D Fonds economische structuurversterking

nr. 4MEMORIE VAN TOELICHTING

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Wetsartikel 1 (uitgaven en ontvangsten)

De begrotingsstaat die onderdeel uitmaakt van de Rijksbegroting, wordt op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2008 wijzigingen aan te brengen in de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking.

De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zogenaamde begrotingstoelichting).

B. ALGEMENE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSSTATEN

Realisatie

In 2008 is door het Fes in totaal € 2 383 mln verrekend met andere begrotingen. Aan de ontvangstenkant is in 2008 € 2 383 mln gerealiseerd.

Uitgaven

De opbouw van de realisatie van de uitgavenbegroting 2008 van het Fes ziet er als volgt uit (in € 1 000):

Ontvangsten

De opbouw van de realisatie van de ontvangstenbegroting 2008 van het Fes ziet er als volgt uit (in € 1 000):

C. TOELICHTING PER BEGROTINGSARTIKEL

UITGAVEN

01 Bijdragen van het fonds aan andere begrotingen

Artikel 11 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van verkeer en vervoer

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

Slotwetmutatie:

1. De mutatie wordt veroorzaakt doordat een deel van de voorbereidingskosten in het kader van de Infrastructuur Noordvleugel van het Infrastructuurfonds pas in 2009 tot betaling komt. De middelen schuiven door naar latere jaren.

2. Door vertraging in de voorbereidingskosten zijn de uitgaven voor het project Systeemkosten tolheffing van het Infrastructuurfonds achtergebleven bij de raming. De mutatie betreft het doorschuiven van de middelen naar latere jaren.

3. Het plan van aanpak voor het project Praktijkproef verbetering doorstroming A10 Amsterdam van het Infrastructuurfonds wordt in het eerste kwartaal 2009 ter besluitvorming voorgelegd. Derhalve zijn tot op heden alleen voorbereidingskosten gemaakt terwijl al wel budget was toegekend voor de uitvoering van het project. De middelen schuiven door naar latere jaren.

4. Ten behoeve van het project Aanpak van knooppunten van het Infrastructuurfonds is besloten om het zo veel mogelijk te combineren met beheer- en onderhoudswerkzaamheden teneinde de verkeersoverlast tot een minimum te beperken. De mutatie betreft het doorschuiven van middelen naar latere jaren als gevolg hiervan.

5. De overige mutaties betreffen de projecten Programma filevermindering en Dynamisch verkeersmanagement van het Infrastructuurfonds. Omdat de kasbetalingen minder snel verlopen dan aanvankelijk geraamd, schuiven de middelen door naar latere jaren.

Artikel 12 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van milieu en duurzaamheid

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

Slotwetmutatie:

1. Op de eerste plaats zijn de realisaties van het Coalitieakkoord middelen in het kader van Luchtkwaliteit vertraagd doordat zowel de afspraken over de subsidies als het op gang krijgen van een stroom aan aanvragen meer tijd heeft gekost dan aanvankelijk verondersteld werd. De middelen (€ 35,0 mln.) schuiven door naar latere jaren. Daarnaast betreft de mutatie het doorschuiven van € 9,5 mln. naar latere jaren doordat de toekenningen met betrekking tot verkeermaatregelen in relatie tot het project Luchtkwaliteit van het Ministerie van VROM lager zijn dan de beschikbare budgetten.

2. Doordat de subsidieregeling in het kader van de Enveloppe Luchtkwaliteit lokale maatregelen van het Ministerie van VROM later dan verwacht gereed kwam en de toetsing van de voorstellen van de lokale overheden zeer gedegen wordt gedaan, zijn de toekenningen niet meer de deur uit gegaan in 2008. De middelen schuiven door naar latere jaren.

3. Diverse EZ-projecten uit de duurzaamheidsenveloppe zijn later van start gegaan dan was voorzien. Daarnaast verloopt de uitfinanciering van de overige projecten langzamer dan verwacht. De middelen schuiven door naar latere jaren.

4. Doordat een aantal subsidieontvangers niet tijdig hun afrekeningen inclusief accountantsverklaring heeft ingeleverd, schuiven de kasmiddelen voor het project Biobrandstoffen van het Ministerie van VenW door naar het jaar 2009.

5. De realisatie van het project Luchtkwaliteit van het Ministerie van LNV is iets hoger uitgevallen dan geraamd (€ 1,3 mln.). De mutatie betreft het naar voren halen van middelen uit latere jaren.

6. De overige mutaties betreffen grotendeels de projecten Bodemsanering en Groningen pijpleiding van het Ministerie van VROM. Omdat de kasbetalingen minder snel verlopen dan aanvankelijk geraamd, schuiven de middelen door naar latere jaren.

Artikel 13 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van kennis en innovatie

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

Slotwetmutatie:

1. De kasuitgaven voor de diverse projecten in het kader van ICES/KIS-3 verlopen minder snel dan geraamd en schuiven daarom door naar latere jaren. Het gaat om vertragingen in diverse projecten van de Ministeries VenW, VWS, EZ, OCW, VROM en LNV en het Infrastructuurfonds.

2. De mutatie wordt veroorzaakt doordat de kasbetalingen in het kader van diverse projecten uit de Investeringsimpuls 2006 minder sneller verlopen dan aanvankelijk geraamd. De middelen schuiven door naar latere jaren. Het gaat voornamelijk om de volgende projecten:

• Rendement en excellentie (€ 9,4 mln.) van het Ministerie van OCW. De vertraging is veroorzaakt door de startdatum en looptijd van de goedgekeurde projecten;

• Onderwijs en ondernemerschap (€ 8,6 mln.) en Fonds versterking beroepsonderwijs-bedrijfsleven (€ 8,1 mln.) van het Ministerie van EZ. De realisatie van deze projecten verloopt minder snel dan geraamd;

• Impuls veterinaire aviaire invluenza (€ 2,9 mln.) van het Ministerie van LNV. De oorzaak van de vertraging is het bestuurlijk regelen van het project en de organisatie van het onderzoek. Dit heeft vertraging opgelopen waardoor de uitvoering van het project ook is vertraagd;

• Het project RSV (€ 2,9 mln.) van het Ministerie van VWS. De RSV-uitgaven zijn lager dan geraamd vanwege een combinatie van het uitlopen van werkzaamheden (zoals dierproeven en registratie activiteiten) en overdracht van werkzaamheden van de private partner naar het Nederlands vaccin instituut.

3. De mutatie betreft grotendeels het doorschuiven van middelen naar latere jaren als gevolg van vertragingen in het verloop van onder andere de volgende projecten:

• Innovatievouchers (€ 8,9 mln.) en Sleutelgebieden (€ 4,0 mln.) van het Ministerie van EZ;

• Het project Plantkundig onderzoek (€ 1,6 mln.) van het Ministerie van LNV. De vertraging is veroorzaakt doordat de definitieve offertes van de periode juli – december 2008 laat zijn binnengekomen.

