Base description which applies to whole site

nr. 2MEMORIE VAN TOELICHTING

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Wetsartikel 1

De begrotingsstaten die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 2005 te wijzigen.

De in die begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zogenaamde begrotingstoelichting).

Wetsartikel 3

Het Fes-voedingspercentage uit gasbaten (niet-belastingontvangsten) wordt gewijzigd van 41,5 naar 42,4. Aanleiding voor deze wijziging zijn op de eerste plaats de effecten van de herstructurering van het Gasgebouw op de gasbaten, waardoor de voeding Fes zou wijzigen. Het effect van de herstructurering is gecorrigeerd in het percentage om neutraliteit voor de Fes-voeding te verkrijgen. Op de tweede plaats wordt in deze wijziging van het voedingspercentage de onbedoelde voeding Fes, welke optreedt als gevolg van de verlaging van het Vpb-percentage (Miljoenennota 2005) gecorrigeerd. De eerdere correctie hiervan via het Fes-bruggetje wordt daarom teruggedraaid. Op de derde plaats wordt het voedingspercentage Fes gecorrigeerd voor de ontvangsten uit certificaten EBN, stand Miljoenennota 2002, als gevolg van de budgettair neutrale aankoop van certificaten EBN van DSM. Deze ontvangsten hoeven daarom niet meer te worden uitgezonderd voor berekening van de voeding Fes.

Tenslotte worden in 2005 de aardgasbaten welke door het Rijk worden terugontvangen van het bruto aankoopbedrag van het transportbedrijf Gasunie uitgezonderd voor de berekening van de voeding Fes om onbedoelde effecten te voorkomen.

Een wetswijziging om bovenstaande ook voor 2006 en later te regelen, is in voorbereiding.

De Staatssecretaris van Economische Zaken,

C. E. G. van Gennip

De Minister van Economische Zaken,

L. J. Brinkhorst

De Minister van Financiën,

G. Zalm

B BEGROTINGSTOELICHTING

ALGEMEEN

Uitgaven (bedragen in € mln)

1. Aangekondigde verhoging in de Voorjaarsnota 2005 + 117 594

2. Mutatie onderhavig wetsvoorstel + 704 307

Verschil + 586 713

Dit verschil wordt verklaard door de mutatie in het voordelig eindsaldo, die wel in de (suppletore) begroting is opgenomen, maar niet in de Voorjaarsnota. Na het onderhavige wijzigingsvoorstel komt het totaal van de uitgavenbegroting 2005 van het Fes er als volgt uit te zien:

Vastgestelde begroting 2005 3 332 633

bij: Eerste suppletore begroting 2005 + 704 307

Totaal beschikbaar 4 036 940

waarvan: – bijdragen aan andere ministeries 2 017 569 – voordelig eindsaldo 2 019 371

Ontvangsten (bedragen in € mln)

1. Aangekondigde verhoging in de Voorjaarsnota 2005 + 477 685

2. Mutatie onderhavig wetsvoorstel + 704 307

Verschil + 226 622

Dit verschil wordt verklaard door de mutatie in het voordelig beginsaldo, die wel in de (suppletore) begroting is opgenomen, maar niet in de Voorjaarsnota. Na het onderhavige wijzigingsvoorstel komt het totaal van de ontvangstenbegroting 2005 van het Fes er als volgt uit te zien:

Vastgestelde begroting 2005 3 332 633

bij: Eerste suppletore begroting 2005 + 704 307

Totaal beschikbaar 4 036 940

waarvan: – ontvangsten 2 736 092 – voordelig beginsaldo 1 300 848

TOELICHTING PER BEGROTINGSARTIKEL

UITGAVEN

01 Bijdragen van het fonds aan andere begrotingen

Artikel 01.01 Bijdragen aan de begroting van het Infrastructuurfonds in het kader van verkeer & vervoer

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

 20052006200720082009
Stand vastgestelde begroting 2005252 594277 491250 764214 000213 000
Mutatie 1e suppletore begroting 2005226    
Stand na 1e suppletore begroting 2005252 820277 491250 764214 000213 000

Toelichting mutatie eerste suppletore begroting

De mutatie betreft het doorschuiven naar 2005 van de bij Slotwet 2004 vermelde licht lagere uitgaven voor het project Verkeer & Vervoer van VROM.

Artikel 01.02 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van bodemsanering

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

 20052006200720082009
Stand vastgestelde begroting 2005
Mutatie 1e suppletore begroting 2005469    
Stand na 1e suppletore begroting 2005469-

Toelichting mutatie eerste suppletore begroting

De mutatie betreft de doorwerking van de bij Slotwet 2004 vermelde licht lagere uitgaven voor het project Bodemsanering van VROM.

Artikel 01.03 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van kennisinfrastructuur

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

 20052006200720082009
Stand vastgestelde begroting 200513 54412 916
Mutatie 1e suppletore begroting 20059 027    
Stand na 1e suppletore begroting 200522 57112 916

Toelichting mutatie eerste suppletore begroting

De mutatie betreft de doorwerking van de bij Najaarsnota en Slotwet 2004 vermelde lagere uitgaven voor het project Kenniswijk van EZ. De oorzaak hiervan is de langere doorlooptijd dan verwacht voor het afhandelen van verzoeken tot voorschotten en/of eindafrekeningen.

Artikel 01.04 Overige bijdragen vanuit het fonds

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

 20052006200720082009
Stand vastgestelde begroting 2005291 33785 825
Mutatie 1e suppletore begroting 200511 423    
Stand na 1e suppletore begroting 2005302 76085 825

Toelichting mutatie eerste suppletore begroting

Deze mutatie betreft de doorwerking van de bij Slotwet 2004 vermelde lagere uitgaven vanwege het niet in 2004 door V&W verrekenen van de in het Fes beschikbare prijsbijstelling voor de Betuweroute en HSL.

Artikel 01.05 Investeringsimpuls 2004

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

 20052006200720082009
Stand vastgestelde begroting 200590 900101 200101 00081 300153 700
Mutatie 1e suppletore begroting 200528 9445 8207 3304 800– 4 360
Stand na 1e suppletore begroting 2005119 844107 020108 33086 100149 340

Toelichting mutatie eerste suppletore begroting

Alle mutaties op dit artikel betreffen de doorwerking van de bij Slotwet 2004 vermelde lagere uitgaven voor de projecten in het kader van ICES/KIS-3. Reden is dat de kasuitgaven voor diverse projecten minder snel verlopen dan aanvankelijk geraamd.

Specificatie mutatie artikel 01.05

(x € 1 000)Departement20052006200720082009
ICES/KIS-3V&W/IF2 2746702 3304 800– 4 360
ICES/KIS-3VWS6 300    
ICES/KIS-3EZ7 7155 1505 000  
ICES/KIS-3OCW2 384    
ICES/KIS-3VROM6 071    
ICES/KIS-3LNV4 200    
Totaal 28 9445 8207 3304 800– 4 360

Artikel 01.07 Projecten in voorbereiding

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

 20052006200720082009
Stand vastgestelde begroting 2005148 225144 415148 555143 615170 290
Mutatie 1e suppletore begroting 200595 4011 5605 1398 42614 594
Stand na 1e suppletore begroting 2005243 626145 975153 694152 041184 884

Toelichting mutatie eerste suppletore begroting

• Vitaliteit Steden, ICES/KIS-3 en Restant Bsik/Technocentra: Deze mutaties betreffen het doorschuiven naar 2005 van de middelen voor projecten in voorbereiding die in 2004 niet daadwerkelijk zijn toegezegd aan de uitvoerende departementen.

• BIRK & Saneringsconcepten: Deze mutatie betreft de doorwerking in 2005 van de bij Najaarsnota 2004 verwerkte BIRK-toezeggingen. Hiertoe is het kasritme gewijzigd.

• Prijsbijstelling artikel 01.07: Om aan te sluiten bij de systematiek van prijsbijstelling die voor uitgaven op de Rijksbegroting geldt, is op dit artikel een raming opgenomen voor prijsbijstelling. Deze prijsbijstelling betreft alleen de projecten in voorbereiding, welke op artikel 01.07 Projecten in voorbereiding worden verantwoord. Reeds toegezegde projecten worden op departementale begrotingen verantwoord en lopen mee in de reguliere prijsbijstelling op de departementale begrotingen.

Specificatie mutatie artikel 01.07

(x € 1 000)Departement20052006200720082009
Vitaliteit Steden (Sleutelprojecten)VROM90 928    
ICES/KIS-3VROM1 700    
BIRK & SaneringsconceptenVROM– 549    
Restant Bsik / TechnocentraDivers1 440    
Prijsbijstelling artikel 01.07Divers1 8821 5605 1398 42614 594
Totaal 95 4011 5605 1398 42614 594

Artikel 01.08 Investeringsimpuls 1998

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

 20052006200720082009
Stand vastgestelde begroting 2005155 263492 3701 104 388983 6181 067 053
Mutatie 1e suppletore begroting 200514 4233 000   
Stand na 1e suppletore begroting 2005169 686495 3701 104 388983 6181 067 053

Toelichting mutatie eerste suppletore begroting

In 2005 is sprake van diverse mutaties bij meerdere projecten, die verband houden met wijzigingen in kasritmes als gevolg van doorwerkingen van mutaties bij Najaarsnota 2004 en Slotwet 2004 (zie onderstaande specificatie).

Specificatie mutatie artikel 01.08

(x € 1 000)Departement20052006200720082009
Prijsbijstelling voorfinancieringIF12 784    
Milieu      
MilieutechnologieEZ4 0753 000   
Milieutechnologie (PromT)VROM5 124    
Kennis      
ConnektV&W641    
TechnocentraOCW– 8 193    
Ketennetwerken, Clusters en ICTLNV– 8    
Totaal 14 4233 000

Artikel 01.09 Investeringsimpuls 2001

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

 20052006200720082009
Stand vastgestelde begroting 2005948 112789 754728 327672 349607 817
Mutatie 1e suppletore begroting 2005– 42 319– 61 050– 67 002– 67 000– 67 000
Stand na 1e suppletore begroting 2005905 793728 704661 325605 349540 817

Toelichting mutatie eerste suppletore begroting

• In 2005 en latere jaren is sprake van diverse mutaties bij meerdere projecten, die verband houden met wijzigingen in kasritmes als gevolg van doorwerkingen van mutaties bij Najaarsnota 2004 en Slotwet 2004 (zie de volgende specificatie).

• Fes-brug: De mutatie betreft een technische correctie als gevolg van de bij Miljoenennota 2005 verlaagde Vpb. Door de Vpb-verlaging trad een verschuiving op binnen de totale ontvangsten uit aardgas. De Vpb-component werd lager en de niet-belastingontvangsten hoger. Hierdoor ontstond een onbedoelde ontvangst voor het Fes. Deze onbedoelde ontvangst is gecorrigeerd bij Miljoenennota 2005 middels een verhoging van de Fes-brug. Deze verhoging van de Fes-brug wordt nu teruggedraaid en de correctie van de onbedoelde ontvangst vindt plaats via de wijziging van het Fes voedingspercentage van niet-belastingontvangsten (zie voorstel van wet, Memorie van toelichting en artikel 03.01 Overige ontvangsten uit aardgas).

Specificatie mutatie artikel 01.09

 Departement20052006200720082009
Natuur, milieu en stedelijke ontw. (Bedrijventerreinen)EZ653    
Kennis, onderzoek en innovatieEZ– 2 691– 5 150– 5 000– 5 000– 5 000
Kennis, onderzoek en innovatieOCW– 3    
BIRK & saneringsregelingVROM1 7236 100   
Fes-brugIF– 42 001– 62 000– 62 002– 62 000– 62 000
Totaal – 42 319– 61 050– 67 002– 67 000– 67 000

02 Saldi

Artikel 02.01 Voordelig eindsaldo/beginsaldo

Voordelig eindsaldo

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

 20052006200720082009
Stand vastgestelde begroting 20051 432 6581 608 3561 234 0211 179 6861 135 515
Mutatie 1e suppletore begroting 2005586 713814 269999 8861 016 746890 196
Stand na 1e suppletore begroting 20052 019 3712 422 6252 233 9072 196 4322 025 711

Toelichting mutatie eerste suppletore begroting

De nieuwe mutatie is per saldo het gevolg van de mutaties in de bijdragen aan de begrotingshoofdstukken en bij de ontvangsten. Lagere uitgaven en hogere ontvangsten in enig jaar leiden tot een hoger voordelig eindsaldo in dat jaar (en vice versa).

Hogere uitgaven2005
U01.01– 226
U01.02– 469
U01.03– 9 027
U01.04– 11 423
U01.05– 28 944
U01.07– 95 401
U01.08– 14 423
U01.09+ 42 319
Hogere ontvangsten (O03.01)468 000
Hogere ontvangsten (O03.02)9 685
Hogere ontvangsten (O02.01)226 622
Totaal586 713

Voordelig beginsaldo

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

 20052006200720082009
Stand vastgestelde begroting 20051 074 2261 432 6581 608 3561 234 0211 179 686
Mutatie 1e suppletore begroting 2005226 622586 713814 269999 8861 016 746
Stand na 1e suppletore begroting 20051 300 8482 019 3712 422 6252 233 9072 196 432

Toelichting mutatie eerste suppletore begroting

Op dit artikel wordt het voordelig beginsaldo van het fonds geraamd. Het voordelig beginsaldo van het fonds in enig jaar is gelijk aan het voordelig eindsaldo van het fonds in het voorafgaande jaar. Voor 2005 gaat het dus om het voordelig eindsaldo 2004. Ten opzichte van de stand ontwerpbegroting 2005 heeft dat eindsaldo nog mutaties ondergaan die worden toegelicht in de tweede suppletore begroting 2004 en in de slotwet 2004.

De totale mutatie is als volgt opgebouwd:

 2005
Mutatie Najaarsnota 200418 773
Mutatie Slotwet 2004207 849
Totaal226 622

ONTVANGSTEN

03 Ontvangsten van het fonds

Artikel 03.01 Overige ontvangsten uit aardgas

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

 20052006200720082009
Stand vastgestelde begroting 20051 758 0001 550 0001 405 0001 467 0001 571 000
Mutatie 1e suppletore begroting 2005468 000167 200121 400– 46 600– 193 000
Stand na 1e suppletore begroting 20052 226 0001 717 2001 526 4001 420 4001 378 000

Toelichting mutatie eerste suppletore begroting

De mutatie betreft op de eerste plaats de bijstelling van de raming in het kader van het CEP 2005 van het CPB. Op de tweede plaats vloeit de mutatie voort uit een aanpassing van het Fespercentage van de gasbaten (niet-belasting ontvangsten). Als gevolg van de herstructurering van het Gasgebouw is een nieuw voedingspercentage voor het Fes berekend. De wijziging van het percentage is nodig om neutraliteit voor de Fesvoeding te verkrijgen. Het percentage is gewijzigd van 41,5 naar 42,4 van de niet-belastingontvangsten. In deze wijziging is tevens rekening gehouden met de verschuiving binnen de totale ontvangsten uit aardgas als gevolg van de wijziging van het Vpb-percentage van 34,5 naar 30 (Miljoenennota 2005) en de uitzondering van ontvangsten als gevolg van de aankoop certificaten EBN van DSM (zie voorstel van wet, Memorie van toelichting en artikel 01.09 Investeringsimpuls 2001).

Artikel 03.02 Rentebesparingen uit incidentele baten

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

 20052006200720082009
Stand vastgestelde begroting 2005500 407529 669553 698573 547596 689
Mutatie 1e suppletore begroting 20059 6859 6859 6859 6859 685
Stand na 1e suppletore begroting 2005510 092539 354563 383583 232606 374

Toelichting mutatie eerste suppletore begroting

De mutatie wordt veroorzaakt door de veilingopbrengsten van de etherfrequenties Wireless Local Loop (WLL) en Zero Base. Deze opbrengsten worden (na aftrek van verkoopkosten) in de vorm van een annuïteit, waarvan de looptijd overeenkomt met de vergunningduur, ten gunste van het Fes gebracht. Voorts wordt deze mutatie veroorzaakt door de structurele doorwerking van de rentevrijval, voortkomend uit het in 2004 in mindering brengen op de staatsschuld van de verkoopopbrengst van NIB en TPG.

nr. 2MEMORIE VAN TOELICHTING

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Wetsartikel 1

De begrotingsstaten die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2005 wijzigingen aan te brengen in de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking.

De in die begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de begrotingstoelichting).

De Staatssecretaris van Economische Zaken,

C. E. G. van Gennip

De Minister van Economische Zaken,

L. J. Brinkhorst

De Minister van Financiën,

G. Zalm

B. ALGEMENE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSSTAAT

In aansluiting op de eerste suppletore begroting 2005 (de wet van 16 september 2005, Stb. 2005, 521) wordt door middel van het onderhavige wetsvoorstel voorgesteld de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking (Fes) voor het jaar 2005 voor de uitgaven en de ontvangsten met € 95,2 mln respectievelijk € 263,9 mln te verhogen.

Deze mutaties zijn deels verwerkt in de Miljoenennota 2006 (Kamerstukken II 2005/2006, 30 300, nr. 2) en betreffen verder de nadere wijzigingen, die in de Najaarsnota 2005 zijn verwerkt.

Samenvattend ontstaat het volgende beeld voor deuitgavenbegroting (bedragen in € mln): De bedragen in de eerste kolom zijn inclusief de mutaties in de saldoartikelen. De bedragen in de tweede kolom zijn de mutaties exclusief de saldoartikelen.

Aansluiting met de tweede suppletore begrotingincl. saldoexcl. saldo
1. Mutatie verwerkt in de Miljoenennota 2006254,4(95,5)
2. Nadere wijzigingen Najaarsnota 20059,5(– 0,3)
Mutatie onderhavig wetsvoorstel263,9(95,2)

Samenvatting uitgavenmutaties in de begrotingen

– Vastgestelde begroting 20053 332,6(1 900,0)
– Eerste suppletore begroting 2005704,3(117,6)
– Tweede suppletore begroting 2005 (onderhavig wetsvoorstel)263,9(95,2)
– Correctie afrondingsverschil 0,1
Totaal geraamd4 300,8(2 112,7)

Samenvattend ontstaat het volgende beeld voor deontvangstenbegroting (bedragen in € mln):

Aansluiting met de tweede suppletore begrotingincl.saldoexcl.saldo
1. Mutatie verwerkt in de Miljoenennota 2006254,4(254,4)
2. Nadere wijzigingen Najaarsnota 20059,5(9,5)
Mutatie onderhavig wetsvoorstel263,9(263,9)

Samenvatting ontvangstenmutaties in de begrotingen

– Vastgestelde begroting 20053 332,6(2 258,4)
– Eerste suppletore begroting 2005704,3(477,7)
– Tweede suppletore begroting 2005 (onderhavig wetsvoorstel)263,9(263,9)
Totaal geraamd4 300,8(3 000,0)

TOELICHTING PER BEGROTINGSARTIKEL

01 UITGAVEN

Artikel 01.04 Overige bijdragen vanuit het fonds

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

 Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 2005291 337
Mutatie 1e suppletore begroting 200511 423
Mutatie 2e suppletore begroting 2005– 13 120
Specificatie mutatie 2e suppletore: 
Reeds verwerkt bij Miljoenennota 2006: Verdeling prijsbijstelling HSL– 13 120
Stand na 2e suppletore begroting 2005289 640

Toelichting mutatie

Deze technische mutatie betreft de verdeling van de nog resterende reservering van prijsbijstelling BR/HSL in 2005 over de jaren 2005 en 2006.

Artikel 01.05 Investeringsimpuls 2004

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

 Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 200590 900
Mutatie 1e suppletore begroting 200528 944
Mutatie 2e suppletore begroting 200517 037
Specificatie mutatie 2esuppletore: 
1. Reeds verwerkt bij Miljoenennota 2006: Kennis Bsik LNV– 2 410
2. Kennis Bsik VWS2 440
3. Kennis Bsik VROM, diverse mutaties17 007
Stand na 2e suppletore begroting 2005136 881

Toelichting mutatie

1. De reeds bij Miljoenennota verwerkte mutatie is het gevolg van gewijzigde inzichten in het verloop van het project Kennis Bsik LNV, waardoor de middelen anders over de jaren verdeeld moeten worden.

2. Deze mutatie bij de Najaarsnota betreft de overboeking van een bedrag van € 2,44 mln van artikel 01.07/Projecten in voorbereiding naar artikel 01.05/Investeringsimpuls 2004 voor diverse ICES/KIS-3 projecten van VWS.

3. Deze Najaarsnotamutatie wordt veroorzaakt door de verwerking van de reeds in 2003 toegezegde bijdrage aan VROM in het kader van het ICES/KIS-3 en betreft de volgende kennisprojecten Bsik: Bijdrage aan kennisnetwerk, Habiforum, Klimaat voor Ruimte en GEO informatie. In 2005 wordt naar verwachting € 17 mln meer gerealiseerd dan geraamd voor deze projecten. De benodigde middelen worden overgeboekt vanuit artikel 01.07/Projecten in voorbereiding.

Artikel 01.07 Projecten in voorbereiding

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

 Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 2005148 225
Mutatie 1e suppletore begroting 200595 401
Mutatie 2e suppletore begroting 2005– 66 740
Specificatie mutatie 2e suppletore: 
1. Reeds verwerkt bij Miljoenennota 200610 000
2. Nieuwe Sleutelprojecten (Den Haag)– 17 000
3. Kennis Bsik VROM, diverse mutaties– 17 007
4. Kennis Bsik VROM, kasversnelling3 207
5. BIRK/Saneringsconcept, diverse mutaties– 42 750
6. Kennis Bsik, VWS– 2 440
7. Topinstituut Farma, VWS– 750
Stand na 2e suppletore begroting 2005176 886

Toelichting mutatie

1. De reeds bij de Miljoenennota verwerkte mutatie betreft de reservering in 2005 voor het project Topinstituut Farma (Investeringsimpuls 2005).

