J Deltafonds

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Wetsartikel 1 

De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).

De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Wetsartikel 1

De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd.

Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2020 wijzigingen aan te brengen in de begrotingsstaat voor het Deltafonds.

De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).

De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,

C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

A ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

A. ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGSWETSVOORSTEL

Wetsartikel 1

De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld.

Het wetsvoorstel strekt ertoe om de onderhavige begrotingsstaat voor het aangegeven jaar vast te stellen.

Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de Rijksbegroting voor dat jaar. Een toelichting bij de Rijksbegroting als geheel is opgenomen in de Miljoenennota.

Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen en ontvangsten vastgesteld. De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zogenoemde begrotingstoelichting).

De Minister van Infrastructuur en Waterstaat, C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

Wetsartikel 1

De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.

De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,drs. C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

B. BEGROTINGSTOELICHTING

B ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN (SLOTVERSCHILLEN)

B. BEGROTINGSTOELICHTING

Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) heeft drie begrotingen:

• 1. de beleidsbegroting (Hoofdstuk XII van de Rijksbegroting),

• 2. de begroting van het Infrastructuurfonds (Hoofdstuk A van de Rijksbegroting) en

• 3. de begroting van het Deltafonds (Hoofdstuk J van de Rijksbegroting).

Voor u ligt de begroting van het Deltafonds (DF).

Door een apart fonds voor water kan beter invulling worden gegeven aan de doelstellingen zoals vastgelegd in de Waterwet (artikel 7.22a t/m 7.22d), te weten de bekostiging van maatregelen, voorzieningen en onderzoeken op het gebied van waterveiligheid, zoetwatervoorziening en sinds 1 januari 2015 ook waterkwaliteit. Zo mag het fonds jaarlijkse saldi (meer of minder uitgaven in enig jaar) overhevelen – in tegenstelling tot de beleidsbegroting van IenW – waardoor (kasmatige) vertragingen en versnellingen van projecten niet hoeven te leiden tot budgettaire knelpunten.

Het Deltaprogramma is het jaarlijkse bijstuk bij de Deltafondsbegroting. Het biedt een overzicht van alle maatregelen, voorzieningen, onderzoeken en ambities op het gebied van waterveiligheid en zoetwatervoorziening. Deze projecten worden geheel of gedeeltelijk uit het Deltafonds gefinancierd. Ook gaat het Deltaprogramma in op de voortgang van de uitvoering van hoofdkeuzes op het gebied van waterveiligheid en zoetwatervoorziening (de deltabeslissingen) en concrete voorkeursstrategieën per gebied als richtinggevend kompas voor het uitvoeren van maatregelen tot 2050. Het jaarlijkse Deltaprogramma bevat drie deltaplannen: een Deltaplan Waterveiligheid, een Deltaplan Zoetwater en een Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie.

B. BEGROTINGSTOELICHTING

1 Leeswijzer

Algemeen

De opzet en structuur van de onderliggende eerste suppletoire begroting voor het Deltafonds is gebaseerd op de rijksbegrotingsvoorschriften van het Ministerie van Financiën.

Naar aanleiding van de aanbevelingen van de BOR zijn in de rijksbegro-tingsvoorschriften 2017 uniforme ondergrenzen opgenomen, welke worden gehanteerd bij het toelichten van begrotingsmutaties op het niveau van artikelonderdeel. Op basis van de motie van de leden Van Helvert en Van Veldhoven (Kamerstukken II 2015–2016 34 475 XII, nr. 12) worden bij alle begrotingsartikelen op het Deltafonds groter dan € 1 miljard de begrotingsmutaties boven de € 5 miljoen toegelicht. Dit heeft als praktische uitwerking dat bij de artikelen tussen de € 200 miljoen en € 1 miljard de ondergrens voor technische mutaties ook neerwaarts is bijgesteld. Voor beleidsmatige mutaties was er bij de artikelen van deze omvang reeds sprake van een ondergrens van € 5 miljoen. De norm voor het toelichten van de begrotingsmutaties op het niveau van artikelon-derdeel is als volgt:

Opbouw

• – van een wijziging (anders dan door de verwerking van prijsbijstelling) in het taakstellend projectbudget groter dan 10% of meer dan € 10 miljoen als de mutatie,

• – van een wijziging groter dan 1 jaar in de oplevering van het project.