Daarnaast betreft de mutatie het naar voren halen van middelen uit latere jaren (€ 8,0 mln.) voor het project Holst center van het Ministerie van EZ. Dat omdat de liquiditeitsbehoefte voor het Holst Centrum in 2008 groter was dan aanvankelijk geraamd.

4 t/m 6. Omdat de kasbetalingen voor diverse projecten uit de enveloppe Vitale Infrastructuur, het project Kenniswijk van het Ministerie van EZ en de enveloppe Innovatieprogramma’s en toponderzoek minder snel verlopen dan aanvankelijk geraamd, schuiven de middelen door naar latere jaren.

7. De overige mutaties betreffen onder andere diverse projecten in het kader van de enveloppe Maatschappelijke sectoren en ICT en de projecten Kennis, onderzoek en innovatie van het Ministerie van EZ en Kennis voor klimaat van het ministerie van VROM.

Artikel 14 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van ruimtelijke ordening

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)

Slotwetmutatie:

1. De mutatie betreft een vertraging in het Nota Ruimte project Noordelijke IJ-oevers van het Ministerie van VROM. De middelen schuiven door naar latere jaren.

2. De mutatie betreft het naar voren halen van middelen uit latere jaren ten behoeve van voorfinanciering Schaalsprong Almere (€ 4,8 mln.) en algemene planvormingskosten Nota Ruimte(€ 0,8 mln.) van het Ministerie van VROM.

3. De mutatie betreft het saldo van vertragingen in de uitvoering van diverse BIRK-projecten van het Ministerie van VROM ten opzichte van de oorspronkelijke prognose afgegeven voor het totaal aan BIRK-projecten door de uitvoeringsorganisatie SenterNovem. De middelen schuiven door naar latere jaren.

4. Door een vertraging in de uitvoering van het project Malta van het Ministerie van OCW schuiven de middelen door naar latere jaren.

5. De uitvoering van het programma Mooi Nederland van het Ministerie van VROM is pas laat in 2008 gestart waardoor wel verplichtingen zijn aangegaan, maar nog geen betalingen plaats hebben gevonden. De middelen schuiven door naar latere jaren.

6. De mutatie betreft voornamelijk het project Sleutelgebieden van het Ministerie van VROM.

Artikel 15 Projecten in voorbereiding

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)

Slotwetmutatie:

Op dit artikel worden bijdragen geraamd voor projecten waarvoor door de Fes-beheerders aan de betrokken departementen nog geen daadwerkelijke toezegging heeft plaatsgevonden omdat deze projecten nog in de voorbereidende fase zijn. Daarnaast worden op dit artikel alle middelen geraamd die wel zijn toegezegd, maar nog niet zijn overgeheveld naar de desbetreffende departementale begrotingen.

Voorzover de uitgaven niet zijn gerealiseerd, worden deze middelen aan het eind van elk jaar doorgeschoven naar latere jaren. De slotwetmutatie betreft voornamelijk de reserveringen voor het project Infrastructuur Noordvleugel van het Infrastructuurfonds (€ 133,0 mln.), Integrale gebiedsopgaven (€ 101,5 mln, diverse departementen), diverse projecten in het kader van de Investeringsimpuls 2006 (€ 75,3 mln.), diverse CA-enveloppen (€ 73,0 mln.) en het BIRK-project (€ 15 mln.) van het Ministerie van LNV.

ONTVANGSTEN

Artikel 21 Ontvangsten uit aardgasbaten

Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)

Slotwetmutatie:

Voor het jaar 2008 en later is sprake van een vaste Fes-voeding uit gasbaten. De mutatie betreft de aanpassing van de raming die daaruit voortvloeit en die nodig is om de in 2008 voorziene Fes-uitgaven te dekken.

Artikel 22 Voeding uit incidentele baten

Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)

Slotwetmutatie:

Vanaf 2008 is conform de afspraken in het Coalitieakkoord sprake van een vaste Fes-voeding waarbij de voeding uit gasbaten bij begrotingswet wordt vastgesteld.

Het in de begrotingsstaat (artikel 21) opgenomen bedrag is toereikend om alle uitgaven in 2008 te dekken. Door deze manier van vaststellen van de voeding van het fonds is de Fes-voeding uit incidentele baten niet meer relevant en is derhalve bij Najaarsnota 2008 komen te vervallen.

Saldi

Artikel 31 Voordelig eindsaldo/beginsaldo

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)

Slotwetmutatie:

De mutaties, vastgesteld bij Najaarsnota 2008, houden verband met de nieuwe voedingssystematiek van het Fes, waarbij de ontvangsten bij begrotingswet worden vastgesteld. Omdat de ontvangsten uit aardgasbaten in het jaar 2008 en later zo zijn vastgesteld dat de uitgaven in enig jaar gedekt kunnen worden is het voordelig eindsaldo 2007 niet meer relevant. Daarnaast is er door de nieuwe voedingssystematiek geen sprake van een voordelig eindsaldo voor het jaar 2008.

nr. 2MEMORIE VAN TOELICHTING

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Wetsartikel 1

De begrotingsstaten die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking (Fes) voor het jaar 2008 vast te stellen.

Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de Rijksbegroting voor het jaar 2008. Een toelichting bij de Rijksbegroting als geheel is opgenomen in de Miljoenennota 2008.

Met de vaststelling van dit wetsartikel wordt de in de begrotingsstaat opgenomen begroting van de uitgaven en de ontvangsten voor het jaar 2008 vastgesteld. De in die begroting opgenomen begrotingsartikelen worden door middel van een algemene toelichting en een toelichting per begrotingsartikel toegelicht in de onderdelen B en C van deze memorie van toelichting.

Wetsartikel 2

In het Coalitieakkoord is afgesproken dat het Fes een vaste voeding krijgt die niet meer fluctueert als gevolg van mutaties in de gasbaten. Daarom wordt in dit artikel bepaald dat – vooruitlopend op een wijziging van de Wet Fonds economische structuurversterking, Stb. 1996, 51 en 51 (Feswet) – in het jaar 2008 de gasbatenvoeding van het fonds wordt gevormd door de niet-belastingontvangsten van de staat uit aardgasbaten voor het bedrag dat daarvoor in de begrotingsstaat is opgenomen. Het in de begrotingsstaat opgenomen bedrag komt overeen met de totale uitgaven in de begroting 2008 met daarop in mindering gebracht de ontvangsten uit artikel 22 (rentebaten). De voeding uit aardgasbaten wordt derhalve niet meer berekend als een percentage van de gasbaten.

