M Klimaatfonds
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2026 wijzigingen aan te brengen in de begrotingsstaat van het Klimaatfonds.
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
De Minister van Klimaat en Groene Groei,S.van Veldhoven - van der Meer
B. BEGROTINGSTOELICHTING
1 Leeswijzer
Ondergrenzen toelichtingen
Voor het toelichten van de begrotingsmutaties zijn in deze suppletoire begroting de ondergrenzen gehanteerd zoals opgenomen in de onderstaande tabel.
Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen | Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen) | Technische mutaties (ondergrens in € miljoen) |
|---|---|---|
< 50 | 1 | 2 |
=> 50 en < 200 | 2 | 4 |
=> 200 en < 1000 | 5 | 10 |
=> 1000 | 10 | 20 |
In sommige gevallen, waar politiek relevant, worden ook posten toegelicht beneden deze ondergrenzen. Zie het Meerjarenprogramma Klimaat- en energiefonds voor een uitgebreide toelichting op alle overhevelingen uit het Klimaat- en energiefonds.
Naamswijziging Klimaat- en energiefonds
Op 1 januari 2026 is de naam van het Klimaatfonds gewijzigd naar het Klimaat- en energiefonds (KEF). De naam van het begrotingsstuk kan echter alleen bij de ontwerpbegroting 2027 formeel worden aangepast. In de begrotingsstukken over het jaar 2026 wordt daarom nog de naam Klimaatfonds gebruikt.
2 Beleid
2.1 Overzicht belangrijkste uitgavenmutaties
Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2026
Art. | Uitgaven 2026 | |
|---|---|---|
Vastgestelde begroting 2026 (incl. ISB's, NvW en amendementen) | 478.163 | |
Stand 1e suppletoire begroting 2026 | 387.688 | |
Stand Nota van Wijziging 1e suppletoire begroting 2026 | 317.688 | |
Belangrijkste suppletoire begroting september mutaties | ||
Kasschuiven | 1, 3, 4, 5 & 6 | ‒ 290.815 |
Nieuwbouw Kernenergie | 1 | ‒ 27.734 |
Toekomstbestendigheid energienetwerken | 3 | 1.179 |
Inrichting programma organisatie elektrificatie resterend fossiel-treinverkeer NL | 3 | ‒ 700 |
Overige mutaties | 382 | |
Stand suppletoire begroting september 2026 | 0 |
Toelichting
Mutaties 1e suppletoire begroting 2026
In het Voorjaar zijn maatregelen van het Klimaatfonds overgeheveld naar de departementen. Er zijn kasschuiven doorgevoerd om middelen in het juiste ritme te zetten, waarbij in totaal € 93,4 mln uit 2026 naar later jaren is geschoven. Daarnaast is € 11,1 mln aan loon- en prijsbijstelling in het jaar 2026 toegevoegd aan het fonds.
Nota van Wijziging 1e suppletoire begroting 2026
Op 20 april jl. heeft het kabinet in de Kamerbrief Acties Weerbaarheid Energieschok enkele maatregelen aangekondigd waarvoor middelen uit het KEF worden ingezet. Een deel van de dekking is afkomstig uit het KEF en werd middels een Nota van wijziging op 22 mei jl. op de eerste suppletoire begroting 2026 van het Klimaat- en energiefonds overgeheveld naar de begrotingen van het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Klimaat en Groene Groei. In totaal is er in 2026 € 70 mln overgeheveld naar verschillende departementen bij de Nota van Wijziging.
Mutaties suppletoire begroting september 2026
In de ontwerpbegroting 2027 vinden een aantal mutaties plaats in 2026. Deze worden verantwoord in deze suppletoire begroting september en het Meerjarenprogramma Klimaatfonds 2027. De kasschuiven zijn allemaal meerjarig. In totaal wordt er € 290,8 mln van 2026 doorgeschoven naar latere jaren om middelen in het juiste ritme te plaatsen. De grootste schuif is op het perceel Verduurzaming Industrie en innovatie mkb, waar € 246,3 mln van 2026 naar latere jaren wordt geschoven.
In 2026 zijn de onbestede middelen van de maatregel Toekomstbestendigheid energienetwerken van de KGG-begroting teruggeboekt op het perceel energie-infrastructuur (in totaal € 2,4 mln, waarvan € 1,2 mln in 2026).
Tot slot zijn er middelen overgeheveld voor de maatregelen Inrichting programma-organisatie elektrificatie resterend fossiel-treinverkeer NL vanaf het perceel energie-infrastructuur (in totaal € 3,5 mln, waarvan € 0,7 mln in 2026, naar IenW) en Nieuwbouw kerncentrales vanaf het perceel Kernenergie (in totaal 64,5 mln, waarvan € 27,7 mln in 2026, naar KGG).
3 Beleidsartikelen
3.1 Beleidsartikel 1 Kernenergie
Budgettaire gevolgen van beleid
Stand 1esuppletoirebegroting (incl.amendementenen NvW) (1) | Mutaties suppletoire begroting september(2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven | 0 | 0 | 0 |
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken | 0 | 0 | 0 |
Kernenergie onverdeeld | 0 | ||
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 |
Toelichting
Verplichtingen
Alleen de uitgaven worden toegelicht, omdat op het Klimaatfonds voor alle middelen geldt dat de kas gelijk is aan de verplichtingen.
Uitgaven
Kernenergie onverdeeld
De beginstand en eindstand op het perceel kernenergie is 0. Er vinden bij de ontwerpbegroting 2027 wel mutaties plaats. Zo worden er in 2026 middelen overgeheveld naar de KGG-begroting voor Nieuwbouw Kerncentrales (in totaal 64,5 mln, waarvan € 27,7 mln in 2026, naar KGG). Voor deze mutatie is een kasschuif naar 2026 doorgevoerd, maar omdat deze ook worden overgeheveld is dit niet zichtbaar in de standen. Daarnaast is de loon- en prijsbijstelling toegevoegd in 2026 aan dit perceel, maar naar latere jaren geschoven.