2. Deze mutatie betreft de overboeking van een bedrag van € 17 mln (reeds toegezegd aan VROM in 2003) voor de Nieuwe Sleutelprojecten/Den Haag naar artikel 01.08/Investeringsimpuls 1998.

3. Betreft de verwerking van de reeds in 2003 toegezegde bijdrage aan VROM in het kader van ICES/KIS-3. Zie ook de toelichting bij artikel 01.05/Investeringsimpuls 2004.

4. De mutatie wordt veroorzaakt door de verschuiving van middelen van 2006 naar 2005 ten behoeve van de bovengenoemde overheveling van € 17 mln naar artikel 01.05/Investeringsimpuls 2004.

5. Deze mutatie betreft de overheveling naar artikel 01.09/Investeringsimpuls 2001 voor de volgende BIRK projecten: Hart voor Dieren (€ 3,2 mln), Arnhem Rijnboog (€ 11,6 mln), Enschede Muziekkwartier (€ 11,2 mln), Hasselt (€ 0,4 mln), Spoorwegemplacement Venlo (€ 4,0 mln), Zaanstad Inverdan (€ 11,2 mln) en Vlietproject Hoekse Waard (€ 1,2 mln).

6. Betreft de overheveling naar artikel 01.05/Investeringsimpuls 2004 van een bedrag van € 2,44 mln voor diverse ICES/KIS-3 projecten van VWS.

7. Deze mutatie bij de Najaarsnota betreft een overboeking naar artikel 01.10/Investeringsimpuls 2005 ten behoeve van het Topinstituut Farma.

Artikel 01.08 Investeringsimpuls 1998

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)

 Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 2005155 263
Mutatie 1e suppletore begroting 200514 423
Mutatie 2e suppletore begroting 200516 998
Specificatie mutatie 2esuppletore: 
1. Reeds verwerkt bij Miljoenennota 2006– 2
2. Nieuwe Sleutelprojecten (Den Haag)17 000
Stand na 2e suppletore begroting 2005186 684

Toelichting mutatie

2. Betreft de overboeking van Nieuwe Sleutelprojecten/Den Haag vanuit artikel 01.07/Projecten in voorbereiding.

Artikel 01.09 Investeringsimpuls 2001

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)

 Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 2005948 112
Mutatie 1e suppletore begroting 2005– 42 319
Mutatie 2e suppletore begroting 200542 750
Specificatie mutatie 2esuppletore: 
1. BIRK/Saneringsconcept, diverse mutaties42 750
Stand na 2e suppletore begroting 2005948 543

Toelichting mutatie

1. Deze mutatie bij de Najaarsnota betreft de overheveling vanuit artikel 01.07/Projecten in voorbereiding van diverse BIRK projecten (zie ook de toelichting bij artikel 01.07).

Artikel 01.10 Investeringsimpuls 2005

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)

 Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 2005
Mutatie 1e suppletore begroting 2005
Mutatie 2e suppletore begroting 200598 250
Specificatie mutatie 2esuppletore: 
1. Reeds verwerkt bij Miljoenennota 2006101 000
2. Nota van Wijziging (motie Van Aartsen C. S.)– 2 500
3. Sleutelgebieden, Smart mix, EZ– 1 000
4. Topinstituut Farma, VWS750
Stand na 2e suppletore begroting 200598 250

Toelichting mutatie

1. De Miljoenennotamutatie betreft de ramingen voor projecten uit de Investeringsimpuls 2005.

2. Betreft de financiële verwerking van de aangenomen motie Van Aartsen C.S. met betrekking tot het beschikbaar stellen van middelen voor de Amsterdamse vestiging van de Hermitage in 2006. Deze middelen (€ 2,5 mln) worden doorgeschoven naar 2006.

3. Deze mutatie is het gevolg van het doorschuiven van middelen naar latere jaren voor de Sleutelgebieden projecten EZ;

4. Deze mutatie bij de Najaarsnota betreft een overboeking van artikel 01.07/Investeringsimpuls 2005 ten behoeve van VWS, Topinstituut Farma.

02 Saldi

Artikel 02.01 Voordelig eindsaldo

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)

 Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 20051 432 658
Mutatie 1e suppletore begroting 2005586 713
Mutatie 2e suppletore begroting 2005168 709
Specificatie mutatie 2e suppletore: 
1. Reeds verwerkt bij Miljoenennota 2006158 932
2. Nieuwe mutatie9 777
Stand na 2e suppletore begroting 20052 188 080

Toelichting mutatie

De nieuwe mutatie is het gevolg van de mutaties in de bijdragen aan de begrotingshoofdstukken en bij de ontvangsten. Lagere uitgaven en hogere ontvangsten in enig jaar leiden tot een hoger voordelig eindsaldo in dat jaar (en vice versa). De nieuwe mutatie is als volgt opgebouwd:

(in € 1000)Miljoenennota 2006Nieuwe mutatieTotaal
U01.0413 120 13 120
U01.052 410– 19 447– 17 037
U01.07– 10 00076 74066 740
U01.082– 17 000– 16 998
U01.09 – 42 750– 42 750
U01.10– 101 0002 750– 98 250
O03.01254 400 254 400
O03.02 9 4849 484
Totaal158 9329 777168 709

03 ONTVANGSTEN

Artikel 03.01 Overige ontvangsten uit aardgas

Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)

 Ontvangsten
Stand vastgestelde begroting 20051 758 000
Mutatie 1e suppletore begroting 2005468 000
Mutatie 2e suppletore begroting 2005254 400
Specificatie mutatie 2e suppletore: 
Reeds verwerkt bij Miljoenennota 2006254 400
Stand na 2e suppletore begroting 20052 480 400

Toelichting mutatie

De mutatie in de aardgasbaten is reeds verwerkt bij de Miljoenennota en wordt voornamelijk veroorzaakt door gewijzigde ramingen van de euro/dollar-koers, de olieprijs in dollars en de omvang van de afzet.

Artikel 03.02 Rentebesparingen uit incidentele baten

Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)

 Ontvangsten
Stand vastgestelde begroting 2005500 407
Mutatie 1e suppletore begroting 20059 685
Mutatie 2e suppletore begroting 20059 484
Specificatie mutatie 2e suppletore: 
1. Vervreemdingen10 058
2. Veilingen zero-base– 574
Stand na 2e suppletore begroting 2005519 576

Toelichting mutatie

1. De mutatie wordt veroorzaakt door vervreemding van een belang in een aantal staatsdeelnemingen (KPN, Pink en TPG).

2. Onderdeel van de opbrengsten van de zero-base radioveilingen in 2003 was het zogenaamde Financieel Instrument, welke, samen met de opbrengsten van de kavels via een annuïteit aan het Fes is toegevoegd. Als gevolg van een rechterlijke uitspraak moet aan een vijftal radiostations het via het Financieel Instrument ontvangen bedrag worden terugbetaald, inclusief wettelijke rente. Deze terugbetaling veroorzaakt een negatieve annuïteit en dus een verlaging van de Fes-voeding. EZ gaat in beroep tegen de rechterlijke uitspraak.

nr. 2MEMORIE VAN TOELICHTING

INHOUDSOPGAVEblz.
   
A.Artikelsgewijze toelichting bij het wetsvoorstel2
 Wetsartikel 12
   
B.Algemene toelichting bij de begroting3
 1. Inleiding3
 2. Uitgaven3
 3. Ontvangsten7
 4. Totaaloverzicht van het Fonds8
   
C.Toelichting per begrotingsartikel10
 1. Uitgaven10
 2. Ontvangsten19

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Wetsartikel 1

De begrotingsstaten die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 2005 vast te stellen.

Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de Rijksbegroting voor het jaar 2005. Een toelichting bij de Rijksbegroting als geheel is opgenomen in de Miljoenennota 2005.

Met de vaststelling van dit wetsartikel wordt de in de begrotingsstaat opgenomen begroting van de uitgaven en de ontvangsten voor het jaar 2005 vastgesteld. De in die begroting opgenomen begrotingsartikelen worden door middel van een algemene toelichting en een toelichting per begrotingsartikel toegelicht in de onderdelen B en C van deze memorie van toelichting.

De Staatssecretaris van Economische Zaken,

C. E. G. van Gennip

De Minister van Economische Zaken,

L. J. Brinkhorst

De Minister van Financiën,

G. Zalm

B. ALGEMENE TOELICHTING BIJ DE BEGROTING

1. Inleiding

Bij wet van 21 december 1995 is het Fonds economische structuurversterking (Fes) ingesteld (Wet Fonds economische structuurversterking, Stb. 1996, 51 en 52). In 2004 is de Fes-wet het laatst gewijzigd (Stb. 2004, 316). Het fonds is een begrotingsfonds conform de Comptabiliteitswet 2001 en heeft als doel het financieren van investeringsprojecten van nationaal belang waarmee beoogd wordt de economische structuur te versterken. Hiertoe worden vanuit het fonds bijdragen toegekend aan andere begrotingshoofdstukken ter financiering van dergelijke projecten. Het Fes is dus een verdeelfonds, de feitelijke projectuitgaven worden onderbouwd, geraamd en verantwoord op de andere begrotingshoofdstukken.

2. Uitgaven

In deze paragraaf wordt op hoofdlijnen een totaaloverzicht gegeven van alle Fes-uitgaven die reeds zijn of nog zullen worden gedaan.

2.1. Investeringsimpuls 1994

Bij Voorjaarsnota 1993 is besloten tot een Investeringsimpuls van in totaal € 2 269 mln in de periode 1994–1998 voor de versterking van de economische structuur. De impuls heeft betrekking op projecten in de sfeer van verkeer en vervoer (€ 1 929 mln), bodemsanering (€ 227 mln) en kennisinfrastructuur (€ 113 mln). Voor de projecten op het terrein van verkeer en vervoer is destijds binnen het fonds € 681 mln gereserveerd voor de financiële doorloop na 1998. Eveneens is € 150 mln beschikbaar voor het tekort in de Europese bijdrage aan verkeer en vervoer projecten. Hiermee bedraagt de totale Fes-bijdrage in de Investeringsimpuls 1994 per saldo € 3,10 mrd (€ 3,21 mrd inclusief prijsbijstelling), waarvan tot en met 2003 € 2,95 mrd uit het fonds is uitgekeerd.

2.2. Betuweroute en Hogesnelheidslijn

De feitelijke projectuitgaven voor de Betuweroute en de Hogesnelheidslijn-Zuid (HSL-Zuid) worden geraamd op de begroting van het Infrastructuurfonds.