Wetsartikel 3

In het Coalitieakkoord is afgesproken dat in 2011 minimaal € 500 mln van de investeringen die in het Coalitieakkoord zijn opgenomen Fes-waardig moet zijn. Het betreft o.a. investeringen op het gebied van infrastructuur, kennis en het regionaal economische beleid. Het kabinet zal een voorstel doen om deze investeringsgebieden in de Fes-wet op te nemen. Om te voorkomen dat de voorziene uitgaven in het Fes in 2008 vanwege de tijd die gemoeid is met het wetgevingsproces, geen wettelijke basis hebben, wordt voor dit begrotingsjaar met de Fes-begroting 2008 afgeweken van de Fes-wet. Hierdoor wordt het mogelijk de in het Coalitieakkoord voorziene investeringen in verduurzaming van de energiehuishouding, ruimtelijke investeringen (waaronder bodemsanering, stedelijke hoofdstructuur en ecologische hoofdstructuur en de projecten die genoemd worden in de brief van de Minister van VROM aan de Tweede Kamer d.d. 2 juli 2007 (TK Vergaderjaar 2006–2007, 29 435, nr. 192)) en investeringen in waterbeheer uit het Fes te financieren.

B. ALGEMENE TOELICHTING BIJ DE BEGROTING

1. Inleiding

Bij wet van 21 december 1995 is het Fonds economische structuurversterking (Fes) ingesteld (Wet Fonds economische structuurversterking, Stb. 1996, 51 en 52). Het fonds is een begrotingsfonds conform de Comptabiliteitswet 2001 en heeft als doel het financieren van investeringsprojecten van nationaal belang waarmee beoogd wordt de economische structuur te versterken. Hiertoe worden vanuit het fonds bijdragen toegekend aan andere begrotingshoofdstukken ter financiering van dergelijke projecten. Het Fes is dus een verdeelfonds, de feitelijke projectuitgaven worden onderbouwd, geraamd en verantwoord op de andere begrotingshoofdstukken.

Wijziging van de Fes-systematiek

Dit kabinet hecht waarde aan investeringen in de economische structuur. Daarom is in het Coalitieakkoord afgesproken dat in 2011 minimaal € 500 mln van de intensiveringen die in het Coalitieakkoord zijn opgenomen Fes-waardig moet zijn. Het betreft o.a. investeringen op het gebied van infrastructuur, kennis en het regionaal economische beleid.

In het Coalitieakkoord is tevens afgesproken dat er een nieuwe voedingssystematiek wordt geformuleerd met meer stabiliteit (vaste voeding) en goede criteria gericht op investeringen die de economische structuur versterken.

Op deze wijze is de voeding van het Fes niet meer afhankelijk van de veranderlijke olieprijs. In voorgaande jaren heeft de sterk fluctuerende olieprijs geleid tot een korte aanloop naar de besluitvorming over Fes-uitgaven. De vaste voeding leidt ertoe dat mee- en tegenvallers in de aardgasbaten niet direct leiden tot aanpassing van de voeding van het Fes. Dit voorkomt bij hoge meevallers het risico op een te korte aanloop naar de besluitvorming en bij tegenvallers het risico van bezuinigingen op lopende projecten. Dit sluit aan bij het advies dat de Studiegroep Begrotingsruimte in 2006 uitbracht over het Fes.

De vaste voeding van het Fes vindt plaats met ingang van de begroting 2008. De gasbatenvoeding van het fonds voor deze kabinetsperiode wordt vastgesteld op het bedrag dat daarvoor in de begrotingsstaat van artikel 21 Ontvangsten uit aardgasbaten is opgenomen.

Het kabinet zal een voorstel doen om hiervoor de Fes-wet te wijzigen. Om te voorkomen dat de voorziene uitgaven en voeding van het Fes in het jaar 2008 vanwege de tijd die gemoeid is met het wetgevingsproces, geen wettelijke basis hebben, wordt voor dit begrotingsjaar op die punten van de Fes-wet afgeweken in de Fes-begroting 2008.

In het Coalitieakkoord is eveneens afgesproken dat in deze kabinetsperiode een nieuwe, toekomstbestendige voedingssystematiek voor het Fes wordt ontwikkeld. Het kabinet zal in de komende maanden bezien of en zo ja, hoe zo’n nieuwe voedingssystematiek bij de wijziging van de Fes-wet wordt betrokken.

Bij Voorjaarsnota 2006 is een beperking van de voeding van het Fes in 2007 en 2008 met € 1 mld per jaar verwerkt. Dit ten behoeve van de voorfinanciering van lastenverlichting. Deze beperking van de voeding met € 1 mld voor het jaar 2007 is in het Belastingplan 2007 geregeld.

De beperking van de voeding van het Fes met € 1 mld in het jaar 2008 is in het kader van de overstap naar een vaste voeding van het Fes niet meer relevant. Door de nieuwe systematiek wordt de voeding van het Fes afgestemd op de begrote uitgaven. Dat geldt eveneens voor het amendement aangenomen ten behoeve van de terugbetaling van de € 1 mld in het jaar 2009, vermeerderd met rente (amendement van het lid De Nerèe tot Babberich van oktober 2006, Kamerstukken II 2006–2007, 30 804, nr. 11) geregeld in artikel 5a punt 4 van de Wet Fonds economische structuurversterking.

2. Uitgaven

In deze paragraaf wordt een overzicht gegeven van alle uitgaven die reeds uit het Fes zijn gefinancierd of waarvoor middelen zijn geraamd binnen het Fes. In paragraaf 2.1 (Besluitvorming) wordt kort ingegaan op alle besluitvorming die heeft plaatsgevonden over Fesuitgaven. In paragraaf 2.2 (Toezeggingen) en in de bijlage bij deze begroting wordt ingegaan op alle formele toezeggingen die tot nu toe door de Fesbeheerders zijn gedaan voor een bijdrage uit het Fes aan een departementale begroting, aansluitend bij de besluitvorming.

De aan de Tweede Kamer toegezegde Monitoringsrapportage waarin de stand van zaken van alle lopende FES-projecten wordt weergegeven, zal worden opgenomen in het Jaarverslag 2007.

2.1 Besluitvorming

2.1.1 Besluitvorming tot 2007

Voor de Investeringsimpuls 1994 is binnen het Fes in totaal € 3 117 mln geraamd en gerealiseerd. Daarvan heeft € 2 777 mln betrekking op verkeer en vervoer, € 227 mln op bodemsanering en € 113 mln op kennisinfrastructuur. Aan deze impuls is later het investeringsplan voor het Maritiem Research Instituut Nederland (MARIN) toegevoegd, dat ook geheel is afgerond (€ 45 mln).

Voor de Betuweroute en de Hogesnelheidslijn is binnen het Fes op artikel 11 Verkeer en vervoer in totaal € 4 525 mln geraamd en gerealiseerd. Daarnaast is als onderdeel van de reeks Bereikbaarheid/voorfinanciering, Investeringsimpuls 1998, € 1 784 mln aan voorfinanciering en gemaximeerde prijsbijstelling geraamd voor de Betuweroute en de Hogesnelheidslijn.

Het project Samen Werken Aan Bereikbaarheid (SWAB) is ultimo 2000 geheel afgerond. Hieraan is € 549 mln bijgedragen uit het Fes.

Voor de extra impuls voor de ruimtelijk-economische structuur uit 1998 is in totaal € 899 mln geraamd in het Fes ten behoeve van een aantal verkeer- en vervoerprojecten. Daarvan is tot en met 2006 € 894 mln gerealiseerd.

Voor de Investeringsimpuls 1998 is in totaal € 6 363 mln binnen het Fes gereserveerd voor de periode tot en met 2012 (daarnaast is op het artikel 11 Verkeer en vervoer als onderdeel van de reeks Bereikbaarheid/voorfinanciering € 1 784 mln aan voorfinanciering geraamd voor de Betuweroute en de Hogesnelheidslijn). Daarvan is tot en met 2006 in totaal € 3 544 mln gerealiseerd.

Voor de Hubertustunnel is vanuit het Fes € 11,4 mln beschikbaar gesteld en gerealiseerd. Het gaat hierbij om gemaakte kosten voor de Industriële Tunnelbouw-Methode (ITM), die uiteindelijk niet is toegepast bij de ondertunneling van het Hubertusduin.

Voor de Investeringsimpuls 2001 is binnen het Fes in totaal € 5 634 mln gereserveerd voor investeringen in de clusters Bereikbaarheid, Natuur, Milieu en vitaliteit steden en Kennis voor de periode tot en met 2012. Hiervan is tot en met 2006 € 3 940 mln gerealiseerd.

Via de zogenaamde Fes-brug werden in de jaren 2000 tot en met 2006 Fes-waardige projecten in het Infrastructuurfonds die voorheen werden gefinancierd uit de reguliere Rijksbegroting, gefinancierd uit het Fes. Hierdoor viel ruimte vrij op de reguliere Rijksbegroting. Het gaat in totaal om € 1 540 mln geraamd en gerealiseerd in de periode 2000 tot en met 2006.

Voor het project Kenniswijk is € 33,7 mln beschikbaar gesteld binnen het Fes. Hiervan is tot en met 2006 € 26,9 mln gerealiseerd.

In het kader van het Fileplan Zichtbaar, Slim en Meetbaar (ZSM) is in de jaren 2004 tot en met 2006 € 492 mln aan extra middelen uitgetrokken voor mobiliteit en bereikbaarheid. De middelen zijn volledig gerealiseerd in de bovengenoemde periode.

Voor het Besluit subsidies investeringen kennisinfrastructuur (Bsik) is binnen het Fes in totaal € 813 mln gereserveerd voor de periode tot en met 2012. Daarvan is tot en met 2006 € 295 mln gerealiseerd.

Voor de Investeringsimpuls 2005 is binnen het Fes in totaal € 2 085 mln gereserveerd voor de periode tot en met 2012. Daarvan is tot en met 2006 € 462 mln gerealiseerd.

Daarnaast is er in 2005 besloten bepaalde investeringen voor duurzame energie (bijvoorbeeld windmolens op zee) te financieren uit het Fes (MEP). Het gaat om een bedrag van in totaal ca. € 1 miljard aan investeringen. Hiervan is tot en met 2006 € 3 mln gerealiseerd.

Voor de Investeringsimpuls 2006 is binnen het Fes in totaal € 1 613 mln gereserveerd voor de periode tot en met 2012 (€ 1 903 mln voor de gehele impuls). Hiervan is tot en met 2006 € 6 mln gerealiseerd.

2.1.2 Coalitieakkoord

Een deel van de uitgavenenveloppen uit het Coalitieakkoord ter waarde van in totaal € 1 835 mln in de periode 2008–2012 wordt verdeeld via het Fes. Voor dit deel is de Fes-procedure van toepassing. Voor een voortvarende uitvoering van het beleidsprogramma vindt een toetsing van de daarin beschreven programma’s op programmaniveau plaats.

In tabel 1 is een overzicht opgenomen van de investeringen uit het Coalitieakkoord die via het Fes worden gefinancierd. Het gaat daarbij om investeringen op het gebied van onder andere innovatie, infrastructuur, energie en water- en luchtkwaliteit.

Tabel 1. Investeringen uit enveloppen Coalitieakkoord via het Fes.

2.2 Toezeggingen

De fondsbeheerders kunnen ten laste van het fonds toezeggingen doen voor bijdragen aan begrotingshoofdstukken. In de hiertoe opgestelde toezeggingsbrieven is aangegeven onder welke voorwaarden de bijdrage beschikbaar wordt gesteld en hoe de verantwoording dient te geschieden. Tot nu toe zijn op deze wijze voor een totaalbedrag van ongeveer € 26,4 mrd toezeggingen geformaliseerd. In Bijlage I bij deze begroting vindt u de afzonderlijke toezeggingen.

3. Ontvangsten

De voeding van het fonds in het jaar 2007 bestaat uit 40,9% van de niet-belastingmiddelen uit aardgasbaten. Het voedingspercentage 2007 is wettelijk vastgesteld in het Belastingplan 2007. Met ingang van 2008 kent het Fes conform de afspraken in het Coalitieakkoord een vaste voeding uit gasbaten, die derhalve niet meer fluctueert als gevolg van de hoogte van de gasbaten. Voor de begroting 2008 wordt deze vaste voeding bij begrotingswet vastgesteld. Een wijziging van de Fes-wet zelf wordt door het kabinet voorbereid.

Daarnaast bestaat de voeding van het fonds uit de opbrengsten uit hoofde van de structureel bespaarde rentelasten die het gevolg zijn van het in mindering brengen op de staatsschuld van common area baten en vervreemdingen van staatsdeelnemingen. Op de structureel bespaarde rentelasten bij vervreemdingen van staatsdeelnemingen wordt de daarmee samenhangende structurele derving van dividendontvangsten in mindering gebracht. Daarnaast wordt het Fes gevoed uit een annuïteit op basis van de opbrengsten van geveilde rechten met een looptijd gelijk aan de looptijd van de geveilde rechten.

Voor de meerjarige raming van ontvangsten uit hoofde van rentebesparingen zijn technische aannames gehanteerd. Uitgegaan is van behoedzame veronderstellingen ten aanzien van verkoop staatsdeelnemingen, veilingen en rente (rekening houdend met eventuele dividendderving). Voor de raming van de aardgasbaten voor 2007 is $ 69,3 als olieprijs en $ 1,34 per € als dollarkoers gehanteerd (zie ook artikel 21 Ontvangsten uit aardgasbaten).

4. Totaaloverzicht van het fonds

De totale geraamde fondsuitgaven in enig jaar mogen niet hoger zijn dan de totale voor dat jaar geraamde ontvangsten, minus 10% van de voor dat jaar geraamde ontvangsten uit de aardgasbaten (de zogenaamde buffer), plus het cumulatief eindsaldo van het jaar ervoor. Dit is het zogenaamde kasplafond. In onderstaande tabel worden de in deze ontwerpbegroting opgenomen uitgaven geconfronteerd met het kasplafond.

C. TOELICHTING PER BEGROTINGSARTIKEL

1. UITGAVEN

Bijdragen van het fonds aan andere begrotingen

Artikel 11. Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van verkeer en vervoer

Op dit artikel worden de volgende bijdragen ten behoeve van het onderdeel verkeer en vervoer geraamd:

• De bijdragen aan projecten van het Infrastructuurfonds uit de investeringsimpuls 1998, de extra impuls 1998, de investeringsimpuls 2001, de investeringsimpuls 2005 en de investeringsimpuls 2006 voorzover deze voldoende zijn uitgewerkt.

• De uitgaven voor de gestegen kosten van de geluidsisolatie rond Schiphol (GIS) zijn op dit artikel opgenomen (totaal € 169 mln). Het betreft hier uitgaven in de jaren 2002 tot en met 2004. Terugbetaling van de voorfinanciering uit het infrastructuurfonds wordt gedekt door een verlenging van de bestaande heffingen in het kader van het Heffingenbesluit Geluidhinder Burgerluchtvaart (Stb. 82(284)) met ingang van 2008.

• De bijdrage aan het Infrastructuurfonds ten behoeve van het versneld aanpakken van zwakke schakels in de Nederlandse kust en dijkversterking (amendement van het lid Snijder-Hazelhoff).

• De bijdrage aan het Infrastructuurfonds ten behoeve van het project Mainport Rotterdam (PMR) voor de onderdelen Landaanwinning, BTW buitencontouren en Natuurcompensatie.

Vanwege het ontbreken van een direct verband tussen de inkomende Fes-middelen en de uitgaande projectuitgaven bij een aantal projecten binnen het Infrastructuurfonds zijn er tussen de Fes-beheerder en het Ministerie van Verkeer en Waterstaat afwijkende afspraken in verband met de verantwoording van deze middelen gemaakt. Deze afspraken betreffen de bereikbaarheidsprojecten voor de Investeringsimpuls 1994, SWT/TIB, de Investeringsimpuls 1998, de Extra impuls 1998, de Investeringsimpuls 2001, de Fes-brug, de voorfinanciering GIS en het programma «Enveloppe mobiliteit» (de projecten uit de investeringsimpuls 1994 en SWT/TIB zijn inmiddels afgerond; de Fes-brug en het programma «Enveloppe mobiliteit» worden geraamd binnen het Fes tot en met het jaar 2006).

Op basis van deze afspraken wordt jaarlijks aangetoond dat de totale Fes-waardige uitgaven binnen het Infrastructuurfonds (verminderd met de direct aan te wijzen Fes-projecten) groter dan of gelijk zijn aan de Fes-bijdrage aan de desbetreffende categorie in het Infrastructuurfonds (bereikbaarheid/«Enveloppe mobiliteit» en overig).

Voor de Fes-brug dient aangetoond te worden dat het resterende bedrag groter dan of gelijk is aan de Fes-brug.

Toelichting op de mutatie:

• Voorfinanciering GIS – de mutatie betreft de terugbetaling aan het Fes van € 35 mln in het kader van de Voorfinanciering GIS in 2012.

• Fileplan ZSM en Fes-brug – mede naar aanleiding van het advies van de Studiegroep Begrotingsruimte heeft het kabinet besloten de Fes-brug af te schaffen. Enerzijds omdat dit ongewenste weglek van middelen voor economische structuurversterking betreft die niet meer past bij een vaste voeding van het fonds, anderzijds omdat het veelal structurele financiering betreft waarvoor het Fes niet bedoeld is. Vanwege het laatste punt, de structurele financiering, is eveneens de reeks Fileplan ZSM als Fes-bijdrage afgeschaft. Deze middelen vloeien nu rechtstreeks naar het Infrastructuurfonds. Het betreft beide budgettair neutrale verschuivingen.

• PMR – de mutatie betreft de overboeking van middelen van artikel 15 Projecten in voorbereiding naar artikel 11 Verkeer en vervoer (en naar de begroting van het Infrastructuurfonds) ten behoeve van het project Mainport Rotterdam (PMR) voor de onderdelen Landaanwinning, BTW buitencontouren en Natuurcompensatie.

• Zuidas – Met deze mutatie wordt de raming ten behoeve van het project Zuidas van het Infrastructuurfonds in overeenstemming gebracht met de uitgavenplanning van het project.

• Programma filevermindering – de mutatie betreft de doorwerking naar het jaar 2008 van de bij Slotwet 2006 verwerkte kasvertraging op dit project.

• Versnelling infrastructuur – de mutatie is onderdeel van de opschoning van het Fes van voorfinancieringsconstructies.

Artikel 12 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van milieu en duurzaamheid

Op dit artikel worden de bijdragen geraamd voor de projecten in het kader van milieu en duurzaamheid voorzover deze voldoende zijn uitgewerkt.

Toelichting op de mutatie:

De mutatie betreft voornamelijk de overboeking van middelen van artikel 15 Projecten in voorbereiding naar artikel 12 Milieu en duurzaamheid (en naar de VROM-begroting) voor diverse projecten uit de enveloppen Luchtkwaliteit en Luchtkwaliteit lokale maatregelen van het Ministerie van VROM. Daarnaast betreft de mutatie het overboeken van middelen ten behoeve van de projecten Europese aanbestedingsregeling CO₂ opslag, Groningen pijpleiding en Bodemsanering van het Ministerie van VROM en de MEP van het Ministerie van EZ.

Artikel 13 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van kennis en innovatie

Op dit artikel worden de bijdragen geraamd voor de projecten in het kader van kennis en innovatie voorzover deze voldoende zijn uitgewerkt.

In Bijlage II bij deze begroting vindt u een uitgebreide specificatie van artikel 13 Kennis en innovatie.

Toelichting op de mutatie:

• VVE en Transitie samenwerking TU’s – de mutatie betreft de doorwerking in het jaar 2008 respectievelijk in het jaar 2011 van de bij Slotwet 2006 verwerkte kasvertraging van deze projecten.

