Incidentele suppletoire begroting inzake bestrijding van drones | 19-11-2025

A ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Wetsartikelen 1 tot en met 3

De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2025 wijzigingen aan te brengen in de begrotingsstaat voor het Defensiematerieelbegrotingsfonds (K).

De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.

De Minister van Defensie, R.P. Brekelmans

Wetsartikelen 1 tot en met 3

De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2025 wijzigingen aan te brengen in het Defensiematerieelbegrotingsfonds (K).

De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.

De Minister van DefensieR.P. Brekelmans

B ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN

B BEGROTINGSTOELICHTING

1. Leeswijzer

Per artikel worden de mutaties groter dan of gelijk aan onderstaande staffel op het niveau van de financiële instrumenten (en eventueel artikelonderdeel) toegelicht.

Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen	Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)	Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
< 50	1	2
=> 50 en < 200	2	4
=> 200 < 1000	5	10
=> 1000	10	20

1. Leeswijzer

Per artikel worden de mutaties groter dan of gelijk aan onderstaande staffel op het niveau van de financiële instrumenten (en eventueel artikelonderdeel) toegelicht.

Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen	Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)	Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
< 50	1	2
=> 50 en < 200	2	4
=> 200 < 1000	5	10
=> 1000	10	20

2. Beleid

Het kabinet stelt middelen ter grootte van € 270 miljoen beschikbaar voor bedrijfssteun. Over de inhoud van de betreffende casus is uw Kamer vertrouwelijk geïnformeerd. De middelen worden overgeheveld naar de begroting van het ministerie van Economische Zaken en worden vervolgens op basis van de kaderwet EZK- en LNV-subsidies ter beschikking gesteld.

De beoogde steun bedraagt naar verwachting tussen de € 0 en € 270 miljoen. Het kabinet zet erop in de steun te minimaliseren. Naar verwachting zal uw Kamer, al dan niet vertrouwelijk, in deze maand nader worden geïnformeerd over de exacte vormgeving van de steun.

2. Beleid

Met deze Incidentele suppletoire begroting 2025 wordt de begrotingsstaat van het Defensiematerieelbegrotingsfonds gewijzigd.

Binnen de huidige geopolitieke context wordt Europa, en dus ook Nederland, geconfronteerd met een toenemende inzet van (ongeïdentificeerde) drones boven het eigen grondgebied en kritieke locaties in het bijzonder. Het is daarom cruciaal dat Defensie snel over kan gaan tot de aanschaf van aanvullende middelen voor het project Initiële Counter-Unmanned Aircraft Systems (C-UAS) voor de bestrijding van drones. Deze urgente behoefte is van groot belang voor inzet in het National Defence Plan (NATO Force model, Hoofdtaak 1).

Daarnaast heeft het kabinet met de Voorjaarsnota 2025 gekozen om extra te investeren in Defensie (Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 X, nr. 4). Defensie heeft de investeringen uit de Voorjaarsnota 2025 uitgewerkt in concrete maatregelen op het gebied van gevechtskracht, innovatie en randvoorwaarden. Daarbinnen wordt ook extra geïnvesteerd in digitalisering en vastgoed. Met deze incidentele suppletoire begroting worden bepaalde investeringen voor gevechtskracht op land versneld aangegaan in 2025 in plaats van 2027 of later. Vandaar dat er een wijziging op de begroting voor het jaar 2025 moet plaatsvinden. Specifiek voor de bestrijding van drones moeten in 2025 contracten worden aangegaan en de financiële gevolgen daarvan worden verwerkt door middel van deze Incidentele suppletoire begroting.

3. Artikelen

Tabel 1 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 1 Defensiebreed materieel (bedragen x € 1.000)
	Vastgestelde begroting 2025 incl. NvW	Mutaties 1e suppletoire begroting	Mutaties ISB	Stand ISB	Mutatie 2026	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029
Verplichtingen	1.923.860	1.310.564	‒ 270.000	2.964.424	0	0	0	0

Uitgaven	1.942.348	370.897	‒ 270.000	2.043.245	0	0	0	0

Verwerving	1.223.691	297.357	‒ 270.000	1.251.048	0	0	0	0
Opdrachten	1.223.691	297.357	‒ 270.000	1.251.048	0	0	0	0
Verwerving: voorbereidingsfase	226.762	‒ 226.762	0	0	0	0	0	0
Verwerving: realisatie	996.929	524.119	‒ 270.000	1.251.048	0	0	0	0
Instandhouding	549.958	109.649	0	659.607	0	0	0	0
Opdrachten	549.958	109.649	0	659.607	0	0	0	0
Instandhouding Materieel	549.958	109.649	0	659.607	0	0	0	0
Kennis en Innovatie	190.687	127.104	0	317.791	0	0	0	0
Bekostiging	190.687	127.104	0	317.791	0	0	0	0
Duurzaamheid, klimaat en veiligheid	18.565	15.280	0	33.845	0	0	0	0
Kennisopbouw	43.962	28.940	0	72.902	0	0	0	0
Technologieontwikkeling	37.837	21.929	0	59.766	0	0	0	0
Kennisgebruik	4.380	4.159	0	8.539	0	0	0	0
Kort Cyclische Innovatie	85.943	56.796	0	142.739	0	0	0	0
Reserve valutaschommelingen	0	9.998	0	9.998	0	0	0	0
Storting/onttrekking begrotingsreserve	0	9.998	0	9.998	0	0	0	0
Storting/onttrekking begrotingsreserve	0	9.998	0	9.998	0	0	0	0
Over-/onderprogrammering	‒ 21.988	‒ 173.211	0	‒ 195.199	0	0	0	0
Fonds	‒ 21.988	‒ 173.211	0	‒ 195.199	0	0	0	0
Fonds	‒ 21.988	‒ 173.211	0	‒ 195.199	0	0	0	0

Ontvangsten	27.310	70.280	0	97.590	0	0	0	0

Toelichting

Verplichtingen

De beoogde verplichtingen bedragen € 270 miljoen.

Uitgaven

De beoogde kasuitgaven zijn gelijk aan de verplichtingen.

Ontvangsten

Vooralsnog worden geen ontvangsten ingeboekt. Naar verwachting worden de ontvangsten verwerkt met de eerstvolgende reguliere begrotingswet.

3. Beleidsartikelen

2.1 Artikel 1 Defensiebreed Materieel

Tabel 1 Budgettaire gevolgen van beleid incidentele suppletoire begroting (ISB) (bedragen x € 1.000)
		Stand ontwerpbegroting 2025 incl NvW	Stand eerste suppletoire begroting	Stand suppletoire begroting september	Mutaties incidentele suppletoire begroting	Stand incidentele suppletoire begroting	Mutatie 2026	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030
Art.	Verplichtingen	1.923.860	3.234.424	3.212.524	68.600	3.281.124	0	0	0	0	0
						0
	Uitgaven	1.942.348	2.313.245	1.457.421	57.000	1.514.421	0	0	0	0	0
						0
1.11	Verwerving	1.223.691	1.521.048	1.291.675	57.000	1.348.675	0	0	0	0	0
	Opdrachten	1.223.691	1.521.048	1.291.675	57.000	1.348.675	0	0	0	0	0
	Verwerving: voorbereidingsfase	226.762	0	17.000		17.000	0	0	0	0	0
	Verwerving: realisatie	996.929	1.521.048	1.274.675	57.000	1.331.675	0	0	0	0	0
1.12	Instandhouding	549.958	659.607	683.461	0	683.461	0	0	0	0	0
	Opdrachten	549.958	659.607	683.461	0	683.461	0	0	0	0	0
	Instandhouding Materieel	549.958	659.607	683.461	0	683.461	0	0	0	0	0
1.13	Kennis en Innovatie	190.687	317.791	317.804	0	317.804	0	0	0	0	0
	Bekostiging	190.687	317.791	317.804	0	317.804	0	0	0	0	0
	Duurzaamheid, klimaat en veiligheid	18.565	33.845	34.845	0	34.845	0	0	0	0	0
	Kennisopbouw	43.962	72.902	73.401	0	73.401	0	0	0	0	0
	Technologieontwikkeling	37.837	59.766	61.505	0	61.505	0	0	0	0	0
	Kennisgebruik	4.380	8.539	8.787	0	8.787	0	0	0	0	0
	Kort Cyclische Innovatie	85.943	142.739	139.266	0	139.266	0	0	0	0	0
1.14	Reserve Valutaschommelingen	0	9.998	10.289	0	10.289	0	0	0	0	0
	Storting/onttrekking begrotingsreserve	0	9.998	10.289	0	10.289	0	0	0	0	0
	Storting/onttrekking begrotingsreserve	0	9.998	10.289	0	10.289	0	0	0	0	0
1.16	Over-/ onderprogrammering	‒ 21.988	‒ 195.199	‒ 845.808	0	‒ 845.808	0	0	0	0	0
	Fonds	‒ 21.988	‒ 195.199	‒ 845.808	0	‒ 845.808	0	0	0	0	0
	Fonds	‒ 21.988	‒ 195.199	‒ 845.808	0	‒ 845.808	0	0	0	0	0

	Ontvangsten	27.310	97.590	87.590	0	87.590	0	0	0	0	0

Toelichting op de verplichtingen

Het verplichtingenbudget wordt € 68,6 miljoen naar boven bijgesteld om tijdig over te gaan op de onder uitgaven toegelichte verwerving.

Toelichting op de uitgaven

De verwervingsfase wordt met € 57,0 miljoen naar boven bijgesteld voor aanschaf van cruciale middelen ten behoeve van de bestrijding van drones boven het eigen grondgebied en kritieke locaties in het bijzonder. Het betreft een herschikking vanuit artikel 2 Maritiem materieel

2.2 Artikel 2 Maritiem Materieel

Tabel 2 Budgettaire gevolgen van beleid incidentele suppletoire begroting (ISB) (bedragen x € 1.000)
		Stand ontwerpbegroting 2025 incl NvW	Stand eerste suppletoire begroting	Stand suppletoire begroting september	Mutaties incidentele suppletoire begroting	Stand incidentele suppletoire begroting	Mutatie 2026	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030
Art.	Verplichtingen	1.330.211	2.395.470	2.460.447	0	2.460.447	0	0	0	0	0
						0
	Uitgaven	1.262.052	1.395.875	1.591.771	‒ 98.400	1.493.371	0	0	0	0	0
						0
2.11	Verwerving	1.957.486	1.700.602	1.643.929	‒ 98.400	1.545.529	0	0	0	0	0
	Opdrachten	1.957.486	1.700.602	1.643.929	‒ 98.400	1.545.529	0	0	0	0	0
	Verwerving: voorbereidingsfase	183.505	0	1	0	1	0	0	0	0	0
	Verwerving: onderzoeksfase	0	1172	1211	0	1211	0	0	0	0	0
	Verwerving: realisatie	1.773.981	1.699.430	1.642.717	‒ 98.400	1.544.317	0	0	0	0	0
2.12	Instandhouding	276.111	318.388	296.442	0	296.442	0	0	0	0	0
	Opdrachten	276.111	318.388	296.442	0	296.442	0	0	0	0	0
	Instandhouding Materieel	276.111	318.388	296.442	0	296.442	0	0	0	0	0
2.16	Over-/ onderprogrammering	‒ 971.545	‒ 623.115	‒ 348.600	0	‒ 348.600	0	0	0	0	0
	Fonds	‒ 971.545	‒ 623.115	‒ 348.600	0	‒ 348.600	0	0	0	0	0
	Fonds	‒ 971.545	‒ 623.115	‒ 348.600	0	‒ 348.600	0	0	0	0	0
					0	0	0	0	0	0	0
	Ontvangsten	9.684	20.000	22.393	0	22.393	0	0	0	0	0

Toelichting op de uitgaven

De verwervingsfase wordt met € 98,4 miljoen naar beneden bijgesteld vanwege verwachte vertragingen in de realisatie bij een aantal individuele projecten zoals het vertrouwelijke project Vervanging maritiem Surface-to-surface missile en de commercieel vertrouwelijke projecten Vervanging M-fregatten (ASWF) en Verwerving Softkill Torpedo Defensiesysteem. Deze middelen worden herschikt naar artikel 1 Defensiebreed Materieel en artikel 3 Land materieel. Met de Nota van Wijziging op de ontwerpbegroting 2026 vindt een tegenovergestelde mutatie plaats waardoor het budget beschikbaar blijft voor deze projecten.

2.3 Artikel 3 Land Materieel

Tabel 3 Budgettaire gevolgen van beleid incidentele suppletoire begroting (ISB) (bedragen x € 1.000)
		Stand ontwerpbegroting 2025 incl NvW	Stand eerste suppletoire begroting	Stand suppletoire begroting september	Mutaties incidentele suppletoire begroting	Stand incidentele suppletoire begroting	Mutatie 2026	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030
Art.	Verplichtingen	2.883.755	7.084.310	6.447.832	‒ 68.600	6.379.232	0	0	0	0	0
						0
	Uitgaven	2.361.006	2.763.008	2.338.394	74.100	2.412.494	0	0	0	0	0
						0
3.11	Verwerving	2.045.926	2.736.282	2.495.769	74.100	2.569.869	0	0	0	0	0
	Opdrachten	2.045.926	2.736.282	2.495.769	74.100	2.569.869	0	0	0	0	0
	Verwerving: voorbereidingsfase	150.425	0	2.495.769	0	2.495.769	0	0	0	0	0
	Verwerving: onderzoeksfase	52	0	0	0	0	0	0	0	0	0
	Verwerving: realisatie	1.895.449	2.736.282	0	74.100	74.100	0	0	0	0	0
3.12	Instandhouding	425.656	428.098	402.677	0	402.677	0	0	0	0	0
	Opdrachten	425.656	428.098	402.677	0	402.677	0	0	0	0	0
	Instandhouding Materieel	425.656	428.098	402.677	0	402.677	0	0	0	0	0
3.16	Over-/ onderprogrammering	‒ 110.576	‒ 401.372	‒ 560.052	0	‒ 560.052	0	0	0	0	0
	Fonds	‒ 110.576	‒ 401.372	‒ 560.052	0	‒ 560.052	0	0	0	0	0
	Fonds	‒ 110.576	‒ 401.372	‒ 560.052	0	‒ 560.052	0	0	0	0	0
					0	0	0	0	0	0	0
	Ontvangsten	2.500	2.500	2.500	0	2.500	0	0	0	0	0

Toelichting op de verplichtingen

Het verplichtinenbudget wordt met € 68,6 miljoen naar beneden bijgesteld. Het betreft een herschikking naar artikel 1 Defensiebreed materieel om tijdige aanschaf van cruciale middelen ten behoeve van de bestrijding van drones boven het eigen grondgebied en kritieke locaties in het bijzonder mogelijk te maken.

Toelichting op de uitgaven

Voor de bestrijding van drones wordt het uitgavenbudget naar boven bijgesteld (€ 74,1 miljoen). Dit betreft enerzijds een hoger budget om vertraging te voorkomen voor de aanschaf van middelen ter bestrijding van drones. Anderzijds wordt het budget door verwachte vertragingen in de realisatie bij het vertrouwelijke project Aanvulling Inzetvoorraad Munitie Herschikt Ter Bestrijding Van Drones. Met de Nota van Wijziging op de ontwerpbegroting 2026 vindt een tegenovergestelde mutatie plaats waardoor het budget beschikbaar blijft voor dit project.