Voor deze projecten is in het fonds € 4 525 mln geraamd, inclusief een maximum van € 545 mln reeds uitgekeerde en nog uit te keren prijsbijstelling. Aan voorfinanciering voor deze projecten is in het fonds € 1 784 mln geraamd, inclusief € 168 mln aan uitgekeerde en nog uit te keren prijsbijstelling. Dit brengt de binnen het Fes geraamde middelen voor de Betuweroute en de Hogesnelheidslijn in totaal op € 6 309 mln. Tot en met 2003 heeft het Fes hiervan € 4 014 mln uitgekeerd.

2.3. SWAB, Extra impuls en Hubertustunnel

Het totaal binnen het Fes geraamde bedrag van € 549 mln (inclusief prijsbijstelling) voor Samen Werken aan Bereikbaarheid (SWAB) is ultimo 2000 helemaal besteed, waarmee dit project binnen het Fes is afgesloten.

Via de Impuls voor de ruimtelijk-economische structuur (Kamerstukken II 1997/98, 25 017 nr. 6) heeft het kabinet in 1998 aan een aantal verkeer- en vervoerprojecten middelen toegekend uit het Fes. Van de in totaal beschikbare € 895 mln (inclusief prijsbijstelling), is tot en met 2003 € 287,4 mln uit het fonds uitgekeerd.

Bij Voorjaarsnota 2000 is een bijdrage aan het Infrastructuurfonds van € 28,4 mln (inclusief prijsbijstelling 2001) opgenomen ten behoeve van de Hubertustunnel. Voorwaarde voor deze toezegging was dat volgens de Industriële Tunnelbouw-Methode (ITM) zou worden geboord. In 2003 is echter besloten om voor de ondertunneling van het Hubertusduin géén gebruik te maken van de ITM. Alleen de gemaakte kosten voor de ITM komen in aanmerking voor vergoeding uit de in het Fes gereserveerde middelen. De toezegging is daarom € 17,1 mln lager vastgesteld. In het geval zich bij de Hubertustunnel aanknopingspunten voor bouwtechnische en/of boortechnische innovaties voordoen, kan V&W een hernieuwd verzoek indienen bij de Fesbeheerders om toekenning van het resterende deel (€ 17,1 mln).

2.4. Investeringsimpuls 1998

Het Regeerakkoord 1998 bevatte een investeringspakket dat, voor zover het Fes-waardige projecten betreft, via het fonds wordt gefinancierd. Het gaat hierbij in de periode 1999 tot en met 2010 om een totaalbedrag van € 7 702 mln inclusief prijsbijstelling. Hiervan is tot en met 2003 € 2 722 mln door het fonds uitgekeerd.

2.5. Investeringsimpuls 2001

Het kabinet heeft bij de begrotingsvoorbereiding 2001 besloten tot een investeringspakket van in totaal € 5 736 mln (inclusief prijsbijstelling) voor de clusters Bereikbaarheid, Natuur, Milieu en vitaliteit steden en Kennis voor de periode 2001 tot en met 2010. Hiervan is tot en met 2003 € 1 669 mln door het fonds uitgekeerd.

2.6. Bruggetje RA 1998

In de jaren 2000 tot en met 2010 worden reeds bestaande investeringsprojecten uit het Fes gefinancierd. Het gaat hierbij op dit moment om een bedrag van in totaal € 2 768 mln. Het betreft Fes-waardige projecten die voorheen ten laste van de reguliere Rijksbegroting werden geraamd. De hierdoor ontstane ruimte op de Rijksbegroting wordt aangewend voor andere uitgaven.

2.7. Kenniswijk

Bij begrotingsvoorbereiding 2002 heeft het kabinet besloten voor het project «Kenniswijk» in de regio Eindhoven een Fes-bijdrage van € 45,7 mln ter beschikking te stellen. Voorwaarde is dat private partijen minimaal 50% bijdragen in de kosten. Hiervan is tot en met 2003 € 6,1 mln door het fonds uitgekeerd.

2.8. Meerjarige doorwerking Strategisch Akkoord 2002

In het Strategisch Akkoord 2002 zijn extra middelen voor mobiliteit en bereikbaarheid uitgetrokken. Het grootste deel van deze middelen (60%, zijnde € 1 476 mln tot en met 2010) is in het Fes gereserveerd. De middelen zijn toegezegd aan het Ministerie van V&W voor het uitvoeren van het Fileplan ZSM (Zichtbaar, Slim en Meetbaar). Dit project is ingesteld voor de versnelde aanpak van een aantal knelpunten op de weg en voor het beter en slimmer gebruik van de bestaande infrastructuur. Zie tevens artikel 01.01/Bijdragen aan de begroting van het Infrastructuurfonds in het kader van verkeer & vervoer.

2.9. Investeringsimpuls 2004

Bij Voorjaarsnota 2004 is aan 34 ICES/KIS-3 programma's € 730 mln subsidie toegekend. Het betreft het Besluit subsidies investeringen kennisinfrastructuur (Bsik). Ook heeft het kabinet besloten om € 70 mln toe te kennen om voor het kennisthema duurzame systeeminnovaties 3 programma's uit te voeren. Deze programma's dienen de wetenschappelijke fundering van dit kennisthema te versterken. Het versterken van de wetenschappelijke fundering zal in wisselwerking met de toepassingsgebieden mobiliteit en landbouw moeten geschieden. De bijdrage is verdeeld over de departementen VROM (€ 10 mln), V&W (€ 30 mln) en LNV (€ 30 mln). Binnen het Fes is in totaal € 800 mln geraamd voor de ICES/KIS-3-projecten.

2.10. Waddenfonds in oprichting

Naar aanleiding van het kabinetsstandpunt over het rapport van de Commissie Meijer omtrent de Waddenzee, is in het Fes op artikel 01.07/ Projecten in voorbereiding een reservering opgenomen van in totaal € 500 mln voor voeding van het nog op te richten Waddenfonds.

2.11. Toezeggingen

De fondsbeheerders kunnen ten laste van het fonds toezeggingen doen voor bijdragen aan begrotingshoofdstukken. In deze toezeggingsbrieven is aangegeven onder welke voorwaarden de bijdrage beschikbaar wordt gesteld en hoe de verantwoording dient te geschieden. Tot nu toe zijn op deze wijze voor een totaalbedrag van ongeveer € 15,7 mrd de volgende toezeggingen geformaliseerd:

Specificatie van toezeggingsbrieven
Aand.d.Voor project(en)Bedrag (€) mln
EZ16.08.94HPCN en NOBIS27,2
VenW16.08.94Verkeer en vervoer, Bodemsanering, LWI, Transportechnologie en Ondergronds bouwen2 071,5
VROM16.08.94Bodemsanering136,1
OCW16.08.94Mainport Rotterdam en MIBITON20,4
LNV16.08.94Agro ketenmanagement13,6
VenW16.02.96Betuweroute (BR)43,6
EZ15.08.96MARIN45,4
VenW20.12.96Betuweroute en Hogesnelheidslijn1 832,8
VenW22.01.98Hogesnelheidslijn (HSL)7,7
VenW12.01.99Samen Werken Aan Bereikbaarheid (SWAB)592,2
VenW12.01.99Betuweroute (BR)315,4
VenW12.01.99Impuls ruimtelijk economische structuur846,8
VenW12.01.99Doorloop na 1998 van verkeer en vervoer projecten uit Investeringsimpuls 1994830,4
VenW12.01.99Hogesnelheidslijn (HSL)23,6
VROM12.01.99Impuls ruimtelijk economische structuur, ontsluiting vinex-locatie Deventer – Colmschate Noord.11,3
VROM15.10.99Stichting kennisontwikkeling en kennistransfer Bodem (SKB)15,9
VenW15.10.99Ondergronds Logistiek Systeem (OLS)4,1
EZ15.10.99Gigaport64,4
VenW15.10.99Connekt, Kenniscentrum Verkeer en Vervoer15,9
VenW15.10.99Expertisenetwerk Meervoudig Ruimtegebruik (EMR)15,9
OCW15.10.99Wetenschap en Technologie Centrum Watergraafsmeer13,6
OCW15.10.99Biomade6,8
OCW15.10.99Kaderregeling Technocentra18,2
LNV15.10.99Ketennetwerken, Clusters en ICT (KLICT)13,2
OCW15.10.99Delfts Cluster19,1
VenW21.12.99Samen Werken Aan Bereikbaarheid (SWAB)– 45,4
VenW21.12.99Bereikbaarheidsimpuls 1998148,8
EZ21.12.99Economie Ecologie en Technologie (EET)18,2
EZ21.12.99Regeling Kennis Experimentele Faciliteiten11,3
VROM21.12.99Programma Milieutechnologie (ProMT)9,1
VROM21.12.99Nationaal Initiatief voor Duurzame Ontwikkeling (NIDO)12,7
VenW18.12.00Bereikbaarheid voorfinanciering505,6
OCW18.12.00ICT en Onderwijs467,4
OCW18.12.00Kennis, onderzoek en innovatie113,4
VenW19.12.00Hogesnelheidslijn (HSL)172,4
VenW19.12.00Fes-brug158,8
VenW21.02.01Prijscompensatie Samen Werken Aan Bereikbaarheid (SWAB)2,5
VenW21.02.01Hubertustunnel (inclusief prijscompensatie)27,4
VenW20.12.01Prijscompensatie Investeringsimpuls 19948,1
VenW20.12.01Prijscompensatie Impuls ruimtelijk economische structuur26,5
VenW20.12.01Prijscompensatie Hubertustunnel1,0
VenW20.12.01Prijscompensatie Bodemsanering1,2
VenW2.11.01Kenniswijk Eindhoven45,4
VenW2.11.01Hogesnelheidslijn (HSL)375,7
VenW2.11.01Voorfinanciering Samen Werken Aan Bereikbaarheid (SWAB)506,9
VenW2.11.01Bereikbaarheidsoffensief Randstad (BOR)259,3
VenW2.11.01Fes-brug237,0
OCW2.11.01Prijscompensatie ICT en Onderwijs (impuls 2001)21,0
OCW2.11.01Prijscompensatie kennis, onderzoek en innovatie5,1
EZ2.11.01Herstructurering bedrijventerreinen47,4
EZ2.11.01Kennis, onderzoek en innovatie237,1
VROM17.01.02Budget Investeringen Ruimtelijke Kwaliteit (BIRK)14,4
VenW2.05.02Voorfinanciering Geografische Informatie Systemen (GIS)169,0
VROM30.01.03Prijscompensatie tranche 2002 BIRK4,1
EZ30.01.03Prijscompensatie tranche 2002 Kenniswijk0,3
EZ30.01.03Prijscompensatie tranche 2002 Milieu en stedelijke ontwikkeling (Bedrijventerreinen)0,3
EZ30.01.03Prijscompensatie tranche 2002 Kennis, onderzoek en innovatie1,6
OCW30.01.03Prijscompensatie tranche 2002 Kennis (ICT en Onderwijs)3,2
OCW30.01.03Prijscompensatie tranche 2002 Kennis, onderzoek en innovatie0,8
VenW30.01.03Prijscompensatie tranche 2002 voor verschillende projecten176,2
VROM3.03.03Programma Milieutechnologie (ProMT) 20033,7
OCW14.07.03Technocentra27,2
VROM11.12.03VROM-ombuiging via de gereserveerde BIRK-middelen– 35,6
EZ11.12.03ICES/KIS-3-projecten308,9
OCW11.12.03ICES/KIS-3-projecten248,9
VWS11.12.03ICES/KIS-3-projecten44,8
VROM11.12.03ICES/KIS-3-projecten90,0
VenW11.12.03ICES/KIS-3-projecten37,4
VROM16.12.03Programma Milieutechnologie (ProMT)13,6
VROM16.12.03Nieuwe Sleutelprojecten (NSP)339,9
VenW16.12.03Enveloppe Mobiliteit (Strategisch Akkoord 2002)1 476,0
VenW16.12.03HSL-zuid bevestiging 2003430,9
VenW16.12.03Verkeer&Vervoer, Impuls 1998 bevestiging 2003604,5
VenW16.12.03Bereikbaarheidsoffensief Randstad (BOR) bevestiging 2003753,0
VenW16.12.03Fes-bruggetje bevestiging 2003283,3
VenW16.12.03Betuweroute bevestiging 2003286,9
VROM9.1.04BIRK-project Hasco0,6
VROM9.1.04BIRK-project Bommelerwaard1,0
VROM9.1.04BIRK-project Renkumse Beek14,4
LNV18.3.04ICES/KIS-3-projecten Transitie duurzame landbouw30,0
VenW18.3.04ICES/KIS3-projecten Transitie duurzame mobiliteit30,0
VROM18.3.04ICES/KIS-3-projecten Systeeminnovaties10,0
EZ3.6.04SPS-Regeling45,4
Totaal 15 693,7 mln