1 Leeswijzer

Algemeen

Naar aanleiding van de motie van de leden Van Helvert en Van Veldhoven (Kamerstukken II 2015–2016 34 475 XII, nr. 12) worden bij alle begrotingsartikelen op het Infrastructuurfonds en Deltafonds groter dan € 1 miljard de begrotingsmutaties boven de € 5 miljoen toegelicht. Dit heeft als praktische uitwerking dat bij de artikelen tussen de € 200 miljoen en € 1 miljard de ondergrens voor technische mutaties ook neerwaarts is bijgesteld. Voor beleidsmatige mutaties was er bij de artikelen van deze omvang reeds sprake van een ondergrens van € 5 miljoen.

De norm voor het toelichten van de begrotingsmutaties op het niveau van artikelonderdeel is als volgt:

Opbouw

1 Leeswijzer

De opzet en structuur van de onderliggende Slotwet voor het Deltafonds is gebaseerd op de rijksbegrotingsvoorschriften van het Ministerie van Financiën.

• – Het opnemen van gedetailleerde projectinformatie in de suppletoire begrotingen conform begroting en jaarverslag (brief van 4 november 2009 naar aanleiding van toezegging verbetering informatievoorziening bij WGO van 24 juni 2009);

• – Het inzicht in de budgetten van de planuitwerkingen- en verkenningen programma’s wordt vergroot door begrotingsmutaties expliciet in de MIRT tabellen zichtbaar te maken op projectniveau (toezegging WGO van 22 juni 2011);

• – Mutaties op de beschikbare budgetten worden in de (niet voorgeschreven) Verdiepingsbijlage op artikelonderdeel niveau voor de volledige looptijd tot en met 2034 inzichtelijk gemaakt.

• – In dit wetsvoorstel zijn alleen technische uitvoeringsmutaties, mutaties van boekhoudkundige aard of mutaties voortvloeiend uit controlebevindingen opgenomen.

• – Uitzonderingen hierop zijn mutaties die door middel van kamerbrieven eerder met de Staten-Generaal zijn gedeeld (Kamerstukken II, 2020– 2021, 35 570J, nr. 100).

Opbouw

1. LEESWIJZER

Structuur

De opzet en de structuur van de begroting voor het Deltafonds zijn gebaseerd op de rijksbegrotingsvoorschriften van het Ministerie van Financiën. De begrotingstoelichting kent een opbouw waarbij afhankelijk van de informatievraag- en behoefte verder kan worden ingezoomd.

• 1. Allereerst is de begroting(wet)staat voor het Deltafonds voor het jaar 2020 opgenomen. Deze dient ter autorisatie van de budgetten die op artikelniveau in de verplichtingen-, uitgaven- en ontvangstenramingen worden voorgesteld.

• 2. In de Deltafondsagenda is vervolgens inzichtelijk gemaakt welke projecten in 2020 worden opgeleverd en bij welke projecten de uitvoering in 2020 begint.

• 3. Het laatste onderdeel van de agenda, «Begroting op hoofdlijnen», verstrekt inzicht in de belangrijkste budgettaire voorstellen die leiden tot wijziging van de begroting. Hiermee kan snel een indruk worden verkregen van de inhoud van dit wetsvoorstel.

• 4. In de artikelgewijze toelichting bij dit wetsvoorstel zijn de Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) tabellen met de realisatieprojecten alsmede de verkenningen en planuitwerkingprogramma’s opgenomen waarin de begrotingsmutaties op projectniveau zichtbaar zijn gemaakt. Deze MIRT tabellen zijn in ieder geval voorzien van toelichtingen indien sprake is:

  • • van een wijziging (anders dan door de verwerking van prijsbijstelling) in het taakstellend projectbudget groter dan 10% of meer dan € 10 miljoen;

  • • van een wijziging groter dan 1 jaar in de oplevering van het project.

  De stand «vorig» betreft de stand in de eerste suppletoire begroting 2019.

  Meer gedetailleerde informatie over de projecten die zich thans in de fase van verkenning, planuitwerking en realisatie bevinden, kunt u vinden in de individuele projectbladen van het MIRT Overzicht 2020. Voor de projecten in de MIRT tabellen is waar mogelijk een digitale verwijzing opgenomen naar het projectblad van dat project in het MIRT Overzicht.

• 5. In de verdiepingsbijlage is door middel van een meerjarige mutatietabel op artikelonderdeelniveau de aansluiting gemaakt tussen de vorige stand van de begroting en de nu voorgestelde stand. Dit voor de volledige looptijd van het fonds.

• 6. De overige bijlagen geven voor enkele specifieke onderwerpen inhoudelijk meer toelichting of betreffen overzichtsconstructies.

