024 | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ |
Mutatie amendement 2024 | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ |
Mutatie suppletoire begroting september | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Mutatie 1e suppletoire begroting 2024 | 37.769 | 18.719 | 16.219 | 15.353 | 24.779 | 182.994 |
Nieuwe mutaties | ‒ 7.037 | 6.977 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Waarvan: | ||||||
1. Parlementaire enquête | 3.401 | 2.700 | 1.700 | |||
2. Kasschuif Security scanners | ‒ 2.000 | 2.000 | ||||
3. Kasschuif ODC | ‒ 4.477 | 4.477 | ||||
4. Kasschuif Motie van Gent | ‒ 500 | 500 | ||||
Stand ontwerpbegroting 2025 | 206.847 | 196.021 | 192.169 | 186.013 | 192.779 | 182.994 |
Toelichting
1. Parlementaire enquête.
Per abuis is bij de 1e suppletoire begroting 2024 het budget voor de parlementaire enquêtes op het verkeerde artikel (onderzoeksbudget) geboekt. Deze reallocatie naar het budget voor de parlementaire enquêtes zorgt ervoor dat deze fout wordt hersteld.
2. Kasschuif Security scanners
De middelen die gereserveerd waren voor de Security scanners schuiven door naar 2025. Gelet op het stadium waarin de aanbesteding van Security scanners nu verkeert is het niet haalbaar dat er in 2024 gegund zal zijn.
3. Kasschuif ODC
Dit betreft werkzaamheden voor het inrichten Flexibele Infra & Hybride Cloud. De complete vervanging verloopt over meerdere jaren. Het gaat hier om onder andere vervanging van computers, storage en het netwerk.
4. Kasschuif Motie van Gent
Er schuiven middelen door naar 2025 op apparaatsuitgaven «Vergaderen in crisistijd» (Motie van Gent 35322, nr 43). Om een goede invulling te kunnen geven aan deze motie is meer onderzoek en politieke afstemming nodig. Na het zomerreces zal het plan van aanpak klaar zijn zodat er beter zicht is op kosten die deze motie met zich meebrengt.
Ontvangsten
2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
Stand ontwerpbegroting 2024 | 3.639 | 3.639 | 3.639 | 3.639 | 3.639 | ‒ |
Mutatie nota van Wijziging 2024 | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ |
Mutatie amendement 2024 | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ |
Mutaties suppletoire begroting september | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Mutatie 1e suppletoire begroting 2024 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3.639 |
Nieuwe mutaties | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Stand ontwerpbegroting 2025 | 3.639 | 3.639 | 3.639 | 3.639 | 3.639 | 3.639 |
Uitgaven
2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
Stand ontwerpbegroting 2024 | 1.651 | 1.651 | 1.651 | 1.651 | 1.651 | ‒ |
Mutatie nota van Wijziging 2024 | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ |
Mutatie amendement 2024 | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ |
Mutaties suppletoire begroting september | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Mutatie 1e suppletoire begroting 2024 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 0 |
Nieuwe mutaties | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Stand ontwerpbegroting 2025 | 1.661 | 1.661 | 1.661 | 1.661 | 1.661 | 1.661 |
Ontvangsten
2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
Stand ontwerpbegroting 2024 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | ‒ |
Mutatie nota van Wijziging 2024 | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ |
Mutatie amendement 2024 | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ |
Mutaties suppletoire begroting september | ||||||
Mutatie 1e suppletoire begroting 2024 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Nieuwe mutaties | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Stand ontwerpbegroting 2025 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven
2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
Stand ontwerpbegroting 2024 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | ‒ |
Mutatie nota van Wijziging 2024 | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ |
Mutatie amendement 2024 | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ |
Mutaties suppletoire begroting september | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Mutatie 1e suppletoire begroting 2024 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Nieuwe mutaties | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Stand ontwerpbegroting 2025 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Ontvangsten
2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
Stand ontwerpbegroting 2024 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | ‒ |
Mutatie nota van Wijziging 2024 | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ |
Mutatie amendement 2024 | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ | ‒ |
Mutaties suppletoire begroting september | ||||||
Mutatie 1e suppletoire begroting 2024 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | ‒ |
Nieuwe mutaties | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Stand ontwerpbegroting 2025 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |