J Deltafonds | Ministerie van Financiën

A. ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGSWETSVOORSTEL

Wetsartikel 1

De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk jaar afzonderlijk bij de wet vastgesteld. Het wetsvoorstel strekt ertoe om de onderhavige begrotingsstaat voor het aangegeven jaar vast te stellen.

Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de Rijksbegroting voor dat jaar. Een toelichting bij de Rijksbegroting als geheel is opgenomen in de Miljoenennota.

Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen en ontvangsten vastgesteld. De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).

De Minister van Infrastructuur en Milieu, M. H. Schultz van Haegen

A. ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Wetsartikel 1 (uitgaven/verplichtingen en ontvangsten)

De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2013 wijzigingen aan te brengen in de begrotingsstaat van het Deltafonds.

De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).

De minister van Infrastructuur en Milieu, M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

A. ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Wetsartikel 1

De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2013 wijzigingen aan te brengen in de begrotingsstaat van het Deltafonds.

De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).

De Minister van Infrastructuur en Milieu, M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

B. BEGROTINGSTOELICHTING

Inhoud

1.	LEESWIJZER	4
2.	AGENDA DELTAPROGRAMMA	6
3.	DE PRODUCTARTIKELEN	9
4.	DE BIJLAGEN	44
a.	Conversietabel	44
b.	Lijst met afkortingen	46
c.	Paragraaf 4a uit de Deltawet (Het Deltafonds)	47
d.	Overzicht Budgetten Deltafonds 2013–2028	49

B. BEGROTINGSTOELICHTING

1.	Leeswijzer	2
2.	De producten	2
2.1	Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties	2
2.2	De productartikelen	5

B. BEGROTINGSTOELICHTING

1.	Leeswijzer	2

2.	De producten	3

	2.1 Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties	3
	2.2 De productartikelen	4

1. LEESWIJZER

Het ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM) stelt een beleidsbegroting op, hoofdstuk XII van de rijksbegroting (Begroting hoofdstuk XII), en een begroting van het Infrastructuurfonds en het Deltafonds.

Voor u ligt de eerste Deltafonds begroting.

In de Waterwet is opgenomen dat er een Deltafonds wordt ingesteld met als doel de bekostiging van maatregelen, voorzieningen en onderzoeken op het gebied van waterveiligheid en zoetwatervoorziening. De uitgaven die ten laste van het Deltafonds mogen worden gebracht zijn opgenomen in artikel 7.22a t/m 7.22d van de Deltawet (zie bijlage 4c) en komen in 2012 nog ten laste van het Infrastructuurfonds.

Uitgaande van de Waterwet zijn de artikelen 11 Hoofdwatersystemen en 16 (alle Megaprojecten niet Verkeer en Vervoer, met uitzondering van Project Mainportontwikkeling Rotterdam) van het Infrastructuurfonds, geconverteerd naar het Deltafonds en HXII. In bijlage 4a is een conversietabel opgenomen met de doorgevoerde omzettingen. Maatregelen op het gebied van waterkwaliteit die niet verbonden zijn met waterveiligheid en zoetwatervoorziening, zijn door de bij de behandeling van het wetvoorstel Deltawet aangenomen amendement Lucas (Kamerstukken II 2010/11, 32 304, nr. 29) niet in het Deltafonds opgenomen en worden verantwoord op de Begroting van hoofdstuk XII, artikel 12 Waterkwaliteit.

De begroting van het Deltafonds is gerelateerd aan artikel 11 Waterkwantiteit op de Begroting hoofdstuk XII. De doelstelling van dit beleidsartikel is het op orde krijgen en houden van een duurzaam watersysteem tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten, waardoor Nederland droge voeten houdt.

Waar het Deltafonds met name gericht is op de uitvoering in de komende 15 jaar – het fonds kent dezelfde looptijd als het Infrastructuurfonds – wil het kabinet via het Deltaprogramma ervoor zorgen dat er zowel over de korte als de lange termijn (2050 en verder) voorbereidingen worden getroffen om ons land nu en in de (verre) toekomst adequaat te beschermen tegen hoog water en van voldoende zoet water te blijven voorzien.

Een nadere toelichting op het lopende programma, zoals beschreven in onderstaande productartikelen, is opgenomen in het MIRT-projectenboek, dat jaarlijks als bijstuk bij de begroting van het Infrastructuurfonds wordt verzonden. Voor opname in het MIRT-projectenboek is gekozen, omdat het MIRT projectenboek tevens een integraal overzicht van de ruimtelijke opgaven, programma’s en projecten van nationaal belang biedt. Integraal omdat het gaat over opgaven en projecten op de gebieden van ruimtelijke ordening, wonen, werken, mobiliteit, bedrijvigheid, natuur, landschap en water.

De rapportage van het Deltaprogramma is het jaarlijkse bijstuk bij de Deltafondsbegroting. Het biedt een overzicht van alle maatregelen, voorzieningen, onderzoeken en ambities op het gebied van waterveiligheid en zoetwatervoorziening en daarmee van alle projecten die geheel of gedeeltelijk uit het Deltafonds worden gefinancierd. Ook gaat het Deltaprogramma in op de middellange en lange termijn strategieën op het gebied van waterveiligheid en zoetwatervoorziening en komen hierin de lopende uitvoeringsprogramma’s aan bod. In de periode tot en met 2014 wordt in het Deltaprogramma in jaarlijkse stappen gewerkt aan de voorbereiding van hoofdkeuzes op het gebied van waterveiligheid en zoetwatervoorziening (de deltabeslissingen) en de maatregelen die daar uit voortvloeien.

Het verkeersmanagement en beheer en onderhoud van de hoofdwatersystemen (artikel 3 van het Deltafonds) wordt door Rijkswaterstaat uitgevoerd op basis van met de beleidsdiensten gemaakte prestatieafspraken. Voor de periode 2013–2016 zijn met Rijkswaterstaat nieuwe prestatieafspraken gemaakt. Tevens zijn er nieuwe indicatoren opgesteld. Deze nieuwe indicatoren sluiten beter aan op de beleidsdoelen. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de indicatoren zoals opgenomen bij de genoemde artikelen.

1. Leeswijzer

Allereerst is de begrotingsstaat voor het Deltafonds voor het jaar 2013 opgenomen. Hierbij wordt inzicht gegeven in de mutaties die op artikelniveau in de verplichtingen-, de uitgaven- en de ontvangstenramingen worden voorgesteld.

Daarna is onder 2.1 in een overzicht met de belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties de aansluiting gemaakt met de budgettaire nota (Voorjaarsnota) van het ministerie van Financiën. Vervolgens worden de belangrijkste begrotingsmutaties in dit wetsvoorstel gespecificeerd en toegelicht.

Onder 2.2 «De productartikelen» wordt inzicht verstrekt in de mutaties op financieel instrumentniveau.

Verder zijn projecttabellen met de realisatieprojecten alsmede de Verkenningen en Planuitwerkingsprogramma’s opgenomen waarin de begrotingsmutaties op projectniveau zichtbaar zijn gemaakt. Deze (meerjarige) MIRT- tabellen zijn voorzien van toelichtingen indien er sprake is van een wijziging in het taakstellend projectbudget (anders dan door de verwerking van prijsbijstelling) en/of als er wijzigingen optreden in de oplevering van het project.

In de overzichten met de meerjarige doorwerking van de in dit wetsvoorstel opgenomen mutaties aan het eind van elk begrotingsartikel in paragraaf 2.2, wordt inzicht geboden in de begrotingsmutaties per artikelonderdeel tot en met het jaar 2028. Daar is in de laatste kolom een nummering opgenomen die verwijst naar de toelichtingen bij het overzicht uitgaven- en ontvangsten mutaties (zie paragraaf 2.1).

1. Leeswijzer

Allereerst is de begrotingsstaat voor het Deltafonds voor het jaar 2013 opgenomen. Hierbij wordt inzicht verstrekt in de mutaties die op artikelniveau in de verplichtingen-, de uitgaven- en de ontvangstenramingen worden voorgesteld.

Daarna is onder 2.1 in een overzicht met de uitgaven- en ontvangstenmutaties de aansluiting gemaakt met de budgettaire nota (Najaarsnota) van het Ministerie van Financiën.

Onder 2.2 De productartikelen wordt inzicht verstrekt in de mutaties op financieel instrumentniveau, waarvan de belangrijkste worden toegelicht.

Verder zijn projecttabellen met de realisatieprojecten alsmede de projecten in planuitwerking en verkenning opgenomen waarin de begrotingsmutaties op projectniveau zichtbaar zijn gemaakt en waarvan de belangrijkste mutaties eveneens zijn voorzien van een toelichting.

Naar aanleiding van de aanbeveling uit het rapport van de Tijdelijke commissie onderhoud en innovatie spoor (Kamerstukken II, 2011/2012, 32 707, nr. 9, blz. 22) is de normering gehanteerd waarbij geldt dat begrotingsbedragen boven de € 50 mln. met een afwijking van meer dan € 5 mln. ook worden toegelicht.

Het bovenstaande heeft er toe geleid dat aan de hand van onderstaande norm is bepaald of een verschil wordt toegelicht:

Begrotingsbedrag	Verschil
< 4,5 mln.	> 50%
4,5 – 22,5 mln.	> 2,5 mln.
> 22,5 mln.	> 10%
> 50 mln.	> 5 mln.

Dit houdt in dat die (hoofd)producten, waarbij het verschil kleiner is dan de aangegeven norm niet worden toegelicht. Een uitzondering hierop wordt gemaakt voor beleidsmatige relevante mutaties; deze worden ongeacht bovenstaande normering wel toegelicht.

Naar aanleiding van mijn toezegging aan de Tweede Kamer (Kamerstukken II, 2012/2013, 33 480 XII, nr. 3) is in deze suppletoire begroting een tweetal wijzigingen doorgevoerd. Ten eerste is in de overzichten budgettaire gevolgen van uitvoering een kolom toegevoegd waarin het totaal van de mutaties ten opzichte van de eerste suppletoire begroting is opgenomen. Daarnaast zijn in de meerjarige tabellen aan het eind van elk artikel in paragraaf 2.2, waarbij inzicht wordt geboden in de begrotingsmutaties per operationele doelstelling tot en met 2018, conform het verzoek van de Kamer en mijn toezegging, zowel de Miljoenennota- als de Najaarsnotamutaties toegelicht. Ten aanzien van de Najaarsnotamutaties is een nummering opgenomen die verwijst naar de toelichtingen bij het overzicht uitgaven- en ontvangsten mutaties (zie paragraaf 2.1)

Om de transparantie te vergroten is de meerjarige doorwerking van de Najaarsnotamutaties in de onderliggende tabellen inzichtelijk gemaakt. De meerjarige doorwerking is nu echter geen onderwerp van besluitvorming. Zo wordt het saldo 2013 per definitie door geschoven naar 2014 en is daarmee een budgettair neutrale inter-temporele verschuiving. De meerjarige doorwerking van de Najaarsnotamutaties wordt ter besluitvorming in de Voorjaarsnota 2014 opgenomen.

In de tabellen met projectoverzichten bij de verschillende artikelen is een kolom «vorig» opgenomen. In deze kolom is de laatste aan de Kamer gemelde stand van het project opgenomen, i.c. de stand Miljoenennota 2014.

2. AGENDA DELTAPROGRAMMA

Het Deltaprogramma heeft als doel ons land nu en in de toekomst te beschermen tegen hoog water en de zoetwatervoorziening op orde te houden. Het financieel fundament onder het Deltaprogramma is het Deltafonds.

Werken aan waterveiligheid en zoetwatervoorziening vraagt continu inspanningen en investeringen. Het aantal mensen en de waarde van het te beschermen goed veranderen onder invloed van economische en demografische ontwikkelingen. Ook water en bodem veranderen in de loop van de tijd: de zeespiegel stijgt en de bodem daalt. Daarbij verandert het klimaat, waardoor het warmer wordt en rivierafvoeren en regenval grotere extremen zullen vertonen. Het Deltaprogramma is het nationale programma waarin Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen samenwerken om Nederland veilig en aantrekkelijk te houden.

Op het gebied van zoetwatervoorziening is het beleid erop gericht om – onder normale omstandigheden – zoveel mogelijk aan de behoeften van gebruikers te voldoen. In periodes van watertekort (in droge zomers) wordt water verdeeld op basis van de verdringingsreeks, waarmee de verschillende belangen worden afgewogen.

In het Deltafonds worden projecten verantwoord die bijdragen aan waterveiligheid en zoetwatervoorziening. Het doel van het waterveiligheidsbeleid is te komen tot een duurzame beheersing van overstromingsrisico’s op een maatschappelijk aanvaardbaar niveau. Ingezet wordt op een meerlaagsveiligheid, opgebouwd uit 3 lagen:

• Preventie als primaire pijler van het beleid
• Ingrepen in de duurzame ruimtelijke inrichting om de gevolgen van overstroming te beperken
• Rampenbeheersing op orde krijgen en houden

De lijn die in het Nationaal Waterplan is uitgezet, is de huidige veiligheid op orde krijgen en voorbereiden op de toekomst. Dit gebeurt via de lopende uitvoeringsprogramma’s die onderdeel zijn van het Deltaprogramma. Dit zijn de grote projecten HWBP-2 (waaronder Zwakke Schakels Kust), Ruimte voor de Rivier, Maaswerken alsmede de deelprogramma’s waarin de deltabeslissingen worden voorbereid. Een nadere toelichting op deze programma’s is te vinden in het MIRT-projectenboek 2013 alsmede het Deltaprogramma 2013 waarin wordt ingegaan op het voorbereiden van maatregelen en voorzieningen op het gebied van waterveiligheid en zoetwatervoorziening.

Mijlpalen en resultaten 2013

Aanleg

In 2013 wordt voortvarend gewerkt aan het verbeteren van de waterveiligheid, onder andere aan de grote projecten HWBP-2, Ruimte voor de Rivier en Maaswerken. Voor het HWBP-2 is de verwachting dat er zes projecten (waaronder de Lekdijk en de Zwakke Schakels Noord-Holland) in realisatie gaan. Voor het programma Maaswerken zijn ondertussen 20 projecten afgerond en de overige in realisatie met het doel om de hoogwaterdoelstellingen van de deelprogramma’s Zandmaas en de Grensmaas in 2015 respectievelijk 2017 te realiseren. De prioritaire kaden in kader van de sluitstukkaden van het programma Maaswerken worden voor eind 2020 gerealiseerd.

Ook het programma Ruimte voor de Rivier blijft in 2013 volop in uitvoering. Verwachting is dat voor de uiterwaardvergravingen langs de Rijn, dijkverleggingen bij Zutphen en de Hoogwatergeul Veessen-Wapenveld in 2013 de feitelijke uitvoering van het werk (spade in de grond) van start gaat.

Voor een nadere toelichting over de stand van zaken voor het lopende programma wordt verwezen naar de toelichting op de productartikelen en naar het MIRT Projectenboek 2013.

Beheer en onderhoud

In 2012 zijn voor het Beheer en Onderhoud voor de periode 2013 en volgende jaren prestatieafspraken gemaakt voor het watermanagement, beheer en onderhoud waterveiligheid, waar onder kustlijnhandhaving met zandsuppleties, stormvloedkeringen en rijkswaterkeringen zoals dijken, dammen en duinen. Deze prestatieafspraken zijn nader toegelicht in artikel 3 Beheer, Onderhoud en Vervanging van deze Deltafondsbegroting. Hiervoor zijn nieuwe indicatoren opgesteld die beter aansluiten bij de doelstelling van het op orde krijgen en houden van een duurzaam watersysteem tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten, waardoor Nederland droge voeten houdt.

Technische verwerking Begrotingsakkoord

In de begroting van Hoofdstuk XII is aangegeven hoe de taakstelling Begrotingsakkoord is toegerekend. In onderstaande tabel is aangegeven hoe de taakstelling is doorvertaald naar de verschillende productartikelen.

In de Deltafondsbegroting is het aandeel in de taakstelling voor het jaar 2013 verwerkt. Dit kan onder andere gevolgen hebben voor het uitvoeringstempo van het programma Ruimte voor de Rivier.

Over de feitelijke invulling van de taakstelling voor 2014 en volgende jaren heeft nog geen besluitvorming plaatsgevonden. Dat is aan het nieuwe kabinet. In deze begroting zijn de taakstellingen cijfermatig verwerkt op artikel 1.02.01 Verkenningen en planuitwerkingsprogramma overige aanlegprojecten Waterveiligheid.

Invulling taakstelling Deltafonds Begrotingdakkoord (x € 1 000)
		2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020
1	Waterveiligheid	– 9 312	– 59 638	– 62 380	– 42 370	– 33 613	– 25 022	– 11 549	– 14 436
2	Zoetwatervoorz.	– 8 000	8 000
3	Beheer, onderhoud & verv.	0	– 3 379	– 3 710	– 3 329	– 3 406	– 3 415	– 3 406	– 3 398
5	Overige uitgaven	0	– 358	– 402	– 335	– 357	– 357	– 357	– 357
Totaal Deltafonds		– 17 312	– 55 375	– 66 492	– 46 034	– 37 377	– 28 793	– 15 312	– 18 191

(vervolg) Invulling taakstelling Deltafonds Begrotingdakkoord (x € 1 000)
2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028	Som
– 36 316	– 34 613	– 34 857	0	0	0	0	0	– 364 106
								0
– 3 398	– 3 398	– 3 398	0	0	0	0	0	– 34 238
– 357	– 357	– 357	– 40 115	– 40 889	– 40 600	– 40 589	– 40 600	– 206 387
– 40 071	– 38 369	– 38 612	– 40 115	– 40 889	– 40 600	– 40 589	– 40 600	– 604 731

Begroting op hoofdlijnen

Onderstaande tabel geeft de belangrijkste wijzigingen in de uitgaven en inkomsten aan ten opzichte van de eerste suppletoire begroting 2012.

		art	2013	2014	2015	2016	2017
Stand ontwerp-begroting 2012			0	0	0	0	0
Mutaties 1e suppletoire wet 2012
Stand Voorjaarsnota 2012			0	0	0	0	0
Belangrijkste mutaties Deltafonds
1	Bijdrage uit hoofdstuk XII aan Deltafonds	Alle	882 371	1 062 153	1 059 295	1 186 408	939 214
2	Bijdrage van derden aan Deltafonds	1 en 2	90 189	142 239	198 561	181 000	181 000
Totale mutaties			972 560	1 204 392	1 257 856	1 367 408	1 120 214
Stand ontwerp-begroting 2012			972 560	1 204 392	1 257 856	1 367 408	1 120 214

Ad 1. Dit betreft de bijdrage uit hoofdstuk XII ten behoeve van het Deltafonds.

Ad 2. Dit betreft de bijdrage van derden, met name Waterschappen, ten behoeve van het Deltafonds.

2. De producten

Dit wetsvoorstel sluit aan bij de Voorjaarsnota 2013 van het Ministerie van Financiën en bevat alleen begrotingsmutaties die betrekking hebben op de uitvoering van reeds ingezet beleid.

De mutaties zijn hieronder in tabelvorm weergegeven en toegelicht.

De budgettaire gevolgen van de begrotingsmutaties zijn verder onder 2.2 op de productartikelen zichtbaar gemaakt.

2. De producten

Dit wetsvoorstel sluit aan bij de Najaarsnota 2013 van het Ministerie van Financiën en bevat alleen begrotingsmutaties die betrekking hebben op de uitvoering van reeds ingezet beleid.

De mutaties zijn hieronder in tabelvorm weergegeven en toegelicht.

De budgettaire gevolgen van de begrotingsmutaties zijn verder onder 2.2 op de productartikelen zichtbaar gemaakt.

2.1 Overzicht uitgaven- en ontvangsten mutaties

suppletoire mutaties 2013 (Voorjaarsnota) (x EUR 1 mln.)
		Art.nr.	Uitgaven	Ontvangsten
Stand vastgestelde begroting 2013			972,6	972,6

– Belangrijkste suppletoire mutaties:

1.	Voordelig saldo 2012	6.09		59,3
	– Toevoeging voordelig saldo 2012 aan artikelen	div.	62,2	2,9
2.	Prijsbijstelling tranche 2012	div.	19,6	19,6
3.	Overboeking naar XII: KRW kasschuif	1.02/6.09	– 17,3	– 17,3
4.	Overboeking naar XII: Verbeterprogramma waterkwaliteit	3.02/6.09	– 1,0	– 1,0
5.	Overboeking naar XII: Provinciefonds/SNN	1.02/6.09	– 0,5	– 0,5
6.	Desaldering	1.01/1.09	4,2	4,2
	Diversen		– 0,2	– 0,2
Stand 1e suppletoire begroting 2013			1.039,6	1.039,6

Toelichting

1. Voordelig saldo 2012

De artikelen in de begroting van het Deltafonds, die vorig jaar nog in het Infrastructuurfonds waren opgenomen, vertonen over het jaar 2012 een voordelig saldo van in totaal ca. € 59,3 mln. Dit saldo wordt gevormd door de saldering van de in dat jaar op die artikelen gerealiseerde uitgaven en ontvangsten.

Het voordelig saldo is ten gunste van ontvangstenartikel 6.09 (Bijdragen ten laste van de begroting van HXII) gebracht. In dit wetsvoorstel is naast deze ontvangstenverhoging ook het volledige voordelig saldo op de juiste uitgaven- en ontvangstenartikelen (producten) verwerkt. Het betreft hier alleen de begrotingtechnische verwerking van het saldo 2012. Voor een meer uitvoerige verklaring, wordt verwezen naar de toelichtingen in betreffende suppletoire wetten over 2012 (Najaarsnota en slotwet).

2. Prijsbijstelling tranche 2012

De prijsbijstelling over 2012 is in de begroting van hoofdstuk XII over 2013 geparkeerd op het begrotingsartikel Nominaal en Onvoorzien. Door middel van dit wetsvoorstel wordt deze nu overgeboekt naar het Deltafonds en op de juiste artikelen/projecten verwerkt.

3. Overboeking naar XII: KRW kasschuif

Door de decentralisatie van KRW-synergieprojecten in 2012 op het Infrastructuurfonds, is middels de verwerking van het saldo 2012 een negatief budget in 2013 op HXII ontstaan. Middels een kasschuif met het Deltafonds wordt dit opgelost

4. Overboeking naar XII: Verbeterprogramma Waterkwaliteit

De bijdrage van € 5,9 mln. vanuit het Verbeterprogramma Waterkwaliteit Rijkswateren aan het Meerjarenprogramma Ontsnippering (MJPO), verwerkt in de ontwerpbegroting 2013, blijkt niet meer benodigd te zijn en wordt in deze Voorjaarsnota teruggedraaid.

5. Overboeking naar XII: Provinciefonds/SNN

Het Ministerie van Infrastructuur en Milieu stelt voor de periode 2013–2016 een bijdrage van € 2 mln. beschikbaar aan het instituut Wetsus, waarbij wordt uitgegaan van maximale spin-off voor de ambities op de Afsluitdijk. De bijdrage wordt via het Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN) aan het instituut Wetsus beschikbaar gesteld, waarbij de provincie Groningen als financieel loket fungeert voor het gehele SNN.

6. Desaldering

De desaldering heeft voor een bedrag van € 2,2 mln. betrekking op aankoop van ruilgronden en de onteigeningen die het ministerie van Infrastructuur en Milieu voor zelfrealisatoren doen. De gronden die hierdoor verkregen worden, worden weer verkocht of doorgeleverd (in het geval van onteigening voor een andere partij), dan volgt daaruit een ontvangst. Deze hogere ontvangst wordt aangewend voor hogere uitgaven, voortvloeiend uit de aankopen van de groenden, op het project grensmaas.

Daarnaast wordt € 1,9 mln. ontvangen als gevolg van een afrekening met de waterschappen voor projecten Benedenstad Nijmegen en Terschelling Waddenzee.

Overige begrotingsmutaties

7. Regeerakkoord Rutte I

Uit het begrotingsakkoord resteerde de invulling van de «minregels» op het Infrastructuur- en Deltafonds in de periode 2014–2023. Het kabinet heeft vanwege zijn demissionaire status besloten om in begroting 2013 voor de periode 2014–2023 deze minregels op hoofdlijnen te verwerken. Inmiddels heeft besluitvorming plaatsgevonden over de (nadere) invulling van beide taakstellingen (TK, 2012–2013, 13 februari 2013, 33 400 A, nr. 48). In deze Voorjaarsnota wordt de besluitvorming budgettair verwerkt.

8. Beheer, onderhoud en vervanging

In bijlage 4.2 van de begroting Infrastructuurfonds 2012 is aangegeven hoe de door RWS vastgestelde niet gedekte beheer- en onderhoudsproblematiek van € 4,8 miljard (voor de drie onderscheiden infrastructurele hoofdnetwerken) tot en met 2020 wordt aangepakt. Eén van de getroffen maatregelen was het reserveren van middelen in de periode na 2020. In de Voorjaarsnota worden middelen ten behoeve van Beheer en Onderhoud en Vervanging, via een kasschuif met het budget voor de Planuitwerking, naar de juiste jaren gebracht.

9. Mee- en tegenvallers artikel 1 Investeren in waterveiligheid

Deze mutatie betreft mee- en tegenvallers welke vanuit artikel 01.03 «Studiekosten» voor een bedrag van € 3,5 mln. worden overgeboekt naar artikel de programmaruimte op artikel onderdeel 01.02 «Overige aanlegprojecten Waterveiligheid».

De meevallers betreffen de projecten Nederland leeft met Water (€ 3,4 mln.), Reservering Deltaprogramma (€ 0,8 mln.) en veiligheid (€ 0,5 mln.). Daartegenover staat een tegenvaller op de het deelprogramma overstijgend (€ 1,2 mln.)