3.2 Beleidsartikel 2 CO-vrije gascentrales
Budgettaire gevolgen van beleid
Stand 1esuppletoirebegroting (incl.amendementenen NvW) (1) | Mutaties suppletoire begroting september(2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven | 0 | 0 | 0 |
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken | 0 | 0 | 0 |
CO2-neutrale gascentrales onverdeeld | 0 | 0 | 0 |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 |
Toelichting
Verplichtingen
Alleen de uitgaven worden toegelicht, omdat op het Klimaatfonds voor alle middelen geldt dat de kas gelijk is aan de verplichtingen.
Uitgaven
Op dit beleidsartikel zijn geen mutaties verwerkt.
3.3 Beleidsartikel 3 Energie-infrastructuur
Budgettaire gevolgen van beleid
Stand 1esuppletoirebegroting (incl.amendementenen NvW) (1) | Mutaties suppletoire begroting september(2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | |||
Uitgaven | 700 | ‒ 700 | 0 |
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken | 700 | ‒ 700 | 0 |
Energie-infrastructuur onverdeeld | 700 | ‒ 700 | 0 |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 |
Toelichting
Verplichtingen
Alleen de uitgaven worden toegelicht, omdat op het Klimaatfonds voor alle middelen geldt dat de kas gelijk is aan de verplichtingen.
Uitgaven
Energie-infrastructuur onverdeeld
De mutaties in 2026 bestaan uit de overheveling van Inrichting programma-organisatie elektrificatie resterend fossiel-treinverkeer NL (IenW), terugboeking van Toekomstbestendigheid energienetwerken naar het fonds, een kasschuif van 2026 naar latere jaren en de toevoeging van loon- en prijsbijstelling (ook geschoven naar lateren jaren).
3.4 Beleidsartikel 4 Vroege fase opschaling
Budgettaire gevolgen van beleid
Stand 1esuppletoirebegroting (incl.amendementenen NvW) (1) | Mutaties suppletoire begroting september(2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | |||
Uitgaven | 61.177 | ‒ 61.177 | 0 |
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken | 61.177 | ‒ 61.177 | 0 |
Vroege fase opschaling onverdeeld | 61.177 | ‒ 61.177 | 0 |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 |
Toelichting
Verplichtingen
Alleen de uitgaven worden toegelicht, omdat op het Klimaatfonds voor alle middelen geldt dat de kas gelijk is aan de verplichtingen.
Uitgaven
Vroege fase opschaling onverdeeld
De mutaties in 2026 bestaan uit kasschuiven van 2026 naar latere jaren en toevoeging van de loon- en prijsbijstelling (dat ook naar latere jaren wordt geschoven).
3.5 Beleidsartikel 5 Verduurzaming industrie en innovatie mkb
Budgettaire gevolgen van beleid
Stand 1esuppletoirebegroting (incl.amendementenen NvW) (1) | Mutaties suppletoire begroting september(2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven | 244.749 | ‒ 244.749 | 0 |
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken | 244.749 | ‒ 244.749 | 0 |
Verduurzaming industrie onverdeeld | 244.749 | ‒ 244.749 | 0 |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 |
Toelichting
Verplichtingen
Alleen de uitgaven worden toegelicht, omdat op het Klimaatfonds voor alle middelen geldt dat de kas gelijk is aan de verplichtingen.
Uitgaven
Verduurzaming industrie en innovatie mkb onverdeeld
De mutaties in 2026 bestaan uit kasschuiven van 2026 naar latere jaren en toevoeging van de loon- en prijsbijstelling (dat ook naar latere jaren wordt geschoven).
3.6 Beleidsartikel 6 Verduurzaming gebouwde omgeving
Budgettaire gevolgen van beleid
Stand 1esuppletoirebegroting (incl.amendementenen NvW) (1) | Mutaties suppletoire begroting september(2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven | 0 | 0 | 0 |
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken | 0 | 0 | 0 |
Verduurzaming gebouwde omgeving onverdeeld | 0 | 0 | 0 |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 |
Toelichting
Verplichtingen
Alleen de uitgaven worden toegelicht, omdat op het Klimaatfonds voor alle middelen geldt dat de kas gelijk is aan de verplichtingen.
Uitgaven
Verduurzaming gebouwde omgeving onverdeeld
De mutaties in 2026 bestaan uit kasschuiven van 2026 naar latere jaren en toevoeging van de loon- en prijsbijstelling (dat ook naar latere jaren wordt geschoven).
3.7 Beleidsartikel 7 Onverdeeld
Budgettaire gevolgen van beleid
Stand 1esuppletoirebegroting (incl.amendementenen NvW) (1) | Mutaties suppletoire begroting september(2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven | 11.062 | ‒ 11.062 | 0 |
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken | 11.062 | ‒ 11.062 | 0 |
Onverdeeld | 11.062 | ‒ 11.062 | 0 |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 |
Toelichting
Verplichtingen
Alleen de uitgaven worden toegelicht, omdat op het Klimaatfonds voor alle middelen geldt dat de kas gelijk is aan de verplichtingen.
Uitgaven
Onverdeeld
Bij de 1e suppletoire begroting is de loon- en prijsbijstelling toegevoegd aan dit perceel. Bij de ontwerpbegroting 2027 is dit verdeeld over de andere percelen. De middelen voor 2026 zijn naar latere jaren geschoven.