Mede naar aanleiding van overleg met de Tweede Kamer zijn in aanvulling op de rijksbegrotingsvoorschriften de onderstaande punten in deze begroting verwerkt:

• 1. Naar aanleiding van de motie van de leden Van Helvert en Van Veldhoven (Kamerstukken II 2015–2016 34 475 XII, nr. 12) worden bij alle begrotingsartikelen op het Infrastructuurfonds en Deltafonds groter dan € 1 miljard de begrotingsmutaties boven de € 5 miljoen toegelicht. Dit heeft als praktische uitwerking dat bij de artikelen tussen de € 200 miljoen en € 1 miljard de ondergrens voor technische mutaties ook neerwaarts is bijgesteld. Voor beleidsmatige mutaties was er bij de artikelen van deze omvang reeds sprake van een ondergrens van € 5 miljoen. De norm voor het toelichten van de begrotingsmutaties op het niveau van artikelonderdeel is hiermee als volgt:

• 2. In bijlage 1 zijn de uitgaven van het fonds weergegeven. Daarbij is het verschil met artikel 26 Bijdrage Investeringsfondsen van de begroting Hoofdstuk XII uitgewerkt. Dit verschil betreft de overige ontvangsten van het fonds.

• 3. Op de productartikelen worden onder de desbetreffende tabel «budgettaire gevolgen van de uitvoering» na de begrotingsperiode extracomptabel de budgetten op het niveau van artikelonderdeel weergegeven voor de looptijd tot en met 2033.

• 4. Significante kasschuiven en begrotingsmutaties op de beschikbare budgetten worden in de verdiepingsbijlage op hetzelfde detailniveau (artikelonderdeel) tot en met 2033 toegelicht. Dit rekening houdend met de norm zoals hierboven is aangegeven.

• 5. Voor beheer, onderhoud en vervanging is een aparte bijlage opgenomen. Deze bijlage geeft inzicht in zowel het Infrastructuur- als het Deltafonds.

Op de begrotingen van het Infrastructuurfonds en het Deltafonds vinden jaarlijks kasschuiven plaats. Middels kasschuiven wordt ervoor gezorgd dat de beschikbare kas per jaar en per modaliteit blijft aansluiten op de in de begroting geactualiseerde programmering. Kasschuiven zijn altijd budgetneutraal, hetgeen betekent dat de hoeveelheid middelen die meerjarig beschikbaar is niet wijzigt als gevolg van de kasschuif. In de verdiepingsbijlage van de begrotingen van het Infrastructuurfonds en Deltafonds zijn de significante kasschuiven in de begroting 2020 over de gehele looptijd van de begroting inzichtelijk gemaakt en toegelicht. Indien sprake is van politiek relevante kasschuiven dan worden deze tevens opgenomen en toegelicht in de begroting op hoofdlijnen. De begroting op hoofdlijnen treft u op pagina 8 van deze begroting.

De apparaatsuitgaven en apparaatsontvangsten van het kerndepartement (met uitzondering van de Staf-Deltacommissaris) worden geraamd op artikel 98 Apparaatsuitgaven Kerndepartement van de begroting Hoofdstuk XII.

2 De producten

Dit wetsvoorstel sluit aan bij de Voorjaarsnota 2020 van het Ministerie van Financiën en bevat alleen begrotingsmutaties die betrekking hebben op de uitvoering van reeds ingezet beleid. De mutaties zijn hieronder in tabelvorm weergegeven en toegelicht. De budgettaire gevolgen van de begrotingsmutaties zijn verder onder paragraaf 3 op de productartikelen zichtbaar gemaakt.

2 De producten

Dit wetsvoorstel sluit aan bij de Najaarsnota 2020 van het Ministerie van Financiën en bevat alleen begrotingsmutaties die betrekking hebben op de uitvoering van reeds ingezet beleid.

De mutaties zijn hieronder in tabelvorm weergegeven en toegelicht. De budgettaire gevolgen van de begrotingsmutaties zijn verder onder 2.2 op de productartikelen zichtbaar gemaakt.

2 Productartikelen

Dit wetsvoorstel sluit aan bij de Slotwet 2020 van het Ministerie van Financiën en bevat alleen begrotingsmutaties die betrekking hebben op de uitvoering van reeds ingezet beleid. De mutaties zijn hieronder in tabelvorm weergegeven en toegelicht. De budgettaire gevolgen van de begrotingsmutaties zijn verder onder 2.2 op de productartikelen zichtbaar gemaakt.