10. Mee- en tegenvallers artikel 2 zoetwatervoorziening

Op de projecten tijdelijke regeling bestrijding regionale wateroverlast (€ 23,4 mln.), SUBBIED (€ 3,9 mln.) en inrichting IJsselmonding (€ 0,2 mln.) zijn meevallers opgetreden voor een bedrag van € 27,5 mln. Met de eindafrekening van de tijdelijke bestrijding regionale wateroverlast zijn de laatste subsidies vastgesteld. Het project Ijsselmonding is afgerond. Het project SUBBIED is eveneens afgerond.

11. Bijdrage van staf Deltacommissaris

Deze overboeking van art 5.02 «Overige uitgaven» betreft de bijdrage ad € 0,1 mln. van Staf Deltacommissaris aan deelprogramma overstijgende activiteiten op artikel 1.03 Studiekosten.

12. IJsselmeergebied/Veiligheid Nederland in Kaart

Op het project Integrale Inrichting Veluwe randmeren is een meevaller opgetreden van € 3,9 mln. in verband met het afronden van het project. Daarnaast is een meevaller € 9,5 mln. opgetreden op het project Natte natuurprojecten IJsselmeergebied in verband met afronding project Zuidelijke IJsselmeerkust in 2012. Vervolgens is er een meevaller ad € 6,5 mln. op het project Veiligheid Nederland in kaart opgetreden. De meevallers worden toegevoegd aan de programmaruimte binnen het artikel 01.02

13. Investeringsruimte

Met deze mutatie wordt de programmaruimte binnen het planuitwerkingsprogramma overgeboekt naar de investeringsruimte.

14. Omzetting inhuur naar ambtelijk personeel

RWS investeert in de Informatievoorzieningfunctie en heeft geconstateerd dat er een te grote afhankelijkheid bestaat van externe fte's en dat een kwaliteitsimpuls nodig is op specifieke Informatie Voorziening terreinen (industriële automatisering, beveiliging). Daarom vindt de komende jaren een omzetting plaats van 174 fte's inhuur naar 250 ambtelijke fte's. Dit totaal is de som van omzetting binnen het Deltafonds én het Infrastructuurfonds.

15. Gemeenteambassadeur Rijnmond–Drechtsteden

Betreft de vergoeding van de kosten voor de inzet van de gemeenteambassadeur Rijnmond–Drechtsteden waarvoor opdrachtverlening via de Staf Deltacommissaris plaatsvindt.

16. Vlaams Nederlandse Schelde Commissie (VNSC)

Ten behoeve van het deltaprogramma wordt een bedrag van € 0,3 mln. overgeboekt van de reservering deltaprogramma naar hoofdstuk XII. De Vlaams Nederlandse Schelde Commissie (VNSC) valt niet binnen de scope van het Deltafonds en is vanaf 2013 overgeheveld vanuit het Infrastructuurfonds naar Hoofdstuk 12. Het betreft hier de financiële middelen van dit dossier die vanuit het saldo 2012 naar 2013 verschuift op het Infrastructuurfonds naar het Deltafonds Dit saldo wordt nu vanuit het Deltafonds in de juiste jaren naar Hoofdstuk XII overgeheveld.

17. Apparaattaakstelling Rutte II

Deze mutatie betreft het aandeel van het Deltafonds in de taakstelling apparaat Rutte II.

18. Conversie Deltafonds

Bij het afsplitsen van Deltafonds en waterkwaliteit naar XII vanuit het Infrastructuurfonds is het beschikbare bedrag voor 1 fte gerelateerd aan waterkwaliteit op het Deltafonds terecht gekomen in plaats van op Hoofdstuk XII. Met deze mutatie wordt dit gecorrigeerd.

Verplichtingen

De mutaties op de verplichtingenramingen bij de artikelen houden verband met de mutaties in de uitgavenramingen alsmede mutaties om voor de verplichtingenreeks aan te sluiten bij de uitgavenramingen.

2.1 Overzicht uitgaven- en ontvangsten mutaties

Suppletoire mutaties 2013 (Najaarsnota) (x EUR 1 mln.)
		Art.nr.	Uitgaven	Ontvangsten
Stand ontwerpbegroting 2013			972,6	972,6

Stand vastgestelde begroting 2013			972,6	972,6

Stand 1e suppletoire begroting 2013			1.039,6	1.039,6

– mutaties Miljoenennota 2014 (uitkomst 2013)			26,2	26,2
– mutaties Najaarsnota 2013

a.	Voordelig saldo 2013	alle	– 40,4	– 20,2
b.	Overboeking naar Provinciefonds	2	– 0,7	– 0,7
c.	Bijdrage Ministerie van Economische Zaken	4	15,0	15,0
Stand 2e suppletoire begroting 2013			1.039,7	1.059,9

Toelichting

a. Voordelig saldo 2013

De Najaarsnota 2013 laat een voordelig saldo van € 20,2 mln. zien; € 40,4 mln. lagere uitgaven en € 20,2 mln. aan ontvangsten die niet in 2013 worden gerealiseerd. Van het voordelig saldo ad € 20,2 mln. heeft € 15 mln. betrekking op de bijdrage van het Ministerie van Economische Zaken aan het project Marker Wadden die in 2014 tot betaling zal leiden. Het saldo over 2013 zal aan latere jaren worden toegevoegd om de betreffende projecten blijvend te kunnen financieren. Voor een nadere (projectgewijze) toelichting wordt verwezen naar de toelichtingen bij de onderstaande begrotingsartikelen.

b. Overboeking naar Provinciefonds

Ten behoeve van het project «Pilot spuistroom en testfaciliteit Den Oever» wordt een bedrag van € 0,7 mln. overgeboekt naar het Provinciefonds.

c. Bijdrage Ministerie van Economische Zaken

Deze mutatie betreft de bijdrage van € 15 mln. van het Ministerie van Economische Zaken aan het project Marker Wadden.

2.2 De productartikelen

Budgettaire gevolgen van uitvoering: Voorjaarsnota 2013 (Bedragen in EUR 1.000)
1 Investeren in waterveiligheid	Stand ontwerpbegroting	Mutaties via NvW en amendement	Mutaties 1e suppletoire begroting	Stand 1e suppletoire begroting	Mutatie 2014	Mutatie 2015	Mutatie 2016	Mutatie 2017
	(1)	(2)	(3)	(4)=(1)t/m(3)	(5)	(6)	(7)	(8)
Verplichtingen	672.709	0	23.420	696.129	– 30.132	– 90.453	– 96.086	– 91.269
Uitgaven	536.712	0	16.417	553.129	964	– 32.454	– 39.005	– 39.155
Waarvan juridisch verplicht	90%			77%
1.01 Grote projecten waterveiligheid	361.406	0	– 5.629	355.777	– 50.903	7.816	– 2.495	8.222
1.01.01 Programma HWBP-2 Waterschapsprojecten	171.857	0	2.249	174.106	– 58.242	– 1.357	– 7.736	2.947
1.01.02 Programma HWBP-2 Rijksprojecten	13.340	0	7	13.347	284	1.989	1.112	1.392
1.01.03 Ruimte voor de rivier	157.724	0	– 11.358	146.366	6.479	6.629	3.635	3.501
1.01.04 Maaswerken	18.485	0	3.473	21.958	576	555	494	382
1.02 Overige aanlegprojecten Waterveiligheid	163.299	0	22.761	186.060	52.017	– 40.154	– 36.510	– 47.377
1.02.01 Verkenningen en planuitwerkingsprogramma	44.170	0	7.486	51.656	30.325	27.966	– 22.295	– 47.435
1.02.02 Realisatieprogramma	119.129	0	15.275	134.404	21.692	– 68.120	– 14.215	58
1.03 Studiekosten	12.007	0	– 715	11.292	– 150	– 116	0	0
1.03.01 Studie en onderzoekskosten	9.007	0	2.185	11.192	– 150	– 116
1.03.02 Overige studiekosten	3.000	0	– 2.900	100
1.04 GIV/PPS	0	0	0	0
1.09 Ontvangsten Investeren in waterveiligheid	87.689	0	1.532	89.221	0	0	0	0
1.09.01 Ontvangsten waterschappen HWBP-2	79.450	0	0	79.450
1.09.02 Overige aanleg ontvangsten	8.239	0	1.532	9.771

1.01 Grote projecten Waterveiligheid

Voorjaarsnotamutaties (Bedragen x EUR 1 mln.)
Projectoverzicht Grote proj. Waterveiligheid (1.01)	Stand ontwerpbegroting	Mutaties via NvW en amendement	Mutaties 1e suppletoire begroting	Stand 1e suppletoire begroting	Mutatie 2014	Mutatie 2015	Mutatie 2016	Mutatie 2017	Gevolgen MIRT
Projectoverzicht Grote proj. Waterveiligheid (1.01)	Stand ontwerpbegroting	Mutaties via NvW en amendement	Mutaties 1e suppletoire begroting	Stand 1e suppletoire begroting	Mutatie 2014	Mutatie 2015	Mutatie 2016	Mutatie 2017	Budget	Oplevering
	(1)	(2)	(3)	(4)=(1)t/m(3)	(5)	(6)	(7)	(8)
Uitgaven	361	0	– 6	355	– 51	8	– 2	8
Projecten Nationaal
HWBP-2 Rijksprojecten	8			8			2	1	– 6		a)
HWBP-2 Waterschapsprojecten	172		2	174	– 58	– 1	– 8	3	55		b)
Overige projectkosten	6			6					1
Project RvdR
Projecten Nationaal
Projectbudget RvdR	158		– 11	147	6	7	4	4	29
Project Maaswerken
Projecten Limburg
Grensmaas	3		2	5					3
Zandmaas	15		1	16	1	1			3
afrondingsverschillen						1

a. Aanvullend op de mutatie opgenomen onder punt 2 van paragraaf 2.1 Overzicht uitgaven- en ontvangsten mutaties betreft deze mutatie de overheveling van het budget voor de realisatie van de Waterschapsprojecten die abusievelijk op de Rijksprojecten was opgenomen.
b. Naast de hierboven onder punt a. genoemde toelichting betreft dit een bijstelling van het budget voor de ontvangst omtrent afrekening van de subsidievaststelling met de waterschappen voor de projecten Benedenstad Nijmegen en Terschelling Waddenzee.

1.02 Overige aanlegprojecten Waterveiligheid

Voorjaarsnotamutaties (Bedragen x EUR 1 mln.)
Projectenoverzicht behorende bij 1.02.01 Verkenningen en Planuitwerkingen Projectomschrijving	Stand projectbudget MIRT 2013	Mutaties 1e suppletoire begroting		Stand 1e suppletoire begroting
	Stand projectbudget MIRT 2013	Kasmutatie	Budgetwijziging	Stand 1e suppletoire begroting
Verplicht
Projecten Nationaal
nHWBP	3.489	1	33	3.522
Projecten Noordwest-Nederland
Ambitie Afsluitdijk	20	6	– 2	18	a)
EPK Planuitw. en verkenningen Waterveiligheid (mn Afsluitdijk)	25		0	25
Versterking Afsluitdijk	577		16	593
Projecten Oost-Nederland
Hoogwatergeul Kampen	51		1	52
Gebonden
Projecten Nationaal
nHWBP: Rijksprojecten	541		10	551
Projecten Noordwest-Nederland
Extra Spuicapaciteit Afsluitdijk	203		4	207
Projecten Limburg
Ooijen-Wanssum	125		2	127
Projecten Oost-Nederland
IJsseldelta Kampen	119		2	121
IJsselsprong Zutphen	20		– 2	18	b)
Projecten Noord-Nederland
Integrale verkenning Legger Vlieland en Terschelling	10		– 7	3	c)
Bestemd	68		– 68	0	d)
Projecten in voorbereiding:
Projecten Nationaal
Beheer, Onderhoud en Vervanging nieuwe aanleg (LCC)
Steenbestortingen
Projecten Zuidwestelijke Delta
– Grevelingen
– Volkerak-zoommeer
– Zandhonger Oosterschelde
– Overige projecten in voorbereiding
Gesignaleerde risico's:
Totaal programma planuitwerking en verkenning	5.248	7	– 11	5.237
Nog niet met maatregelen belegde Taakstelling Aanleg uhv LA	– 347		347	0	e)
afrondingsverschillen		1
Begroting DF 01.02.01	4.901	8	336	5.237
Art. 3 Nog niet met maatregelen belegde Taakstelling BenO uhv BA	– 38		38	0	e)

a. Deze mutatie betreft een budgetoverheveling van € 2 mln. naar BZK voor een bijdrage aan het instituut Wetsus voor de periode 2013–2016 ten behoeve van een maximale spin-off voor de ambities op de Afsluitdijk.
b. De Minister heeft voor IJsselsprong op basis van het bijgestelde plan € 18 miljoen toegezegd uit het oorspronkelijk Nota Ruimtebudget (€ 20 mln.). Dit is aangegeven in de brief aan TK (TK, 2012–2013, 4 december 2012, 33 400 A, nr. 20). met afspraken Bestuurlijke Overleggen MIRT Najaar 2012. De € 2 mln. vloeit terug naar het Nota Ruimtebudget op artikel 13 van hoofdstuk XII.
c. De mutatie betreft de bijstelling budget als gevolg van een goedkopere oplossing van de Leggers.
d. Voor een toelichting op deze mutatie wordt verwezen naar het gestelde onder 2.1 Overzicht uitgaven- en ontvangsten mutaties ad. 16 Investeringsruimte.
e. Voor een toelichting op deze mutatie wordt verwezen naar het gestelde onder 2.1 Overzicht uitgaven- en ontvangsten mutaties ad 7 Taakstelling Rutte I.

1.02.02 Realisatieprogramma

Voorjaarsnotamutaties (Bedragen x EUR 1 mln.)
Projectoverzicht Realisatieprogr. (1.02.02)	Stand ontwerpbegroting	Mutaties via NvW en amendement	Mutaties 1e suppletoire begroting	Stand 1e suppletoire begroting	Mutatie 2014	Mutatie 2015	Mutatie 2016	Mutatie 2017	Gevolgen MIRT
Projectoverzicht Realisatieprogr. (1.02.02)	Stand ontwerpbegroting	Mutaties via NvW en amendement	Mutaties 1e suppletoire begroting	Stand 1e suppletoire begroting	Mutatie 2014	Mutatie 2015	Mutatie 2016	Mutatie 2017	Budget	Oplevering
	(1)	(2)	(3)	(4)=(1)t/m(3)	(5)	(6)	(7)	(8)
Uitgaven	119	0	15	134	22	– 69	– 14	0
Projecten Waterveiligheid
Projecten Nationaal
Deltafaciliteit Deltares	3			3					0
Dijkversterking en Herstel steenbekleding	68		9	77	21	– 69	– 14		– 59		a)
Maatregelen i.r.t. rivierverruiming	20		6	26					1
Overige onderzoeken en kleine projecten	28			28					0
afrondingsverschillen					1

a. Deze mutatie betreft de prijsbijstelling 2012. Daarnaast is een meevaller van € 65 mln. ingeboekt in verband met een nieuwe raming welke voor Steenbekleding Wester- en Oosterschelde is opgesteld, daarbij is een deel van de risicoreservering ingeleverd.

Artikel 1 Investeren in waterveiligheid	Categorie	Totaal mutatie	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028
Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 1.01 Grote projecten waterveiligh.			361.406	667.725	688.790	723.260	480.459	378.258	195.555	277.547	211.893								Toelichting
Saldo 2012	Intertemporeel	– 2.695	– 2.695																1
Prijsbijstelling tranche 2012	Intens./extens.	80.410	15.737	11.973	12.857	12.505	8.222	6.124	3.761	8.389	842								2
Desaldering	Desaldering	4.155	4.155																6
Regeerakkoord Rutte I	Neutraal	0		– 55.862	– 12.036						– 8.571	76.469							7
Beheer, onderhoud en vervanging	Intens./extens.	0	– 22.826	– 7.014	6.995	– 15.000	0	0	0	0	24.045	13.800							8
Mutaties voorjaarsnota 2013			– 5.629	– 50.903	7.816	– 2.495	8.222	6.124	3.761	8.389	16.316	90.269	0	0	0	0	0	0
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 1.01 Grote projecten waterveiligh.			355.777	616.822	696.606	720.765	488.681	384.382	199.316	285.936	228.209	90.269	0	0	0	0	0	0
Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 1.02 Overige aanlegprojecten waterveiligheid			163.299	121.736	149.871	227.731	257.104	237.945	254.427	234.026	583.239	530.054	450.769	417.104	417.104	417.104	417.104	417.104
Saldo 2012	Intertemporeel	17.297	17.297																1
Prijsbijstelling tranche 2012	Intens./extens.	76.776	4.010	2.911	2.621	4.320	4.395	4.207	4.236	3.738	9.867	7.799	6.302	4.474	4.474	4.474	4.474	4.474	2
Overboeking naar XII: KRW kasschuif	Intertemporeel	0	– 17.319	10.774	6.863	– 318													3
Overboeking naar XII: Provinciefonds/SNN	Intens./extens.	– 2.000	– 500	– 500	– 500	– 500													5
Regeerakkoord Rutte I	Intens./extens.	346.794		52.125	7.923	– 3.663	– 3.763	– 3.772	– 3.763	– 3.755	93.044	3.844	71.625	23.000	23.000	48.104	23.000	19.845	7
Beheer, onderhoud en vervanging	Intertemporeel	0			– 15.000	15.000						– 17.800	15.800	2.000					8
Mee- en tegenvallers artikel 1 Investeren in waterveiligheid	Neutraal	3.491	3.491																9
Ijsselmeergebied/Veiligheid Nederland in Kaart	Intens./extens.	19.904	19.904																12
Mee- en tegenvallers artikel 2 Zoetwatervoorziening	Intens./extens.	27.472	27.472																10
Investeringsruimte	Intens./extens.	– 193.997	– 31.594	– 13.293	– 42.061	– 51.349	– 48.009	– 3	– 1	– 1	– 7.688	1	1						14
Mutaties voorjaarsnota 2013			22.761	52.017	– 40.154	– 36.510	– 47.377	432	472	– 18	95.223	– 6.156	93.728	29.474	27.474	52.578	27.474	24.319
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 1.02 Ov.aanlegprojecten waterveiligh.			186.060	173.753	109.717	191.221	209.727	238.377	254.899	234.008	678.462	523.898	544.497	446.578	444.578	469.682	444.578	441.423
Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 1.03 Studiekosten			12.007	6.543	1.677	1.394	350	950	2.246	1.248
Saldo 2012	Intertemporeel	9.053	9.053																1
Prijsbijstelling tranche 2012	Intens./extens.	152	152																2
Mee- en tegenvallers artikel 1 Investeren in waterveiligheid	Neutraal	– 3.491	– 3.491																9
Bijdrage van staf Deltacommissaris	Intens./extens.	100	100																11
Ijsselmeergebied/Veiligheid Nederland in Kaart	Intens./extens.	– 6.518	– 6.518																12
Overboeking met HXII; Vlaams Nederlandse Schelde Commissie (VNSC)	Intens./extens.	– 277	– 11	– 150	– 116														16
Mutaties voorjaarsnota 2013			– 715	– 150	– 116	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 1.03 Studiekosten			11.292	6.393	1.561	1.394	350	950	2.246	1.248	0	0	0	0	0	0	0	0
Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 1.04 GIV/PPS			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Mutaties voorjaarsnota 2013			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 1.04 GIV/PPS			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Totaal uitgaven stand eerste suppletoire wet 2013 Inv. in waterveiligheid			553.129	796.968	807.884	913.380	698.758	623.709	456.461	521.192	906.671	614.167	544.497	446.578	444.578	469.682	444.578	441.423
Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 1.09 Ontv. Investeren in waterveiligheid			87.689	142.239	198.561	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000
Saldo 2012	Intertemporeel	– 2.623	– 2.623																1
Desaldering	Desaldering	4.155	4.155																6
Mutaties voorjaarsnota 2013			1.532	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 1.09 Ontv. Inv.in waterveiligheid			89.221	142.239	198.561	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000

Budgettaire gevolgen van uitvoering: Voorjaarsnota 2013 (Bedragen in EUR 1.000)
2 Investeren in zoetwatervoorziening	Stand ontwerpbegroting	Mutaties via NvW en amendement	Mutaties 1e suppletoire begroting	Stand 1e suppletoire begroting	Mutatie 2014	Mutatie 2015	Mutatie 2016	Mutatie 2017
	(1)	(2)	(3)	(4)=(1)t/m(3)	(5)	(6)	(7)	(8)
Verplichtingen	7.249	0	16.503	23.752	– 6.505	– 6.505	6.467	6.467
Uitgaven	32.117	0	– 7.832	24.285	– 80	– 80	42	42
Waarvan juridisch verplicht	79%			93%
2.01 Aanleg waterkwantiteit	0	0	0	0	0	0	0	0
2.01.01 Verkenningen en planuitwerking waterkwantiteit	0	0	0	0
2.01.02 Realisatieprogramma waterkwantiteit	0	0	0	0
2.02 Overige waterinvesteringen zoetwatervoorziening	27.917	0	– 8.203	19.714	– 80	– 80	42	42
2.02.01 Verkenningen en planuitwerking zoetwatervoorziening	2.397	0	– 10	2.387	– 80	– 80	42	42
2.02.02 Realisatieprogramma zoetwatervoorziening	25.520	0	– 8.193	17.327
2.03 Studiekosten	4.200	0	371	4.571	0	0	0	0
2.03.01 Studie en onderzoekskosten Deltaprogramma	4.200	0	371	4.571
2.03.02 Overige studiekosten	0	0	0	0
2.09 Ontv. Inv. in Waterkwant. en zoetwatervoorz.	2.500	0	5.561	8.061	0	0	0	0
2.09.01 Ontvangsten zoetwatervoorzieningen	2.500	0	5.561	8.061
2.09.02 Overige ontvangsten	0	0	0	0

2.02 Overige waterinvesteringen zoetwatervoorziening

Voorjaarsnotamutaties (Bedragen x EUR 1 mln.)
Projectenoverzicht behorende bij 2.02 Verkenningen en plantuitw.programma Projectomschrijving	Stand projectbudget MIRT 2013	Mutaties 1e suppletoire begroting		Stand 1e suppletoire begroting
	Stand projectbudget MIRT 2013	Kasmutatie	Budgetwijziging	Stand 1e suppletoire begroting
Verplicht
TBES Markermeer	14	1	1	15

Gebonden
–

Bestemd	38	– 1	0	38
Projecten in voorbereiding
EPK Planuitwerking en verkenningen Zoetwatervoorziening
– Overige projecten in voorbereiding

Voorjaarsnotamutaties (Bedragen x EUR 1 mln.)
Projectoverzicht realisatieprogramma (2.02.02)	Stand ontwerpbegroting	Mutaties via NvW en amendement	Mutaties 1e suppletoire begroting	Stand 1e suppletoire begroting	Mutatie 2014	Mutatie 2015	Mutatie 2016	Mutatie 2017	Gevolgen MIRT
Projectoverzicht realisatieprogramma (2.02.02)	Stand ontwerpbegroting	Mutaties via NvW en amendement	Mutaties 1e suppletoire begroting	Stand 1e suppletoire begroting	Mutatie 2014	Mutatie 2015	Mutatie 2016	Mutatie 2017	Budget	Oplevering
	(1)	(2)	(3)	(4)=(1)t/m(3)	(5)	(6)	(7)	(8)
Uitgaven	26	0	– 8	18	0	0	0	0
Projecten Zoetwatervoorziening
Projecten Nationaal
Innovatie KRW	12		5	17					0
Projecten Noordwest-Nederland
Natte natuurprojecten Ijsselmeergebied	10		– 9	1					– 9		a)
Projecten Oost-Nederland
Integrale inrichting Veluwe randmeer (IIVR)	4		– 4	– 0					– 4		b)
Kleine en afgeronde projecten	0			0					– 3		c)

a. Dit project is inmiddels afgerond. Een bedrag van ca € 9 mln. valt daarmee vrij.
b. Dit project is inmiddels afgerond. Een bedrag van ca € 4 mln. valt daarmee vrij.
c. De verlaging van het taakstellend bedrag betreft het project SUBBIED, welke onderdeel uitmaakt van Kleine en afgeronde projecten.

Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorziening	Categorie	Totaal mutatie	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028
Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 2.01 Aanleg waterkwantiteit			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	Toelichting
Saldo 2012	Intertemporeel	23.366	23.366																1
Mee- en tegenvallers artikel 2 Zoetwatervoorziening	Intens./extens.	– 23.366	– 23.366																10
Mutaties voorjaarsnota 2013			– 23.366	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 2.01 Aanleg waterkwantiteit			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 2.02 Overige waterinvest.zoetwatervoorz.			27.917	2.146	2.146	8.568	8.567	2.142	2.143	2.142	2.142	2.142	2.142	2.142	2.142	2.142	2.142	2.142
Saldo 2012	Intertemporeel	8.466	8.466																1
Prijsbijstelling tranche 2012	Intens./extens.	1.803	944	41	41	163	163	41	41	41	41	41	41	41	41	41	41	41	2
Mee- en tegenvallers artikel 2 Zoetwatervoorziening	Intens./extens.	– 4.106	– 4.106																10
Ijsselmeergebied/Veiligheid Nederland in Kaart	Intens./extens.	– 13.386	– 13.386																12
Conversie Deltafonds	Technisch	– 968	– 121	– 121	– 121	– 121	– 121	– 121	– 121	– 121									18
Mutaties voorjaarsnota 2013			– 8.203	– 80	– 80	42	42	– 80	– 80	– 80	41	41	41	41	41	41	41	41
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 2.02 Overige waterinvest.zoetwatervoorz.			19.714	2.066	2.066	8.610	8.609	2.062	2.063	2.062	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183
Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 2.03 Studiekosten			4.200	2.460	41
Saldo 2012	Intertemporeel	382	382																1
Gemeenteambassadeur Rijnmond-Drechtsteden	Intens./extens.	– 11	– 11																15
Mutaties voorjaarsnota 2013			371	0	0
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 2.03 Studiekosten			4.571	2.460	41	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Totaal uitgaven stand eerste suppletoire wet 2013 Inv. in zoetwatervoorziening			24.285	4.526	2.107	8.610	8.609	2.062	2.063	2.062	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183
Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 2.09 Ontv. Inv. waterkwant. en zoetwatervoorz.			2.500
Saldo 2012	Intertemporeel	5.561	5.561																1
Mutaties voorjaarsnota 2013			5.561
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 2.09 Ontv. Inv. waterkwant. en zoetwatervoorz.			8.061	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Budgettaire gevolgen van uitvoering: Voorjaarsnota 2013 (Bedragen in EUR 1.000)
3 Beheer, onderhoud en vervanging	Stand ontwerpbegroting	Mutaties via NvW en amendement	Mutaties 1e suppletoire begroting	Stand 1e suppletoire begroting	Mutatie 2014	Mutatie 2015	Mutatie 2016	Mutatie 2017
	(1)	(2)	(3)	(4)=(1)t/m(3)	(5)	(6)	(7)	(8)
Verplichtingen	155.124	0	– 2.443	152.681	2.319	2.474	2.512	2.685
Uitgaven	156.150	0	22.247	178.397	10.200	13.692	2.175	2.362
Waarvan juridisch verplicht	100%			86%
3.01 Watermanagement	11.794	0	486	12.280	275	280	275	277
3.01.01 Watermanagement	11.794	0	486	12.280	275	280	275	277
3.02 Beheer en Onderhoud	144.356	0	21.761	166.117	9.925	13.412	1.900	2.085
3.02.01 Waterveiligheid	110.300	0	22.193	132.493	8.635	11.903	1.731	1.746
3.02.02 Zoetwatervoorziening	23.056	0	323	23.379	– 210	9	169	339
3.02.03 Vervanging	11.000	0	– 755	10.245	1.500	1.500	0	0
3.09 Ontvangsten	0	0	0	0	0	0	0	0
3.09.01 Ontvangsten	0	0	0	0

Artikel 3 Beheer, onderhoud en vervanging	Categorie	Totaal mutatie	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028
Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 3.01 Watermanagement			11.794	10.685	11.010	10.263	10.261	10.261	10.261	10.261	10.261	10.261	10.261	10.284	10.284	10.284	10.284	10.284	Toelichting
Prijsbijstelling tranche 2012	Intens./extens.	4.377	486	254	255	254	254	254	254	254	264	264	264	264	264	264	264	264	2
Regeerakkoord Rutte I	Intens./extens.	228		21	25	21	23	23	23	23	23	23	23						7
Mutaties voorjaarsnota 2013			486	275	280	275	277	277	277	277	287	287	287	264	264	264	264	264
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 3.01 Watermanagement			12.280	10.960	11.290	10.538	10.538	10.538	10.538	10.538	10.548	10.548	10.548	10.548	10.548	10.548	10.548	10.548
Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 3.02 Beheer en onderhoud			144.356	159.691	179.478	177.112	147.495	137.461	137.664	131.290	215.426	224.007	220.007	226.712	226.712	224.212	224.212	230.806
Saldo 2012	Intertemporeel	– 11.672	– 11.672																1
Prijsbijstelling tranche 2012	Intens./extens.	58.695	5.345	2.627	2.557	2.440	2.441	2.440	2.441	2.320	4.935	4.935	4.841	4.272	4.272	4.272	4.272	4.285	2
Overboeking met XII: Verbeterprogramma waterkwaliteit	Intens./extens.	– 5.900	– 1.000	– 3.000	– 1.900														4
Regeerakkoord Rutte I	Intens./extens.	34.011		3.359	3.686	3.308	3.383	3.392	3.383	3.375	– 98.020	– 37.932	44.682	33.000	68.395				7
Beheer, onderhoud en vervanging	Intertemporeel	0	29.688	7.522	9.432	– 3.645	– 3.706	– 3.715	– 3.687	1.956	13.800	– 2.000	– 43.645	– 2.000					8
Omzetting inhuur naar ambtelijk personeel	Intens./extens.	– 2.140	– 600	– 583	– 363	– 203	– 33	– 33	– 33	– 33	– 33	– 33	– 33	– 33	– 33	– 33	– 33	– 33	14
Mutaties voorjaarsnota 2013			21.761	9.925	13.412	1.900	2.085	2.084	2.104	7.618	– 79.318	– 35.030	5.845	35.239	72.634	4.239	4.239	4.252
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 3.02 Beheer en onderhoud			166.117	169.616	192.890	179.012	149.580	139.545	139.768	138.908	136.108	188.977	225.852	261.951	299.346	228.451	228.451	235.058
Totaal uitgaven stand eerste suppletoire wet 2013 B&O en verv.			178.397	180.576	204.180	189.550	160.118	150.083	150.306	149.446	146.656	199.525	236.400	272.499	309.894	238.999	238.999	245.606
Ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 3.09 Ontvangsten			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Mutaties voorjaarsnota 2013			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 3.09 Ontvangsten			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Budgettaire gevolgen van uitvoering: Voorjaarsnota 2013 (Bedragen in EUR 1.000)
4 Experimenteren cf. art. III Deltawet	Stand ontwerpbegroting	Mutaties via NvW en amendement	Mutaties 1e suppletoire begroting	Stand 1e suppletoire begroting	Mutatie 2014	Mutatie 2015	Mutatie 2016	Mutatie 2017
	(1)	(2)	(3)	(4)=(1)t/m(3)	(5)	(6)	(7)	(8)
Verplichtingen	0	0	0	0
Uitgaven	0	0	0	0	0	0	0	0
Waarvan juridisch verplicht	0%			0%
04.01 Experimenteerprojecten	0	0	0	0	0	0	0	0
04.01.01 Experimenteerprojecten	0	0	0	0
4.09 Ontvangsten experimenteerartikel	0	0	0	0	0	0	0	0
4.09.01 Ontvangsten experimenteerartikel	0	0	0	0

Artikel 4 Experimenteren c.f. art. III Deltawet	Categorie	Totaal mutatie	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028
Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 4.01 Experimenteerprojecten			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	Toelichting
Mutaties voorjaarsnota 2013			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 4.01 Exp.projecten			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Totaal uitgaven stand eerste suppletoire wet 2013 Exp. cf, art. III Deltawet			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 4.09 Ontvangsten exp.artikel			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Mutaties voorjaarsnota 2013			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 4.09 Ontvangsten exp.art.			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Budgettaire gevolgen van uitvoering: Voorjaarsnota 2013 (Bedragen in EUR 1.000)
5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven	Stand ontwerpbegroting	Mutaties via NvW en amendement	Mutaties 1e suppletoire begroting	Stand 1e suppletoire begroting	Mutatie 2014	Mutatie 2015	Mutatie 2016	Mutatie 2017
	(1)	(2)	(3)	(4)=(1)t/m(3)	(5)	(6)	(7)	(8)
Verplichtingen	247.184	0	5.723	252.907	3.099	2.837	2.353	2.168
Uitgaven	247.581	0	36.179	283.760	15.704	44.055	57.347	53.883
Waarvan juridisch verplicht	99%			87%
5.01 Apparaat	198.231	0	470	198.701	– 1.218	– 1.490	– 1.719	– 1.925
5.01.01 Staf Deltacommissaris	2.022	0	302	2.324			– 25	– 50
5.01.02 Apparaatskosten RWS	196.209	0	168	196.377	– 1.218	– 1.490	– 1.694	– 1.875
5.02 Overige uitgaven	49.350	0	5.213	54.563	4.137	4.129	4.072	4.093
5.02.01 Overige netwerkgebonden uitgaven	47.425	0	4.736	52.161	4.101	4.093	4.036	4.057
5.02.02 Programma-uitgaven DC	1.925	0	477	2.402	36	36	36	36
5.02.03 Overige uitgaven	0	0	0	0
5.03 Investeringsruimte	0	0	30.496	30.496	12.785	41.416	54.994	51.715
05.03.01 Programmeerruimte	0	0	30.496	30.496	12.785	41.416	54.994	51.715
05.03.02 Beleidsruimte	0	0	0	0
5.09 Netwerkgebonden kosten en overige ontvangsten	0	0	0	0	0	0	0	0
5.09.01 Overige ontvangsten	0	0	0	0

Artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven	Categorie	Totaal mutatie	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028
Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 5.01 Apparaat			198.231	186.152	177.675	172.771	170.590	177.234	177.097	175.747	177.918	177.918	177.918	177.918	177.948	177.948	177.948	177.948	Toelichting
Saldo 2012	Intertemporeel	302	302																1
Prijsbijstelling tranche 2012	Intens./extens.	19.829	2.610	1.205	1.149	1.117	1.104	1.149	1.148	1.139	1.151	1.151	1.151	1.151	1.151	1.151	1.151	1.151	2
Regeerakkoord Rutte I	Intens./extens.	314		36	40	28	30	30	30	30	30	30	30						7
Omzetting inhuur naar ambtelijk personeel	Neutraal	– 46.532	– 2.442	– 2.459	– 2.679	– 2.839	– 3.009	– 3.009	– 3.009	– 3.009	– 3.009	– 3.009	– 3.009	– 3.009	– 3.009	– 3.009	– 3.009	– 3.009	14
Invulling Apparaatstaakstelling Rutte II 2016–2028	Intens./extens.	– 911				– 25	– 50	– 76	– 76	– 76	– 76	– 76	– 76	– 76	– 76	– 76	– 76	– 76	17
Mutaties voorjaarsnota 2013			470	– 1.218	– 1.490	– 1.719	– 1.925	– 1.906	– 1.907	– 1.916	– 1.904	– 1.904	– 1.904	– 1.934	– 1.934	– 1.934	– 1.934	– 1.934
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 5.01 Apparaat			198.701	184.934	176.185	171.052	168.665	175.328	175.190	173.831	176.014	176.014	176.014	175.984	176.014	176.014	176.014	176.014
Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 5.02 Overige uitgaven			49.350	47.254	47.168	46.309	45.388	45.386	45.388	45.388	43.463	43.463	43.463	43.790	43.790	43.790	43.790	43.790
Saldo 2012	Intertemporeel	485	485																1
Prijsbijstelling tranche 2012	Intens./extens.	13.326	1.775	774	725	724	724	724	724	724	804	804	804	804	804	804	804	804	2
Regeerakkoord Rutte I	Intens./extens.	3.278		321	362	306	327	327	327	327	327	327	327						7
Overboeking naar artikel 01.03	Intens./extens.	– 100	– 100																11
Omzetting inhuur naar ambtelijk personeel	Neutraal	48.672	3.042	3.042	3.042	3.042	3.042	3.042	3.042	3.042	3.042	3.042	3.042	3.042	3.042	3.042	3.042	3.042	14
Gemeenteambassadeur Rijnmond-Drechtsteden	Intens./extens.	11	11																15
Mutaties voorjaarsnota 2013			5.213	4.137	4.129	4.072	4.093	4.093	4.093	4.093	4.173	4.173	4.173	3.846	3.846	3.846	3.846	3.846
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 5.02 Overige uitgaven			54.563	51.391	51.297	50.381	49.481	49.479	49.481	49.481	47.636	47.636	47.636	47.636	47.636	47.636	47.636	47.636
Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 5.03 Investeringsruimte			0	0	0	0	0	0	0	0	27.851	36.851	119.879	238.454	237.680	237.969	237.980	238.051
Prijsbijstelling tranche 2012	Intens./extens.	57.598	5.764	0	782	0	0	2.953	4.912	1.299	0	2.910	4.501	6.898	6.898	6.898	6.898	6.885	2
Regeerakkoord Rutte I	Intens./extens.	– 384.625									13.167	– 42.761	– 116.687	– 56.000	– 91.395	– 48.104	– 23.000	– 19.845	7
Beheer, onderhoud en vervanging	Intertemporeel	0	– 6.862	– 508	– 1.427	3.645	3.706	3.715	3.687	– 1.956	– 37.845	6.000	27.845						8
Investeringsruimte	Intens./extens.	193.997	31.594	13.293	42.061	51.349	48.009	3	1	1	7.688	– 1	– 1						13
Mutaties voorjaarsnota 2013			30.496	12.785	41.416	54.994	51.715	6.671	8.600	– 656	– 16.990	– 33.852	– 84.342	– 49.102	– 84.497	– 41.206	– 16.102	– 12.960
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 5.03 Investeringsruimte			30.496	12.785	41.416	54.994	51.715	6.671	8.600	– 656	10.861	2.999	35.537	189.352	153.183	196.763	221.878	225.091
Totaal uitgaven stand eerste suppletoire wet 2013 Netwerkgeb.kosten en ov.uitg.			283.760	249.110	268.898	276.427	269.861	231.478	233.271	222.656	234.511	226.649	259.187	412.972	376.833	420.413	445.528	448.741
Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 5.09 Ontv.Netwerkgeb.kosten en ov.ontv.			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Mutaties voorjaarsnota 2013			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 5.09 Ontv.Netwerkgeb.kosten en ov.ontv.			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Budgettaire gevolgen van uitvoering: Voorjaarsnota 2013 (Bedragen in EUR 1.000)
6 Bijdragen t.l.v. begroting Hoofdstuk XII	Stand ontwerpbegroting	Mutaties via NvW en amendement	Mutaties 1e suppletoire begroting	Stand 1e suppletoire begroting	Mutatie 2014	Mutatie 2015	Mutatie 2016	Mutatie 2017
	(1)	(2)	(3)	(4)=(1)t/m(3)	(5)	(6)	(7)	(8)
Ontvangsten	882.371	0	59.918	942.289	26.788	25.213	20.559	17.132
6.09 Bijdragen ten laste van begroting Hoofdstuk XII	882.371	0	59.918	942.289	26.788	25.213	20.559	17.132
6.09.01 Bijdragen ten laste van begroting Hoofdstuk XII	882.371	0	59.918	942.289	26.788	25.213	20.559	17.132

Artikel 6 Bijdragen t.l.v. begroting Hoofdstuk XII	Categorie	Totaal mutatie	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028
Ontwerpbegroting 2013 art.ond.6 Bijdr.t.l.v. begroting Hoofdstuk XII			882.371	1.062.153	1.059.295	1.186.408	939.214	808.637	643.781	696.659	1.091.193	843.696	843.439	935.434	934.660	932.449	932.460	939.043	Toelichting
Saldo 2012	Intertemporeel	59.301	59.301																1
Prijsbijstelling tranche 2012	Intens./extens.	295.711	19.568	19.785	20.987	21.523	17.303	17.892	17.517	17.904	17.904	17.904	17.904	17.904	17.904	17.904	17.904	17.904	2
Overboeking naar XII: KRW kasschuif	Intertemporeel	0	– 17.319	10.774	6.863	– 318													3
Overboeking naar XII: Verbeterprogramma waterkwaliteit	Intens./extens.	– 5.900	– 1.000	– 3.000	– 1.900														4
Overboeking naar XII: Provinciefonds/SNN	Intens./extens.	– 2.000	– 500	– 500	– 500	– 500													5
Overboeking met HXII; Vlaams Nederlandse Schelde Commissie (VNSC)	Intens./extens.	– 277	– 11	– 150	– 116														16
Invulling Apparaatstaakstelling Rutte II 2016–2028	Intens./extens.	– 911				– 25	– 50	– 76	– 76	– 76	– 76	– 76	– 76	– 76	– 76	– 76	– 76	– 76	17
Conversie Deltafonds	Technisch	– 968	– 121	– 121	– 121	– 121	– 121	– 121	– 121	– 121									18
Mutaties voorjaarsnota 2013			59.918	26.788	25.213	20.559	17.132	17.695	17.320	17.707	17.828	17.828	17.828	17.828	17.828	17.828	17.828	17.828
Stand eerste suppletoire wet 2013 art.ond.6 Bijdr.t.l.v. begroting Hoofdstuk XII			942.289	1.088.941	1.084.508	1.206.967	956.346	826.332	661.101	714.366	1.109.021	861.524	861.267	953.262	952.488	950.277	950.288	956.871
Totaal ontvangsten stand eerste suppletoire wet 2013 Bijdr.t.l.v. begroting Hoofdstuk XII			942.289	1.088.941	1.084.508	1.206.967	956.346	826.332	661.101	714.366	1.109.021	861.524	861.267	953.262	952.488	950.277	950.288	956.871

2.2 De productartikelen

Artikel 1 Investeren in waterveiligheid

Budgettaire gevolgen van uitvoering: Najaarsnota 2013 (Bedragen in EUR 1.000)
1 Investeren in waterveiligheid	Stand ontwerp begroting	Stand 1e suppletoire begroting	Mutaties 2e suppletoire begroting		Mutaties 2e suppletoire begroting	Stand 2e suppletoire begroting
1 Investeren in waterveiligheid	Stand ontwerp begroting	Stand 1e suppletoire begroting	Milj.nota	Najaarsnota	Mutaties 2e suppletoire begroting	Stand 2e suppletoire begroting
	(1)	(2)	(3)	(4)	(5)=(3)+(4)	(6)=(2)+(5)
Verplichtingen	672.709	696.129	608.822	– 152.105	456.717	1.152.846
Uitgaven	536.712	553.129	22.397	– 28.585	– 6.188	546.941
Waarvan juridisch verplicht						79%
1.01 Grote projecten waterveiligheid	361.406	355.777	12.201	66.708	78.909	434.686
1.01.01 Programma HWBP-2 Waterschapsprojecten	171.857	174.106	– 1.410	37.455	36.045	210.151
1.01.02 Programma HWBP-2 Rijksprojecten	13.340	13.347	146	– 9.169	– 9.023	4.324
1.01.03 Ruimte voor de rivier	157.724	146.366	13.118	45.129	58.247	204.613
1.01.04 Maaswerken	18.485	21.958	347	– 6.707	– 6.360	15.598
1.02 Overige aanlegprojecten Waterveiligheid	163.299	186.060	11.221	– 94.993	– 83.772	102.288
1.02.01 Verkenningen en planuitwerkingsprogramma	44.170	51.656	2.850	– 34.986	– 32.136	19.520
1.02.02 Realisatieprogramma	119.129	134.404	8.371	– 60.007	– 51.636	82.768
1.03 Studiekosten	12.007	11.292	– 1.025	– 300	– 1.325	9.967
1.03.01 Studie en onderzoekskosten	9.007	11.192	– 1.025	– 200	– 1.225	9.967
1.03.02 Overige studiekosten	3.000	100	0	– 100	– 100	0
1.04 GIV/PPS	0	0	0	0	0	0
1.09 Ontvangsten Investeren in waterveiligheid	87.689	89.221	7.078	0	7.078	86.356
1.09.01 Ontvangsten waterschappen HWBP-2	79.450	79.450	0	– 9.943	– 9.943	69.507
1.09.02 Overige ontvangsten HWBP-2	8.239	9.771	– 9.771	0	– 9.771	0
1.09.03 Ontvangsten waterschappen nHWBP	0	0	1.550	0	1.550	1.550
1.09.04 Overige ontvangsten nHWBP	0	0	0	0	0	0
1.09.05 Overige aanleg ontvangsten	0	0	15.299	0	15.299	15.299

Operationele doelstelling 01.01 Grote projecten waterveiligheid

Najaarsnotamutaties (Bedragen x EUR 1 mln.)
Projectoverzicht tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma (1.01.01/02)	Kasbudget 2013		Projectbudget		Oplevering		Toelichting
	huidig	vorig	huidig	vorig	huidig	vorig
Project HWBP-2					2020	2020
Projecten Nationaal
HWBP-2 Rijksprojecten	1	5	204	204
HWBP-2 Waterschapsprojecten	210	128	2.970	2.970			1
Overige projectkosten	4	6	44	44
afrondingsverschillen
Programma	215	139	3.218	3.218
Begroting (DF 1.01.01/02)	215	186
Overprogrammering (–)	0	47

1. De verhoging van het kasbudget 2013 vloeit voort uit een versnelling van grondaankopen door de beheerder het deelproject Lekdijk Nieuw Lekkerland (€ 53 mln.). Daarnaast kunnen de werkzaamheden ten behoeve van het project kustversterking Katwijk in 1 jaar worden gerealiseerd, in plaats van de door de beheerder eerder aangegeven meerjarige planning (€ 30 mln.).

Najaarsnotamutaties (Bedragen x EUR 1 mln.)
Projectoverzicht Ruimte voor de Rivier (1.01.03)	Kasbudget 2013		Projectbudget		Oplevering		Toelichting
	huidig	vorig	huidig	vorig	huidig	vorig
Project RvdR					2015	2015
Projecten Nationaal
Projectbudget RvdR	205	204	2.402	2.306			1
afrondingsverschillen
Programma	205	204	2.402	2.306
Begroting (DF 1.01.03)	205	159
Overprogrammering (–)	0	– 45

1. De verhoging van het projectbudget heeft betrekking op de bijdragen van de provincie Overijssel en de gemeente Kampen aan de maatregel Ruimte (€ 95,6 mln.).

Najaarsnotamutaties (Bedragen x EUR 1 mln.)
Projectoverzicht Maaswerken (1.01.04)	Kasbudget 2013		Projectbudget		Oplevering		Toelichting
	huidig	vorig	huidig	vorig	huidig	vorig
Project Maaswerken
Projecten Limburg
Grensmaas	0	6	149	151	2017/2024	2017/2024	1
Zandmaas	15	15	405	403	2017/2020	2017/2020	1
afrondingsverschillen
Programma	15	21	554	554
Begroting (DF 1.01.03)	15	22
Overprogrammering (–)	0	1

1. Eerder is een bijdrage van derden aan het projectbudget van de Grensmaas toegevoegd. Echter de bijdrage was ten behoeve van de Zandmaas. Om dit te corrigeren wordt een bedrag van € 1,7 mln. van het projectbudget Grensmaas overgeboekt naar Zandmaas.

Met de verlaging van het kasbedrag 2013 op het project Grensmaas wordt aangesloten op de actuele projectplanning.

Operationele doelstelling 01.02 Overige aanlegprojecten waterveiligheid

Najaarsnotamutaties (Bedragen x EUR 1 mln.)
Projectoverzicht Realisatieprogr. (1.02.02)	Kasbudget 2013		Projectbudget		Oplevering		Toelichting
	huidig	vorig	huidig	vorig	huidig	vorig
Projecten Waterveiligheid
Projecten Nationaal
Deltafaciliteit Deltares	0	0	26	26	2013	2013
Dijkversterking en Herstel steenbekleding	60	60	852	852	2015	2015
Maatregelen i.r.t. rivierverruiming	3	5	188	188	2015	2015	1
Overige onderzoeken en kleine projecten	20	26	1.167	1.167			2
afrondingsverschillen
Programma	83	91	2.233	2.233
Begroting (DF 1.01.04)	83	143
Overprogrammering (–)	0	52

1. NURG (€ 2 mln.): Het project NURG bestaat uit een aantal deelprojecten. Ten aanzien van het deelproject «Hemelrijkse Waard» wordt minder uitgevoerd dan voorzien. De reden hiervoor is dat er meer voorbereidingstijd nodig is in het overleg met Natuurmonumenten. Bij het deelproject «Heesseltsche Uiterwaarden» is in de voorbereidingsfase vertraging ontstaan in verband met nieuwe rivierkundige berekeningen. Bij het deelproject «Afferdense en Deestse Waarden» veroorzaken bestuurlijke discussies over het bestemmingsplan vertraging.
2. De lagere vermoedelijke uitkomst in 2013 betreft het project Zandmotor (€ 4 mln.): Het project Zandmotor is afgerond. De financiële afwikkeling is vertraagd doordat de decharge aanvraag van het project stagneert in verband met de bepaling van de afkoopsom met waterleidingbedrijf Dunea, waarbij RWS onderhandelt met de provincie Zuid-Holland en het Hoogheemraadschap Delfland.

Najaarsnotamutaties (Bedragen x EUR 1 mln.)
Verkenningen en Planuitwerkingen (1.02.01)	Budget		Oplevering
Projectomschrijving	Huidig	Vorig	Huidig	Vorig
Verplicht
Projecten Nationaal
nHWBP	3.195	3.195	div.	div.
Projecten Noord-Holland, Utrecht en Flevoland
Afsluitdijk: Versterking	602	602	2021	2021
Afsluitdijk: Inbouw pompen t.b.v. waterafvoer (voorheen ESA)	211	211	2021	2021
EPK Planuitw. en verkenningen Waterveiligheid (mn Afsluitdijk)	20	20
Ambitie Afsluitdijk	18	18
Gebonden
Projecten Nationaal
nHWBP: Rijksprojecten	573	573	div.	div.
Projecten Limburg
Ooijen-Wanssum	121	121
Projecten Oost-Nederland
IJsseldelta Kampen	121	121	na 2020	na 2020
IJsselsprong Zutphen	18	18
Projecten Noord-Nederland
Integrale verkenning Legger Vlieland en Terschelling	3	3	2015	2015
Bestemd	5	5
Projecten in voorbereiding:
Projecten Nationaal
Beheer, Onderhoud en Vervanging nieuwe aanleg (LCC)
Steenbestortingen
Projecten Zuidwestelijke Delta
– Rijksstructuurvisie Grevelingen-Volkerak Zoommeer
– Zandhonger Oosterschelde
– Tidal Test Centre Grevelingen
– Overige projecten in voorbereiding
Gesignaleerde risico's:
Totaal programma planuitwerking en verkenning	4.887	4.887
Begroting DF 01.02.01	4.887	4.887

Verplichtingen

• De verplichtingverhoging heeft met name betrekking op het programma HWBP-2 Waterschapsprojecten (€ 611 mln.).
• Binnen dit programma worden in 2013 verplichtingen aangegaan voor de projecten Lekdijk nieuw Lekkerland (€ 155 mln.), Zwakke schakels Noord-Holland (€ 180 mln.), Zettingsvloeiing spui (€ 32 mln.), Versterking Eemdijk en Zuidelijke Randmeren(€ 80 mln.), Kustversterking Katwijk (€ 49 mln.), Ameland betonblokken (€ 66 mln.), Dijkversterking Hoeksche Waard Noord (€ 33 mln.) en Dijkversterking Eiland van Dordrecht West (€ 33 mln.). Anderzijds worden lagere verplichtingen geraamd op Onvoorzien HWBP 2e toetsing (– € 14 mln.)
• Ruimte voor de rivier (– € 69 mln.): In 2013 worden minder verplichtingen aangegaan op de deelprojecten Veessen/Wapenveld en Meinerswijk.
• Maaswerken (– € 20 mln.): De aangepaste planning leidt tot het aangaan van minder verplichtingen.
• Ambitie Afsluitdijk (– € 14 mln.): Met deze mutatie wordt aangesloten bij het tempo van te honoreren plannen van de regionale partijen.
• Dijkversterking en herstel steenbekleding (– € 12 mln.): De aangepaste planning van vooroeverversterking van cluster 2.2. en 3 leidt tot het aangaan van minder verplichtingen.
• Maatregelen irt rivierverruiming: NURG (– € 19 mln.): Het is onzeker of het contract «Heeseltsche uiterwaarden» nog dit jaar wordt gehaald. Er is eerst onderzoek nodig voor mogelijke dwarsstromen.
• IJsselsprong Zutphen (– € 17 mln.): Doordat de besluitvorming in de gemeenteraad in 2014 plaats zal vinden, wordt het verplichtingenbudget doorgeschoven naar 2014.

Ontvangsten

De geraamde ontvangst van het Hoogheemraadschap Delfland (circa € 10 mln.) ten behoeve van het project Versterking Delflandse Kust wordt doorgeschoven naar 2014, omdat afstemming met het waterleidingbedrijf Dunea over de afkoop van beheer en onderhoud nog gaande is.

Artikel 1 Investeren in waterveiligheid	Categorie	Totaal mutatie	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028
Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 1.01 Grote projecten waterveiligh.			361.406	667.725	688.790	723.260	480.459	378.258	195.555	277.547	211.893								Toelichting
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 1.01 Grote projecten waterveiligh.			355.777	616.822	696.606	720.765	488.681	384.382	199.316	285.936	228.209	90.269	0	0	0	0	0	0
Indexatie 2013	Intens./extens.	32.631	4.363	8.591	8.663	4.985	4.446	462	396	723	2								1
Verhoging bijdrage Waterschappen ivm indexering 2012	Desaldering	12.041				2.939	2.951	2.125	2.096	1.930									7
Diverse ontvangsten	Desaldering	22.400			22.400														2
Overboeking binnen artikel 1 Investeren in waterveiligheid	Neutraal	51.665		30.999	5.454	15.212													3
Kasschuiven	Intertemporeel	0	7.838	16.646	29.603	5.450	34.000	– 54.085	– 35.698	– 5.129	2.335	– 960							4
Mutaties miljoenennota 2014			12.201	56.236	66.120	28.586	41.397	– 51.498	– 33.206	– 2.476	2.337	– 960	0	0	0	0	0	0
Stand ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 1.01 Grote projecten waterveiligh.			367.978	673.058	762.726	749.351	530.078	332.884	166.110	283.460	230.546	89.309	0	0	0	0	0	0
Saldo 2013	Intertemporeel	0	66.708	– 66.708															a
Mutaties najaarsnota 2013			66.708	– 66.708	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand tweede suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 1.01 Grote projecten waterveiligh.			434.686	606.350	762.726	749.351	530.078	332.884	166.110	283.460	230.546	89.309	0	0	0	0	0	0

Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 1.02 Overige aanlegprojecten Waterveiligheid			163.299	121.736	149.871	227.731	257.104	237.945	254.427	234.026	583.239	530.054	450.769	417.104	417.104	417.104	417.104	417.022
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 1.02 Ov.aanlegprojecten Waterveiligh.			186.060	173.753	109.717	191.221	209.727	238.377	254.899	234.008	678.462	523.898	544.497	446.578	444.578	469.682	444.578	441.341
Indexatie 2013	Intens./extens.	21.309	1.293	2.055	1.534	969	1.965	2.773	4.711	5	3.657	845	937	50	50	50	415		1
Eigenbijdrage in projecten Waterschappen ikv wijziging op de waterwet	Desaldering	– 337.073		– 374	– 958	– 3.949	– 4.064	– 12.951	– 13.258	– 15.039	– 35.810	– 35.810	– 35.810	– 35.810	– 35.810	– 35.810	– 35.810	– 35.810	5
Overboeking naar Provinciefonds	Intens./extens.	– 8.250	– 8.250																9
Verhoging bijdrage Waterschappen ivm indexering 2012	Desaldering	32.543				490	478	1.304	1.333	1.498	3.430	3.430	3.430	3.430	3.430	3.430	3.430	3.430	7
Diverse ontvangsten	Desaldering	7.708	7.078			630													2
Overboeking binnen artikel 1 Investeren in waterveiligheid	Neutraal	– 51.665		– 30.999	– 5.454	– 15.212													3
Overboeking van artikel 5 Netwerkgeb.kosten en ov.uitg.	Intens./extens.	6.300	2.850	3.400	50														6
Kasschuiven	Intertemporeel	0	8.250	0	– 500	– 38.461	– 17.560	33.904	46.650	– 19.044	– 17.771	– 8.497	– 6.643				19.672		4
Mutaties miljoenennota 2014			11.221	– 25.918	– 5.328	– 55.533	– 19.181	25.030	39.436	– 32.580	– 46.494	– 40.032	– 38.086	– 32.330	– 32.330	– 32.330	– 12.293	– 32.380
Stand ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 1.02 Overige aanlegprojecten Waterveiligheid			197.281	147.835	104.389	135.688	190.546	263.407	294.335	201.428	631.968	483.866	506.411	414.248	412.248	437.352	432.285	408.961
Saldo 2013	Intertemporeel	0	– 94.327	94.327
Overboeking naar Provinciefonds	Neutraal	– 666	– 666																b
Mutaties najaarsnota 2013			– 94.993	94.327	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand tweede suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 1.02 Overige aanlegprojecten Waterveiligheid			102.288	242.162	104.389	135.688	190.546	263.407	294.335	201.428	631.968	483.866	506.411	414.248	412.248	437.352	432.285	408.961

Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 1.03 Studiekosten			12.007	6.543	1.677	1.394	350	950	2.246	1.248
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 1.03 Studiekosten			11.292	6.393	1.561	1.394	350	950	2.246	1.248	0	0	0	0	0	0	0	0
Kasschuiven	Intertemporeel	0	– 1.267	604	552	111													4
Overboeking van artikel 5 Netwerkgeb.kosten en ov.uitg.	Intens./extens.	242	242																8
Mutaties miljoenennota 2014			– 1.025	604	552	111	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 1.03 Studiekosten			10.267	6.997	2.113	1.505	350	950	2.246	1.248	0	0	0	0	0	0	0	0
Saldo 2013	Intertemporeel	0	– 300	300															a
Mutaties najaarsnota 2013			– 300	300	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand tweede suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 1.03 Studiekosten			9.967	7.297	2.113	1.505	350	950	2.246	1.248	0	0	0	0	0	0	0	0

Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 1.04 GIV/PPS			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 1.04 GIV/PPS			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Mutaties miljoenennota 2014			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 1.04 GIV/PPS			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Mutaties najaarsnota 2013			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand tweede suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 1.04 GIV/PPS			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Totaal uitgaven stand ontwerpbegroting 2013 Inv. in waterveiligheid			536.712	796.004	840.338	952.385	737.913	617.153	452.228	512.821	795.132	530.054	450.769	417.104	417.104	417.104	417.104	417.022
Totaal uitgaven stand eerste suppletoire wet 2013 Inv. in waterveiligheid			553.129	796.968	807.884	913.380	698.758	623.709	456.461	521.192	906.671	614.167	544.497	446.578	444.578	469.682	444.578	441.341
Totaal uitgaven stand ontwerpbegroting 2014 Inv. in waterveiligheid			575.526	827.890	869.228	886.544	720.974	597.241	462.691	486.136	862.514	573.175	506.411	414.248	412.248	437.352	432.285	408.961
Totaal uitgaven stand tweede suppletoire wet 2013 Inv. in waterveiligheid			546.941	855.809	869.228	886.544	720.974	597.241	462.691	486.136	862.514	573.175	506.411	414.248	412.248	437.352	432.285	408.961

Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 1.09 Ontv. Investeren in waterveiligheid			87.689	142.239	198.561	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 1.09 Ontv. Inv.in waterveiligheid			89.221	142.239	198.561	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000	181.000
Eigenbijdrage in projecten Waterschappen ikv wijziging op de waterwet	Desaldering	– 337.073		– 374	– 958	– 3.949	– 4.064	– 12.951	– 13.258	– 15.039	– 35.810	– 35.810	– 35.810	– 35.810	– 35.810	– 35.810	– 35.810	– 35.810	5
Verhoging bijdrage Waterschappen ivm indexering 2012	Desaldering	44.584				3.429	3.429	3.429	3.429	3.428	3.430	3.430	3.430	3.430	3.430	3.430	3.430	3.430	7
Diverse ontvangsten	Intens./extens.	30.108	7.078		22.400	630													2
Mutaties miljoenennota 2014			7.078	– 374	21.442	110	– 635	– 9.522	– 9.829	– 11.611	– 32.380	– 32.380	– 32.380	– 32.380	– 32.380	– 32.380	– 32.380	– 32.380
Stand ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 1.09 Ontv. Investeren in waterveiligheid			96.299	141.865	220.003	181.110	180.365	171.478	171.171	169.389	148.620	148.620	148.620	148.620	148.620	148.620	148.620	148.620
Saldo 2013	Intertemporeel	0	– 9.943	9.943															a
Mutaties najaarsnota 2013			– 9.943	9.943	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand tweede suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 1.09 Ontv. Investeren in waterveiligheid			86.356	151.808	220.003	181.110	180.365	171.478	171.171	169.389	148.620	148.620	148.620	148.620	148.620	148.620	148.620	148.620

1. Deze mutatie betreft het indexeren van het onderliggende programma naar prijspeil 2013 ten laste van de investeringsruimte.
2. Deze verhoging ad € 30,1 mln. betreft een bijdrage ad € 22,4 mln. in 2015 van de provincie Overijssel aan het project Ruimte voor de Rivier en hogere ontvangsten ten gunste van de projecten NURG, Zandmotor en Steenbekledingen.
3. Het project hoogwatergeul Kampen wordt in samenhang met het project Ruimte voor de Rivier uitgevoerd. De voor dit project beschikbare middelen worden van de operationele doelstelling 1.02 overige aanlegprojecten waterveiligheid overgeboekt naar de operationele doelstelling 1.01 Grote projecten waterveiligheid onderdeel Ruimte voor de Rivier.
4. Met deze kasschuif wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de actuele inzichten in de programmering.
5. Waterschappen ontvangen voor projecten uit het HWBP-2 100 procent subsidie en voor de nHWBP-projecten volgens de uitgangspunten van het wetsvoorstel 90 procent subsidie. De overige 10 procent betalen ze zelf. De heffing voor het nHWBP-gedeelte bestaat daardoor uit een solidariteitsdeel dat wordt verevend via het Deltafonds en het projectgebonden aandeel van 10 procent. Dit is de verwerking van de aangepaste subsidiesystematiek in de ontvangsten en uitgavenreeksen voor het nieuwe Hoogwaterbeschermingsprogramma.
6. De overboeking ad € 6,3 mln. vanuit artikel 5.03 Investeringsruimte betreft de financiering van de voorbereiding van de Rijksstructuurvisie Grevelingen-Volkerak-Zoommeer, de rijksbijdrage aan de marktconsultatie getijcentrale Brouwersdam en de reservering voor het Tidal Test Centre Grevelingen.
7. Deze mutatie betreft de verhoging van de bijdrage van de Waterschappen aan het Hoogwaterbeschermingsprogramma naar aanleiding van de indexering 2012.
8. Deze mutatie betreft de bijdrage Deltacommissaris in de kosten beleidsadvisering en ondersteuning.
9. Deze mutatie betreft de overboeking van de bijdrage van IenM aan de provincie Limburg voor de proceskosten van respectievelijk de verkenningsfase en planuitwerkingsfase van de gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum.

a en b. Voor een toelichting op deze mutaties wordt verwezen naar het gestelde onder het Overzicht uitgaven- en ontvangsten mutaties (par. 2.1)

Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorziening

Budgettaire gevolgen van uitvoering: Najaarsnota 2013 (Bedragen in EUR 1.000)
2 Investeren in zoetwatervoorziening	Stand ontwerp begroting	Mutaties via NvW en amendement	Stand 1e suppletoire begroting	Mutaties 2e suppletoire begroting		Mutaties 2e suppletoire begroting	Stand 2e suppletoire begroting
2 Investeren in zoetwatervoorziening	Stand ontwerp begroting	Mutaties via NvW en amendement	Stand 1e suppletoire begroting	Milj.nota	Najaarsnota	Mutaties 2e suppletoire begroting	Stand 2e suppletoire begroting
	(1)	(2)	(3)	(4)	(5)	(6)=(4)+(5)	(7)=(3)+(6)
Verplichtingen	7.249	0	23.752	29.346	– 17.496	11.850	35.602
Uitgaven	32.117	0	24.285	28.846	– 6.202	22.644	46.929
Waarvan juridisch verplicht							100%
2.01 Aanleg waterkwantiteit	0	0	0	0	0	0	0
2.01.01 Verkenningen en planuitwerking waterkwantiteit	0	0	0	0	0	0	0
2.01.02 Realisatieprogramma waterkwantiteit	0	0	0	0	0	0	0
2.02 Overige waterinvesteringen zoetwatervoorziening	27.917	0	19.714	28.346	-6.202	22.144	41.858
2.02.01 Verkenningen en planuitwerking zoetwatervoorziening	2.397	0	2.387	28.342	– 440	27.902	30.289
2.02.02 Realisatieprogramma zoetwatervoorziening	25.520	0	17.327	4	– 5.762	– 5.758	11.569
2.03 Studiekosten	4.200	0	4.571	500	0	500	5.071
2.03.01 Studie en onderzoekskosten Deltaprogramma	4.200	0	4.571	500	0	500	5.071
2.03.02 Overige studiekosten	0	0	0	0	0	0	0
2.09 Ontv. Inv. in Waterkwant. en zoetwatervoorz.	2.500	0	8.061	2.270	-10.265	-7.995	66
2.09.01 Ontvangsten zoetwatervoorzieningen	2.500	0	8.061	2.270	– 10.265	– 7.995	66
2.09.02 Overige ontvangsten	0	0	0	0	0	0	0

Operationele doelstelling 02.02 Overige waterinvesteringen zoetwatervoorziening

Najaarsnotamutaties (Bedragen x EUR 1 mln.)
Projectoverzicht realisatieprogramma (2.02.02)	Kasbudget 2013		Projectbudget		Oplevering		Toelichting
	huidig	vorig	huidig	vorig	huidig	vorig
Projecten Zoetwatervoorziening
Projecten Nationaal
Innovatie KRW	12	17	76	76	2012	2012	1
Projecten Oost-Nederland
Integrale inrichting Veluwe randmeer (IIVR)		0	39	39	2012	2012
Kleine en afgeronde projecten		0	106	106
Programma	12	17	221	221
Begroting (DF 2.02.02)	12	17
Overprogrammering (–)		0

1. De subsidieregeling Innovatie KRW is in 2012 inhoudelijk afgerond. De financiële afronding vindt in 2014 plaats.

Najaarsnotamutaties (Bedragen x EUR 1 mln.)
Verkenningen en plantuitw.programma (2.02)	Budget		Oplevering		Toelichting
Projectomschrijving	Huidig	Vorig	Huidig	Vorig
Verplicht
Projecten Nationaal
EPK Planuitwerking en verkenningen Zoetwatervoorziening	30	33
Projecten Noord-Holland, Utrecht en Flevoland
TBES Markermeer	14	14	2014	2014
Marker Wadden	0	15	2014	2014	1
Projecten Brabant
Roode Vaart	10	10
Projecten Zuidwestelijke Delta
Besluit Beheer Haringvlietsluizen	71	71	2014	2014
Gebonden	0	0
–
Bestemd
Projecten in voorbereiding:
EPK Planuitwerking en verkenningen Zoetwatervoorziening
– Overige projecten in voorbereiding
afrondingsverschillen
Totaal programma planuitwerking en verkenning	125	143
Begroting DF 02.02.01	125	143

1. In de Miljoenennota 2014 is het project Marker Wadden geraamd onder artikel 2. Door de bijdrage van het Ministerie van Economische Zaken voor dit project worden de middelen nu cf. art. II Deltawet naar het artikel 4 Experimenteren.

Verplichtingen

De verhoging van de verplichtingenraming heeft betrekking op de overboeking vanuit hoofdstuk XII van de middelen met betrekking tot het project Haringvliet de Kier (waterkwaliteit, incl. KRW) naar het Deltafonds, zodat uitvoering van dit integrale project, waarvan het zwaartepunt bij zoetwater ligt, uit één bron kan plaatsvinden. De verlaging bij najaarsnota heeft betrekking op de projecten SUBBIED, Integrale Inrichting Veluwe randmeren en de natte natuurprojecten IJsselmeergebied.

Ontvangsten

Dit jaar worden geen ontvangsten van de provincie Zeeland verwacht. De ontvangstenraming wordt verschoven naar latere jaren.

Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorziening	Categorie	Totaal mutatie	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028
Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 2.01 Aanleg wanterkwantiteit			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	Toelichting
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 2.01 Verkeersmgmt.			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Mutaties miljoenennota 2014			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 2.01 Verkeersmgmt.			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Mutaties najaarsnota 2013			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand tweede suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 2.01 Verkeersmgmt.			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 2.02 Overige waterinvest.zoetwatervoorz.			27.917	2.146	2.146	8.568	8.567	2.142	2.143	2.142	2.142	2.142	2.142	2.142	2.142	2.142	2.142	2.142
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 2.02 BenO			19.714	2.066	2.066	8.610	8.609	2.062	2.063	2.062	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183
Indexatie 2013		4	4																1
Overboeking van artikel 5 Netwerkgeb.kosten en ov.uitg.	Intens./extens.	54.300			14.463	35.837	4.000												2
Haringvliet de Kier	Intens./extens.	41.366	27.575	2	35	2.361	11.260	133											6
Kasschuiven	Intertemporeel	0	1.267	– 665	– 602														3
Overboeking binnen artikel 2 Investeren in zoetwatervoorziening	Neutraal	– 700	– 500	– 200															4
Mutaties miljoenennota 2014			28.346	– 863	13.896	38.198	15.260	133	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 2.02 BenO			48.060	1.203	15.962	46.808	23.869	2.195	2.063	2.062	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183
Saldo 2013	Intertemporeel	0	– 6.202	6.202															a
Mutaties najaarsnota 2013			– 6.202	6.202	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand tweede suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 2.02 Overige waterinvest.zoetwatervoorz.			41.858	7.405	15.962	46.808	23.869	2.195	2.063	2.062	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183

Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 2.03 Studiekosten			4.200	2.460	41
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 2.03 Studiekosten			4.571	2.460	41	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Overboeking binnen artikel 2 Investeren in zoetwatervoorziening	Neutraal	700	500	200															4
Mutaties miljoenennota 2014			500	200	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 2.03 Studiekosten			5.071	2.660	41	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Mutaties najaarsnota 2013			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand tweede suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 2.03 Studiekosten			5.071	2.660	41	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Totaal uitgaven stand ontwerpbegroting 2013 Inv. in zoetwatervoorziening			32.117	4.606	2.187	8.568	8.567	2.142	2.143	2.142	2.142	2.142	2.142	2.142	2.142	2.142	2.142	2.142
Totaal uitgaven stand eerste suppletoire wet 2013 Inv. in zoetwatervoorziening			24.285	4.526	2.107	8.610	8.609	2.062	2.063	2.062	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183
Totaal uitgaven stand ontwerpbegroting 2014 Inv. in zoetwatervoorziening			53.131	3.863	16.003	46.808	23.869	2.195	2.063	2.062	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183
Totaal uitgaven stand tweede suppletoire wet 2013 Inv. in zoetwatervoorziening			46.929	10.065	16.003	46.808	23.869	2.195	2.063	2.062	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183	2.183

Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 2.09 Ontv.Inv. Waterkwant. en zoetwatervoorz.			2.500
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 2.09 Ontvangsten			8.061	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Ontvangsten irt saneringwaterbodems	Desaldering	2.270	2.270																5
Mutaties miljoenennota 2014			2.270	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 2.09 Ontvangsten			10.331	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Saldo 2013	Intertemporeel	0	– 10.265	10.265															a
Mutaties najaarsnota 2013			– 10.265	10.265	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand tweede suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 2.09 Ontvangsten			66	10.265	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

1. Deze mutatie betreft het ten laste van de investeringsruimte indexeren van het onderliggende programma naar prijspeil 2013.
2. De overboeking ad € 54,3 mln. vanuit artikel 5.03 Investeringsruimte betreft de financiering:
- • Roode Vaart: IenM draagt € 9,5 mln. bij aan het herstel van de oude loop van de Roode Vaart. Deze maatregel is bedoeld om de huidige zoetwaterfunctie van het Volkerak-Zoommeer te compenseren, mocht het Rijk besluiten het Volkerak-Zoommeer weer zout te maken. De rijksbijdrage komt boven op de ruim € 20 mln. die de regio zelf voor de Roode Vaart wil investeren.
- • Marker Wadden: Marker Wadden zou een manier kunnen zijn om te voldoen aan de Natura 2000 eisen en daarmee een kosteneffectief begin maken met het Toekomstbestendig Ecologisch Systeem (TBES) dat onderdeel uitmaakt van de drievoudige ambitie van RRAAM. Natuurmonumenten vraagt nu geld voor de 1e fase Marker Wadden en heeft een startkapitaal nodig van € 45 mln., voor het starten van deze 1e fase (kosten gehele 1e fase € 75 mln.). € 15 mln. van het startkapitaal wordt gefinancierd vanuit de Postcodeloterij; € 30 mln. is gevraagd aan de Rijksoverheid. Het aandeel IenM bedraagt hier € 15 mln. in. De overige € 30 mln. wordt door Natuurmonumenten gezocht in regionale en private financiering. Deze mutatie betreft het aandeel IenM.
- – Haringvliet de Kier: voor het project Haringvliet de Kier wordt een bedrag van € 29,8 mln. overgeboekt.
3. Met deze kasschuif wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de actuele inzichten in de programmering.
4. Aanvullend is budget benodigd om in 2014 het eindproduct van het deelprogramma zoetwatervoorziening op te kunnen leveren. Financiering is gevonden binnen het verkenningen/planuitwerkingsprogramma.
5. Ten gunste van het Deltafonds is een bedrag van € 2,2 mln. ontvangen voor het saneringsprogramma waterbodems. Dit programma wordt op hoofdstuk XII verantwoord. Met deze mutatie worden deze middelen alsnog ten gunste van gebracht van het saneringsprogramma op hoofdstuk XII.
6. De middelen uit hoofdstuk XII met betrekking tot het project Haringvliet de Kier (waterkwaliteit, incl. KRW) worden overgeboekt naar het Deltafonds, zodat uitvoering van dit integrale project, waarvan het zwaartepunt bij zoetwater ligt, uit één bron kan plaatsvinden.

a. Voor een toelichting op deze mutaties wordt verwezen naar het gestelde onder het Overzicht uitgaven- en ontvangsten mutaties (par. 2.1)

Artikel 3 Beheer, onderhoud en vervanging

Budgettaire gevolgen van uitvoering: Najaarsnota 2013 (Bedragen in EUR 1.000)
3 Beheer, onderhoud en vervanging	Stand ontwerp begroting	Mutaties via NvW en amendement	Stand 1e suppletoire begroting	Mutaties 2e suppletoire begroting		Mutaties 2e suppletoire begroting	Stand 2e suppletoire begroting
3 Beheer, onderhoud en vervanging	Stand ontwerp begroting	Mutaties via NvW en amendement	Stand 1e suppletoire begroting	Milj.nota	Najaarsnota	Mutaties 2e suppletoire begroting	Stand 2e suppletoire begroting
	(1)	(2)	(3)	(4)	(5)	(6)=(4)+(5)	(7)=(3)+(6)
Verplichtingen	155.124	0	152.681	48.777	– 13.134	35.643	188.324
Uitgaven	156.150	0	178.397	14.739	– 1.103	13.636	192.033
Waarvan juridisch verplicht							99%
3.01 Watermanagement	11.794	0	12.280	204	0	204	12.484
3.01.01 Watermanagement	11.794	0	12.280	204	0	204	12.484
3.02 Beheer en Onderhoud	144.356	0	166.117	14.535	-1.103	13.432	179.549
3.02.01 Waterveiligheid	110.300	0	132.493	16.336	0	16.336	148.829
3.02.02 Zoetwatervoorziening	23.056	0	23.379	397	0	397	23.776
3.02.03 Vervanging	11.000	0	10.245	– 2.198	– 1.103	– 3.301	6.944
3.09 Ontvangsten	0	0	0	0	0	0	0
3.09.01 Ontvangsten	0	0	0	0	0	0	0

Verplichtingen

Ten laste van de operationele doelstelling 03.02 Beheer en Onderhoud wordt de agentschapbijdrage aan Rijkswaterstaat voor het beheer en onderhoud verantwoord. Deze begrotingsbelasting heeft qua verplichtingen en kasuitgaven een 1op 1 relatie. Met deze mutatie wordt het beschikbare verplichtingenbedrag gelijk getrokken met het beschikbare kasbedrag.

Artikel 3 Beheer, onderhoud en vervanging	Categorie	Totaal mutatie	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028
Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 3.01 Watermanagement			11.794	10.685	11.010	10.263	10.261	10.261	10.261	10.261	10.261	10.261	10.261	10.284	10.284	10.284	10.284	10.284	Toelichting
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 3.01 Watermanagement			12.280	10.960	11.290	10.538	10.538	10.538	10.538	10.538	10.548	10.548	10.548	10.548	10.548	10.548	10.548	10.548
Indexatie 2013	Intens./extens.	2.849	204	182	188	175	175	175	175	175	175	175	175	175	175	175	350		1
Mutaties miljoenennota 2014			204	182	188	175	175	175	175	175	175	175	175	175	175	175	350	0
Stand ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 3.01 Watermanagement			12.484	11.142	11.478	10.713	10.713	10.713	10.713	10.713	10.723	10.723	10.723	10.723	10.723	10.723	10.898	10.548
Mutaties najaarsnota 2013			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand tweede suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 3.01 Watermanagement			12.484	11.142	11.478	10.713	10.713	10.713	10.713	10.713	10.723	10.723	10.723	10.723	10.723	10.723	10.898	10.548

Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 3.02 Beheer, onderhoud en vervanging			144.356	159.691	179.478	177.112	147.495	137.461	137.664	131.290	215.426	224.007	220.007	226.712	226.712	224.212	224.212	230.806
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 3.02 Beheer, onderhoud vervanging			166.117	169.616	192.890	179.012	149.580	139.545	139.768	138.908	136.108	188.977	225.852	261.951	299.346	228.451	228.451	235.058
Indexatie 2013	Intens./extens.	50.071	2.977	2.699	3.384	3.259	2.514	2.362	2.258	876	2.009	1.240	6.236	3.822	4.950	3.792	7.693		1
Overboeking van/naar artikel 5 Netwerkgeb.kosten en ov.uitg.	Intens./extens.	– 11.000	400	– 4.200	– 7.600	400													2
Kasschuiven	Intertemporeel	0	11.158	– 3.000	5.450	18.657			– 8.528	– 10.129	– 13.608								3
Mutaties miljoenennota 2014			14.535	– 4.501	1.234	22.316	2.514	2.362	– 6.270	– 9.253	– 11.599	1.240	6.236	3.822	4.950	3.792	7.693	0
Stand ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 3.02 Beheer, onderhoud en vervanging			180.652	165.115	194.124	201.328	152.094	141.907	133.498	129.655	124.509	190.217	232.088	265.773	304.296	232.243	236.144	235.058
Saldo 2013	Intertemporeel	0	– 1.103	1.103															a
Mutaties najaarsnota 2013			– 1.103	1.103	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand tweede suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 3.02 Beheer en onderhoud			179.549	166.218	194.124	201.328	152.094	141.907	133.498	129.655	124.509	190.217	232.088	265.773	304.296	232.243	236.144	235.058

Totaal uitgaven stand ontwerpbegroting 2013 B&O en verv.			156.150	170.376	190.488	187.375	157.756	147.722	147.925	141.551	225.687	234.268	230.268	236.996	236.996	234.496	234.496	241.090
Totaal uitgaven stand eerste suppletoire wet 2013 B&O en verv.			178.397	180.576	204.180	189.550	160.118	150.083	150.306	149.446	146.656	199.525	236.400	272.499	309.894	238.999	238.999	245.606
Totaal uitgaven stand ontwerpbegroting 2014 B&O en verv.			193.136	176.257	205.602	212.041	162.807	152.620	144.211	140.368	135.232	200.940	242.811	276.496	315.019	242.966	247.042	245.606
Totaal uitgaven stand tweede suppletoire wet 2013 B&O en verv.			192.033	177.360	205.602	212.041	162.807	152.620	144.211	140.368	135.232	200.940	242.811	276.496	315.019	242.966	247.042	245.606

Ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 3.09 Ontvangsten			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 3.09 Ontvangsten			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Mutaties miljoenennota 2014			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 3.09 Ontvangsten			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Mutaties najaarsnota 2013			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand tweede suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 3.09 Ontvangsten			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

1. Deze mutatie betreft het ten laste van de investeringsruimte indexeren van het onderliggende programma naar prijspeil 2013.
2. De overboeking ad € 11 mln. vanuit artikel 5.03 Investeringsruimte betreft de financiering:
- • Voor de uitvoering van de inhaalslag van het vegetatiebeheer in het rivierengebied is € 15 mln. minder noodzakelijk dan eerder was gereserveerd. Dit vrijvallende bedrag wordt aan de investeringsruimte op artikel 05.03 toegevoegd.
- • Voor de uitvoering van het project stroomlijnen is een aanvullend bedrag nodig van € 4 mln. die gefinancierd wordt uit de investeringsruimte op artikel 05.03.
3. Met deze kasschuif wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de actuele inzichten in de programmering.

a. Voor een toelichting op deze mutatie wordt verwezen naar het gestelde onder het Overzicht uitgaven- en ontvangsten mutaties (par. 2.1)

Artikel 4 Experimenteren cf. art. II Deltawet

Budgettaire gevolgen van uitvoering: Najaarsnota 2013 (Bedragen in EUR 1.000)
4 Experimenteren cf. art. III Deltawet	Stand ontwerp begroting	Mutaties via NvW en amendement	Stand 1e suppletoire begroting	Mutaties 2e suppletoire begroting		Mutaties 2e suppletoire begroting	Stand 2e suppletoire begroting
4 Experimenteren cf. art. III Deltawet	Stand ontwerp begroting	Mutaties via NvW en amendement	Stand 1e suppletoire begroting	Milj.nota	Najaarsnota	Mutaties 2e suppletoire begroting	Stand 2e suppletoire begroting
	(1)	(2)	(3)	(4)	(5)	(6)=(4)+(5)	(7)=(3)+(6)
Verplichtingen	0	0	0	0	0	0	0
Uitgaven	0	0	0	0	0	0	0
Waarvan juridisch verplicht							0%
04.01 Experimenteerprojecten	0	0	0	0	0	0	0
04.01.01 Experimenteerprojecten	0	0	0	0	0	0	0
4.09 Ontvangsten experimenteerartikel	0	0	0	0	0	0	0
4.09.01 Ontvangsten experimenteerartikel	0	0	0	0	0	0	0

Najaarsnotamutaties (Bedragen x EUR 1 mln.)
Experimenteerprogramma (4.01)	Budget		Oplevering		Toelichting
Projectomschrijving	Huidig	Vorig	Huidig	Vorig
Verplicht
Marker Wadden	30	0	2014	2014	1
Totaal programma	30	0
Begroting DF 04.01.01	30	0
Overprogrammering (–)

1. In de Miljoenennota 2014 is het project Marker Wadden geraamd onder artikel 2. Door de bijdrage van het Ministerie van Economische Zaken voor dit project worden de middelen nu cf. art. II Deltawet naar het artikel 4 Experimenteren. Daarnaast wordt in dit wetsvoorstel de bijdrage van het Ministerie van Economische Zaken aan het project toegevoegd. Het projectbudget bestaat uit de bijdrage van IenM en EZ voor elk € 15 mln.

Artikel 4 Experimenteren c.f. art. III Deltawet	Totaal mutatie	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028
Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 4.01 Experimenteerprojecten		0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	Toelichting
Mutaties voorjaarsnota 2013		0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 4.01 Exp.projecten		0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Mutaties miljoenennota 2014		0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 4.01 Exp.projecten		0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Saldo 2013	0	– 15.000	15.000															a
Bijdrage Ministerie EZ Marker Wadden	15.000	15.000																c
Mutaties najaarsnota 2013		0	15.000	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand tweede suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 4.01 Exp.projecten		0	15.000	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Totaal uitgaven stand ontwerpbegroting 2013 Exp. cf, art. III Deltawet		0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Totaal uitgaven stand eerste suppletoire wet 2013 Exp. cf, art. III Deltawet		0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Totaal uitgaven stand ontwerpbegroting 2014 Exp. cf, art. III Deltawet		0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Totaal uitgaven stand tweede suppletoire wet 2013 Exp. cf, art. III Deltawet		0	15.000	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 4.09 Ontvangsten exp.artikel		0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Mutaties voorjaarsnota 2013		0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 4.09 Ontvangsten exp.art.		0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Mutaties miljoenennota 2014		0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 4.09 Ontvangsten exp.art.		0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Mutaties najaarsnota 2013		0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand tweede suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 4.09 Ontvangsten exp.art.		0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

a en c. Voor een toelichting op deze mutaties wordt verwezen naar het gestelde onder het Overzicht uitgaven- en ontvangsten mutaties (par. 2.1)

Artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven

Budgettaire gevolgen van uitvoering: Najaarsnota 2013 (Bedragen in EUR 1.000)
5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven	Stand ontwerp begroting	Mutaties via NvW en amendement	Stand 1e suppletoire begroting	Mutaties 2e suppletoire begroting		Mutaties 2e suppletoire begroting	Stand 2e suppletoire begroting
5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven	Stand ontwerp begroting	Mutaties via NvW en amendement	Stand 1e suppletoire begroting	Milj.nota	Najaarsnota	Mutaties 2e suppletoire begroting	Stand 2e suppletoire begroting
	(1)	(2)	(3)	(4)	(5)	(6)=(4)+(5)	(7)=(3)+(6)
Verplichtingen	247.184	0	252.907	467	485	952	253.859
Uitgaven	247.581	0	283.760	– 39.732	9.845	– 29.887	253.873
Waarvan juridisch verplicht							100%
5.01 Apparaat	198.231	0	198.701	148	0	148	198.849
5.01.01 Staf Deltacommissaris	2.022	0	2.324	– 64	0	– 64	2.260
5.01.02 Apparaatskosten RWS	196.209	0	196.377	212	0	212	196.589
5.02 Overige uitgaven	49.350	0	54.563	461	0	461	55.024
5.02.01 Overige netwerkgebonden uitgaven	47.425	0	52.161	703	0	703	52.864
5.02.02 Programma-uitgaven DC	1.925	0	2.402	– 242	0	– 242	2.160
5.02.03 Overige uitgaven	0	0	0	0	0	0	0
5.03 Investeringsruimte	0	0	30.496	-40.341	9.845	-30.496	0
05.03.01 Programmeerruimte	0	0	30.496	– 40.341	9.845	– 30.496	0
05.03.02 Beleidsruimte	0	0	0	0	0	0	0
5.09 Netwerkgebonden kosten en overige ontvangsten	0	0	0	0	0	0	0
5.09.01 Overige ontvangsten	0	0	0	0	0	0	0

Artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven	Categorie	Totaal mutatie	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028
Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 5.01 Apparaat			198.231	186.152	177.675	172.771	170.590	177.234	177.097	175.757	177.918	177.918	177.918	177.948	177.948	177.948	177.948	177.948	Toelichting
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 5.01 Apparaat			198.701	184.934	176.185	171.052	168.665	175.328	175.190	173.841	176.014	176.014	176.014	176.014	176.014	176.014	176.014	176.014
Loonbijstelling 2013	Intens./extens.	3.060	212	200	190	185	183	190	190	190	190	190	190	190	190	190	190	190	1
Overboeking van hoofdstuk XII	Intens./extens.	2.182	– 64	135	135	152	152	152	152	152	152	152	152	152	152	152	152	152	2
Mutaties miljoenennota 2014			148	335	325	337	335	342	342	342	342	342	342	342	342	342	342	342
Stand ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 5.01 Apparaat			198.849	185.269	176.510	171.389	169.000	175.670	175.532	174.183	176.356	176.356	176.356	176.356	176.356	176.356	176.356	176.356
Mutaties najaarsnota 2013			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand tweede suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 5.01 Apparaat			198.849	185.269	176.510	171.389	169.000	175.670	175.532	174.183	176.356	176.356	176.356	176.356	176.356	176.356	176.356	176.356

Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 5.02 Overige uitgaven			49.350	47.254	47.168	46.309	45.388	45.386	45.388	45.388	43.463	43.463	43.463	43.790	43.790	43.790	43.790	43.790
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 5.02 Overige uitgaven			54.563	51.391	51.297	50.381	49.481	49.479	49.481	49.481	47.636	47.636	47.636	47.636	47.636	47.636	47.636	47.636
Indexering 2013	Intens./extens.	11.970	815	770	768	753	738	738	738	738	739	739	739	739	739	739	1.478		3
Overboeking van/naar artikel 1 Investeren in waterveiligheid	Intens./extens.	– 242	– 242																11
Overboeking van hoofdstuk XII	Intens./extens.	– 538	– 112	– 142	– 142	– 142													4
Mutaties miljoenennota 2014			461	628	626	611	738	738	738	738	739	739	739	739	739	739	1.478	0
Stand ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 5.02 Overige uitgaven			55.024	52.019	51.923	50.992	50.219	50.217	50.219	50.219	48.375	48.375	48.375	48.375	48.375	48.375	49.114	47.636
Mutaties najaarsnota 2013			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand tweede suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 5.02 Overige uitgaven			55.024	52.019	51.923	50.992	50.219	50.217	50.219	50.219	48.375	48.375	48.375	48.375	48.375	48.375	49.114	47.636

Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 5.03 Investeringsruimte			0	0	0	0	0	0	0	0	27.851	36.851	119.879	238.454	237.680	237.969	237.980	238.051
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 5.03 Investeringsruimte			30.496	12.785	41.416	54.994	51.715	6.671	8.600	– 656	10.861	2.999	35.537	189.352	153.183	196.763	221.878	225.091
Indexering 2013	Intens./extens.	– 121.450	– 9.845	– 14.460	– 14.693	– 10.300	– 9.999	– 6.671	– 8.600	– 2.517	– 6.904	– 2.999	– 8.248	– 4.951	– 6.079	– 4.920	– 10.264		3
Kasschuiven	Intertemporeel	0	– 27.246	– 13.585	– 34.503	14.243	– 16.440	20.181	– 2.424	34.302	29.044	9.457	6.643				– 19.672		5
Kasschuiven tbv KRW	Intertemporeel	0				– 33.000	– 29.275	– 26.852	36.283	41.850	10.994								10
Overboeking naar hoofdstuk XII	Intens./extens.	– 2.000					– 2.000												6
Overboeking van/naar artikel 1 Investeren in waterveiligheid	Intens./extens.	– 6.300	– 2.850	– 3.400	– 50														7
Overboeking van/naar artikel 2 Investeren in zoetwatervoorziening	Intens./extens.	– 54.300			– 14.463	– 35.837	– 4.000												8
Overboeking van/naar artikel 3 Beheer, onderhoud en vervanging	Intens./extens.	11.000	– 400	4.200	7.600	– 400													9
Mutaties miljoenennota 2014			– 40.341	– 27.245	– 56.109	– 65.294	– 61.714	– 13.342	25.259	73.635	33.134	6.458	– 1.605	– 4.951	– 6.079	– 4.920	– 29.936	0
Stand ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 5.03 Investeringsruimte			– 9.845	– 14.460	– 14.693	– 10.300	– 9.999	– 6.671	33.859	72.979	43.995	9.457	33.932	184.401	147.104	191.843	191.942	225.091
Saldo 2013		0	9.845	– 9.845															a
Mutaties najaarsnota 2013			9.845	– 9.845	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand tweede suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 5.03 Investeringsruimte			0	– 24.305	– 14.693	– 10.300	– 9.999	– 6.671	33.859	72.979	43.995	9.457	33.932	184.401	147.104	191.843	191.942	225.091

Totaal uitgaven stand ontwerpbegroting 2013 Netwerkgeb.kosten en ov.uitg.			247.581	233.406	224.843	219.080	215.978	222.620	222.485	221.145	249.232	258.232	341.260	460.192	459.418	459.707	459.718	459.789
Totaal uitgaven stand eerste suppletoire wet 2013 Netwerkgeb.kosten en ov.uitg.			283.760	249.110	268.898	276.427	269.861	231.478	233.271	222.666	234.511	226.649	259.187	413.002	376.833	420.413	445.528	448.741
Totaal uitgaven stand ontwerpbegroting 2014 Netwerkgeb.kosten en ov.uitg.			244.028	222.828	213.740	212.081	209.220	219.216	259.610	297.381	268.726	234.188	258.663	409.132	371.835	416.574	417.412	449.083
Totaal uitgaven stand tweede suppletoire wet 2013 Netwerkgeb.kosten en ov.uitg.			253.873	212.983	213.740	212.081	209.220	219.216	259.610	297.381	268.726	234.188	258.663	409.132	371.835	416.574	417.412	449.083

Ontwerpbegroting 2013 artikelonderdeel 5.09 Ontv.Netwerkgeb.kosten en ov.ontv.			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand eerste suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 5.09 Ontv.Netwerkgeb.kosten en ov.ontv.			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Mutaties miljoenennota 2014			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 5.09 Ontv.Netwerkgeb.kosten en ov.ontv.			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Mutaties najaarsnota 2013			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
Stand tweede suppletoire wet 2013 artikelonderdeel 5.09 Ontv.Netwerkgeb.kosten en ov.ontv.			0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

1. Dit is de toevoeging aan het Deltafonds van het uitgekeerde deel van de loonbijstelling 2013. Het betreft de hogere uitgaven voor de werkgever aan ouderdoms- en nabestaandenpensioen en een stijging van de bijdrage in het kader van de Zorgverzekeringswet.
2. Vanwege de uitbreiding van de bezetting van de staf Deltacommissaris met 2 fte, wordt een bedrag van € 0,2 mln. per jaar overgeboekt vanuit artikel 98 Apparaatsuitgaven kerndepartement op hoofdstuk XII. Dit is binnen de apparaatsuitgaven IenM een budgettair neutrale boeking. Daarnaast wordt onder invloed van Het Nieuwe Werken vanaf 2013 de kantoorautomatisering gecentraliseerd. Het aandeel in kantoorautomatisering bij de verschillende afnemers wordt overgeboekt naar hoofdstuk XII artikel 98 Apparaatsuitgaven kerndepartement alwaar het centraal beheerd wordt.
3. Deze mutatie betreft het ten laste van de investeringsruimte indexeren van het onderliggende programma naar prijspijl 2013.
4. Deze mutatie betreft de bijdrage ad € 0,03 mln. van de directie Kennis, innovatie en strategie, waarvan de beschikbare middelen op hoofdstuk XII staan geraamd, aan Deltares welke op het Deltafonds wordt verantwoord voor een interviewronde Kennisinfrastrastuctuur. Daarnaast wordt een bijdrage van het Deltafonds ad € 0,568 mln. aan het Kadaster en Geonovum overgeboekt naar hoofdstuk XII artikel 13.02.06.
5. Met deze kasschuif wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de actuele inzichten in de programmering.
6. Doordat voor het project IJsselsprong Zutphen de bijdrage IenM vastgesteld is op € 18 mln., kan een bedrag van € 2 mln. geretourneerd worden aan de beschikbare middelen Nota Ruimte op hoofdstuk XII.
7. Zie toelichting 7 van artikel 1 Investeren in waterveiligheid.
8. Zie toelichting 2 van artikel 2 Investeren in zoetwatervoorziening.
9. Zie toelichting 2 van artikel 3 Beheer, onderhoud en vervanging.
10. Met deze boekingen wordt het kasritmeverschil tussen de financieringsbehoefte van de Kaderrichtlijn Water en de financieringmogelijkheid vanuit het Infrastructuurfonds artikel 18 «Overige uitgaven» gefaciliteerd.
11. Deze mutatie betreft de bijdrage Deltacommissaris in de kosten beleidsadvisering en ondersteuning welke op artikel 1 Investeren in waterveiligheid worden verantwoord.

a. Voor een toelichting op deze mutatie wordt verwezen naar het gestelde onder het Overzicht uitgaven- en ontvangsten mutaties (par. 2.1)

3. DE PRODUCTARTIKELEN

Artikel 1 Investeren in waterveiligheid

Omschrijving van de samenhang in het beleid

Om te voldoen aan de wettelijke normen van de primaire waterkeringen in beheer bij de waterschappen en het Rijk en een bijdrage te leveren aan het beheer van de rijkswateren.

Het artikel waterveiligheid is gerelateerd aan beleidsartikel 11 (Waterkwantiteit) op de Begroting hoofdstuk XII.

Budgettaire gevolgen van de uitvoering

Budgettaire gevolgen van de uitvoering van art. 1 Investeren in waterveiligheid (in € 1 000)
	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017
Verplichtingen			672 709	739 417	468 394	856 566	970 940
Uitgaven	0	0	536 712	796 004	840 338	952 385	737 913
Waarvan juridisch verplicht			90%
1.01 Grote projecten waterveiligheid	0	0	361 406	667 725	688 790	723 260	480 459
1.01.01 Programma HWBP-2 Waterschapsprojecten			171 857	285 298	290 993	416 096	177 732
1.01.02 Programma HWBP-2 Rijksprojecten			13 340	15 000	8 413	33 500	73 500
1.01.03 Ruimte voor de rivier			157 724	333 925	349 884	234 166	205 788
1.01.04 Maaswerken			18 485	33 502	39 500	39 498	23 439

1.02 Overige aanlegprojecten Waterveiligheid	0	0	163 299	121 736	149 871	227 731	257 104
1.02.01 Verkenningen en planuitwerkingsprogramma			44 170	29 208	6 675	182 098	249 659
1.02.02 Realisatieprogramma			119 129	92 528	143 196	45 633	7 445

1.03 Studiekosten	0	0	12 007	6 543	1 677	1 394	350
1.03.01 Studie en onderzoekskosten			9 007	6 543	1 677	1 394	350
1.03.02 Overige studiekosten			3 000	0	0	0	0

1.04 GIV/PPS
Ontvangsten	0	0	87 689	142 239	198 561	181 000	181 000
1.09 Ontvangsten Investeren in waterveiligheid	0	0	87 689	142 239	198 561	181 000	181 000
1.09.01 Ontvangsten waterschappen HWBP-2			79 450	124 450	171 000	148 550	155 077
1.09.02 Overige aanleg ontvangsten			8 239	17 789	27 561	32 450	25 923

Onderstaand zijn de beschikbare budgetten na de begrotingsperiode tot en met 2028 jaar op jaar gepresenteerd op artikelonderdeelniveau. De mutaties zijn in de verdiepingsbijlage bij de begroting op dit zelfde detailniveau tot en met 2028 toegelicht.

Bedragen x € 1 000
Artikel		2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028
1	Investeren in Waterveiligheid	536 712	796 004	840 338	952 385	737 913	617 153	452 228	512 821	795 132	530 054	450 769	417 104	417 104	417 104	417 104	417 022
1.01	Grote projecten waterveiligheid	361 406	667 725	688 790	723 260	480 459	378 258	195 555	277 547	211 893	0	0	0	0	0	0	0
1.02	Overige aanlegprojecten	163 299	121 736	149 871	227 731	257 104	237 945	254 427	234 026	583 239	530 054	450 769	417 104	417 104	417 104	417 104	417 022
1.03	Studiekosten	12 007	6 543	1 677	1 394	350	950	2 246	1 248	0	0	0	0	0	0	0	0
1.09	Ontvangsten	87 689	142 239	198 561	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000
	Bijdrage van hfdst XII (art 26)	449 023	653 765	641 777	771 385	556 913	436 153	271 228	331 821	614 132	349 054	269 769	236 104	236 104	236 104	236 104	236 022

1.01 Grote projecten waterveiligheid

Motivering

Deze projecten, die door de Tweede Kamer de status van groot project zijn toegekend, dragen bij aan de waterveiligheid in Nederland.

Tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP-2)

Producten

Onder dit programma vallen de verbetermaatregelen die zijn voortgekomen uit de periodieke toetsing conform de Waterwet. Uit de resultaten van de eerste (2001) en tweede (2006) toetsing op veiligheid van de primaire waterkeringen blijkt dat een deel van deze keringen niet voldoet aan de wettelijke norm (Kamerstukken II, 2007/08, 27 625 en 18 106, nr. 103). Verder bleek uit een toets in 2003 door Rijkswaterstaat (RWS) en de keringbeheerders dat de zeeweringen langs de Noordzeekust op een aantal locaties op een termijn van twintig jaar niet meer aan de geldende veiligheidsnorm zouden voldoen. Deze locaties zijn aangemerkt als Zwakke Schakels. Op negen van deze locaties ligt tevens een opgave tot verbetering van de ruimtelijke kwaliteit, de zogenaamde prioritaire zwakke schakels kust. Vanuit HWBP-2 worden subsidies verstrekt aan de waterschappen ten behoeve van de uitvoering van de vereiste verbetermaatregelen en de maatregelen aan de rijkskeringen betaald.

Met het afsluiten van het bestuursakkoord Water dragen de waterschappen bij aan de financiering van het HWBP-2.

De procedureregeling grote projecten is op 22 maart 2011 op het HWBP-2 van toepassing verklaard. Op basis van de uitgangspuntennotitie van de Tweede Kamer is een basisrapportage opgesteld (Kamerstukken II, 2011/12, 27 625, nr. 237). Het HWBP-2 bestaat uit 89 versterkingsprojecten, inclusief de Zwakke Schakels. Ten opzichte van de vorige begroting is een drietal projecten samengevoegd.

Conform de Regeling Grote Projecten ontvangt de Tweede Kamer ieder half jaar een voortgangsrapportrage: vóór 1 april 2013 (Voortgangsrapportage 3) en vóór 1 oktober 2013 (Voortgangsrapportage 4).

Het HWBP-2 is onderdeel van het Deltaprogramma met behoud van eigen besturing, organisatie en financiering.

2e Hoogwaterbeschermingsprogramma

Meetbare gegevens

Het HWBP-2 bestaat uit 89 projecten. Eind 2011 voldeden 47 projecten aan de norm. In de basisrapportage is aangegeven dat de overgrote meerderheid van de projecten in 2017 is afgerond en dat enkele projecten een geprognosticeerde einddatum van na 2017 laten zien.

Projectoverzicht tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma; planuitwerking
	Totaal		Budget in € mln								Oplevering
Projectomschrijving	huidig	vorig	t/m 2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	later	huidig	vorig
Project HWBP-2											2020	2020
Projecten Nationaal
HWBP-2 Rijksprojecten	199	72	3	11	8	10	5	30	70	63
HWBP-2 Waterschapsprojecten	2 910	3 071	614	109	172	285	291	416	178	845
Overige projectkosten	43	43	8	5	6	6	4	4	4	8
Totaal	3 151		625	124	185	300	299	450	251	917
Begroting (DF 01.01.01/02)					185	300	299	450	251

Ruimte voor de Rivier

Producten

In 2006 hebben de Tweede Kamer en Eerste Kamer de Planologische Kernbeslissing (PKB) unaniem aanvaard.

Met de PKB wil het kabinet twee doelstellingen bereiken:

1. Het op het vereiste niveau brengen van de bescherming van het rivierengebied tegen overstromingen. Dit houdt in dat de veiligheid langs de Rijntakken en het benedenstroomse deel van de bedijkte Maas (vanaf Hedikhuizen) uiterlijk in 2015 in overeenstemming wordt gebracht met de wettelijke vereiste norm.
2. Een bijdrage leveren aan het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van het rivierengebied, wat het rivierengebied economisch, ecologisch en landschappelijk versterkt.

Het programma Ruimte voor de Rivier is op 15 mei 2001 door de Tweede Kamer aangewezen als «Groot Project». De PKB bevat een besluit over het uiterlijk eind 2015 uit te voeren basispakket van 39 maatregelen en de plaats waar deze getroffen worden. Het PKB geeft bovendien een doorkijk naar de lange termijnopgave voor waterveiligheid. Om flexibiliteit in te bouwen is gekozen voor een programmatische aanpak. Het programmabudget bedraagt € 2,18 miljard. Conform de Regeling Grote Projecten ontvangt de Tweede Kamer ieder half jaar een voortgangsrapportrage: vóór 1 april 2013 (Voortgangsrapportage 21) en vóór 1 oktober 2013 (Voortgangsrapportage 22).

De stand van zaken per 31 december 2013 is naar verwachting:

• 5 van de 39 maatregelen zijn geschrapt. Voor het bereiken van de waterveiligheidsdoelstelling bleken ze niet nodig;
• Voor 98 procent van het realisatiebudget is de projectbeslissing genomen. 32 Van de 34 maatregelen zijn in uitvoering dan wel uitgevoerd. De 2 maatregelen waarbij dit nog niet is gebeurd worden, onder regie van Ruimte voor de Rivier, binnen het Hoogwaterbeschermingsprogramma uitgevoerd.

De verwachting is dat de waterveiligheid van het programma Ruimte voor de Rivier eind 2015 wordt gehaald, met uitzondering van acht projecten waarover de kamer reeds is geïnformeerd met Kamerstukken II, 2011/12, 30 080, nr. 58.

Ruimte voor de Rivier is onderdeel van het Deltaprogramma met behoud van eigen besturing, organisatie en financiering.

Projectoverzicht Ruimte voor de Rivier; realisatie
	Totaal		Budget in € mln								Oplevering
Projectomschrijving	huidig	vorig	t/m 2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	later	huidig	vorig
Project RvdR
Projecten Nationaal
Projectbudget Ruimte voor de Rivier	2 180	2 158	686	155	158	334	350	234	206	58	2015	2015
Totaal	2 180		686	155	158	334	350	234	206	58
Begroting (DF 01.01.03)					158	334	350	234	206

Maaswerken

Producten

Op dit onderdeel worden de uitgaven van de deelprogramma’s Zandmaas en Grensmaas van het programma Maaswerken verantwoord. Maaswerken is voortgekomen uit het Deltaplan Grote Rivieren dat na de twee hoogwaters in de Rijn en de Maas in december 1993 en januari 1995 tot stand kwam. Belangrijkste doelstelling van de deelprogramma’s Zandmaas en Grensmaas is het verbeteren van de bescherming van inwoners van Limburg en Noord-Brabant tegen hoog water van de Maas.

Sinds 2003 valt Maaswerken (deelprogramma’s Grensmaas en Zandmaas) als zelfstandig groot project onder de procedureregeling uitvoering grote projecten en ontvangt de Tweede Kamer ieder halfjaar een voortgangsrapportage (voor 1 mei 2013 voortgangsrapportage 23 en voor 1 november 2013 voortgangsrapportage 24).

Voor de Zandmaas (oplevering 2015) ligt de focus in 2013 op continuering van de zomerbedverdieping Grave en Sambeek en tevens het opzetten van het peil, de aanleg van de hoogwatergeulen in Well Aijen en Lomm en het retentiegebied Lateraalkanaal-West. Voor de Grensmaas ligt de nadruk op de realisatie van de elf locaties. Bij de uitvoering van het deelprogramma Grensmaas zijn problemen ontstaan doordat ten gevolge van de economische crisis de vraag naar zand en grind is afgenomen (zie de 21^E Voortgangsrapportage Zandmaas en Grensmaas: Kamerstukken II, 2011/12, 18106). Inmiddels is overeenstemming bereikt over het benodigde oplossingenpakket. Hiermee kan de hoogwaterdoelstelling voor de Grensmaas (te behalen in 2017) overeind blijven. Binnen de deelprogramma’s Zandmaas en Grensmaas wordt ook het maatregelenpakket van de prioritaire sluitstukkaden uitgevoerd. Deze moeten uiterlijk in het jaar 2020 gerealiseerd zijn.

Met de uitvoering van de deelprogramma’s Zandmaas en Grensmaas zou oorspronkelijk bescherming tot een waterstand met een overschrijdingskans van 1/250^e gerealiseerd moeten worden. In de loop der jaren is echter duidelijk geworden dat er nog aanvullende maatregelen nodig zijn om het beschermingsniveau van 1/250^e per jaar te bereiken.

Het oplossingenpakket voor de Grensmaas is een onderdeel van de aanpak van het waterveiligheidsvraagstuk in het Maasdal zoals vastgelegd in de Bestuursovereenkomst Waterveiligheid Maas (10 november 2011). Daarin zijn verder afspraken gemaakt over de aanvullende werkzaamheden die nodig zijn om een wettelijk beschermingsniveau van 1/250^e per jaar te bereiken en over de gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum.

Meetbare gegevens

Indicator	Zandmaas	Grensmaas
Hoogwaterbeschermingsprogramma	70% in 2008 / 100% in 2015	100% in 2017
Natuurontwikkeling	556 ha (plus 60 ha compensatie)	ten minste 1 000 ha
Delfstoffen	–	ten minste 35 miljoen ton

Projectoverzicht Maaswerken; realisatie
	Totaal		Budget in € mln								Oplevering
Projectomschrijving	huidig	vorig	t/m 2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	later	huidig	vorig
Project Maaswerken
Projecten Limburg
Grensmaas	146	72	28	38	3	14	19	19	3	23	2017/2024	2022
Zandmaas	397	397	220	15	15	20	21	21	20	65	2017/20201	2017/20201
Totaal	543		248	52	18	34	40	40	23	88
Begroting (DF 01.01.04)				52	18	34	40	40	23

¹

De feitelijke oplevering wordt voorzien in de periode 20017/2020. Het bereiken van de hoogwaterdoelstellingen wordt in 2015 gehaald. 2020 betreft de oplevering van de sluitstukkades.

Toelichting:

– Het taakstellend budget van Maaswerken (Grensmaas) is met € 74,2 mln. opgehoogd door de afspraken over het oplossingenpakket Maaswerken.
– Zandmaas: De feitelijke oplevering wordt voorzien in de periode 2017/2020, het bereiken van de hoogwaterdoelstellingen in 2015.

1.02 Overige aanlegprojecten

Motivering

Naast de grote projecten op het gebied van waterveiligheid zijn hieronder de overige aanlegprojecten beschreven.

Verkenningen en planuitwerkingsprogramma

Producten

Het verkenningen- en planuitwerkingsprogramma dient om een probleem of een initiatief met een maatschappelijke meerwaarde op het gebied van Waterbeheer te verkennen en om daarna, indien nodig, uit alternatieven de beste oplossing voor het probleem te zoeken en voor te bereiden voor de uitvoering.

Op dit artikelonderdeel worden diverse projecten en programma’s verantwoord die zich in de MIRT-verkenningen en planuitwerkingsfase bevinden.

Projectoverzicht Verkenningen- en planuitwerkingsprogramma (bedragen in € mln)
Bedrag in € mln	Budget	Raming kosten		Planning
Projectomschrijving	taakstellend	min.	max.	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018–2028
Verplicht
Projecten Nationaal
nHWBP	3 489
Projecten Noordwest-Nederland
Ambitie Afsluitdijk	20
EPK Planuitw. en verkenningen Waterveiligheid (mn Afsluitdijk)	25
Versterking Afsluitdijk	577						pb/uo			ug
Projecten Oost-Nederland
Hoogwatergeul Kampen	51
Gebonden
Projecten Nationaal
nHWBP: Rijksprojecten	541
Projecten Noordwest-Nederland
Extra Spuicapaciteit Afsluitdijk	203				pb/uo
Projecten Limburg
Ooijen-Wanssum	125									ug
Projecten Oost-Nederland
IJsseldelta Kampen	119									pb/uo/ug
IJsselsprong Zutphen	20
Projecten Noord-Nederland
Integrale verkenning Legger Vlieland en Terschelling	10
Bestemd	68
Projecten in voorbereiding:
Projecten Nationaal
Beheer, Onderhoud en Vervanging nieuwe aanleg (LCC)
Steenbestortingen
Projecten Zuidwestelijke Delta
– Grevelingen
– Volkerak Zoommeer		pm	480
– Zandhonger Oosterschelde

– Overige projecten in voorbereiding
Gesignaleerde risico's:
Totaal programma planuitwerking en verkenning	5 248
Nog niet met maatregelen belegde Taakstelling Aanleg uhv BA	– 347
Begroting DF 1.02.01	4 901
Art. 3: Nog niet met maatregelen belegde Taakstelling BenO uhv BA	– 38

Legenda
pb projectbesluit
uo uitvoeringsopdracht (beschikking)
ug uitvoering gereed
uhv BA uit hoofde van Begrotingsakkoord

De belangrijkste mutaties zijn:

– Nieuw Hoogwaterbeschermingsprogramma (nHWBP): Op basis van de derde ronde toetsing op veiligheid wordt in 2013 gewerkt aan het voorbereiden van de programmering van hoogwaterbeschermingsmaatregelen. Dit zal in 2014 leiden tot de start van de eerste verkenningen en planuitwerkingen. Met het Bestuursakkoord Water wordt het nHWBP gezamenlijk gefinancierd door Rijk en Waterschappen. Binnen het Deltaprogramma nemen de maatregelen van het nHWPB formeel-juridisch een aparte positie in, omdat voor de Waterschapskeringen er een wettelijk recht op subsidie ontstaat wanneer een kering niet meer aan de wettelijke norm voldoet. De Rijkskeringen worden volledig door het Rijk gefinancierd.
– Versterking Afsluitdijk: Eind 2011 is met de ondertekening van de bestuursovereenkomst de verkenning afgerond. In 2012 is de planuitwerking en voorbereiding van de realisatie gestart, waarvoor een separaat budget beschikbaar is van € 23 miljoen Met het beschikbare budget voor de uitvoering van € 577 miljoen komt het totaal beschikbare budget voor de versterking van de Afsluitdijk, waarvan de afronding is voorzien in 2020, uit op € 600 miljoen.
– Ambities Afsluitdijk: Op 23 december 2011 is aan de regio € 20 miljoen toegezegd voor het verwezenlijken van de ambities rond de Afsluitdijk. Dit onder de voorwaarde van een gelijke bijdrage vanuit de regionale partijen.
– IJsseldelta Kampen: De aanleg van de bypass bij Kampen wordt in twee fasen uitgevoerd. De eerste fase is onderdeel van de PKB-maatregel Ruimte voor de Rivier: verkorte zomerbedverlaging en de integrale gebiedsontwikkeling IJsseldelta Zuid. De reservering bedraagt € 51 miljoen. De tweede fase betreft het in gebruik nemen van de bypass en het verplaatsen van de Roggebotssluis waarmee de afvoercapaciteit van de bypass wordt vergroot na 2020. Hiervoor is een reservering ad € 119 mln voorzien. In de tweede helft van 2012 is een projectbeslissing over de beperkte bypass voorzien.
– IJsselsprong Zutphen: Sinds 2009 is onderzocht om in het kader van het Plan IJsselsprong de twee dijkverleggingen uit de PKB Ruimte voor de Rivier te combineren met een geul in de Tichelbeeksewaard. In 2011 is besloten de geul nu niet aan te leggen, aangezien de geul nu niet nodig is voor de veiligheid en er geen sprake is van synergievoordelen of regionale bijdragen. Dit betekent een neerwaartse bijstelling van bijna € 10 mln van het budget voor IJsselsprong. Wel wordt nader bezien of – met inachtneming van de bijbehorende procedures – het vastgestelde nota Ruimtebudget (€ 20 mln) doelmatig kan worden benut voor het plan IJsselsprong.
– Opname Rijksstructuurvisie Grevelingen en Volkerak-Zoommeer: Besluitvorming over de samenhangende ontwikkeling van de Grevelingen en het Volkerak-Zoommeer wordt verwacht in 2014–2015, aan de hand van een Rijksstructuurvisie en in samenhang met deltabeslissingen. De Rijksstructuurvisie is een doorstart van de MIRT-verkenning Grevelingen en de Planuitwerking Volkerak-Zoommeer.
– Ooijen-Wanssum: Ooijen-Wanssum is een gebiedsontwikkeling waarin een aantal doelen wordt gecombineerd. Het project geeft invulling aan de lange termijn waterveiligheidsdoelstelling van het noordelijke Maasdal. Om te voorkomen dat de Maas tussen de dorpen Ooijen en Wanssum in Noord Limburg opstuwt tijdens hoogwater wordt een tien kilometer lange oude Maasarm gereactiveerd, worden dijken verlegd en twee nevengeulen gegraven. De regio voert de verkenning uit onder leiding van de Provincie Limburg.

Om invulling te geven aan de toezegging (naar aanleiding van de Voorjaarsnota 2012 om meer inzicht in de opbouw van de MIRT-budgetten tot en met 2028 per modaliteit te verstrekken), is hieronder de budgetflexibiliteit voor de periode 2012–2028 weergegeven voor aanleg planuitwerkingen en verkenningen.

Planuitwerking/verk. Waterkwantiteit (Periode 2012–2028)

Realisatieprogramma

Om een bijdrage te leveren aan het voldoen aan de wettelijke normen van de primaire waterkeringen in beheer bij het rijk én een bijdrage te leveren aan het beheer van de rijkswateren.

Rivierverruiming, niet zijnde Ruimte voor de Rivier

Langs de Maas, de Rijn, de Waal en de Lek worden rivierverruimingsprojecten uitgevoerd om een grotere waterafvoer te kunnen opvangen, de zogeheten NURG (Nadere Uitwerking Rivieren Gebied) projecten. Het NURG-programma wordt samen met het ministerie van ELenI uitgevoerd en draagt naast veiligheid ook bij aan de ruimtelijke kwaliteit van het rivierengebied (nieuwe natuur). Een aantal NURG-projecten zijn ook van belang voor het realiseren van de waterveiligheidsdoelstellingen van de PKB Ruimte voor de Rivier. De verwachting is dat de realisatie uiterlijk 2015 is afgerond. Voorbeelden zijn de projecten Afferdense en Deestse waarden, Heesseltsche uiterwaarden en Rijnwaardense uiterwaarden.

Herstel steenbekleding

Het herstel van de steenbekledingen in Zeeland wordt in 2015 opgeleverd. In totaal zal dan langs de Wester- en Oosterschelde 321 kilometer steenbekleding zijn vervangen.

Projectenoverzicht Realisatieprogramma
	Totaal		Budget in € mln								Openstelling
Projectomschrijving	huidig	vorig	t/m 2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	later	huidig	vorig
Projecten Waterveiligheid
Projecten Nationaal
Deltafaciliteit Deltares	26	26	17	5	3						2013	2013
Dijkversterking en Herstel steenbekleding	904	1 011	559	61	68	56	126	34			2015	2015
Maatregelen i.r.t. rivierverruiming	188	187	125	7	20	13	11	7	4		2015	2015
Overige onderzoeken en kleine projecten	1 159	337	1 071	21	28	24	6	5	3	1
Totaal	2 276		1 773	94	119	93	143	46	7	1
Begroting (DF 01.02.02)					119	93	143	46	7

1.03 Studiekosten

Motivering

Dit betreft enerzijds studie en onderzoekskosten voor het Deltaprogramma (MIRT Onderzoeken) en daarnaast de overige studiekosten op het gebied van waterveiligheid.

Studie en onderzoekskosten Deltaprogramma

Producten

Hieronder vallen studie- en onderzoekskosten ten behoeve van het Deltaprogramma (MIRT Onderzoeken). Het Deltaprogramma is een programma van maatregelen, voorzieningen, onderzoeken en ambities gericht op de middellange en lange termijn waterveiligheid en zoetwatervoorziening van Nederland. Binnen het Deltaprogramma wordt gewerkt met 9 deelprogramma’s1 (drie generieke en zes gebiedsgerichte deelprogramma’s), waarvan de onderstaande betrekking hebben op waterveiligheid.

Op dit onderdeel worden het Deltamodel en de Deelprogramma’s Kust, Veiligheid en Rivieren verantwoord.

• Deltamodel: Dit is een geïntegreerde set van modellen waarmee het waterhuishoudkundig systeem van Nederland kan worden doorgerekend voor het Deltaprogramma. Het Deltaprogramma heeft daarmee een instrument om de effecten van maatregelen op het gebied van waterveiligheid en zoetwatervoorziening te berekenen. Eind 2012 is naar verwachting het Deltamodel opgeleverd door Deltares. In 2013 gaat het Deltamodel de toepassings- en beheersfase in.
• Veiligheid: actualisering nieuwe normen voor waterveiligheid, buitendijks beleid, deltadijken en gebiedspilots; gebiedsgerichte veiligheidsstrategieën.
• Rivieren: In verband met verwachte hogere rivierafvoeren van Maas en Rijntakken wordt het rivierengebied een integrale lange termijn opgave opgesteld met een te ontwikkelen strategie, die wordt uitgewerkt vanuit veiligheid, natuurdoelen, ruimtelijke kwaliteit en ruimtelijke ontwikkelingen en die wordt verbonden met de korte termijn opgaven, zoals de derde toetsingsopgave.
• Kust: Onderzoek naar een duurzame veiligheidsstrategie voor de kust voortbouwend op het Nationaal kader kust.

1.04 GIV/PPS

Bij infrastructuurprojecten waarbij sprake is van publiek-private samenwerking bestaat de betaling uit een geïntegreerd bedrag voor aanleg, onderhoud én financiering gedurende een langdurige periode. De meest toegepaste vorm is Design, Build, Finance, Maintain (DBFM) waarbij de overheid pas na oplevering betaalt voor een dienst (beschikbaarheid) in plaats van mijlpalen voor een product tijdens de bouwfase. Deze contractvorm garandeert een efficiënte en effectieve beschikbaarheid van de noodzakelijke capaciteit om, rekening houdend met de aspecten veiligheid en leefomgeving, een betrouwbaar netwerk te realiseren. In de brief van 14 juni 2011 (Kamerstukken II, 2010/11, 32 500 A, nr. 83; Prioritering Investeringen Mobiliteit en Water) is een lijst van in totaal 32 potentiële DBFM-projecten opgenomen. Op dit moment zijn er nog geen geïntegreerde projecten bij de hoofdwatersystemen afgerond zodat er op dit artikel nog geen uitgaven hoeven te worden verantwoord.

In de uitwerking van het Project Afsluitdijk wordt voorgesorteerd op een DBFM-contract. Omdat besloten is om de projecten Volkerak Zoommeer en Verkenning Grevelingen samen te voegen en één Rijksstructuurvisie voor het gebied op te stellen, wordt een Public Private Comparator (PPC) hierover aangehouden.

1.09 Ontvangsten

Ontvangsten waterschapsprojecten

Met het sluiten van het Bestuursakkoord dragen de waterschappen conform de spoedwet vanaf 2011 € 81 miljoen per jaar bij aan het HWBP. Deze bijdrage van de waterschappen wordt conform het regeerakkoord en Bestuursakkoord Water aangevuld tot € 131 mln in 2014 en vanaf 2015 € 181 mln per jaar. De middelen van de waterschappen worden eerst ingezet voor de waterschapsprojecten van het HWBP-2 en vervolgens voor het nHWBP. De aanvullende ontvangsten vanaf 2014 kunnen alleen gerealiseerd worden als het daartoe strekkende wetsvoorstel tijdig in werking treedt. Dit wetsvoorstel ligt momenteel voor advies bij de Raad van State en regelt dat de waterschappen en het rijk elk de helft van de kosten van het nieuwe Hoogwaterbeschermingsprogramma (nHWBP) gaan betalen.

Bedragen x € 1 mln.
	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017
Ontvangsten Waterschappen HWBP-2	17	143	79	124	171	149	155
Ontvangsten Waterschappen nHWBP	0	2	2	7	10	32	26
Totaal	17	145	81	131	181	181	181

Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorziening

Omschrijving van de samenhang in het beleid

Op het gebied van zoetwatervoorziening is het beleid er op dit moment op gericht om – onder normale omstandigheden – zoveel mogelijk aan de behoeften van gebruikers te voldoen. In periodes van watertekort (in droge zomers) wordt water verdeeld op basis van een verdringingsreeks.2

Op dit artikel worden de producten op het gebied van zoetwatervoorziening verantwoord. Het gaat in grote mate om het integrale waterbeheer. Het advies dat het Deltaprogramma Zoetwater opstelt op basis van kansrijke strategieën, gaat in op de rol en verantwoordelijkheden van het rijk. Dit wordt nader uitgewerkt in een uitvoeringsagenda inclusief investeringsagenda. Deze agenda gaat in op de inzet (bijdrage) van het rijk voor de korte en lange termijn. Op basis daarvan kunnen de budgetten in onderstaande tabel nader worden ingevuld. De waterkwaliteitmaatregelen die niet verbonden zijn aan waterveiligheid en zoetwatervoorziening zijn hier niet opgenomen maar worden op Hoofdstuk XII (artikel 12 Waterkwaliteit) verantwoord. Binnen het artikel wordt conform het MIRT-spelregelkader onderscheid gemaakt naar verkenning, planuitwerking en realisatie. Het watersysteem is het samenhangend geheel van een of meer oppervlaktewaterlichamen en grondwaterlichamen, met bijbehorende bergingsgebieden, waterkeringen en ondersteunende kunstwerken zoals bruggen en spuien.

Dit artikel is gerelateerd aan beleidsartikel 11 Waterkwantiteit op de Begroting hoofdstuk XII.

Budgettaire gevolgen van de uitvoering van art. 2 Investeren in zoetwatervoorziening(in € 1 000)
	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017
Verplichtingen			7 249	10 811	8 571	2 143	2 142
Uitgaven	0	0	32 117	4 606	2 187	8 568	8 567
Waarvan juridisch verplicht			79%
2.01 Aanleg waterkwantiteit	0	0	0	0	0	0	0
2.01.01 Verkenningen en planuitwerking waterkwantiteit			0	0	0	0	0
2.01.02 Realisatieprogramma waterkwantiteit			0	0	0	0	0

2.02 Overige waterinvesteringen zoetwatervoorziening			27 917	2 146	2 146	8 568	8 567
2.02.01 Verkenningen en planuitwerking zoetwatervoorziening			2 397	2 146	2 146	8 568	8 567
2.02.02 Realisatieprogramma zoetwatervoorziening			25 520	0	0	0	0

2.03 Studiekosten	0	0	4 200	2 460	41	0	0
2.03.01 Studie en onderzoekskosten Deltaprogramma			4 200	2 460	41	0	0
2.03.02 Overige studiekosten			0	0	0	0	0
Ontvangsten	0	0	2 500	0	0	0	0
2.09 Ontvangsten Investeren in Waterkwantiteit en zoetwatervoorziening			2 500
2.09.01 Ontvangsten zoetwatervoorzieningen			2 500	0	0	0	0
2.09.02 Overige ontvangsten

Onderstaand zijn de beschikbare budgetten na de begrotingsperiode tot en met 2028 jaar op jaar gepresenteerd op artikelonderdeelniveau. De mutaties zijn in de verdiepingsbijlage bij de begroting op dit zelfde detailniveau tot en met 2028 toegelicht.

Bedragen x € 1 000
Artikel		2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028
2	Investeren in zoetwatervoorziening	32 117	4 606	2 187	8 568	8 567	2 142	2 143	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142
2.02	Ov. waterinvest. zoetwatervoorz.	27 917	2 146	2 146	8 568	8 567	2 142	2 143	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142
2.03	Studiekosten	4 200	2 460	41
2.09	Ontvangsten	2 500

Op het gebied van zoetwatervoorziening is het beleid er op dit moment op gericht om – onder normale omstandigheden – zoveel mogelijk aan de behoeften van gebruikers te voldoen. In periodes van watertekort (in droge zomers) wordt water verdeeld op basis van een verdringingsreeks, die is opgezet om prioriteiten te kunnen geven aan de verschillende watervragers.

2.01 Aanleg waterkwantiteit

Motivering

Dit zijn maatregelen en voorzieningen van nationaal belang ter voorkoming en waar nodig beperking van wateroverlast en waterschaarste. Ook ter bescherming of verbetering van de chemische of ecologische kwaliteit van watersystemen, alleen voor zover deze onderdeel uitmaken van opgaven op het gebied van waterveiligheid, waterkwantiteit en zoetwatervoorziening.

Producten

Er zijn geen aanlegprojecten ten behoeve van de waterkwantiteit.

2.02 Overige waterinvesteringen Zoetwatervoorziening

Motivering

Het betreft projecten die de zoetwatervoorziening bevorderen en de kwaliteit waarborgen.

Verkenningen en Planuitwerkingsprogramma

Producten

Het verkenningen en planuitwerkingsprogramma dient om een probleem of een initiatief met een maatschappelijke meerwaarde op het gebied van Waterbeheer te verkennen en om daarna, indien nodig, uit alternatieven de beste oplossing voor het probleem te zoeken en voor te bereiden voor de uitvoering. Op dit artikelonderdeel worden diverse projecten en programma’s verantwoord die zich in de MIRT-verkenningen en planuitwerkingsfase bevinden.

