XX Asiel en Migratie

De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2026 wijzigingen aan te brengen in:

• 1. de departementale begrotingsstaat van Asiel en Migratie;

• 2. de begrotingsstaat inzake het agentschap van Asiel en Migratie.

Toelichting

• 1. Decentralisatieuitkering spreidingswet

  Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe decentrale taak gekregen in het zoeken naar opvangplekken. Zij krijgen hiervoor compensatie vanuit het Gemeentefonds. Voor gemeenten is € 15,3 mln. beschikbaar gesteld. Dit wordt verdeeld via een vast bedrag van € 20.000 per gemeente en een variabel bedrag op basis van de indicatieve verdeling. Daarnaast wordt € 12,75 mln. overgeheveld naar het Provinciefonds om de Provinciale Regietafels (PRT's) te versterken in onder meer hun nieuwe taak rondom de Spreidingswet, wat variabel wordt verdeeld op basis van de opvanglocatie per provincie.

• 2. Inzet COA -middelen in het kader van asielopvang

  Om de verwachte kosten die in het kader van asielopvang worden gemaakt te dekken, zijn er middelen vanuit het COA-budget overgeheveld. Het gaat enerzijds om dekking voor subsidies aan het Rode Kruis, Stichting Take Care BnB en stichting Thuisgevers (€ 4,72 mln). Anderzijds worden middelen overgeheveld ten behoeve van de SPUK Doorstroomlocaties (€ 50 mln) en het asieldeel van de Doelgroepflexibele Regeling (€ 15 mln).

• 3. Afrekening COA 2025

  Als gevolg van de hoge bezetting en de daardoor hogere kosten bij het COA in 2025 leidt de afrekening over 2025 tot een tegenvaller van € 59 miljoen.

• 4. IND-dwangsommen

  Het budget voor de IND wordt in 2026 verhoogd met € 106 miljoen. Deze middelen worden toegevoegd aan de voorziening voor dwangsommen. Het betreft een deel van de verwachte kosten die voortvloeien uit het niet binnen de wettelijke termijnen afhandelen van asielaanvragen.

• 5. Lagere realisatie NidosEr zijn minder kleinschalige opvangplekken (KSO) gerealiseerd dan benodigd; dit leidt dit jaar tot verwachte onderbesteding bij Nidos.

• 6. Kasschuif opvangbudget OekraïneDe realisatie van Gemeentelijke Opvangplekken voor ontheemden (GOO-plekken) blijft achter bij de aan gemeenten gecommuniceerde inspanningsverplichting (€ 51,7 miljoen). Daarnaast vindt een desaldering plaats van de ontvangsten vanuit de SISA-afrekening Oekraïne met gemeenten ter hoogte van € 51,8 miljoen. Deze middelen worden doorgeschoven naar volgende jaren om gemeenten te ondersteunen bij het beschikbaar stellen van nieuwe opvangplekken.

• 7. Single information Single audit (SiSa) Oekraïne afrekening Uit de SiSa afrekening van de Bekostigingsregeling

  opvang ontheemden Oekraïne BooO met gemeenten over 2025 volgt dat een aantal gemeenten minder kosten hebben gemaakt dan het voorschot wat zij gekregen hebben. Deze middelen worden in 2026 teruggevorderd. Zie ook post 6.

• 8. Middelen artikel nog onverdeeldTer dekking van tegenvallers en intensiveringen wordt de loon- en prijsbijstelling voor het COA en Nidos incidenteel ingezet.

• 9. Verdeling loon- en prijsbijstelling

  De toegekende loon- en prijsbijstelling tranche 2026 wordt met deze mutatie verdeeld over de desbetreffende budgetten. De LPO van Nidos en COA wordt niet doorverdeeld, maar voor de jaren 2026 en 2027 ingezet ter dekking van tegenvallers en intensiveringen.

• 10. Overige mutaties

  De post ‘overige mutaties’ bestaat voornamelijk uit technische mutaties en mutaties kleiner dan 10 miljoen euro.

Toelichting

• 1. Afrekening Nidos 2025Doordat er minder kleinschalige opvangplekken (KSO) zijn gerealiseerd dan geraamd, resulteert de afrekening over 2025 bij Nidos in een terugontvangst. Deze wordt ingezet om de ontstane tegenvallers te dekken.