• Impuls veterinaire aviaire influenza – de mutatie is onderdeel van de opschoning van het Fes van voorfinancieringsconstructies.

• NICIS – als gevolg van de herschikking van taken tussen de Minister van BZK en de Minister voor Wonen, Wijken en Integratie (WWI) waartoe het kabinet heeft besloten, is de verantwoordelijkheid voor het Grotestedenbeleid overgegaan naar de Minister voor WWI. De mutatie betreft het overboeken van de NICIS middelen (€ 15 mln) van artikel 13 Kennis en innovatie (en van de begroting van het Ministerie van BZK) naar artikel 15 Projecten in voorbereiding van het Fes. Deze middelen zijn binnen het Fes gereserveerd voor het project NICIS van de Minister voor WWI.

• Beroepsonderwijs in bedrijf – de mutatie betreft het overboeken van € 5 mln, beschikbaar gesteld voor Beroepsonderwijs en bedrijf, van de begroting van het Ministerie van EZ naar de begroting van het Ministerie van OCW. Het project wordt door het Ministerie van OCW uitgevoerd.

• Daarnaast betreft de mutatie de overboeking van middelen van artikel 15 Projecten in voorbereiding naar artikel 13 Kennis en innovatie (en naar de desbetreffende departementale begroting) voor onder andere de projecten Technocentra, Grootschalige research faciliteiten en Beelden voor de Toekomst van het Ministerie van OCW, het project Topinstituut Farma en Respiratoir Syncytieel Virus (RSV) van het Ministerie van VWS en diverse projecten uit de enveloppe Maatschappelijke sectoren en ICT.

• Verder is de mutatie het gevolg van gewijzigde inzichten in het kasverloop van diverse projecten, waardoor de middelen anders over de jaren verdeeld worden. Het gaat hierbij om met name de volgende projecten: Centre for Translational Molecular Medicine en WCFS+ van het Ministerie van EZ, Phytophthora van het Ministerie van LNV en Rendement&excellentie van het ministerie van OCW.

• Kenis voor klimaat – voor het project Kennis voor Klimaat wordt in de jaren 2008 t/m 2012 € 50 mln beschikbaar gesteld, waarvan € 15 mln uit pijler 2 (Een innovatieve, concurrerende en ondernemende economie) en € 35 mln uit pijler 3 (Duurzame leefomgeving) van het Coalitieakkoord. Dit programma van het Ministerie van VROM is positief beoordeeld door het CPB en de Commissie van Wijzen (CvW) en beoogt Nederland «klimaatbestendig» te maken en opgedane kennis te exporteren.

• Biomedical materials – het programma Biomedical Materials van het ministerie van EZ (€ 45 mln beschikbaar gesteld in de periode 2008–2012 uit pijler 2 van het Coalitieakkoord) is eveneens positief beoordeeld door het CPB en de CvW en creëert maatschappelijke waarde door verbetering van de behandelmogelijkheden in de gezondheidszorg.

• Genomics – voor het project Genomics van het Ministerie van OCW wordt in de periode 2008 t/m 2012 in totaal € 164 mln beschikbaar gesteld uit pijler 2 van het Coalitieakkoord. De totale bijdrage voor dit project is € 245 mln in de periode 2008 t/m 2014 (de € 81 mln in de jaren 2013 en 2014 is gereserveerd binnen het Fes). Het project richt zich op onderzoek naar de samenstelling van erfelijk materiaal en biedt hiermee kansen voor de verbetering van de kwaliteit van leven en voor versterking van de economische structuur. Het – n.a.v. aangedragen verbeterpunten van CvW en CPB – aangepaste voorstel is positief beoordeeld door de CvW.

Artikel 14 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van ruimtelijke ordening

Op dit artikel worden de bijdragen geraamd in het kader van ruimtelijke ordening voor zover deze voldoende zijn uitgewerkt.

Toelichting op de mutatie:

De mutatie betreft de overboeking van middelen van artikel 15 Projecten in voorbereiding naar artikel 14 Ruimtelijke ordening (en naar de desbetreffende departementale begroting) in het kader van de Vitaliteit Steden/Sleutelprojecten en de BIRK&Saneringsregeling van het Ministerie van VROM en het BIRK-project W4 Leiderdorp van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat.

Artikel 15 Projecten in voorbereiding

Op dit artikel worden alle middelen geraamd die binnen het Fes worden gereserveerd voor projecten die in voorbereiding zijn. Zodra de projecten voldoende zijn uitgewerkt, worden de middelen overgeheveld naar de desbetreffende artikelen van de Fes-begroting en de departementale begrotingen.

Onderdeel hiervan zijn de middelen (max. € 3,65 mln per voorstel) uit de Investeringsimpuls 2005, die oorspronkelijk beschikbaar waren gesteld voor het uitwerken van een kwalitatief goed voorstel voor de Fes-meevaller 2006 voor de volgende zes voorstellen : Digitaal klantendossier (SZW), ITER (OCW), NICIS (BZK), RSV-vaccin (VWS), Delta-instituut (V&W) en SENSATION, voorheen PASSIE (Defensie). Op verzoek van de voor deze voorstellen verantwoordelijke departementen en in lijn met het CEKI-advies d.d. 13 juni 2007, wordt deze bestemmingsmogelijkheid zodanig herzien dat ook de met deze voorstellen gemoeide initiële kosten (bijvoorbeeld pilot-activiteiten, investeringen in de research-infrastructuur) uit dit bedrag gefinancierd kunnen worden onder de voorwaarde dat de subsidiabele periode beperkt blijft tot de periode 2 december 2005 (het oorspronkelijke MR-besluit) tot en met 31 december 2007.

In Bijlage III bij deze begroting vindt u een uitgebreide specificatie van artikel 15 Projecten in voorbereiding.

Toelichting op de mutaties:

• De mutatie betreft op de eerste plaats de overboeking van middelen van artikel 15 Projecten in voorbereiding naar de desbetreffende uitgaven artikelen (respectievelijk de desbetreffende departementale begroting) voor diverse projecten uit de enveloppen Luchtkwaliteit en Luchtkwaliteit lokale maatregelen (Ministerie van VROM) en Maatschappelijke sectoren en ICT (diverse departementen). Daarnaast betreft de mutatie de projecten in het kader van de BIRK&Saneringsregeling en de projecten Europese aanbestedingsregeling CO₂ opslag en Groningen pijpleiding van het Ministerie van VROM, Technocentra van het Ministerie van OCW, het project Topinstituut Farma van het Ministerie van VWS, de MEP van het Ministerie van EZ en het BIRK-project W4 Leiderdorp en PMR van het Ministerie van VenW.