2. DELTAFONDSAGENDA

Werken aan waterveiligheid, zoetwatervoorziening en waterkwaliteit vraagt continu inspanningen en investeringen. Deze worden verantwoord in het Deltafonds. Het aantal mensen en de waarde van het te beschermen goed veranderen onder invloed van economische en demografische ontwikkelingen. Ook water en bodem veranderen in de loop van de tijd: de zeespiegel stijgt en de bodem daalt. Door de klimaatverandering wordt het warmer en zullen rivierafvoeren en regenval grotere extremen vertonen.

Het Deltaprogramma is het nationale programma waarin Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen samenwerken om Nederland veilig en aantrekkelijk te houden en goed te blijven voorzien van zoetwater. Zo kan onze economie blijven profiteren van de gunstige ligging in de delta.

Het Deltaprogramma heeft als doel ons land nu en in de toekomst te beschermen tegen hoogwater en de zoetwatervoorziening op orde te houden.

Mijlpalen en resultaten 2020

Hieronder wordt ingegaan op de mijlpalen in het lopende programma. Hiermee wordt inzichtelijk gemaakt welke projecten in 2020 worden opgeleverd en bij welke projecten de uitvoering in 2020 start.

Beheer, onderhoud en vervanging

Voor het beheer en onderhoud zijn afspraken over prestaties gemaakt voor het watermanagement en beheer en onderhoud, waaronder kustlijnhandhaving met zandsuppleties, stormvloedkeringen en rijkswaterkeringen zoals dijken, dammen en duinen. Deze afspraken over prestaties zijn nader toegelicht in artikel 3 Beheer, Onderhoud en Vervanging van het Deltafonds. In 2020 wil IenW onder meer de volgende activiteiten in het kader van beheer, onderhoud en vervanging uitvoeren:

Voor een nadere toelichting op de stand van zaken van beheer, onderhoud en vervanging wordt verwezen naar bijlage 4 Instandhouding van deze begroting.

Aanleg

In 2020 wordt voortvarend gewerkt aan het verbeteren van de waterveiligheid, onder andere door het uitvoeren van het tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma, het nieuwe Hoogwaterbeschermingprogramma en Maaswerken. Hieronder volgen de mijlpalen die IenW bij deze programma’s in 2020 wil behalen:

Voor een nadere toelichting over de stand van zaken voor de lopende programma’s wordt verwezen naar de toelichting op de productartikelen, de voortgangsrapportages aan de Tweede Kamer, het Deltaprogramma 2020 en het MIRT Overzicht 2020. Het Deltaprogramma is te vinden op de website1 van de deltacommissaris.

Begroting op hoofdlijnen

Verlenging looptijd investeringsfondsen tot en met 2033

Belangrijkste wijzigingen

De onderstaande tabel geeft de belangrijkste wijzigingen in de uitgaven en inkomsten aan ten opzichte van de eerste suppletoire begroting 2019. Een volledig overzicht van de mutaties is terug te vinden in bijlage 2: Verdiepingsbijlage.

Ad 1. Jaarlijks wordt besloten of de overheidsuitgaven van de Rijksbegroting gecorrigeerd worden voor loon- en prijsontwikkelingen. Dit betreft de toegekende loonbijstelling en prijsbijstelling tranche 2019 die vanuit Hoofdstuk XII wordt overgeheveld naar het Deltafonds.

Ad 2. In de begroting 2019 is de looptijd van het Deltafonds met een jaar verlengd tot en met 2033. Het niveau van extrapolatie is gelijk aan het jaar 2032 stand begroting 2019 na verwerking van structurele begrotingsmutaties. Daarnaast zijn de structurele bijdragen van derden doorgetrokken.

Ad 3. Op basis van de prognose in 2017 is een tekort geconstateerd voor de vervanging- en renovatieopgave op het hoofdvaarwegennet. In de begroting 2018 heeft dat geleid tot een overheveling van € 334 miljoen vanuit de VenR reservering voor het hoofdwegennet naar de VenR reservering voor het hoofdvaarwegennet. Ten behoeve van het resterende tekort voor de VenR opgave van het hoofdvaarwegennet is € 265 miljoen overgeheveld vanuit de reservering Vervanging en Renovatie op artikel 3 Beheer, onderhoud en vervanging van het Deltafonds naar artikel 15 hoofdvaarwegennet op het Infrastructuurfonds. De overheveling vanuit het Deltafonds volgt uit een deels overlappende functie van het hoofdvaarwegennet met de Waterkerende veiligheidsdoelstelling van het Deltafonds

Ad. 4 Naar het Gemeente-, BTW-compensatie- en Provinciefonds worden in 2019, 2020 en 2021 middelen overgeheveld ten behoeve van de uitvoering van Zoetwatermaatregelen door provincies en de gemeente Zevenbergen.