1 prijscompensatie voor de volgende projecten: V&V Impuls, Overig V&V IF, Hubertustunnel, Bodem V&V/VINEX, Betuweroute/HSL op post Prijsbijstellingen BR/HSL. Bereikbaarheid/voorfin. op posten Prijsbijstellingen voorfin., Bereikbaarheid & stedelijke ontwikkeling, Fes-bruggetje.

3. Ontvangsten

De voeding van het fonds bestond tot en met 1998 uit bepaalde aardgasbaten, de common area baten, andere voor het fonds te bestemmen ontvangsten uit de winning van aardgas, opbrengsten uit het vervreemden van bepaalde vermogensbestanddelen van het Rijk en overige ontvangsten.

Met ingang van 1999 is de voeding van het fonds gewijzigd. Op hoofdlijnen wordt uitgegaan van een voeding uit 41,5% van de aardgasbaten (niet-belasting middelen) en de opbrengsten uit hoofde van de structureel bespaarde rentelasten die het gevolg zijn van het in mindering brengen op de staatsschuld van common area baten, vervreemdingen van staatsdeelnemingen en veilingen van rechten. Op de structureel bespaarde rentelasten bij vervreemdingen van staatsdeelnemingen wordt de daarmee samenhangende structurele derving van dividendontvangsten in mindering gebracht.

Met ingang van 2001 wordt het Fes niet meer gevoed uit de rentevrijval van de opbrengst van geveilde rechten (zoals radio-, ether- en televisiefrequenties), maar uit een annuïteit op basis van deze opbrengsten.

De EZ-ontvangsten van Energie Beheer Nederland (EBN) B.V., meerjarige stand Miljoenennota 2002, die voor 2002 werden afgedragen aan DSM in verband met de door DSM gehouden certificaten EBN B.V., worden met ingang van 2002 niet gerekend tot de aardgasbaten waarvan 41,5% als voeding van het Fes dient. Vóór 2002 stonden tegenover de winstuitkering van EBN B.V. aan de Staat, de afdrachten van de Staat aan certificaathouder DSM. Eind 2001 heeft de Staat voor € 1,24 mrd de certificaten EBN B.V. van DSM overgenomen. Door de aankoop van de certificaten hoeven dividenden betreffende de boekjaren 2002 en verder niet meer te worden overgedragen.

De hierdoor gecreëerde ruimte op de Rijksbegroting dient ter compensatie van de gestegen rentelasten op de nationale schuld als gevolg van de aankoop van de certificaten EBN B.V. Per saldo is deze aankoop derhalve budgettair neutraal voor de Rijksbegroting.

Tot en met 1998 is uit gasbaten € 1 427,7 mln ontvangen. Uit de opbrengsten van verkoop van staatsdeelnemingen en de veiling van UMTS-frequenties is in die periode € 5 004,2 mln ontvangen. In totaal is tot en met 1998 € 6 431,9 mln ontvangen.

In totaal bedroegen de ontvangsten uit gasbaten in de periode 1999 tot en met 2003 € 8 263,4 mln. De voeding uit rentebaten bedroeg in die periode € 6 303,4 mln.

In de volgende tabel worden de gehanteerde olieprijzen en dollarkoersen gepresenteerd.

 2004200520062007200820092010
Olieprijs $/vat36,035,026,026,026,026,026,0
Koers € (in $)1,211,201,201,201,201,201,20

In de jaren 1999 tot en met 2003 is ruim € 1 299 mln aan rentebesparingen uit incidentele baten gerealiseerd (artikel 03.02).

Voor de meerjarige raming van ontvangsten uit hoofde van aardgasbaten en rentebesparingen zijn technische aannames gehanteerd. Uitgegaan is van behoedzame veronderstellingen ten aanzien van zowel olieprijs en dollarkoers als verkoop staatsdeelnemingen, veilingen en rente (rekening houdend met eventuele dividendderving).

4. Totaaloverzicht van het fonds

(x € 1,0 mln)t/m 20032004200520062007200820092010Totaal
Investeringsimpuls2 8261803 006
Overig V&V7213152532782512132132122 456
Kennisinfrastructuur164131413204
BR en HSL4 014139298874 538
SWAB549549
Impuls 1998/voorfinanc. BR HSL2 7222181785291 1431 0221 1151 1158 042
Impuls 20011 6698798546044713923854735 727
Bruggetje RA 19989271881932483233472882562 770
Waddenfonds i.o.20202020420500
Impuls 2004 (Bsik)9611012512510119152800
Totale uitgaven13 5922 0281 9001 9042 3332 0952 2122 52828 592
Waarvan naar het Infrastructuurfonds 1 6131 4861 5411 9881 7741 8031 875 
ONTVANGSTEN:         
Overig aardgas6 9121 6541 7581 5501 4051 4671 5711 59217 909
Incidentele baten1 2994735005305545745976395 166
Staatsdeelnemingen3 267       3 267
Overig vermogen600       600
Common area1 137       1 137
Extra export gas1 352       1 352
Totale ontvangsten14 5672 1272 2582 0801 9592 0412 1682 23129 431
Jaarsaldo 99358176– 374– 54– 44– 297 
Cumulatief saldo9751 0741 4321 6081 2341 1801 136839 

Het jaarsaldo is het batig (nadelig) saldo van uitgaven en ontvangsten over het betreffende begrotingsjaar. Het cumulatief saldo is het batig (nadelig) saldo tot en met het betreffende begrotingsjaar. Dit laatste saldo is als batig (nadelig) saldo opgenomen in de saldi artikelen van de Fesbegroting.

Uit de meerjarige doorkijk in bovenstaande tabel blijkt dat het fonds bij deze ramingsveronderstellingen in 2010 een cumulatief saldo heeft van € 839 mln.

De totale geraamde fondsuitgaven in enig jaar mogen niet hoger zijn dan de totale voor dat jaar geraamde ontvangsten, minus 10% van de voor dat jaar geraamde ontvangsten uit de aardgasbaten (de zogenaamde buffer), plus het eindsaldo van het jaar ervoor. In onderstaande tabel worden de in deze ontwerpbegroting opgenomen uitgaven geconfronteerd met het kasplafond.

(x € mln)200420052006200720082009
Geraamde uitgaven2 0281 9001 9042 3332 0952 212
Kasplafond2 9373 1573 3573 4273 1283 190

Investeringsprojecten die worden gefinancierd vanuit het Fonds economische structuurversterking (Fes), hebben tot doel de economische structuur van Nederland te versterken. De nadruk ligt daarbij op ruimtelijk-economische investeringen. Deze investeringsprojecten vormen een onderdeel van samenhangende investeringspakketten ten behoeve van de beleidsopgaven, zoals die bijvoorbeeld zijn geformuleerd in de impulsbrief uit 1998. De investeringspakketten bestaan naast de uit het Fes gefinancierde investeringen ook uit investeringsprojecten die uit de algemene middelen worden gefinancierd. In onderstaande tabel zijn alle Fes-bijdragen aan door departementen uitgevoerde investeringsprojecten gerangschikt naar de thema's Bereikbaarheid, Vitaliteit steden (inclusief bedrijventerreinen), Milieu en Kennis. Een overzicht van de voortgang van de verschillende investeringsprojecten (inclusief de niet uit het Fes gefinancierde projecten) is opgenomen in de jaarlijkse monitoringsrapportages over de investeringsimpulsen.

(in € mln)t/m 20032004200520062007200820092010Totaal
Bereikbaarheid12 6601 6361 5031 5381 9851 7711 7991 87524 767
Waddenfonds   20202020420500
Vitaliteit steden181431349191919166725
Milieu27446372419191919457
Kennis6402032262312181942831482 143
Totaal13 5922 0281 9001 9042 3332 0952 2122 52828 592

C. TOELICHTING PER BEGROTINGSARTIKEL

1. UITGAVEN

01 Bijdragen van het fonds aan andere begrotingen

Artikel 01.01 Bijdragen aan de begroting van het Infrastructuurfonds in het kader van verkeer & vervoer

Opbouw uitgaven (in € 1 000)
 2003200420052006200720082009
Ontwerp-begr. 2004 477 831252 594277 491250 764214 000 
Mutatie  
Ontwerp-begr. 2005175 625477 831252 594277 491250 764214 000213 000

Op dit artikel worden de volgende bijdragen geraamd:

• Aan het Infrastructuurfonds wordt een bijdrage verstrekt ten behoeve van het onderdeel verkeer en vervoer uit de Investeringsimpuls 1994. In de uitgavenraming 2005 worden voor verkeer en vervoer middelen opgenomen ter dekking van lager uitvallende Europese bijdragen.

• Voor het Infrastructuurfonds is op dit artikel tevens een bijdrage voorzien ten behoeve van de Hubertustunnel.

• De reservering voor de gestegen kosten van de geluidsisolatie rond Schiphol (GIS) is op dit artikel opgenomen (totaal € 169 mln). Het betreft hier uitgaven in de jaren 2002 tot en met 2004. Terugbetaling van de voorfinanciering uit het infrastructuurfonds wordt gedekt door een verlenging van de bestaande heffingen in het kader van het Heffingenbesluit Geluidhinder Burgerluchtvaart (Stb. 82(284)) met ingang van 2008.