• 2. Afrekening Single information Single audit (SiSa) Oekraïne 2025 Uit de SiSa afrekening van de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne BooO met gemeenten over 2025 volgt dat een aantal gemeenten minder kosten hebben gemaakt dan het voorschot wat zij gekregen hebben. Deze middelen worden in 2026 teruggevorderd. Zie ook post 7 bij de uitgaven.

Mutaties uitgaven37.4 Toegang, toelating en opvang vreemdelingen

• – De toekenning van de loon- en prijsbijstelling voor de tranche 2026-2031, waarvan € 17,7miljoen in 2026 op dit artikelonderdeel wordt verwerkt.

• – Een budgetoverheveling van € 27,8 miljoen van het programmabudget van de Dienst Identificatie en Screening Asielzoekers (DISA) naar de apparaatskosten van DISA. De gerealiseerde uitgaven van DISA bestaan nagenoeg uitsluitend uit apparaatskosten; met deze mutatie wordt het DISA-budget op de juiste plaats op de begroting verantwoord.

• – Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe decentrale taak gekregen in het zoeken naar opvangplekken. Zij krijgen hiervoor compensatie vanuit het Gemeentefonds. Voor gemeenten is € 15,3 mliljoen beschikbaar gesteld. Dit wordt verdeeld via een vast bedrag van € 20.000 per gemeente en een variabel bedrag op basis van de indicatieve verdeling. Daarnaast wordt € 12,8 miljoen overgeheveld naar het Provinciefonds om de Provinciale Regietafels (PRT's) te versterken in onder meer hun nieuwe taak rondom de Spreidingswet, wat variabel wordt verdeeld op basis van de opvanglocatie per provincie.

• – In het kader van de uitvoering van het voormalige Faciliteitenbesluit wordt binnen de decentralisate-uitkering Faciliteitenbesluit € 6,5 miljoen overgeboekt naar het Gemeentefonds.

• – Om de verwachte kosten die in het kader van asielopvang worden gemaakt te dekken, zijn er middelen vanuit het COA-budget overgeheveld. Het gaat enerzijds om dekking voor subsidies aan het Rode Kruis, Stichting Take Care BnB en stichting Thuisgevers (€ 4,72 miljoen). Anderzijds worden middelen overgeheveld ten behoeve van de SPUK Doorstroomlocaties (in 2026 € 50 miljoen) en het asieldeel van de Doelgroepflexibele Regeling (in 2026 € 15 miljoen).

• – Als gevolg van de hoge bezetting en de daardoor hogere kosten bij het COA in 2025 leidt de afrekening over 2025 tot een tegenvaller van € 59,2 miljoen.

• – Het budget voor de IND wordt in 2026 verhoogd met € 106 miljoen. Deze middelen worden toegevoegd aan de voorziening voor dwangsommen. Het betreft een deel van de verwachte kosten die voortvloeien uit het niet binnen de wettelijke termijnen afhandelen van asielaanvragen.

• – De lagere realisatie van kleinschalige opvangplekken leidt dit jaar tot een verwachte onderbesteding van ad € 55,1 mln. bij Nidos.

37.7 Nationaal Programma Oekraïense Ontheemden

• – De realisatie van Gemeentelijke Opvangplekken voor ontheemden (GOO-plekken) blijft achter bij de aan gemeenten gecommuniceerde inspanningsverplichting (€ 51,7 miljoen). Daarnaast vindt een desaldering plaats van de ontvangsten vanuit de SISA-afrekening met gemeenten ter hoogte van € 51,8 miljoen. Deze middelen (totaal € 103,5 miljoen) worden doorgeschoven naar volgende jaren om gemeenten te ondersteunen bij het beschikbaar stellen van nieuwe opvangplekken.

• – Uit de Single information Single audit (SiSa) afrekening van de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne BooO met gemeenten over 2025 volgt dat een aantal gemeenten minder kosten hebben gemaakt dan het voorschot wat zij gekregen hebben. Deze middelen worden in 2026 teruggevorderd. Het betreft € 51,8 miljoen.