Ad. 5 Deze mutatie betreft een aanpassing van de ontvangsten en worden budgetneutraal gecompenseerd bij de betreffende uitgavenartikelen. De aanpassing betreft met name een actualisatie van de bijdragen derden die gerelateerd zijn aan het hoogwaterbeschermingprogramma.

Ad 6. en 7. De kosten van het project Ruimte voor de Rivier zijn € 52,1 miljoen lager dan geraamd. Bij het project Grensmaas is een meevaller van € 40 miljoen opgetreden als gevolg van het door het Consortium Grensmaas BV opzeggen van haar leningsovereenkomst met de Staat der Nederlanden.

Ad 8. De hoogwatergeul Varik Heesselt gaat niet door omdat daar uiteindelijk toch voor dijkverhoging is gekozen. Hierdoor vloeit in de periode 2025 tot en met 2027 een bedrag van € 68 miljoen terug naar de investeringsruimte.

Ad 9. Ten laste van de investeringsruimte (artikel 5.03) wordt in de periode 2020–2032 een bedrag van € 396 miljoen overgeboekt naar het artikel Reserveringen (artikel 5.04). Dit betreft de volgende reserveringen:

Overprogrammering

Het instrument overprogrammering wordt door het Kabinet ingezet om te zorgen dat de budgetten voor aanleg van infrastructuur daadwerkelijk tot besteding komen in de jaren waarin deze beschikbaar zijn gesteld. Op het Deltafonds fluctueert de programmering en is per jaar afwisselend sprake van een situatie van over- en onderprogrammering. Over de begrotingsperiode tot en met 2024 is per saldo sprake van een overprogrammering van circa € 516 miljoen. In de totale periode tot en met 2033 is het volledige programma altijd gedekt. Voor de verdere toelichting voor opzet en werking van het instrument op de fondsen wordt naar de leeswijzer van het Infrastructuurfonds verwezen. In het artikelonderdeel 1.02 Overige Aanlegprojecten van het Deltafonds is de jaarlijkse omvang van de overprogrammering opgenomen.

Vanuit oogpunt van beheersing mag de overprogrammering op de fondsen in de begrotingsperiode maximaal € 2,2 miljard bedragen.

Gemiddelde uitgaven

Onderstaand zijn de gemiddelde jaarlijkse uitgaven per productartikel in de periode 2019–2033 gepresenteerd (bedragen x € 1 miljoen).

Flexnorm

In de begroting 2018 is de flexnorm geïntroduceerd, waarmee het inzicht in de meerjarige hardheid van de bestuurlijke afspraken is aangescherpt. De flexnorm is een percentage dat aangeeft welk aandeel van de aanlegbudgetten (inclusief investeringsruimte) naar mening van het kabinet flexibel is om bij nieuwe planvorming te betrekken. Het betreft de ruimte binnen de begroting waar nog geen definitieve oplossing is bepaald en gekozen kan worden voor een alternatieve aanwending of oplossing. Overigens geldt ook dat waar wél bestuurlijke afspraken zijn gemaakt, maar er nog geen juridische verplichtingen zijn aangegaan, de budgetten nog altijd onverminderd door de Tweede Kamer te amenderen zijn.

In onderstaande tabel is weergegeven welke budgetten in de begroting 2020 conform hierboven geschetste flexnorm flexibel zijn om bij nieuwe planvorming te betrekken.

2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties

Toelichting

• 1. Saldo 2019

  De begroting van het Deltafonds vertoont over het jaar 2019 een voordelig saldo van € 44 miljoen. Dit saldo wordt gevormd door de saldering van de in dat jaar gerealiseerde uitgaven en ontvangsten. Het voordelig saldo wordt in 2020 als verhoging van de ontvangsten geboekt op het artikelonderdeel 5.10 Saldo van de afgesloten rekeningen. In dit wetsvoorstel is naast deze ontvangstenverhoging ook het volledig voordelig saldo op de juiste uitgaven- en ontvangstenartikelen (producten) begrotingstechnisch verwerkt.

• 2. Kasschuif Deltafonds

  Als gevolg van het geactualiseerde programma en om voldoende overprogrammering te creëren op het Deltafonds is er een kasschuif met het generale beeld verwerkt op de begroting van het Deltafonds. De kasschuif heeft een meerjarige doorwerking en zal bij de artikelsgewijze toelichting nader toegelicht worden. Met deze kasschuif is er een overprogrammering van € 46 miljoen gecreëerd in 2020. De totale overprogrammering in de begrotingsperiode (2020-2024) bedraagt € 24 miljoen op het Deltafonds. De overprogrammering over de gehele looptijd van het Deltafonds sluit op € 0. In de ontwerpbegroting 2021 zal de hoogte van de overprogrammering van een actualisatie worden voorzien als gevolg van de begrotingsvoorstellen.