• Op dit artikel worden ook de middelen voor de uitvoering van het Fileplan ZSM (Zichtbaar, Slim en Meetbaar) van het Ministerie van Verkeer & Waterstaat geraamd. In dit plan zijn maatregelen opgenomen waardoor de fileproblematiek voor de gebruiker merkbaar en meetbaar moet verminderen en waardoor de betrouwbaarheid van het verkeerssysteem moet verbeteren.

Specificatie artikel 01.01
(x € 1 000)Departement200420052006200720082009
V&V Investeringsimpuls 1994IF162 976     
Overig V&V Impuls 1994IF150 62890 59431 4914 764  
Overig V&VVROM227     
Voorfinanciering GISIF80 000   – 32 000– 33 000
Fileplan ZSMIF84 000162 000246 000246 000246 000246 000
Totaal 477 831252 594277 491250 764214 000213 000

Artikel 01.02 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van bodemsanering

Opbouw uitgaven (in € 1 000)
 2003200420052006200720082009
Ontwerp-begr. 2004  
1e suppl. Begr. 2004 17 037 
Mutatie  
Ontwerp-begr. 200514 61117 037-

In het kader van het onderdeel bodemsanering is € 136,1 mln beschikbaar voor de ontwikkeling van VINEX-woningbouwprojecten. Hiervan is tot en met 2003 € 119,1 mln via de begroting van VROM aan de betrokken provincies en stadsgewesten beschikbaar gesteld. Voor een nadere toelichting op deze uitgaven wordt verwezen naar uitgavenartikel 07.18.05 van de begroting 2005 van VROM. De op dit artikel resterende middelen zijn geheel bestemd voor dit project Bodemsanering van VROM.

Artikel 01.03 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van kennisinfrastructuur

Opbouw uitgaven (in € 1 000)
 2003200420052006200720082009
Ontwerp-begr. 2004 11 14410 5449 144 
1e suppl. Begr. 2004 2 0003 0003 772 
Mutatie  
Ontwerp-begr. 20052 39713 14413 54412 916

Op dit artikel wordt de bijdrage geraamd aan het Ministerie van Economische Zaken voor het project «Kenniswijk» in de regio Eindhoven van € 45,7 mln. De Rijksbijdrage is gekoppeld aan de voorwaarde dat 50% van de totale kosten van Kenniswijk door private partijen wordt gedragen.

Artikel 01.04 Overige bijdragen vanuit het fonds

Opbouw uitgaven (in € 1 000)
 2003200420052006200720082009
Ontwerp-begr. 2004 139 264282 24787 108 
1e suppl. Begr. 2004 15 281 
Mutatie – 5 664– 6 191– 1 283 
Ontwerp-begr. 2005715 621133 600291 33785 825

Op dit artikel worden de bijdragen geraamd aan het Infrastructuurfonds voor de Betuweroute (BR) en de Hogesnelheidslijn (HSL). Op dit artikel wordt tevens een maximum van € 544,5 mln aan uitgekeerde en nog uit te keren prijsbijstelling verantwoord over de Fes-bijdragen aan deze twee projecten.

De uitgaven aan de BR en de HSL worden op het Infrastructuurfonds geraamd op de artikelen 03.02 en 03.03.

Specificatie artikel 01.04
(x € 1 000)Departement200420052006200720082009
BetuwerouteIF112 803– 4 806    
HSLIF9 374283 02385 825   
Prijsbijstelling BR/HSLIF11 42313 120    
Totaal 133 600291 33785 825
Specificatie mutatie
(x € 1 000)200420052006200720082009
Betuweroute– 1 845– 4 353    
HSL– 3 819– 1 838– 1 283   
Prijsbijstellingen BR/HSL      
Totaal– 5 664– 6 191– 1 283

Toelichting op de mutatie:

Deze technische mutaties betreffen de overboeking van de prijsbijstelling voor het deel private voorfinanciering van de Betuweroute en HSL naar artikel 01.08/Bereikbaarheid/Voorfinanciering. Met deze technische mutaties zijn de administraties van het Infrastructuurfonds en het Fes op elkaar aangesloten.

Artikel 01.05 Investeringsimpuls 2004

Opbouw uitgaven (in € 1 000)
 2003200420052006200720082009
Ontwerp-begr. 2004  
1e suppl. Begr. 2004 91 80070 84088 49088 39071 170 
Mutatie 60020 06012 71012 61010 130 
Ontwerp-begr. 200592 40090 900101 200101 00081 300153 700

Op dit artikel worden de bijdragen geraamd in het kader van de derde investeringimpuls in de kennisinfrastructuur (ICES/KIS-3). Het kabinet heeft besloten om aan 37 ICES/KIS-3 programma's een totaalbedrag van € 800 mln toe te kennen voor de periode 2004–2010.

Specificatie artikel 01.05
(x € 1 000)200420052006200720082009
Kennis V&W7 3006 9408 6908 6907 07013 310
Kennis IF2 2002 0602 6102 6102 0303 890
Kennis VWS6 300     
Kennis EZ33 60051 50051 80051 70041 60078 700
Kennis OCW27 80026 40033 00033 00026 60050 100
Kennsi VROM11 000     
Kennis LNV4 2004 0005 1005 0004 0007 700
Totaal92 40090 900101 200101 00081 300153 700
Specificatie mutatie
(x € 1 000)200420052006200720082009
Kennis Bsik, V&W/IF Leven met water/processysteeminnovatie2 2002 0602 6102 6102 0309 500
Kennis Bsik, IF/Transumo4 2004 0005 0005 0004 1007 700
Kennis Bsik, EZ– 10 00010 000    
Kennis Bsik, LNV4 2004 0005 1005 0004 0007 700
Totaal60020 06012 71012 61010 13024 900

Toelichting op de mutatie:

De mutaties zijn het gevolg van de toezeggingen aan het Infrastructuurfonds en de departementen VROM, V&W en LNV in het kader van het kennisthema duurzame systeeminnovaties. De mutatie op de post Kennis Bsik van EZ ad. € 10 mln betreft het doorschuiven van middelen van 2004 naar 2005. Reden hiervan is dat de opstartfase van deze projecten meer tijd vergt dan aanvankelijk gedacht.

Artikel 01.07 Projecten in voorbereiding

Opbouw uitgaven (in € 1 000)
 2003200420052006200720082009
Ontwerp-begr. 2004 180 748146 050209 991213 991213 991 
1e suppl. Begr. 2004 – 17 62021 311– 63 790– 63 750– 71 170 
Mutatie – 52 895– 19 136– 1 786– 1 686794 
Ontwerp-begr. 2005110 233148 225144 415148 555143 615170 290

Op de eerste plaats worden op dit artikel middelen geraamd voor de investeringsimpuls 1998, voor zover het Feswaardige projecten betreft. De concrete invulling van het pakket wordt in de Interdepartementale Commissie Ruimtelijke Economie (ICRE) voorbereid.

Op de tweede plaats is bij de voorbereiding van de begroting 2001 besloten om voor de jaren 2000 tot en met 2010 voor een bedrag van in totaal € 5 464 mln (exclusief prijsbijstelling) te investeren in de volgende clusters:

• Bereikbaarheid (€ 3 068 mln)

• Natuur, milieu en stedelijke ontwikkeling (€ 1 588 mln)

• Kennis (€ 808 mln)

Voor de projecten die voldoende zijn uitgewerkt, worden de middelen overgeheveld naar de Fes-artikelen die expliciet betrekking hebben op de bovenstaande uitgaven, zoals bijvoorbeeld artikel 01.08/Investeringsimpuls 1998. Voor zover dit nog niet het geval is, worden de projecten op dit artikel (01.07/Projecten in voorbereiding) geraamd.

Specificatie artikel 01.07
(x € 1 000)Departement200420052006200720082009
Impuls 1998: Vitaliteit stedenVROM96 92724 68524 68624 68624 68624 685
Impuls 1998: MilieutechnologieEZ/VROM 4 5374 5374 5374 53713 613
Impuls 1998: TechnocentraOCW  9 0769 0769 0769 076
Impuls 2001: BIRK + Saneringsconcept.VROM10 16699 46338 16642 16642 16642 166
Impuls 2001: Natuur, milieu en Stedel. Ontw./sleutelprojectenVROM  23 71023 71023 71023 710
Impuls 2004: Kennis BsikDivers3 14019 54024 24024 38019 44037 040
Waddenfondsi.o.  20 00020 00020 00020 000
Totaal 110 233148 225144 415148 555143 615170 290
Specificatie mutatie
(x € 1 000)Departement200420052006200720082009
MilieutechnologieEZ– 9 075– 9 076– 9 076– 9 076– 9 076 
Kennis Bsik,V&W en IF– 2 200– 2 060– 2 610– 2 610– 2 030– 9 500
Kennis, BsikDivers– 8 400– 8 000– 10 100– 10 000– 8 100– 15 400
BIRK + SaneringsconceptVROM en V&W– 33 220     
Waddenfondsi.o.  20 00020 00020 00020 000
Totaal – 52 895– 19 136– 1 786– 1 686794– 4 900

Toelichting op de mutaties:

• De mutatie op Milieutechnologie (EZ) betreft de nieuwe toezegging van € 45,4 mln ten behoeve van het Besluit innovatiesubsidie samenwerkingsprojecten (IS). Deze middelen zijn overgeheveld naar het artikel 01.08/Investeringsimpuls 1998. De IS stimuleert nationale en internationale technologische samenwerking tussen bedrijven en publieke kennisinstellingen, alsmede tussen bedrijven onderling. De selectiecriteria voor de projecten zijn technologische innovatie, samenwerking, economische perspectief en duurzaamheid.

• De mutaties op de posten Kennis Besluit subsidies investeringen kennisinfrastructuur (Bsik) betreffen de verwerking van de toezeggingen in het kader van het ICES/KIS-3. De projecten zijn grotendeels uitgewerkt en de middelen worden voor de uitgewerkte projecten overgeheveld naar het nieuwe artikel 01.05 Investeringsimpuls 2004. In totaal is € 803,5 mln in het Fes gereserveerd voor de ICES/KIS-3-programma's. Inmiddels is € 672,5 mln overgeheveld naar artikel 01.05/Investeringsimpuls 2004. Op artikel 01.07/Projecten in voorbereiding is nu nog € 131 mln gereserveerd.

• De mutatie op de post BIRK betreft op de eerste plaats de toezegging aan VROM in het kader van de beëindiging van de structurele chloortransporten door Nederland (€ 25,32 mln). VROM heeft hiertoe een akkoord gesloten met Akzo Nobel. Op de tweede plaats is vanuit de post BIRK € 7,9 mln toegezegd aan V&W voor de uitvoering van het project Hoogmade. Dit project betreft het verlagen van de passage A4/HSL nabij Hoogmade. De middelen voor beide BIRK-projecten worden overgeheveld naar het artikel 01.09/Investeringsimpuls 2001.