2.4 Artikel 4 Lucht Materieel

Tabel 4 Budgettaire gevolgen van beleid incidentele suppletoire begroting (ISB) (bedragen x € 1.000)
		Stand ontwerpbegroting 2025 incl NvW	Stand eerste suppletoire begroting	Stand suppletoire begroting september	Mutaties incidentele suppletoire begroting	Stand incidentele suppletoire begroting	Mutatie 2026	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030
Art.	Verplichtingen	1.666.905	3.183.971	3.933.807	0	3.933.807	0	0	0	0	0
						0
	Uitgaven	2.154.958	1.964.068	2.057.501	‒ 13.700	2.043.801	0	0	0	0	0
						0
4.11	Verwerving	2.154.271	2.075.970	2.058.053	‒ 13.700	2.044.353	0	0	0	0	0
	Opdrachten	2.154.271	2.075.970	2.058.053	‒ 13.700	2.044.353	0	0	0	0	0
	Verwerving: voorbereidingsfase	205.906	0	17.004	0	17.004	0	0	0	0	0
	Verwerving: realisatie	1.948.365	2.075.970	2.041.049	‒ 13.700	2.027.349	0	0	0	0	0
4.12	Instandhouding	555.199	596.434	709.420	0	709.420	0	0	0	0	0
	Opdrachten	555.199	596.434	709.420	0	709.420	0	0	0	0	0
	Instandhouding Materieel	555.199	596.434	709.420	0	709.420	0	0	0	0	0
4.16	Over-/ onderprogrammering	‒ 554.512	‒ 708.336	‒ 709.972	0	‒ 709.972	0	0	0	0	0
	Fonds	‒ 554.512	‒ 708.336	‒ 709.972	0	‒ 709.972	0	0	0	0	0
	Fonds	‒ 554.512	‒ 708.336	‒ 709.972	0	‒ 709.972	0	0	0	0	0
					0	0	0	0	0	0	0
	Ontvangsten	12.080	12.080	12.080	0	12.080	0	0	0	0	0

Toelichting op de uitgaven

De verwervingsfase wordt met € 13,7 miljoen naar beneden bijgesteld vanwege verwachte vertragingen in de realisatie bij het commercieel vertrouwelijke project Vervanging Medium Utility Helicopter (Aanschaf H225M Caracal) en een kleiner, niet DMP-plichtig project. Deze middelen worden herschikt naar artikel 3 Land materieel. Met de Nota van Wijziging op de ontwerpbegroting 2026 vindt een tegenovergestelde mutatie plaats waardoor het budget beschikbaar blijft voor dit project.

2.5 Artikel 6 IT

Tabel 5 Budgettaire gevolgen van beleid incidentele suppletoire begroting (ISB) (bedragen x € 1.000)
		Stand ontwerpbegroting 2025 incl NvW	Stand eerste suppletoire begroting	Stand suppletoire begroting september	Mutaties incidentele suppletoire begroting	Stand incidentele suppletoire begroting	Mutatie 2026	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030
Art.	Verplichtingen	1.359.574	1.712.914	1.773.764	0	1.773.764	0	0	0	0	0
						0
	Uitgaven	1.228.302	1.192.386	1.662.254	‒ 19.000	1.643.254	0	0	0	0	0
						0
6.11	Verwerving	1.206.087	934.808	1.003.025	‒ 19.000	984.025	0	0	0	0	0
	Opdrachten	1.206.087	934.808	1.003.025	‒ 19.000	984.025	0	0	0	0	0
	Verwerving: voorbereidingsfase	176.397	0	7.913	0	7.913	0	0	0	0	0
	Verwerving: realisatie	1.029.690	934.808	995.112	‒ 19.000	976.112	0	0	0	0	0
6.12	Instandhouding	544.167	684.237	727.854	0	727.854	0	0	0	0	0
	Opdrachten	544.167	684.237	727.854	0	727.854	0	0	0	0	0
	Instandhouding IT	544.167	684.237	727.854	0	727.854	0	0	0	0	0
6.16	Over-/ onderprogrammering	‒ 521.952	‒ 426.659	‒ 68.625	0	‒ 68.625	0	0	0	0	0
	Fonds	‒ 521.952	‒ 426.659	‒ 68.625	0	‒ 68.625	0	0	0	0	0
	Fonds	‒ 521.952	‒ 426.659	‒ 68.625	0	‒ 68.625	0	0	0	0	0
					0	0	0	0	0	0	0
	Ontvangsten	16.769	16.769	16.769	0	16.769	0	0	0	0	0

Toelichting op de uitgaven

De verwervingsfase wordt met € 19,0 miljoen naar beneden bijgesteld vanwege verwachte vertragingen in de realisatie bij het commercieel vertrouwelijke project Modernisering Tactische Indoor Simulator (TACTIS). Deze middelen worden herschikt naar artikel 3 Land materieel. Met de Nota van Wijziging op de ontwerpbegroting 2026 vindt een tegenovergestelde mutatie plaats waardoor het budget beschikbaar blijft voor dit project.