• 3. Desalderingen

  Het bedrag aan desalderingen bedraagt € 12,6 miljoen. Deze ontvangsten, die aangewend worden voor hogere uitgaven, betreffen bijdragen van derden met name in de projecten Houtribdijk (€ 1,6 miljoen), Haringvliet de Kier (€ 6,9 miljoen, het project Vooroeververdediging (€ 2,8 miljoen), HWBP (€ 0,6 miljoen) en diverse kleinere ontvangsten € 0,7 miljoen.

• 4. Overboekingen andere begrotingen

  Voor een bedrag van € 10,8 miljoen worden gelden overgeboekt naar andere hoofdstukken. Dit betreft met name een overboeking naar hoofdstuk XII (artikel 11) in verband met de financiering van betrouwbaar en betaalbaar drinkwater in Caribisch Nederland (€ 3,8 miljoen) en een overboeking naar de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) voor de financiering van de ILT handhaving van de Afsluitdijk (€ 1,5 miljoen). Daarnaast betreft het ontvangsten op het DF ten aanzien van de Global Commission on Adaptation (GCA), maar waarvan de uitgaven op hoofdstuk XII worden verantwoord (€ 4,9 miljoen) en een overboeking naar het Infrastructuurfonds voor bijdragen in de kosten Audit instandhoudingskosten waarvan de uitgaven op het Infrastructuurfonds worden verantwoord (€ 0,4 miljoen). Tevens vinden er diverse kleinere overboekingen voor een bedrag van € 0,6 miljoen plaats.

• 5. Actualisering Delta-Aanpak Waterkwaliteit

  De beschikbare bedragen voor de Delta-Aanpak waterkwaliteit worden in lijn gebracht met de geactualiseerde bestedingsprogrammering die is opgesteld door een inventarisatie van de korte en lange termijn plannen bij de waterschappen. De verwachting is dat de uitgaven in de beginjaren lager zullen zijn dan in de latere jaren aangezien 20 waterschappen later starten met de pilots aanvullende zuivering en de pilots pas later tot realisatie zullen leiden.

• 6. Kasschuiven investeren in waterkwaliteit

  De kasschuiven met betrekking tot Investeren in waterkwaliteit betreffen voornamelijk het programma Kader Richtlijn Water in verband met een actualisatie bij het onderdeel anticiperende grondverwerving, het niet doorgaan van het project Brunnermond omdat de maatregel technisch niet uitvoerbaar is en minder opgetreden risico's.

• 7. Actualisering programmering Zoetwatermaatregelen

  In verband met de actualisering van de programmering Zoetwatermaatregelen wordt vanuit 2020 € 15,4 miljoen doorgeschoven naar latere jaren. Dit omdat de doorlooptijd van het uitvoeringsprogramma na afstemming in het bestuurlijk overleg over Zoetwatermaatregelen verlengd is. Het betreft met name de Klimaatbestendige Wateraanvoervoorzieningen Midden Nederland, waarvoor extra procedures zijn gevolgd en aanvullend overleg heeft plaatsgevonden met belanghebbenden over onder andere grondverwerving.

2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties

Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2020 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)

Toelichting

• 1. Het saldo 2020 bestaat uit € 51,9 miljoen hogere uitgaven en € 1,5 miljoen lagere ontvangsten. Per saldo wordt er een nadelig saldo 2020 van € 53,4 miljoen verwacht. Zowel de saldomutaties op de uitgaven als de ontvangsten worden in 2021 tegengeboekt, zodat de omvang van de budgetten meerjarig ongewijzigd blijft. Voor een toelichting wordt verwezen naar de artikelsgewijze toelichting (paragraaf 2.2). De verwerking in 2021 zal plaats vinden bij de 1e suppletoire begroting (Voorjaarsnota) 2021.

• 2. Deze mutatie betreft overboekingen van en naar andere begrotingshoofdstukken. De belangrijkste zijn;

  • • € 2,1 miljoen van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. RWS voert voor EZK de opdracht Wind op Zee uit. Dit betreft een vergoeding voor de interne en externe kosten in 2020 die RWS maakt in verband met de opdracht Wind op Zee.