• De mutatie op de post Waddenfonds i.o. betreft de reservering in het Fes voor de voeding van het nog in te stellen Waddenfonds.

Artikel 01.08 Investeringsimpuls 1998

Opbouw uitgaven (in € 1 000)
 2003200420052006200720082009
Ontwerp-begr. 2004 112 095137 300482 0111 095 312974 542 
1e suppl. Begr. 2004 7302 563 
Mutatie 14 60615 40010 3599 0769 076 
Ontwerp-begr. 2005664 853127 431155 263492 3701 104 388983 6181 067 053

Op basis van de huidige besluitvorming worden de volgende bijdragen geraamd op dit artikel:

Specificatie artikel 01.08
(x € 1 000)Departement200420052006200720082009
Bereikbaarheid/Voorfinanciering private financieringIF88 099120 587482 3771 095 312974 5421 067 053
Prijsbijstelling voorfinancieringIF12 7846 240    
Milieu       
Milieutechnologie/EET/ISEZ9 0759 0769 0769 0769 076 
Milieutechnologie/PromTVROM6 9271 200917   
Kennis       
Nationaal Initiatief Duurzame OntwikkelingVROM      
St.kennisontwikkeling en -overdracht bodemVROM      
Experimentele FaciliteitenEZ3     
GigaportEZ      
KonnectV&W641     
EMRV&W626     
BiomadeOCW      
TehnocentraOCW9 07618 152    
Ketennetwerken, Clusters en ICTLNV2008    
Totaal 127 431155 263492 3701 104 388983 6181 067 053
Specificatie mutatie
(x € 1 000)Departement200420052006200720082009
BereikbaarheidIF5 6646 1911 283   
Milieutechnologie ISEZ9 0759 0769 0769 0769 076 
Kennis ConnektV&W– 759759    
EMRV&W626– 626    
Totaal 14 60615 40010 3599 0769 076

Toelichting op de mutatie:

Het EET-programma (Milieutechnologie EZ), dat tot voor kort vanuit het Fes een financiële bijdrage ontving, is opgevolgd door het Besluit innovatiesubsidie samenwerkingsprojecten (IS) dat per 1 januari 2004 in werking is getreden. Dit instrument stimuleert samenwerkingsprojecten die onderzoek doen naar duurzame innovaties of deze ontwikkelen. Voor deze opvolger van het project Milieutechnologie/EET is in het kader van de hiervoor gereserveerde middelen uit de investeringsimpuls 1998 een toezegging gedaan van € 45,4 mln voor de periode 2004–2008.

Artikel 01.09 Investeringsimpuls 2001

Opbouw uitgaven (in € 1 000)
 2003200420052006200720082009
Ontwerp-begr. 2004 1 027 145895 117729 754666 327610 349 
1e suppl. Begr. 2004 – 3 97010 995– 2 000 
Mutatie 33 22042 00062 00062 00062 000 
Ontwerp-begr. 20051 163 4441 056 395948 112789 754728 327672 349607 817

Op dit artikel worden de bijdragen geraamd voor de Investeringsimpuls 2001 waartoe bij begrotingsvoorbereiding 2001 is besloten. Het gaat hierbij om een impuls van € 5 464 mln (exclusief prijsbijstelling) in de jaren 2000 tot en met 2010 voor de volgende uitgavenclusters:

• Bereikbaarheid (€ 3 068 mln)

• Natuur, milieu en vitaliteit steden (€ 1 588 mln)

• Kennis (€ 808 mln)

Voor de projecten uit dit investeringspakket die voldoende zijn uitgewerkt, worden de middelen geraamd op artikel 01.09/Investeringsimpuls 2001. Voor zover dit nog niet het geval is, worden de projecten op artikel 01.07/ Projecten in voorbereiding geraamd.

Ook worden op dit artikel de middelen geraamd voor reeds bestaande Feswaardige projecten uit het Infrastructuurfonds die voorheen ten laste van de reguliere Rijksbegroting werden gefinancierd (het zogenaamde «bruggetje» uit het Regeerakkoord 1998).

Specificatie artikel 01.09
(x € 1 000)Departement200420052006200720082009
bereikbaarh & stedelijke ontwIF735 365640 039444 761316 826237 178230 839
Kennis ICT (onderw.)OCW47 77647 77647 77647 77647 77647 776
Natuur milieu en stedelijke ontw (bedrijventerreinen)EZ14 9889 7744 778   
Kennis onderzoek en innovatieEZ24 29223 88823 88823 88823 88823 888
Kennis onderzoek en innovatieOCW11 94411 94411 94411 94411 94411 944
BIRK + saneringsregelingVROM26 40221 9959 0005 0005 0005 000
BIRK/HoogmadeV&W7 900     
Fes-bruggetje Regeerakkoord 1998IF187 728192 696247 607322 893346 563288 370
Totaal 1 056 395948 112789 754728 327672 349607 817
Specificatie mutatie
(x € 1 000)Departement200420052006200720082009
BIRKVROM25 320     
BIRK (Hoogmade)V&W7 900     
Fes-bruggetje Regeerakkoord 1998IF 42 00062 00062 00062 00062 000
Totaal 33 22042 00062 00062 00062 00062 000

Toelichting op de mutatie:

De middelen zijn afkomstig van artikel 01.07 Projecten in voorbereiding. Het betreft € 25,32 mln in het kader van het beëindigen van de structurele chloortransporten door Nederland heen. VROM heeft hiertoe een akkoord gesloten met Akzo Nobel. Aan V&W is € 7,9 mln toegezegd voor het verlagen van de passage A4/HSL bij Hoogmade. De mutatie op het Fes-bruggetje betreft de overheveling naar de algemene middelen van de extra aardgasbaten die het gevolg zijn van de verlaging van de vennootschapsbelasting.

02 Saldi

Artikel 02.01 Voordelig eindsaldo/beginsaldo

Voordelig eindsaldo

Opbouw standen (in € 1000)
 2003200420052006200720082009
Ontwerp-begr. 2004 573 681486 838370 836– 59 448– 13 728 
1e suppl. begr 2004 301 456295 606324 273354 772409 911 
Mutatie 199 089650 214913 247938 697783 503 
Ontwerp-begr. 2005975 1831 074 2261 432 6581 608 3561 234 0211 179 6861 135 515

Op dit artikel wordt het voordelig eindsaldo geraamd. Het voordelig eindsaldo is gelijk aan het positieve verschil in enig jaar tussen de ontvangsten inclusief batig beginsaldo en de uitgaven inclusief nadelig beginsaldo.

Toelichting op de mutatie

De nieuwe mutatie is per saldo het gevolg van de mutaties in de bijdragen aan de begrotingshoofdstukken en bij de ontvangsten. Een neerwaartse mutatie in de bijdragen leidt tot een opwaartse mutatie bij het voordelig eindsaldo. Een opwaartse mutatie bij de ontvangsten (inclusief het voordelig beginsaldo) heeft hetzelfde effect. De nieuwe mutatie is als volgt opgebouwd (de raming in 2009 vloeit voort uit de extrapolatie van de uitgaven en ontvangsten):

(x € 1 000)20042005200620072008
Uitgavenmutatie 01.045 6646 1911 283  
Uitgavenmutatie 01.05– 600– 20 060– 12 710– 12 610– 10 130
Uitgavenmutatie 01.0752 89519 1361 7861 686– 794
Uitgavenmutatie 01.08– 14 606– 15 400– 10 359– 9 076– 9 076
Uitgavenmutatie 01.09– 33 220– 42 000– 62 000– 62 000– 62 000
Ontvangstenmutatie 03.01208 000560 000435 000207 00020 000
Ontvangstenmutatie 03.02– 19 044– 56 741– 89 967– 99 550– 93 194
Mutatie voordelig beginsaldo 199 089650 214913 247938 697
Correctie voordelig eindsaldo – 1   
Totaal mutatie199 089650 214913 247938 697783 503

De technische correctie van het voordelig eindsaldo is nodig vanwege cumulatie van afrondingsverschillen.

Voordelig beginsaldo

Opbouw standen (in € 1000)
 2003200420052006200720082009
Ontwerp-begr. 2004 700 890573 681486 838370 836– 59 448 
1e suppl. begr 2004 274 293301 456295 606324 273354 772 
Mutatie  199 089650 214913 247938 697 
Ontwerp-begr. 20051 664 006975 1831 074 2261 432 6581 608 3561 234 0211 179 686

Op dit artikel wordt het voordelig eindsaldo van het voorafgaande jaar geraamd, welk saldo op grond van het eerste lid van artikel 4 van de Wet Fes ten gunste van de begroting van het fonds in enig jaar komt (zie ook de toelichting bij uitgavenartikel 02.01 Voordelig eindsaldo). Het voordelig eindsaldo van jaar t is het voordelig beginsaldo van jaar t+1.

Toelichting op de mutatie

De nieuwe mutatie sluit aan op de mutatie in het voordelig eindsaldo van het voorafgaande jaar en is bij dat artikelonderdeel nader toegelicht.

2. ONTVANGSTEN

03 Ontvangsten van het fonds

Artikel 03.01 Overige ontvangsten uit aardgas

Opbouw ontvangsten (in € 1000)
 2003200420052006200720082009
Ontwerp-begr. 2004 1 384 0001 135 0001 115 0001 198 0001 447 000 
1e suppl. begr 2004 62 00063 000    
Mutatie 208 000560 000435 000207 00020 000 
Ontwerp-begr. 20051 650 5791 654 0001 758 0001 550 0001 405 0001 467 0001 571 000

Op dit artikel zijn de voor het fonds bestemde ontvangsten uit aardgas geraamd. Het betreft 41,5% van de niet-belastingontvangsten uit aardgas, zoals geraamd op de begroting van Economische Zaken. Bij bepaling van de ontvangsten voor het Fes is gerekend zonder de EZ-ontvangsten van Energie Beheer Nederland (EBN) die voorheen werden afgedragen aan DSM in verband met de door DSM gehouden certificaten EBN B.V. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de algemene toelichting bij deze begroting. Voor de gehanteerde olieprijzen en dollarkoersen wordt verwezen naar de tabel in hoofdstuk 3 van de algemene toelichting op de begroting.

Toelichting op de mutatie

De belangrijkste factoren in de wijziging van de geraamde aardgasbaten zijn de aardgasprijs, die gerelateerd is aan de prijs van olie in dollars, en de veranderende euro/dollar-koers. Op de tweede plaats vloeit de wijziging deels voort uit de verlaging van de vennootschapsbelasting waardoor de voor het Fes relevante niet-belastingontvangsten uit aardgas toenemen. Ter dekking van het Vpb-pakket worden deze ontvangsten via de Fes-brug ten gunste van de algemene middelen gebracht.