Projectoverzicht Verkenningen- en planuitwerkingsprogramma

Projectoverzicht Verkenningen- en planuitwerkingenprogramma
Bedrag in € mln	Budget	Raming kosten		Planning
Projectomschrijving	taakstellend	min.	max.	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018–2028
Verplicht
TBES Markermeer	14
Gebonden
-
Bestemd	38
Projecten in voorbereiding:
– EPK Planuitwerking en verkenningen Zoetwatervoorziening
– Overige projecten in voorbereiding
Totaal programma planuitwerking en verkenning	51
Begroting DF 2.02.01	51

– TBES Markermeer: Verkenning Hoornse Hop: Het Integraal Afsprakenkader (IAK) bevat de wederzijdse werkafspraken tussen het Rijk, de gemeente Almere en provincie Flevoland voor de Schaalsprong Almere. Eén van de kernwerkzaamheden is het komen tot een pakket met waterkwantiteitsmaatregelen in het Markermeer-IJmeer om een ToekomstBestendig Ecologisch Systeem (TBES) te realiseren, zoals vastgelegd in de RRAAM-brief. Eén van deze projecten onder dit pakket is een verkenning aanleg van luwtemaatregelen in de Hoornse Hop. Daartoe wordt op korte termijn een MIRT-verkenning gestart onder leiding van IenM. In de Rijk- en regioprogramma Amsterdam Almere Markermeer (RRAAM)-brief is nadere besluitvorming in 2012 aangekondigd over onder meer de (TBES-onderdelen in de) rijksstructuurvisie RRAAM.

Om invulling te geven aan de toezegging (naar aanleiding van de Voorjaarsnota 2012 om meer inzicht in de opbouw van de MIRT-budgetten tot en met 2028 per modaliteit te verstrekken), is hieronder de budgetflexibiliteit voor de periode 2012–2028 weergegeven voor aanleg planuitwerkingen en verkenningen.

Realisatieprogramma Zoetwatervoorziening

Producten

Onderstaande projecten bevinden zich aan het eind van de realisatie. Gezien de fase waarin deze projecten zich bevinden, is ervoor gekozen om ook de afronding van de realisatie te verantwoorden binnen het Deltafonds. De andere waterkwaliteitsprojecten worden verantwoord op Begroting hoofdstuk XII (artikel 12 Waterkwaliteit).

Planuitwerking/verk. Zoetwatervoorziening (Periode 2012–2028)

Innovatieprogramma Kaderrichtlijn Water

Er is € 75 miljoen beschikbaar gesteld voor de bevordering van innovaties bij de uitvoering van de Kaderrichtlijn Water. Dit geld is verdeeld over twee tenderregelingen. Van de ruim 160 ingediende innovatievoorstellen krijgen 64 een financiële bijdrage. De resultaten worden in 2012 opgeleverd. In 2013 volgen nog enkele nabetalingen.

Integrale inrichting Veluwe Randmeren

Het Integraal Inrichtingsplan Veluwerandmeren (IIVR) bevat een samenhangend pakket van 36 maatregelen met als doel een duurzame inrichting en een duurzaam gebruik van de Veluwerandmeren en de directe omgeving. De realisatie van de maatregelen was ultimo 2011 voor driekwart gereed: de resterende inrichting is per 2012 overgedragen aan het Natuur- en Recreatieschap Veluwerandmeren, waarmee de bemoeienis van het Rijk met dit project is beëindigd. In 2013 volgen nog enkele nabetalingen.

Natte natuurprojecten IJsselmeergebied

Doel van het totaal aan projecten is het realiseren van circa 3 000 ha (830 ha van Natuurontwikkeling IJsselmonding hierin begrepen) grootschalige kenmerkende natte natuur in en langs de grote wateren van het IJsselmeergebied. Het laatste project wordt in 2012 opgeleverd. Het gehele programma wordt in 2012 afgesloten. In 2013 volgen nog enkele nabetalingen.

Projectoverzicht Realisatieprogramma
	Totaal		Budget in € mln								Openstelling
Projectomschrijving	huidig	vorig	t/m 2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	later	huidig	vorig
Projecten Zoetwatervoorziening
Projecten Nationaal
Innovatie KRW	76	76	39	25	12						2012	2012
Projecten Noordwest-Nederland
Natte natuurprojecten IJsselmeergebied	35	35	25	1	10						2011	2011
Projecten Oost-Nederland
Integrale Inrichting Veluwe Randmeer (IIVR)	43	43	38	1	4						2012	2012
Kleine en afgeronde projecten	110	97	106	4	0	0	0	0	0	0
Totaal	264		208	31	26	0	0	0	0	0
Begroting (DF 02.02.02)					26	0	0	0	0

2.03 Studiekosten

Motivering

Dit betreft enerzijds studie en onderzoekskosten voor het Deltaprogramma (MIRT-onderzoeken) en daarnaast de overige studiekosten op het gebied van zoetwatervoorziening.

Studie en onderzoekskosten Deltaprogramma

Producten

Hieronder vallen studie- en onderzoekskosten t.b.v. het Deltaprogramma (MIRT Onderzoeken). Het Deltaprogramma is een programma van maatregelen, voorzieningen, onderzoeken en ambities gericht op de lange termijn veiligheid en zoetwatervoorziening van Nederland. Binnen het Deltaprogramma wordt gewerkt met 9 deelprogramma’s (drie generieke en zes gebiedsgerichte deelprogramma’s), waarvan de onderstaande vooral betrekking hebben zoetwatervoorziening.

• Zoetwatervoorziening: In verband met klimaatverandering en de ontwikkeling in de zoetwatervraag ontwikkelen van een lange termijn strategie voor de beschikbaarheid van zoetwater.
• Rijnmond-Drechtsteden: In verband met de verwachting van een hogere zeespiegel en toenemende extreme rivierafvoeren worden oplossingsrichtingen voor waterveiligheid en zoetwatervoorziening op lange termijn ontwikkeld in synergie met een duurzame en vitale ruimtelijke ontwikkeling van het gebied, waarbij de verbinding wordt gelegd met de opgaven die op korte termijn spelen, zoals de derde toetsingsopgave.
• IJsselmeergebied: In verband met klimaatverandering en een veranderende zoetwatervraag ontwikkelen van een integrale korte- en lange termijn strategie voor het peilbeheer van het IJsselmeer en de overige meren (zoals Markermeer/IJmeer en Randmeren).

Artikel 3 Beheer, Onderhoud en vervanging

Omschrijving van de samenhang in beleid

Op dit artikel worden de producten op het gebied van beheer en onderhoud verantwoord. Dit betreft het watermanagement, het regulier beheer en onderhoud en vervanging en renovatie. Daarmee wordt een duurzaam watersysteem op orde gehouden zodat aan de wettelijke normen kan worden voldaan.

Dit artikel is gerelateerd aan beleidsartikelen 11 Waterkwantiteit en 12 Waterkwaliteit op de Begroting hoofdstuk XII. De doelstelling van dit artikel is het op orde krijgen en houden van een duurzaam watersysteem tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten, zodat Nederland droge voeten heeft.

Budgettaire gevolgen van de uitvoering van art. 3 Beheer, onderhoud en vervanging (in € 1 000)
	2013	2014	2015	2016	2017
Verplichtingen	155 124	220 741	175 258	170 685	147 888
Uitgaven	156 150	170 376	190 488	187 375	157 756
Waarvan juridisch verplicht	100%
3.01 Watermanagement	11 794	10 685	11 010	10 263	10 261
3.01.01 Watermanagement	11 794	10 685	11 010	10 263	10 261

3.02 Beheer en Onderhoud	144 356	159 691	179 478	177 112	147 495
3.02.01 Waterveiligheid	110 300	121 201	115 691	108 757	108 738
3.02.02 Zoetwatervoorziening	23 056	18 917	18 787	18 758	18 757
3.02.03 Vervanging	11 000	19 573	45 000	49 597	20 000
Ontvangsten
3.09 Ontvangsten
3.09.01 Ontvangsten

Onderstaand zijn de beschikbare budgetten na de begrotingsperiode tot en met 2028 jaar op jaar gepresenteerd op artikelonderdeelniveau. De mutaties zijn in de verdiepingsbijlage bij de begroting op dit zelfde detailniveau tot en met 2028 toegelicht.

Bedragen x € 1 000
Artikel		2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028
3	Beheer, onderhoud en vervanging	156 150	170 376	190 488	187 375	157 756	147 722	147 925	141 551	225 687	234 268	230 268	236 996	236 996	234 496	234 496	241 090
3.01	Watermanagement	11 794	10 685	11 010	10 263	10 261	10 261	10 261	10 261	10 261	10 261	10 261	10 284	10 284	10 284	10 284	10 284
3.02	Beheer en Onderhoud	144 356	159 691	179 478	177 112	147 495	137 461	137 664	131 290	215 426	224 007	220 007	226 712	226 712	224 212	224 212	230 806

3.01 Watermanagement

Motivering

Met Watermanagement streeft IenM naar:

– Het goed voorbereid zijn op crisissituaties door te zorgen voor een robuuste informatievoorziening.
– Het reguleren van de hoeveelheid water in het hoofdwatersysteem onder normale omstandigheden en bij zowel (extreem) hoogwater als laagwater.
– Een duurzaam watersysteem, met zowel een goede chemische als ecologische kwaliteit,dat voorziet in de beschikbaarheid van voldoende water van goede kwaliteit voor de gebruiker.

Voor de periode 2013–2016 zijn nieuwe prestatie afspraken gemaakt. Hiervoor zijn ook nieuwe indicatoren opgesteld. Deze indicatoren sluiten beter aan bij de doelstelling van het op orde krijgen en houden van een duurzaam watersysteem tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten.

Watermanagement

Producten

Binnen het watermanagement worden de volgende activiteiten uitgevoerd:

– Monitoring en informatievoorziening;
– Crisisbeheersing en -preventie;
– Regulering gebruik door vergunningverlening en handhaving;
– Bestuurlijke afspraken waterverdeling en gebruik (onder andere in waterakkoorden);
– Regulering waterverdeling (operationele modellen en bediening stuwen, spuien).

De doelstellingen voor het waterkwantiteitsbeheer van de rijkswateren zijn:

– Het op orde brengen en houden van de samenhang tussen het regionaal- en het hoofdwatersysteem, zodat zowel wateroverlast als watertekort wordt bestreden;
– Het kunnen beschikken over voldoende water in de rijkswateren, zodat kan worden voldaan aan de behoeften die voortvloeien uit de gebruiksfuncties. Om dat te realiseren worden peilbesluiten nageleefd en de waterakkoorden geactualiseerd en nageleefd. Het waterpeil is zoveel mogelijk afgestemd op de gebruiksfuncties.

Daarnaast wordt zorg gedragen voor een adequate informatievoorziening over de reguliere waterkwantiteit en waterkwaliteit. Dit houdt de vergaring en beschikbaarstelling in van interne- en externe informatie over het watersysteem. Het gaat daarbij om de dagelijkse informatie voor de verschillende gebruikers (waaronder scheepvaart, drinkwaterbedrijven, zwemwaterkwaliteit/provincies en recreatie) en om berichtgeving bij uitzonderlijke situaties over hoog- en laagwater, naderende stormvloeden, verontreinigingen en ijsvorming.

watermanagement

Meetbare gegevens

Omvang areaal
Basispakket	Areaaleenheid		omvang
			2011	2012	2013
Watermanagement	Km² water		90 042	90 042	90 278

Toelichting:

De geringe toename van het areaal met 0,3 procent wordt veroorzaakt door aanpassingen van het areaal in het Eems Dollard gebied.

Indicatoren
			realisatie	streefwaarde	streefwaarde
Basispakket	Indicator	Eenheid	2011	2012	2013
Watermanagement	RWS participeert minimaal tien keer per jaar in een multidisciplinaire oefening, evalueert opgetreden grote calamiteiten en oefeningen en voert afgesproken verbeteracties uit op het gebied van waterkwaliteit, -overlast en -tekort.	%	95%	80%	80%

	RWS verstrekt informatie binnen afgesproken termijn en van voldoende kwaliteit bij maatschappelijk vitale processen.	%	94%	90%	95%

	Beschikbaarheid streefpeilen voor Noordzeekanaal/Amsterdam-Rijnkanaal, IJsselmeer en Haringvliet	%	n.v.t.	n.v.t.	90%

Toelichting:

De indicatoren voor de uitvoering van de Rijkswaterstaatstaken op het gebied van watermanagement zijn geënt op het optreden onder normale omstandigheden, in bijzondere omstandigheden en het leveren van snelle en betrouwbare informatie. Voor bijzondere omstandigheden zijn er twee indicatoren:

– De eerste indicator betreft het op orde hebben van de calamiteitenorganisatie. De waarden voor deze indicator worden berekend op basis van de scores op drie prestatiekenmerken (participatie, afhandeling en verbeteracties).
– De tweede indicator betreft de informatievoorziening voor maatschappelijk vitale processen ten tijde van hoogwater, laagwater, ijsgang of calamiteuze lozingen. Rijkswaterstaat verstrekt dan informatie binnen afgesproken termijn en van voldoende kwaliteit over ijsberichtgeving, berichtgeving over hoogwater, laagwater, stormvloed en berichten over verontreinigingen. De indicator is met ingang van 2013 verhoogd naar 95 procent.
– In de voorgaande begrotingen was bij Beheer en Onderhoud als indicator de beschikbaarheid van stuwen en spuien opgenomen. De nieuwe indicator «beschikbaarheid streefpeilen» geeft aan of de streefpeilen van drie belangrijke watersystemen (het IJsselmeer, Amsterdam-Rijnkanaal/ Noordzeekanaal en het Haringvliet) op het afgesproken niveau worden gehouden, wat het beleidsdoel is. Stuwen en spuien/gemalen zijn nodig om dit peil te sturen.

Beheer en Onderhoud

Motivering

Het zodanig in conditie houden van het hoofdwatersysteem dat de primaire functie voor zowel waterveiligheid als voor de zoetwatervoorziening wordt vervuld.

Voor de periode vanaf 2013 zijn nieuwe prestatie afspraken gemaakt. Hiervoor zijn ook nieuwe indicatoren opgesteld. Deze indicatoren sluiten beter aan bij de doelstelling van het op orde krijgen en houden van een duurzaam watersysteem tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten.

Producten

In de begroting van 2012 (bijlage 4.2) is aangegeven dat onafhankelijk onderzoek heeft bevestigd dat de beschikbare middelen voor beheer en onderhoud en vervanging onvoldoende waren. Dat heeft in de begroting 2012 geresulteerd in een oplossing van de problematiek door een verhoging van het budget, efficiencymaatregelen en versoberingen van het onderhoudsniveau. In 2012 zijn deze versoberingen verder uitgewerkt. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar bijlage 5 van het Infrastructuurfonds.

Voor wat betreft de vervanging voert Rijkswaterstaat nader onderzoek uit waarmee steeds concreter wordt wanneer kunstwerken in aanmerking komen voor vervanging of renovatie en wat de precieze omvang van de problematiek is.

Voor de volledigheid wordt ook verwezen naar artikel 18.12 van het Infrastructuurfonds, waaronder ondermeer de middelen voor Beheer en Onderhoud zijn bestemd, die nog niet aan netwerken kunnen worden toebedeeld

3.02.01 Waterveiligheid

Waterveiligheid bevat:

1. Kustlijnhandhaving (conform de herziene basiskustlijn 2001).
2. Rijkswaterkeringen en stormvloedkeringen (conform de Waterwet).
3. Beheer en Onderhoud uiterwaarden

Binnen waterveiligheid wordt onderscheid gemaakt tussen het beheer en onderhoud van de kustlijnhandhaving, beheer en onderhoud van primaire waterkeringen en stormvloedkeringen en onderhoud van de uiterwaarden. Het rijk (Rijkswaterstaat) heeft wettelijk de zorg voor de primaire waterkeringen en de stormvloedkeringen en voor de handhaving van de basiskustlijn (nota Kustlijnzorg 1990 en Nationaal Waterplan). De handhaving van de basiskustlijn gaat afslag van strand en duinen tegen (veiligheid) en houdt Nederland (het strand) op zijn plaats (economie). Het zijn voornamelijk de waterschappen die de primaire waterkeringen (dijken en duinen) beheren, ook die langs de Nederlandse kustlijn. Het weergegeven areaal betreft alleen het areaal dat in beheer is bij Rijkswaterstaat.

ad 1. Kustlijnhandhaving

Het handhaven van de kustlijn wordt gerealiseerd door het suppleren van zand op het strand of in de vooroever (onder water). Het Nederlandse kustsysteem kent een continu verlies aan zand dat jaarlijks moet worden gecompenseerd. Vanaf 2001 wordt er ook zand gesuppleerd om de zandverliezen op dieper water (kustfundament) te compenseren. Daarmee wordt de zandhoeveelheid in het kustfundament op peil gehouden en wordt het effect van de zeespiegelstijging tenietgedaan. Daarnaast zijn er lokale maatregelen zoals onderhoud van dammen en strandhoofden, om structurele kusterosie te bestrijden.

ad 2. Beheer en Onderhoud Rijkswaterkeringen en stormvloedkeringen

• Rijkswaterkeringen

Rijkswaterstaat beheert en onderhoudt 249 kilometer primaire waterkeringen. Er wordt vast onderhoud gepleegd, bijvoorbeeld het maaien van dijken. Daarnaast wordt er variabel onderhoud gepleegd. Dat betekent dat de waterkeringen periodiek worden geïnspecteerd en dat zo nodig tekortkomingen worden verholpen.

Primaire waterkeringen zijn waterkeringen die onder de Waterwet vallen omdat ze bescherming bieden tegen het buitenwater3. Het gaat met name om enkele zeedijken op de Waddeneilanden, de Afsluitdijk, de Houtribdijk, de dijk van Marken en dammen in Zeeland en Zuid-Holland. In 2011 is de derde landelijke toetsing van primaire waterkeringen afgerond. Keringen die bij deze inspectie zijn afgekeurd worden meegenomen in het kader van het nHWBP. Naast deze primaire waterkeringen beheert en onderhoudt Rijkswaterstaat ook 545 kilometer niet-primaire waterkeringen (dijken en duinen).

De normen voor deze regionale keringen worden door de provincies vastgesteld. Deze hoeven geen bescherming te bieden tegen het buitenwater. Ze bieden bescherming tegen het binnenwater.

• Stormvloedkeringen

Om ons land tegen de zee te beveiligen is een aantal stormvloedkeringen aangelegd, die bij hoogwater gesloten kunnen worden. Deze stormvloedkeringen zijn ook primaire waterkeringen (welke vallen onder de Waterwet). Het Rijk heeft vier stormvloedkeringen in beheer: de Oosterscheldekering, de Maeslantkering, de Hartelkering en de Hollandsche IJsselkering. Het onderhoud aan de keringen betreft voornamelijk het conserveren van de schuiven en de overige constructiedelen, het onderhoud aan werktuigbouwkundige en elektronische onderdelen en het onderhoud aan het besturingssysteem. Naast deze onderhoudsactiviteiten vindt de bediening van deze objecten plaats en worden er periodiek inspecties uitgevoerd.

Ad 3. Uiterwaarden

Onder het beheer en onderhoud zijn ook de maatregelen opgenomen, die gericht zijn op het op

orde houden van de vegetatie in de uiterwaarden teneinde hoogwater effectief te kunnen afvoeren. Dit

betreft een reguliere Beheer en Onderhoud taak die losstaat van de inhaalslag stroomlijn die

verantwoord wordt onder onderdeel 3.02.3 Vervanging.

3.02.02 Zoetwatervoorziening

Onder dit programma vallen alle activiteiten die noodzakelijk zijn om het hoofdwatersysteem zodanig te onderhouden dat de beoogde functies voor waterverdeling conform de vigerende regelgeving en waterakkoorden kunnen worden vervuld. Dit betreft ondermeer het beheer en onderhoud van:

– Rijkswateren voor Maatgevend HoogWater (MHW);
– Stuwende en spuiende kunstwerken;
– Natuurvriendelijke oevers, implementatie Kader Richtlijn Water (KRW), implementatie Waterwet en Natura 2000.

Onder zoetwatervoorziening valt ook de uitwerking van respectievelijk Waterbeheer 21^e Eeuw (WB21) en de implementatie van de KRW, alsmede de maatregelen in het kader van Natura 2000. Zowel de KRW als Natura 2000 streven naar het beschermen van gezonde watersystemen die een duurzaam gebruik mogelijk maken. Voor de KRW zijn stroomgebiedbeheersplannen in uitvoering, die bepalen welke maatregelen op het terrein van beheer en onderhoud genomen worden om aan de KRW te blijven voldoen.

Beheer en Onderhoud

Meetbare gegevens

In onderstaande figuur is een verdeling gegeven van de beheer- en onderhoudskosten over dijken, dammen en duinen, over stormvloedkeringen, over kunstwerken, over kustlijnzorg en over vergunningen. Deze percentages zijn gebaseerd op een meerjarig gemiddelde: van jaar tot jaar kan het actueel uitgegeven percentage fluctueren.

Waterveiligheid

Areaal	Eenheid	Omvang2013	Budget 2013 x € 1 mln.
Kustlijn	km	292	44,3
Stormvloedkeringen	aantal	4	34,6
Dammen, dijken en duinen, uiterwaarden w.o.:			31,4
– Dijken, dammen en duinen, primaire waterkeringen	km	249
– Niet primaire waterkeringen/duinen	km	545
– uiterwaarden in beheer Rijk	ha	5 532
Totaal			110,3

Toelichting:

In 2010 is het areaal van niet-primaire waterkeringen opnieuw in kaart gebracht. Met de daaruit voortgekomen inzichten is ook de areaalomvang opnieuw vastgesteld. In de begroting 2012 betrof het gepresenteerde areaal van niet-primaire keringen de totale omvang van de oevers van het hoofdwatersysteem (829 kilometer)4. In deze begroting is de omvang van de oevers van het hoofdwatersysteem met een waterkerende functie gepresenteerd (545 kilometer = 429 kilometer niet primaire waterkeringen en 116 kilometer duinen).

Indicatoren
	Indicator	Eenheid	2011	2012	2013
BenO Waterveiligheid	De basiskustlijn is voldoende op zijn plaats gebleven (minstens 90% van de meetlocaties ligt zeewaarts van de afgesproken kustlijn).	%	n.v.t.	90%	90%
	De 4 stormvloedkeringen zijn steeds beschikbaar om hoogwater te keren en voldoen aan de veiligheidsnormen uit de Waterwet. Indicator is het percentage van de stormvloedkeringen dat voldoet aan de afgesproken faalkanseis.	%	n.v.t.	n.v.t.	100%

Toelichting:

1. De eerste indicator geeft aan of de basiskustlijn niet verder landinwaarts is verschoven dan in 1990 is afgesproken (en in 2001 is herijkt). Kleine verschuivingen zijn normaal en toegestaan, en worden door middel van het kustsuppletieprogramma gecorrigeerd. De mogelijke kleine verschuivingen komen tot uitdrukking in de streefwaarde dat 90 procent van de BKL op zijn plaats blijft.
2. De tweede indicator is er op gericht dat de 4 stormvloedkeringen te allen tijde (in het stormseizoen) voldoen aan de afgesproken faalkanseis.

Jaarlijkse hoeveelheden zandsuppleties en percentages raaien waarin de Basiskustlijn (BKL) is overschreden.

Bron: Rijkswaterstaat, 2012

Toelichting

Het aantal raaien waarin de BKL overschreden wordt mag maximaal 15 procent zijn; het streven is om het aantal BKL-overschrijdingen rond de 10 procent te houden.

Suppleren voor kustlijnzorg

Om de BKL en het kustfundament te kunnen handhaven wordt jaarlijks gemiddeld 12 miljoen m3 zand gesuppleerd. Hiertoe wordt jaarlijks een suppletieprogramma vastgesteld. Inhoud en omvang van dit programma kan jaarlijks variëren naargelang specifieke behoefte en budgettaire mogelijkheden. Bij de aanbesteding van de suppletieprogramma’s hebben de aannemers de vrijheid om de suppletiewerkzaamheden over meerdere jaren te spreiden. De afgelopen periode is gewerkt met tweejaarlijkse uitvoeringstermijnen voor de aannemers. Om te bereiken dat voor het beschikbare budget de maximale hoeveelheid zand wordt gesuppleerd is vanaf 2012 een nieuwe marktbenadering gekozen met contracten voor een periode van 4 jaar. Het nieuwe suppletieprogramma 2012–2015 zal bestaan uit een basis van (gemiddeld) acht miljoen m3 zand per jaar ten behoeve van het in stand houden van de Basiskustlijn (BKL) en een meer flexibele hoeveelheid van gemiddeld vier miljoen m3 zand per jaar dat wordt ingezet voor BKL onderhoud ten gevolge van niet voorspelde erosie en ten behoeve van het op orde houden kustfundament.

Realisatie en prognose kustsuppleties.
	realisatie			prognose
Jaar	2009	2010	2011	2012–2015
Handhaven basiskustlijn en kustfundament	14 600	8 206	11 437	48 000

Toelichting

In bovenstaande tabel zijn de uitgevoerde suppleties opgenomen van de programma’s 2009 tot en met 2011. Het suppletievolume over de periode 2012–2015 zal ca. 48 miljoen m³ bedragen; uitloop van een klein deel van de suppleties in 2016 is vanwege de gekozen contractvorm toegestaan.

Zoetwatervoorziening
Areaal	Eenheid	Omvang2013	Budget 2013 x € 1 mln.
binnenwateren en daarin gelegen kunstwerken (spui-, uitwateringskolken, stuwen en gemalen)	km²	3 056
	stuks	122
Totaal			23,1

Toelichting

Het areaal binnenwateren omvat alle door Rijkswaterstaat beheerde wateren (ondermeer rivieren, kanalen en IJsselmeer) maar is exclusief Noordzee, water in Caribisch Nederland, Waddenzee en Westerschelde. In de verantwoording waren alleen de spui- uitwateringskolken en stuwen opgenomen. Hier zijn de gemalen aan toegevoegd. De spui-, uitwateringskolken, stuwen en gemalen zijn middelen om het streefpeil en de waterverdeling in Nederland te kunnen realiseren. De beschikbaarheid van streefpeilen is een indicator bij watermanagement, het onderhoud aan de spui-, uitwateringskolken, stuwen en gemalen draagt hier aan bij.