  • • Betreft een overboeking van € 1,3 miljoen naar het Ministerie van Landbouw Natuur en Voedselkwaliteit voor 2020 voor de financiering van de inzet van Staatsbosbeheer (SBB) en Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) voor de Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW). LNV en IenW zijn samen opdrachtgever voor de PAGW waarbij LNV penvoerder is richting opdrachtnemers. Vanaf 2021 financiert LNV de inzet van SBB en RVO voor PAGW.

  • • Een bijdrage van € 0,5 miljoen van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat als bijdrage aan het project Getij Grevelingen.

  • • Een bijdrage van € 0,5 miljoen van het ministerie van Landbouw. Natuur en Voedselkwaliteit als de medefinanciering van extra monitoring voor de Kaderrichtlijn Marien.

  • • Diverse kleinere overboekingen welke per saldo een verhoging van het Deltafonds ad € 0,2 miljoen betekenen.

• 8. Vanuit het Deltafonds wordt per saldo € 2,1 miljoen overgeboekt naar de begroting van het ministerie Infrastructuur en Waterstaat, hoofdstuk XII. De belangrijkste overboekingen zijn;

  • • € 1,2 miljoen ter financiering van opdrachten aan het RIVM die op hoofdstuk XII worden verantwoord. Dit betreft met name onderzoeken op het gebied van PFAS in water, kwaliteit drinkwater en corona in water.

  • • € 0,6 Cybersecurity, met name inhuur

  • • Diverse kleinere overboekingen welke per saldo een verlaging van het Deltafonds ad € 0,3 miljoen betekenen.

• 12. De desaldering betreft bijdragen van derden ten behoeve van het plan Duinen BOI (Beoordelings- en Ontwerpinstrumentarium) 2023 conform het Plan van Aanpak Zandige Keringen.

2.1 Artikel 1 Investeren in waterveiligheid

Verplichting

Bij het artikel Investeringen in Waterveiligheid is € 573 miljoen minder verplichtingen aangegaan dan verwacht. Deze lagere verplichtingenrealisatie komt voornamelijk voor rekening van het HWBP. Bij het project Gorinchem-Waardenburg is de plangoedkeuring door de provincie verschoven naar 2021 (€ 426 miljoen). Hierdoor kon de beschikking niet worden afgegeven. Daarnaast hebben een aantal keringbeheerders de aanvraag voor de beschikking een jaar verschoven in verband met meer benodigde voorbereidingstijd. Het betreft hier de projecten Zwolle, Zwolle -Olst. Markermeerdijk. Lauwersmeer en de voorhavens Noordelijke Lekdijk (€ 101 miljoen). Bij het HWBP-2 is € 20 miljoen minder verplicht. Voornamelijk door meevallers bij de projecten Eemdijk. Texel en Den Oever. Het project Markermeerdijk heeft meer tijd nodig gehad voor de contract behandeling. Daarnaast zijn een groot aantal kleinere bijstellingen die leiden tot een lagere verplichtingen realisatie van € 27 miljoen.

Uitgaven

1.01 Grote projecten waterveiligheid

De lagere kasrealisatie van € 8,4 miljoen betref met name: HWBP-2 € 4,7 miljoen op de projecten Texel, Den Oever en Houtribdijk, doordat de keringbeheerders minder kosten hebben gemaakt. Bij de Ruimte voor de Rivier is de factuur van een vastgoedtransactie te laat ingediend, waardoor betaling in 2020 niet mogelijk was € 3,2 miljoen. Daarnaast is op het project Maaswerken € 0,4 miljoen minder gerealiseerd omdat over de grondverwerving geen overeenstemming werd bereikt.

1.02 Overige aanlegprojecten waterveiligheid

1.03 Studiekosten

Ontvangsten

2.2 Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorzieningen

Verplichtingen

Vertraging als gevolg van problemen met de aannemer inzake baggerwerkzaamheden bij de uitvoering van de zoetwatermaatregel Klimaatbestendige Wateraanvoer Midden Nederland. Daarnaast vertraging als gevolg van opsplitsing van de maatregelen robuust regionaal watersysteem voor de Roode Vaart en de Krekenvisie (€ 3,9 miljoen).

Bij het project Haringvliet de Kier was voor de opdrachtverlening van de monitoring van verzilting meer voorbereidingstijd nodig was waardoor € 1,3 miljoen minder verplichtingen zijn aangegaan. Door hoge inzet van beschikbare capaciteit ten behoeve van de voorbereiding voor de uit te voeren maatregelen voor het Deltaprogramma Zoetwatermaatregelenpakket Fase 2 zijn minder onderzoeken Zoetwater uitgevoerd dan eerder voorzien. Hierdoor is een bedrag van € 0,8 miljoen in 2020 niet verplicht.