• Waddenfonds – mede naar aanleiding van het advies van de Studiegroep Begrotingsruimte heeft het kabinet besloten de Fes-brug af te schaffen. Omdat de binnen het Fes gereserveerde middelen voor het Waddenfonds via de Fes-brug naar het Waddenfonds overgeboekt worden, wordt deze reservering ook afgeschaft. Deze middelen vloeien nu via de Aanvullende post van het Rijk naar het Waddenfonds. Het betreft een budgettair neutrale verschuiving.

• MEP – De mutatie betreft het doorschuiven van middelen naar latere jaren en het overboeken van middelen van artikel 15 Projecten in voorbereiding naar artikel 12 Milieu en duurzaamheid (en naar de begroting van het ministerie van EZ).

• Voor de jaren 2012–2020 zijn binnen het Fes middelen gereserveerd die bestemd zijn voor de Noordvleugel, de Nota Mobiliteit en de Nota Ruimte. Daarnaast zijn middelen gereserveerd voor Kennis, innovatie en onderzoek en voor ruimtelijk economische investeringen. Deze projecten/enveloppes zullen nader uitgewerkt worden alvorens middelen aan de departementale begrotingen worden toegevoegd.

De mutatie betreft het verwerken van de reservering voor 2012.

• De reserveringen voor enveloppen, die nog niet verdeeld zijn en/of waarover nog geen besluitvorming heeft plaats gevonden en voor projecten die nog niet voldoende zijn uitgewerkt en nog niet overgeboekt kunnen worden naar de desbetreffende departementale begroting, worden geraamd op artikel 15 Projecten in voorbereiding en krijgen jaarlijks prijscompensatie binnen het Fes (voorzover hierover geen afwijkende afspraken gemaakt zijn).

De mutatie betreft het verdelen van de prijscompensatie tranche 2007 voor de bovengenoemde categorieën.

Daarnaast wordt de resterende reservering voor prijscompensatie t/m 2012, die gereserveerd was binnen het Fes, overgeboekt naar de aanvullende post. De prijscompensatie Fes wordt met ingang van het jaar 2008 geraamd op de aanvullende post en jaarlijks verdeeld over de desbetreffende projecten/enveloppen via het Fes. De vaste Fes-voeding wordt hier jaarlijks voor opgehoogd.

• NICIS – De mutatie betreft het overboeken van de NICIS middelen (€ 15 mln) van artikel 13 Kennis en innovatie (en van de begroting van het Ministerie van BZK) naar artikel 15 Projecten in voorbereiding van het Fes. Deze middelen zijn binnen het Fes gereserveerd voor het project NICIS van de Minister voor WWI (zie ook toelichting artikel 13).

• De overige mutaties betreffen de bijdragen geraamd voor de hieronder genoemde enveloppen/projecten uit het Coalitieakkoord:

Enveloppe Innovatie, kennis en onderzoek

Nader te verdelen via Fes-procedure

Departementen kunnen projectvoorstellen indienen, waarbij voorrang wordt gegeven aan projecten voor duurzame energie (VROM). Na toetsing door het CPB en de CvW worden de beste projecten geselecteerd.

Enveloppe Infra en (vaar)wegen

Investeren in wegen

Er worden middelen gereserveerd voor kleinschalige maatregelen (quick wins), aanpak van knooppunten, een pilot Dynamisch Verkeersmanagement rond Amsterdam en vergroting van de verkeersveiligheid.

Investeren in vaarwegen

Er komen maatregelen om de infrastructuur van vaarwegen op korte termijn beter te benutten en het bedieningsniveau voor sluizen/bruggen te verbeteren. Verder wordt ingezet op het verbeteren van de bereikbaarheid van binnenhavens.

Luchtkwaliteit (ook in enveloppe Regionaal Economisch Beleid)

Er worden middelen aangewend voor verbetering van de luchtkwaliteit om infra en wegen aan te kunnen leggen. Verder maken lokale maatregelen het mogelijk om grote lokale projecten doorgang te laten vinden, wat bijdraagt aan de regionale economie.

Enveloppe Regionaal Economisch Beleid

Herstructurering bedrijventerreinen

Voor de herstructurering van bedrijventerreinen en het tegengaan van verrommeling van het landschap worden middelen beschikbaar gesteld.

Sterke regio’s

Regionale knelpunten van nationaal belang zullen door het rijk financieel worden ondersteund. De toegang van grootstedelijke regio’s wordt verbeterd door effectieve en kleinschalige maatregelen te nemen (o.a. afstemming reisinformatie en verbetering aansluitingen hoofdwegennet en onderliggend wegennet).

Enveloppe Openbaar Vervoer

Impuls spoorambitie

Voor het realiseren van de ambitie van 5% groei per jaar van het openbaar vervoer worden direct uitvoerbare maatregelen genomen als perronverlenging en seinverdichting op drukke routes.

Enveloppe Energie

Pakket project Schoner en Zuiniger: innovatie

Een deel van de middelen voor het project Schoner en zuiniger zal via het Fes aangewend worden voor innovatie. Voor de honorering van projectvoorstellen wordt een aparte procedure vormgegeven.

Enveloppe Water en Kust

Waterbeheer: KRW/WB21, nutriëntenpilots

De middelen zullen ondermeer worden ingezet voor te ontwikkelen kosteneffectieve maatregelen voor waterkwaliteit en -kwantiteit in relatie tot de Kaderrichtlijn Water (KRW) en WB21. Hierbij zullen ook de door V&W, VROM en LNV genoemde nutriëntenpilots worden betrokken.

Enveloppe Natuur, EHS en vitaal platteland

Luchtkwaliteit

Investeringen in luchtwassers in stallen zullen via het Fes gestimuleerd worden: luchtwassers verminderen de uitstoot van zowel fijnstof als van ammoniak, wat de natuurcondities verbetert.

2. ONTVANGSTEN

Ontvangsten van het fonds

Artikel 21 Ontvangsten uit aardgasbaten

Op dit artikel zijn de voor het fonds bestemde ontvangsten uit aardgas geraamd. De aardgasbaten raming in het jaar 2007 betreft 40,9% van de niet-belastingontvangsten uit aardgas, zoals geraamd op de begroting van Economische Zaken in het jaar 2007. Vanaf 2008 is conform de afspraken in het Coalitieakkoord sprake van een vaste Fes-voeding waarbij de voeding uit gasbaten bij begrotingswet wordt vastgesteld.

Toelichting op de mutatie

• Aanpassing raming 2007 – de bepalende factoren voor de geraamde aardgasbaten zijn de aardgasprijs, die gerelateerd is aan de prijs van olie in dollars, de veranderde euro/dollar koers en het volume van de verkopen.