3.02.03 Vervanging

Motivering

Het zodanig in conditie houden van het hoofdwatersysteem dat de primaire functie voor zowel waterveiligheid als zoetwatervoorziening vervuld kan worden.

Producten

Onder de categorie Vervanging vallen uitgaven ten behoeve van werkzaamheden die betrekking hebben op renovatie- en vervangingsinvesteringen. Door de veroudering van de infrastructuur en het veel intensievere gebruik dan bij ontwerp voorzien zal er geïnvesteerd moeten worden in de vervanging dan wel renovatie hiervan.

Het budget dat op dit artikelonderdeel in de huidige begrotingsperiode is opgenomen, is bestemd voor de werkzaamheden ten behoeve van de stuwen Nederrijn Lek en Inhaalslag stroomlijn en vegetatiebeheer uiterwaarden.

Toelichting

Meetbare gegevens

1. Na de afgebroken aanbesteding bij het project Stuwen Nederrijn Lek, vanwege het feit dat de biedingen hoger waren dan het beschikbare budget, zie Begroting Infrastructuurfonds 2010, pag. 33, is dit project in 2009 doorgestart. De renovatie wordt nu in twee fases uitgevoerd. In 2010 is met de uitvoering van de urgente maatregelen en de voorbereiding van fase twee (levensduur verlengend onderhoud) gestart. Het project loopt uiterlijk door tot en met 2019.
2. Begroeiing langs de rivier heeft op sommige plekken een negatief effect op de maatregelen die worden genomen voor de waterveiligheid. De komende tijd wordt onderzocht hoe de begroeiing het beste kan worden aangepakt. Het project Stroomlijn brengt in kaart waar de vegetatie moet worden aangepast en zorgt er voor dat de vegetatie in de uiterwaarden onderhouden en waar nodig verwijderd wordt. Uitvoering van het programma gebeurt in samenwerking met de eigenaren van de gebieden en in afstemming met de lopende waterveiligheidsprogramma’s. Voor de feitelijke uitvoering is € 75 miljoen gereserveerd.

Artikel 4 Experimenteren cf. art. III Deltawet

Omschrijving van de samenhang in beleid

De Waterwet voorziet in een zogenaamde experimenteerbepaling die het mogelijk maakt om uit het Deltafonds uitgaven te doen voor maatregelen en voorzieningen op andere beleidsterreinen zoals bijvoorbeeld natuur, milieu, economische ontwikkeling. Voorwaarde is wel dat deze maatregelen samenhangen met maatregelen ten behoeve van waterveiligheid of zoetwatervoorziening en dat er sprake is van additionele financiering in de vorm van het toevoegen van extra middelen aan het fonds afkomstig van andere begrotingen van het Rijk of derden. Dit artikel dient hiertoe.

Als het voornemen bestaat om een investering te doen vanwege de waterveiligheid, en daarbij tevens maatregelen te treffen ter bescherming van de natuur, moeten de kosten die gepaard gaan met de aspecten die geen betrekking hebben op waterveiligheid gedekt worden door bijdragen uit een of meer andere hoofdstukken van de rijksbegroting of van eventuele derden. In dit voorbeeld ligt een bijdrage uit de begroting van het ministerie van ELenI voor de hand. Zodra er concrete projectvoorstellen met bijdragen van andere partijen zijn om via het experimenteerartikel te realiseren, kan nadere uitwerking worden gegeven aan toepassing van dit experimenteer artikel, zoals wordt verzocht in de motie Jacobi (Kamerstukken II, 2011/12, 27 625, nr 261).

Budgettaire gevolgen van de uitvoering van art. 4 Experimenteren cf art III Deltawet (in € 1 000)
	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017
Verplichtingen			0	0	0	0	0
Uitgaven	0	0	0	0	0	0	0
Waarvan juridisch verplicht
04.01 Experimenteerprojecten	0	0	0	0	0	0	0
04.01.01 Experimenteerprojecten			0	0	0	0	0
Ontvangsten	0	0	0	0	0	0	0
4.09 Ontvangsten experimenteerartikel	0	0	0	0	0	0	0
4.09.01 Ontvangsten experimenteerartikel			0	0	0	0	0

4.01 Experimenteerprojecten

Motivering

Het experimenteerartikel staat ten dienste van een integrale uitvoering van het Deltaprogramma en biedt de mogelijkheid tot integrale bekostiging.

Producten

In de voorliggende begroting zijn daarvoor geen middelen beschikbaar gesteld vanuit andere begrotingen.

Artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven

Omschrijving van de samenhang in beleid

Op dit artikel worden de apparaatskosten van Rijkswaterstaat en de Deltacommissaris geraamd alsmede overige netwerkgebonden uitgaven van Rijkswaterstaat en programma-uitgaven van de Deltacommissaris die niet direct aan de afzonderlijke projecten uit dit Deltafonds zijn toe te wijzen.

Budgettaire gevolgen van de uitvoering van art.5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven (in € 1 000)
	2013	2014	2015	2016	2017
Verplichtingen	247 184	233 405	224 888	219 076	215 980
Uitgaven	247 581	233 406	224 843	219 080	215 978
Waarvan juridisch verplicht	99%
5.01 Apparaat	198 231	186 152	177 675	172 771	170 590
5.01.01 Staf Deltacommissaris	2 022	1 830	1 717	1 694	1 668
5.01.02 Apparaatskosten RWS	196 209	184 322	175 958	171 077	168 922

5.02 Overige uitgaven	49 350	47 254	47 168	46 309	45 388
5.02.01 Overige netwerkgebonden uitgaven	47 425	45 329	45 284	44 384	43 463
5.02.02 Programma-uitgaven DC	1 925	1 925	1 884	1 925	1 925
5.02.03 Overige uitgaven	0	0	0	0	0

5.03 Investeringsruimte
05.03.01 Programmeerruimte
05.03.02 Beleidsruimte
Ontvangsten	0	0	0	0	0
5.09 Netwerkgebonden kosten en overige ontvangsten	0	0	0	0	0
5.09.01 Overige ontvangsten

Onderstaand zijn de beschikbare budgetten na de begrotingsperiode tot en met 2028 jaar op jaar gepresenteerd op artikelonderdeelniveau. De mutaties zijn in de verdiepingsbijlage bij de begroting op dit zelfde detailniveau tot en met 2028 toegelicht.

Bedragen x € 1 000
Artikel		2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028
5	Netwerkgeb. kosten & ov. uitgaven	247 581	233 406	224 843	219 080	215 978	222 620	222 485	221 145	249 232	258 232	341 260	460 192	459 418	459 707	459 718	459 789
5.01	Apparaat	198 231	186 152	177 675	172 771	170 590	177 234	177 097	175 757	177 918	177 918	177 918	177 948	177 948	177 948	177 948	177 948
5.02	Overige uitgaven	49 350	47 254	47 168	46 309	45 388	45 386	45 388	45 388	43 463	43 463	43 463	43 790	43 790	43 790	43 790	43 790
5.03	Investeringsruimte	0	0	0	0	0	0	0	0	27 851	36 851	119 879	238 454	237 680	237 969	237 980	238 051

5.01 Apparaat

Motivering

In uitzondering op de systematiek van Verantwoord Begroten worden op deze begroting ook de apparaatskosten van de Deltacommissaris en Rijkswaterstaat gepresenteerd.

Staf Deltacommissaris

Producten

De Deltacommissaris moet, conform de Waterwet, de totstandkoming en uitvoering van het Deltaprogramma bevorderen. Hij voert overleg met betrokken partijen en bewaakt de voortgang van de uitvoering van het Deltaprogramma.

In de Memorie van Toelichting op de Waterwet, paragraaf 4, artikel 7.22d, is opgenomen dat de Deltacommissaris een eigen bureau ter ondersteuning van zijn werkzaamheden heeft en een budget dat toereikend is voor de hem toebedeelde taken.

Op dit artikel worden de personele en materiële kosten verantwoord, die nodig zijn om de ondersteunende taken van de staf Deltacommissaris te kunnen uitvoeren.

Apparaatskosten Rijkswaterstaat

Dit betreft de apparaatskosten voor de grote projecten Ruimte voor de Rivier, Maaswerken, HWBP-2, overige aanlegprojecten, verkenningen en planuitwerkingen, watermanagement, Beheer en Onderhoud, de uitvoering van landelijke taken en inhuur.

5.02 Overige Uitgaven

Overige netwerkgebonden uitgaven

Producten

Onder overige kosten zijn de externe kosten opgenomen die niet direct toewijsbaar zijn aan de producten van het Deltafonds. Hiertoe behoren externe kosten voor basisinformatie, sectorspecifieke ICT, kennisontwikkeling en innovatie en landelijke taken op het gebied van aanleg.

Programmauitgaven Deltacommissaris

Deze uitgaven worden gedaan ten behoeve van het Deltaprogramma en de hoofdtaken van de Deltacommissaris.

5.03 Investeringsruimte

Op dit artikel wordt de voor het Deltafonds beschikbare investeringsruimte tot en met 2028 verantwoord. Deze investeringsruimte is in 2011 gecreëerd voor het totale Infrastructuurfonds (zie Voorjaarsnota 2011, Bijlage 3, «Beoordelingskader Infrastructuurfonds 2021–2028»). Met de oprichting van het Deltafonds is een deel van deze ruimte verschoven naar het Deltafonds (zie ook artikel 18.11 Investeringsruimte van de begroting van het Infrastructuurfonds).

De Investeringsruimte van in totaal € 1,4 miljard tot en met 2028 betreft «beleidsruimte», waarvan de concrete aanwending wordt overgelaten aan toekomstige kabinetten; de programmaruimte is eerder ingezet ter dekking van de maatregelen uit de brief «stand van zaken Waterveiligheid» (Kamerstukken, vergaderjaar 2010/11, nr. XX). De structurele doorwerking van het Begrotingsakkoord na 2023 is naar rato ten laste is gebracht van de Beleidsruimte (€ 0,2 mld).

Artikel 6 Bijdragen ten laste van andere begrotingen van het Rijk

Omschrijving van de samenhang in beleid

Op dit artikel worden de ontvangen bijdragen verantwoord die ten laste van de begroting van IenM komen. De doelstelling van het onderliggend beleid zijn terug te vinden in de Begroting hoofdstuk XII.

Het productartikel is gerelateerd aan artikel 26 Bijdragen aan de Investeringsfondsen op de Begroting hoofdstuk XII.

Budgettaire gevolgen van de uitvoering van art. 6 Bijdragen ten laste van begroting hoofdstuk XII (in € 1 000)

	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017
Verplichtingen
Uitgaven

Ontvangsten	0	0	882 371	1 062 153	1 059 295	1 186 408	939 214
6.09 Bijdragen ten laste van begroting Hoofdstuk XII			882 371	1 062 153	1 059 295	1 186 408	939 214
6.09.01 Bijdragen ten laste van begroting Hoofdstuk XII			882 371	1 062 153	1 059 295	1 186 408	939 214

Onderstaand zijn de beschikbare budgetten na de begrotingsperiode tot en met 2028 jaar op jaar gepresenteerd op artikelonderdeelniveau. De mutaties zijn in de verdiepingsbijlage bij de begroting op dit zelfde detailniveau tot en met 2028 toegelicht.

Bijdragen ten laste van begroting Hoofdstuk XII

Dit artikel is technisch van aard.

Bedragen x € 1 000
Artikel		2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028
6	Bijdragen andere begrotingen Rijk
6.09	Ontvangsten	882 371	1 062 153	1 059 295	1 186 408	939 214	808 637	643 781	696 659	1 091 193	843 696	843 439	935 434	934 660	932 449	932 460	939 043

4. DE BIJLAGEN

a. Conversietabel van Infrastructuurfonds naar Deltafonds

Het gaat om het omzetten van Infrastructuurfonds artikelen 11 Hoofdwatersystemen en 16 Mega-projecten niet Verkeer en Vervoer naar onderstaande artikelen Deltafonds.

• Artikel 1 Investeren in Waterveiligheid
• Artikel 2 Investeren in Zoetwatervoorziening
• Artikel 3 Beheer, Onderhoud en Vervanging
• Artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven

NB. Deltafonds artikel 4 is bestemd voor experimenteerprojecten en Deltafonds artikel 6 technisch van aard. De bedragen zijn terug te vinden in de «Tabellen Budgettaire gevolgen van de uitvoering».

Bedragen x € 1 000
DF artikel		Uit IF artikel	2013	2014	2015	2016	2017
1 Investeren in Waterveiligheid
6501u0101	Programma HWBP waterschapsprojecten	5516u0501	171 859	285 298	290 987	416 095	177 728
6501u0102	Programma HWBP rijksprojecten	5516u0501	13 340	15 000	8 413	33 500	73 500
6501u0103	Ruimte voor de Rivier	5516u0202	157 724	333 924	349 889	234 166	205 792
6501u0104	Maaswerken	5516u0301	18 485	33 502	39 500	39 498	23 439
6501u0201	Verk. en planstudieprogr. waterveiligheid	5511u03	37 371	54 423	45 392	99 129	175 445
		5511u05	6 798	– 15 996	– 29 162	89 406	79 119
		5516u02		– 4 790	– 5 168	– 3 136	– 2 612
		5516u03		– 3 431	– 3 519	– 2 409	– 1 833
		5516u05		– 996	– 867	– 891	– 460
6501u0202	Realisatieprogramma waterveiligheid	5511u0301	119 128	92 527	143 196	45 633	7 445
6501u0301	Studie en onderzoekskosten DP (MIRT-onderz.)	5511u0501	7 327	4 317	350	350	350
		5511u0502	1 680	2 226	1 327	1 044	0
6501u0302	Overige studiekosten	5511u0301	3 000	0	0	0	0
Totaal artikel 1			536 712	796 004	840 338	952 385	737 913
2 Investeren in zoetwatervoorziening
6502u0201	Verkenningen en planstudies zoetwatervoorziening	5511u0503	2 397	2 146	2 146	8 568	8 567
6502u0202	Realisatieprogramma zoetwatervoorziening	5511u0302	25 520	0	0	0	0
6502u0301	Studie en onderzoekskosten DP (MIRT-onderz.)	5511u0501	4 200	2 460	41	0	0
Totaal artikel 2			32 117	4 606	2 187	8 568	8 567
3 Investeren in Beheer en onderhoud
6503u0101	Watermanagement	5511u01	– 0	– 21	– 25	– 21	– 23
		5511u0101	11 794	10 706	11 035	10 284	10 284
6503u0201	Waterveiligheid	5511u02	0	– 3 358	– 3 685	– 3 308	– 3 383
		5511u0201	110 300	124 559	119 376	112 065	112 121
6503u0202	Integraal waterkwaliteit	5511u0205	23 056	18 917	18 787	18 758	18 757
6503u0301	Vervanging en renovatie	5511u0208	11 000	19 573	45 000	49 597	20 000
Totaal artikel 3			156 150	170 376	190 488	187 375	157 756
5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
6505u0101	Staf Deltacommissaris	5511u0601	0	– 8	– 10	– 8	– 9
		HXIIu	2 022	1 830	1 717	1 694	1 668
6505u0102	Apparaatskosten RWS	5511u0701	177 517	166 199	159 665	158 095	156 749
		5516u04		– 28	– 30	– 20	– 21
		5516u0401	18 692	18 159	16 333	13 011	12 203
6505u0201	Overige netwerkgebonden uitgaven	5511u0702	47 425	45 329	45 284	44 384	43 463
6505u0202	Staf Deltacommissaris	5511u0601	1 925	1 925	1 884	1 925	1 925
Totaal artikel 5			247 581	233 406	224 843	219 080	215 978

b. Lijst met afkortingen

BenO	Beheer en Onderhoud
BKL	Basiskustlijn
ESA	Extra spuicapaciteit Afsluitdijk
HWBP	Hoogwaterbeschermingsprogramma
IBO	Interdepartementaal Beleidsonderzoek
IenM	Infrastructuur en Milieu
IIVR	Integraal Inrichtingsplan Veluwerandmeren
IF	Infrastructuurfonds
KRW	Kader Richtlijn Water
MHW	Maatgevend Hoog Water
MIRT	Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport
NURG	Nadere Uitwerking Rivieren Gebied
NWP	Nationaal Waterplan
PB	Projectbesluit
PKB	Planologische Kernbeslissing
PPC	Public Private Comparator
PPS	Publiek Private Samenwerking
RRAAM	Rijk- en regioprogramma Amsterdam Almere Markermeer
RINK	Risico Inventarisatie Natte Kunstwerken
RWS	Rijkswaterstaat
SBW	Sterkte, Belastingen Waterkeringen
TBES	Toekomstbestendig Ecologisch Systeem
UO	Uitvoeringsopdracht (beschikking)
VGR	Voortgangsrapportage
VNK	Veiligheid Nederland in Kaart
WB21	Waterbeheer 21e eeuw
Wtw	Waterwet
WTI	Wettelijk toetsinstrumentarium

c. Paragraaf 4a uit de Waterwet (Het Deltafonds)

§ 4a. Het deltafonds

Artikel 7.22a

1. Er is een deltafonds.
2. Het deltafonds heeft ten doel de financiering en bekostiging van:
- a. maatregelen en voorzieningen in verband met de opgaven op het gebied van waterveiligheid en zoetwatervoorziening, bedoeld in artikel 4.9, tweede lid;
- b. het inwinnen, bewerken en verspreiden van met onderdeel a samenhangende gegevens en het verrichten van met onderdeel a samenhangende onderzoeken.

Artikel 7.22b

1. Het deltafonds is een begrotingsfonds als bedoeld in artikel 9, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2001.
2. Onze Minister beheert het deltafonds.

Artikel 7.22c

1. De ontvangsten van het deltafonds zijn:
- a. een bijdrage ten laste van de begroting van het ministerie van Verkeer en Waterstaat;
- b. bijdragen ten laste van andere begrotingen van het Rijk;
- c. bijdragen van derden;
- d. andere ontvangsten in het kader van het bereiken van de doelen van het deltafonds.
2. Ten gunste van de begroting van het deltafonds van enig jaar wordt het batige saldo van dat fonds van het voorafgaande jaar gebracht.

Artikel 7.22d

1. Ten laste van het deltafonds komen in verband met de opgaven, bedoeld in artikel 4.9, tweede lid, de uitgaven ten behoeve van:
- a. aanleg, verbetering, beheer, onderhoud en bediening van waterstaatswerken die bij het Rijk in beheer zijn of zullen zijn, ter voorkoming en waar nodig beperking van overstromingen en waterschaarste;
- b. maatregelen en voorzieningen ter bescherming of verbetering van de chemische of ecologische kwaliteit van watersystemen, voor zover deze onderdeel uitmaken van de opgaven, bedoeld in artikel 4.9, tweede lid, onderdeel a, en;
- c. het inwinnen, bewerken en verspreiden van met de onderdelen a en b samenhangende gegevens;
- d. met de onderdelen a en b samenhangende onderzoeken.
2. Onze Minister kan in verband met de opgaven, bedoeld in artikel 4.9, tweede lid, uit het deltafonds subsidies vertrekken ten behoeve van:
- a. aanleg, verbetering, beheer, onderhoud en bediening van waterstaatswerken die niet bij het Rijk in beheer zijn of zullen zijn, ter voorkoming en waar nodig beperking van overstromingen en waterschaarste;
- b. maatregelen en voorzieningen ter bescherming of verbetering van de chemische of ecologische kwaliteit van watersystemen, voor zover deze onderdeel uitmaken van de opgaven, bedoeld in artikel 4.9, tweede lid, onderdeel a;
- c. met de onderdelen a en b samenhangende onderzoeken.
3. Op subsidies die ten laste komen van het deltafonds zijn de artikelen 3 tot en met 6 van de Kaderwet subsidies Verkeer en Waterstaat van toepassing.
4. Subsidies als bedoeld in het tweede lid die worden verleend ten laste van een begroting die nog niet is vastgesteld, worden verleend onder de voorwaarde, bedoeld in artikel 4:34, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht.
5. Ten laste van het deltafonds kunnen eveneens uitgaven worden gebracht ten behoeve van maatregelen en voorzieningen als bedoeld in artikel 7.22a, tweede lid, onderdeel a, alsmede ten behoeve van het inwinnen, verspreiden en bewerken van gegevens en het doen van onderzoek als bedoeld in artikel 7.22a, tweede lid, onderdeel b, met betrekking tot buiten het Nederlandse grondgebied gelegen delen van de stroomgebieddistricten Eems, Maas, Rijn en Schelde.
6. Ten laste van het deltafonds komen tevens uitgaven ten behoeve van het bureau ter ondersteuning van de werkzaamheden van de deltacommissaris, de huisvestingskosten van het bureau en verdere aan de taakvervulling van de deltacommissaris verbonden uitgaven.
7. Ten laste van het deltafonds komen voorts andere uitgaven in het kader van het bereiken van de doelen van dat fonds.
8. Ten laste van de begroting van enig jaar wordt het nadelige saldo van het deltafonds van het voorafgaande jaar gebracht.

d. Budgetten Deltafonds 2013–2028 op artikelonderdeel

Onderstaand zijn de beschikbare budgetten voor het Deltafonds tot en met 2028 jaar op jaar gepresenteerd op artikelonderdeelniveau. De mutaties zijn in de verdiepingsbijlage bij de begroting op dit zelfde detailniveau tot en met 2028 toegelicht.

Tevens is de voeding van het fonds inzichtelijk gemaakt door de relatie met het bijdrage-artikel HXII (art. 26) en de ontvangsten van derden aan te geven.

Bedragen x € 1 000
Artikel		2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028
1	Investeren in Waterveiligheid	536 712	796 004	840 338	952 385	737 913	617 153	452 228	512 821	795 132	530 054	450 769	417 104	417 104	417 104	417 104	417 022
1.01	Grote projecten waterveiligheid	361 406	667 725	688 790	723 260	480 459	378 258	195 555	277 547	211 893	0	0	0	0	0	0	0
1.02	Overige aanlegprojecten	163 299	121 736	149 871	227 731	257 104	237 945	254 427	234 026	583 239	530 054	450 769	417 104	417 104	417 104	417 104	417 022
1.03	Studiekosten	12 007	6 543	1 677	1 394	350	950	2 246	1 248	0	0	0	0	0	0	0	0

1.09	Ontvangsten	87 689	142 239	198 561	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000
	Bijdrage van hfdst XII (art 26)	449 023	653 765	641 777	771 385	556 913	436 153	271 228	331 821	614 132	349 054	269 769	236 104	236 104	236 104	236 104	236 022

Artikel		2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028
2	Investeren in zoetwatervoorziening	32 117	4 606	2 187	8 568	8 567	2 142	2 143	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142
2.02	Ov.waterinvest.zoetwatervoorz.	27 917	2 146	2 146	8 568	8 567	2 142	2 143	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142
2.03	Studiekosten	4 200	2 460	41

2.09	Ontvangsten	2 500
	Bijdrage van hfdst XII (art 26)	29 617	4 606	2 187	8 568	8 567	2 142	2 143	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142	2 142

Artikel		2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028
3	Beheer, onderhoud en vervanging	156 150	170 376	190 488	187 375	157 756	147 722	147 925	141 551	225 687	234 268	230 268	236 996	236 996	234 496	234 496	241 090
3.01	Watermanagement	11 794	10 685	11 010	10 263	10 261	10 261	10 261	10 261	10 261	10 261	10 261	10 284	10 284	10 284	10 284	10 284
3.02	Beheer en Onderhoud	144 356	159 691	179 478	177 112	147 495	137 461	137 664	131 290	215 426	224 007	220 007	226 712	226 712	224 212	224 212	230 806

	Bijdrage van hfdst XII (art 26)	156 150	170 376	190 488	187 375	157 756	147 722	147 925	141 551	225 687	234 268	230 268	236 996	236 996	234 496	234 496	241 090

Artikel		2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028
5	Netwerkgeb. kosten & ov. uitgaven	247 581	233 406	224 843	219 080	215 978	222 620	222 485	221 145	249 232	258 232	341 260	460 192	459 418	459 707	459 718	459 789
5.01	Apparaat	198 231	186 152	177 675	172 771	170 590	177 234	177 097	175 757	177 918	177 918	177 918	177 948	177 948	177 948	177 948	177 948
5.02	Overige uitgaven	49 350	47 254	47 168	46 309	45 388	45 386	45 388	45 388	43 463	43 463	43 463	43 790	43 790	43 790	43 790	43 790
5.03	Investeringsruimte	0	0	0	0	0	0	0	0	27 851	36 851	119 879	238 454	237 680	237 969	237 980	238 051

	Bijdrage van hfdst XII (art 26)	247 581	233 406	224 843	219 080	215 978	222 620	222 485	221 145	249 232	258 232	341 260	460 192	459 418	459 707	459 718	459 789

Artikel		2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028
6	Bijdragen andere begrotingen Rijk
6.09	Ontvangsten	882 371	1 062 153	1 059 295	1 186 408	939 214	808 637	643 781	696 659	1 091 193	843 696	843 439	935 434	934 660	932 449	932 460	939 043

Voeding: ontvangsten		90 189	142 239	198 561	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000	181 000
Voeding: bijdrage HXII (art. 26)		882 371	1 062 153	1 059 295	1 186 408	939 214	808 637	643 781	696 659	1 091 193	843 696	843 439	935 434	934 660	932 449	932 460	939 043
Totaal uitgaven		972 560	1 204 392	1 257 856	1 367 408	1 120 214	989 637	824 781	877 659	1 272 193	1 024 696	1 024 439	1 116 434	1 115 660	1 113 449	1 113 460	1 120 043