Uitgaven

2.02 Overige waterinvesteringen zoetwatervoorziening

2.03 Studiekosten

Door hoge inzet van beschikbare capaciteit ten behoeve van de voorbereiding voor de uit te voeren maatregelen voor het Deltaprogramma Zoetwatermaatregelenpakket Fase 2 zijn minder onderzoeken Zoetwater uitgevoerd dan eerder voorzien. Hierdoor is een bedrag van € 1 miljoen niet tot betaling gekomen.

2.3 Artikel 3 Beheer, onderhoud en vervanging

Verplichtingen

Bij artikel 3 B&O. Vervanging is in 2020 voor € 2,1 miljoen minder verplichtingen vastgelegd dan verwacht. Dit wordt veroorzaakt door het bijstellen van het risicoprofiel bij Stuwen in de Lek (€ -2,2 miljoen) en het aangaan van tweejarige verplichtingen bij de onderzoeken V&R (€ 1,6 miljoen). Daarnaast is in 2020 geen beroep gedaan op de reservering Vervanging en Renovatie € 1,5 miljoen. Dit wordt nu in 2021 ingezet voor de opdrachten voor de uitvoering van het Vervanging en Renovatieprogramma.

Uitgaven

De mutaties slotwet binnen dit artikel zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet uiteengezet (zie de leeswijzer)

2.4 Artikel 4 Experimenteren cf. art. III Deltawet

Verplichtingen

In 2020 is € 38,8 miljoen minder verplichtingen aangegaan dan bij Najaarsnota werd voorzien met name omdat bij een aantal verwachte overeenkomsten betreffende de Hydraulische Randvoorwaarden nog geen overeenstemming met de opdrachtnemer werd bereikt.

Uitgaven

4.02 GIV/PPS

Middels een kamerbrief (Kamerstukken II, 2020– 2021, 35 570J, nr. 100) zijn de Staten-Generaal geïnformeerd over een hogere verwachte realisatie ad € 10,3 miljoen op dit artikelonderdeel in verband met problematiek omtrent de hydraulische randvoorwaarden bij Project Afsluitdijk. De uiteindelijke realisatie is € 8,6 miljoen lager uitgevallen. Dit is onder andere veroorzaakt doordat een vaststellingsovereenkomst met de netwerkbeheerder en de daaraan gekoppelde betaling doorgeschoven is naar 2021. 

2.5 Artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven

De mutaties slotwet binnen dit artikel zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet uiteengezet (zie de leeswijzer)

2.6 Artikel 6 Bijdragen andere begrotingen van het Rijk

De mutaties slotwet binnen dit artikel zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet uiteengezet (zie de leeswijzer)

2.7 Artikel 7 Investeren in waterkwaliteit

Verplichtingen

De opdrachtverstrekking van de derde tranche KRW maatregelen heeft meer tijd gevraagd dan gepland waardoor in 2020 € 4,8 miljoen minder is gerealiseerd dan bij de Najaarsnota werd voorzien. Het betreft met name het projecten Woelse Waard waar bij het opstellen van de samenwerkingsovereenkomst meer tijd nodig was (€ 2 miljoen) en het project Woldewijd waar niet gegund kon worden vanwege het stopzetten van de aanbesteding, omdat twee inschrijvers bezwaar hebben gemaakt tegen de gunningsbeslissing (€ 2,8 miljoen). Bij de Delta aanpak Waterkwaliteit zijn er minder verplichtingen aangegaan met waterschappen inzake vergaande zuivering van rioolwater € 29,3 miljoen. Vertraging in de besluitvorming met betrekking tot de afronding van de uit te voeren verkenningen voor de PAGW-projecten Oostvaardersoevers en Wieringerhoek ( € 1,1 miljoen).

7.03 Studiekosten waterkwaliteit

In het kader van de Delta aanpak waterkwaliteit zijn verplichtingen met de waterschappen inzake vergaande zuivering van rioolwater grotendeels pas in het vierde kwartaal van 2020 aangegaan. De hieruit voortvloeiende kaseffecten (€ 8,1 miljoen) vinden hierdoor niet meer in 2020 plaats maar schuiven door naar latere jaren. Daarnaast zijn minder verplichtingen met waterschappen aangegaan dan was voorzien.

3 De productartikelen

3. PRODUCTARTIKELEN

3 De productartikelen

3 Bijlagen

3.1 Verdiepingsbijlage