Kengetallen aardgasbatenraming
 20032004200520062007
Hoeveelheidgegevens:     
Productie (mrd m3)6870697275
Prijsgegevens (bron:CPB):     
Euro/dollarkoers (€/$)1,131,211,201,201,20
Olieprijs ($/vat)28,836,035,026,026,0

Artikel 03.02 Rentebesparingen uit incidentele baten

Opbouw ontvangsten (in € 1000)
 2003200420052006200720082009
Ontwerp-begr. 2004 437 018502 008564 496598 108611 601 
1e suppl. begr 2004 55 14055 14055 14055 14055 140 
Mutatie – 19 044– 56 741– 89 967– 99 550– 93 194 
Ontwerp-begr. 2005397 150473 114500 407529 669553 698573 547596 689

Met ingang van 1999 worden eenmalige opbrengsten in de vermogenssfeer ten gunste van de staatsschuld gebracht en komen de daardoor structureel bespaarde rentelasten (gecorrigeerd voor eventuele dividendderving) ten gunste van het Fes.

Voor zover de voeding betrekking heeft op opbrengsten van veilingen van rechten, wordt met ingang van 2002 op dit artikel de voeding van het Fes geraamd op basis van annuïteiten. Voor een nadere toelichting hierop wordt verwezen naar de algemene toelichting bij deze begroting.

Toelichting op de mutatie

De mutatie betreft een fasering van het tempo van vervreemding van deelnemingen. Daarnaast is de verwachte verkoopopbrengst aan marktomstandigheden aangepast.

nr. 4MEMORIE VAN TOELICHTING

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Wetsartikel 1 (uitgaven en ontvangsten)

De begrotingsstaat die onderdeel uitmaakt van de Rijksbegroting, wordt op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2005 wijzigingen aan te brengen in de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking.

De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).

De Staatssecretaris van Economische Zaken,

C. E. G. van Gennip

De Minister van Economische Zaken,

L. J. Brinkhorst

De Minister van Financiën,

G. Zalm

B. ALGEMENE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSSTATEN

Realisatie

In 2005 is door het Fes in totaal € 1 856,0 mln verrekend met andere begrotingen. Aan de ontvangstenkant is in 2005 € 3 071,9 mln gerealiseerd.

Uitgaven

De opbouw van de realisatie van de uitgavenbegroting 2005 van het Fes ziet er als volgt uit (in € 1 000):

Vastgestelde begroting 2005 (incl. voordelig eindsaldo) 3 332 633
Waarvan bijdragen aan departementen:1 899 975 
Bij: 1e suppletore begroting 2005117 594  
Bij: 2e suppletore begroting 200595 175 
Af: 3e suppletore begroting 2005 (slotwet)– 256 720  
Realisatie bijdragen aan departementen 2005 1 856 024
Realisatie voordelig eindsaldo 2005 (artikel U02.01) 2 516 700
Totaal van de uitgavenbegroting 2005 4 372 724

Ontvangsten

De opbouw van de realisatie van de ontvangstenbegroting 2005 van het Fes ziet er als volgt uit (in € 1 000):

Vastgestelde begroting 2005 (incl. voordelig beginsaldo) 3 332 633
Waarvan ontvangsten in 20052 258 407  
Bij:1e suppletore begroting 2005477 685  
Bij: 2e suppletore begroting 2005263 884  
Bij: 3e suppletore begroting 2005 (slotwet)71 900  
Realisatie ontvangsten in 2005 3 071 876
Realisatie voordelig beginsaldo 2005 (artikel O02.01) 1 300 848
Totaal van de ontvangstenbegroting 2005 4 372 724

C. TOELICHTING PER BEGROTINGSARTIKEL

1. UITGAVEN

01 Bijdragen van het fonds aan andere begrotingen

Artikel 01.01 Bijdragen aan de begroting van het Infrastructuurfonds in het kader van verkeer & vervoer

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

 Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 2005252 594
Mutatie 1e suppl. begroting 2005226
Mutatie slotwet 2005– 227
Stand slotwet 2005 (= realisatie 2005)252 593

Artikel 01.02 Bodemsanering

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

 Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 2005
Mutatie 1e suppl. begroting 2005469
Mutatie slotwet 2005– 469
Stand slotwet 2005 (= realisatie 2005)

Artikel 01.03 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van kennisinfrastructuur

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

 Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 200513 544
Mutatie 1e suppl. begroting 20059 027
Mutatie slotwet 2005– 11 373
Stand slotwet 2005 (= realisatie 2005)11 198

Slotwetmutatie

Deze mutatie wordt veroorzaakt doordat het beoordelen van een aantal ingediende aanvragen in het kader van het project Kenniswijk niet meer in 2005 heeft kunnen plaatsvinden. De middelen schuiven door naar latere jaren.

Artikel 01.05 Investeringsimpuls 2004

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)

 Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 200590 900
Mutatie 1e suppl. begroting 200528 944
Mutatie 2e suppl. begroting 200517 037
Mutatie slotwet 2005– 37 940
Stand slotwet 2005 (= realisatie 2005)98 941

Slotwetmutatie

De kasuitgaven voor de diverse projecten in het kader van ICES/KIS-3 verlopen minder snel dan geraamd en schuiven daarom door naar latere jaren. Het gaat om projecten van VenW, VWS, EZ, OCW, VROM, LNV en het Infrastructuurfonds.

Artikel 01.07 Projecten in voorbereiding

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)

 Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 2005148 225
Mutatie 1e suppl. begroting 200595 401
Mutatie 2e suppl. begroting 2005– 66 740
Mutatie slotwet 2005– 176 886
Stand slotwet 2005 (= realisatie 2005)

Slotwetmutatie

Op dit artikel worden bijdragen geraamd voor projecten waarvoor door de Fes-beheerders aan de betrokken departementen nog geen daadwerkelijke toezegging heeft plaatsgevonden omdat deze projecten nog in de voorbereidende fase zijn. Daarnaast worden op dit artikel alle middelen geraamd die wel zijn toegezegd, maar nog niet zijn overgeheveld naar de desbetreffende departementale begrotingen.

Deze middelen worden aan het eind van elk jaar doorgeschoven naar latere jaren. De slotwetmutatie betreft voornamelijk middelen voor de projecten Vitaliteit Steden/Sleutelprojecten (€ 98,6 mln), BIRK&Saneringsconcept (€ 56,2 mln), Topinstituut Farma (€ 9,0 mln) en ICES/KIS-3 (€ 6,4 mln).

Artikel 01.08 Investeringsimpuls 1998

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)

  Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 2005 155 263
Mutatie 1e suppl. begroting 2005 14 423
Mutatie 2e suppl. begroting 2005 16 998
Mutatie slotwet 2005 – 35 176
Specificatie mutatie slotwet  
1. Prijsbijstelling voorfinancieringIF– 19 024
2. SleutelprojectenVROM– 8 000
3. Milieutechnologie: Besluit Innovatiesubsidie SamenwerkingsprojectenEZ– 4 075
4. Milieutechnologie: PromTVROM– 3 324
5. Overig – 753
Stand slotwet 2005 (= realisatie 2005) 151 508

Slotwetmutatie

Ad. 1

V&W heeft de geraamde prijsbijstelling niet verrekend. De middelen schuiven door naar latere jaren.

Ad. 2

De mutatie wordt veroorzaakt doordat gemeente Den Haag niet tijdig een aantal stukken heeft kunnen overleggen die essentieel zijn voor uitbetaling. Het resterende bedrag zal naar verwachting in 2006 worden uitbetaald. De middelen schuiven door naar 2006.

Ad. 3

Omdat de kasbetalingen minder snel verlopen dan aanvankelijk geraamd, schuiven de middelen door naar latere jaren.

Ad. 4

De uitgaven bij het programma Milieutechnologie PromT zijn met name afhankelijk van het declaratiegedrag van subsidieontvangers. De mutatie wordt veroorzaakt doordat de subsidies in een trager tempo dan verwacht zijn opgevraagd. De middelen schuiven door naar latere jaren.

Artikel 01.09 Investeringsimpuls 2001

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)

 Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 2005948 112
Mutatie 1e suppl. begroting 2005– 42 319
Mutatie 2e suppl. begroting 200542 750
Mutatie slotwet 20055 101
Stand slotwet 2005 (= realisatie 2005)953 644

Slotwetmutatie

De mutatie wordt met name veroorzaakt door een snellere uitfinanciering van het project Kennis, Onderzoek&Innovatie van EZ en het project BIRK& Saneringsconcept van VROM.

Artikel 01.10 Investeringsimpuls 2005

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)

 Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 2005
Mutatie 2e suppl. begroting 200598 250
Mutatie slotwet 2005250
Stand slotwet 2005 (= realisatie 2005)98 500

02 Saldi

Artikel 02.01 Voordelig eindsaldo/beginsaldo

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)

 UitgavenOntvangsten
Stand vastgestelde begroting 20051 432 6581 074 226
Mutatie 1e suppl. begroting 2005586 713226 622
Mutatie 2e suppl. begroting 2005168 709
Mutatie slotwet 2005328 620
Stand slotwet 2005 (= realisatie 2005)2 516 7001 300 848

Slotwetmutatie

De mutatie in het voordelig eindsaldo is het gevolg van de mutaties in de bijdragen aan de begrotingshoofdstukken en bij de ontvangsten. Lagere uitgaven en hogere ontvangsten in enig jaar leiden tot een hoger voordelig eindsaldo in dat jaar (en vice versa).

Het voordelig beginsaldo van het fonds in enig jaar is gelijk aan het voordelig eindsaldo van het fonds van het voorafgaande jaar.

De opgenomen slotwetmutatie vloeit voort uit de volgende mutaties:

Lagere uitgavenU01.01227
Lagere uitgavenU01.02469
Lagere uitgavenU01.0311 373
Lagere uitgavenU01.0537 940
Lagere uitgavenU01.07176 886
Lagere uitgavenU01.0835 176
Hogere uitgavenU01.09– 5 101
Hogere uitgavenU01.10– 250
Hogere ontvangstenO03.0181 800
Lagere ontvangstenO03.02– 9 900
Slotwetmutatie 328 620

03. ONTVANGSTEN

Artikel 03.01 Overige ontvangsten uit aardgas

Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)

 Ontvangsten
Stand vastgestelde begroting 20051 758 000
Mutatie 1e suppl. begroting 2005468 000
Mutatie 2e suppl. begroting 2005254 400
Mutatie slotwet 200581 800
Stand slotwet 2005 (= realisatie 2005)2 562 200

Slotwetmutatie

De slotwetmutatie is het gevolg van de definitieve vaststelling van de ontvangen aardgasbaten, die hoger zijn uitgevallen vanwege met name de hogere olieprijzen.

Artikel 03.02 Rentebesparingen uit incidentele baten

Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)

 Ontvangsten
Stand vastgestelde begroting 2005500 407
Mutatie 1e suppl. begroting 20059 685
Mutatie 2e suppl. begroting 20059 484
Mutatie slotwet 2005– 9 900
Stand slotwet 2005 (= realisatie 2005)509 676

Slotwetmutatie

De mutatie wordt veroorzaakt door de uiteindelijke vaststelling van de Fes-ontvangsten uit rentebaten en annuïteiten.

Licence