De raming voor 2007 is naar beneden bijgesteld vanwege de olieprijs die lager uitviel dan geraamd en vanwege de lagere productie als gevolg van de warme winter en het warme voorjaar.

Uitgegaan is van de volgende veronderstellingen:

• Voor het jaar 2008 en later is sprake van een vaste Fes-voeding uit gasbaten. De mutatie betreft de aanpassing van de raming die daaruit voortvloeit en die nodig is om de voorziene Fes-uitgaven te dekken.

Artikel 22 Voeding uit incidentele baten

Met ingang van 1999 worden eenmalige opbrengsten in de vermogenssfeer ten gunste van de staatsschuld gebracht en komen de daardoor structureel bespaarde rentelasten (gecorrigeerd voor eventuele dividendderving) ten gunste van het Fes.

Voor zover de voeding betrekking heeft op opbrengsten van veilingen van rechten, wordt met ingang van 2002 op dit artikel de voeding van het Fes geraamd op basis van annuïteiten. Voor een nadere toelichting hierop wordt verwezen naar de algemene toelichting bij deze begroting.

Toelichting op de mutatie

De mutatie wordt veroorzaakt door twee factoren:

• Ten eerste heeft Het College van Beroep van het Bedrijfsleven geoordeeld dat radiostations het «éénmalige bedrag», dat naast het financiële instrument onderdeel was van de vergelijkende toets van 2003, definitief verschuldigd zijn aan de staat. Er is reeds voor € 21 mln terugbetaald. Nog enkele terugbetalingen zullen volgen. Het Fes wordt met een annuïteit over bovenstaand bedrag gevoed.

• Ten tweede is in 2003 ten onrechte een vergunning voor het gebruik van frequenties voor landelijke commerciële radio voor Nederlandstalige muziek (kavel A9) uitgegeven aan RTL FM. Als gevolg van deze onjuiste vergunningverlening heeft RTL FM schade geleden. Met RTL FM is overeenstemming bereikt over een minnelijke schikking ter vergoeding van de schade. Deze kosten worden in mindering gebracht op het Fes.

Per saldo leiden deze twee mutaties tot een extra voeding van het Fes van in totaal ca. € 11 mln.

Saldi

Artikel 31 Voordelig eindsaldo/beginsaldo

Voordelig eindsaldo

Op dit artikel wordt het voordelig eindsaldo geraamd. Het voordelig eindsaldo is gelijk aan het positieve verschil in enig jaar tussen de ontvangsten inclusief batig beginsaldo en de uitgaven inclusief nadelig beginsaldo.

Vanwege de vaste voeding die aansluit bij de uitgaven zoals opgenomen in deze begroting voor 2008 en latere jaren, is het voordelig eindsaldo constant in deze jaren. Omdat dit boekhoudkundige saldo in beginsel is belegd met uitgaven in de jaren na deze kabinetsperiode, is het niet beschikbaar om extra uitgaven uit te financieren. Bij de wijziging van de Fes-wet die door het kabinet wordt voorbereid, zal ook worden bezien of en zo ja, hoe daarin een nieuwe toekomstbestendige voedingssystematiek wordt meegenomen. In het kader van zo’n toekomstbestendige voedingssystematiek zal ook de functie van het voordeling saldo worden bezien.

Toelichting op de mutatie

De nieuwe mutatie is per saldo het gevolg van de mutaties in de bijdragen aan de begrotingshoofdstukken en bij de ontvangsten. Een neerwaartse mutatie in de bijdragen leidt tot een opwaartse mutatie bij het voordelig eindsaldo. Een opwaartse mutatie bij de ontvangsten (inclusief het voordelig beginsaldo) heeft hetzelfde effect. De nieuwe mutatie is als volgt opgebouwd (de raming in 2012 vloeit voort uit de extrapolatie van de uitgaven en ontvangsten):

De technische correctie van het voordelig eindsaldo is nodig vanwege cumulatie van afrondingsverschillen.

Voordelig beginsaldo

Op dit artikel wordt het voordelig eindsaldo van het voorafgaande jaar geraamd, welk saldo op grond van het eerste lid van artikel 4 van de Wet Fes ten gunste van de begroting van het fonds in enig jaar komt (zie ook de toelichting bij uitgavenartikel 31 Voordelig eindsaldo). Het voordelig eindsaldo van jaar t is het voordelig beginsaldo van jaar t+1.

Toelichting op de mutatie

De nieuwe mutatie sluit aan op de mutatie in het voordelig eindsaldo van het voorafgaande jaar en is bij dat artikelonderdeel nader toegelicht.

BIJLAGE I

BIJLAGE II

BIJLAGE III

BIJLAGE IV

Overzicht Moties en toezeggingen Fes-begroting

1. Moties

2. Toezeggingen

nr. 2MEMORIE VAN TOELICHTING

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Wetsartikel 1

De begrotingsstaten die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2008 wijzigingen aan te brengen in de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking.

De in die begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de begrotingstoelichting).

Wetsartikel 2

In het Coalitieakkoord is afgesproken dat het Fes een vaste voeding krijgt die niet meer fluctueert als gevolg van mutaties in de gasbaten. Daarom wordt in dit artikel bepaald dat – vooruitlopend op een wijziging van de Wet Fonds economische structuurversterking, Stb. 1996, 51 en 52 (Feswet) – in het jaar 2008 de gasbatenvoeding van het fonds wordt gevormd door de niet-belastingontvangsten van de staat uit aardgasbaten voor het bedrag dat daarvoor in de begrotingsstaat is opgenomen. Het in de begrotingsstaat opgenomen bedrag komt overeen met de totale uitgaven geraamd in het jaar 2008. De voeding uit aardgasbaten wordt derhalve niet meer berekend als een percentage van de gasbaten.

Door de hierboven toegelichte manier van vaststellen van de gasbatenvoeding van het fonds is de Fes-voeding uit incidentele baten niet meer relevant en is derhalve komen te vervallen.

Wetsartikel 3

Door de onder wetsartikel 2 toegelichte manier van vaststellen van de gasbatenvoeding van het fonds is het niet meer nodig om de gevolgen van een batig of nadelig eindsaldo van het fonds van het jaar 2007 toe te voegen aan het beginsaldo van het begrotingsjaar 2008 en latere jaren. Dit boekhoudkundige saldo was in beginsel belegd met uitgaven in de jaren na deze kabinetsperiode en was niet beschikbaar om extra uitgaven uit te financieren. Omdat de ontvangsten uit aardgasbaten in het jaar 2008 en later zo zijn vastgesteld dat de uitgaven in enig jaar gedekt kunnen worden is het voordelig eindsaldo 2007 niet meer relevant.

De totale geraamde fondsuitgaven in enig jaar mogen niet hoger zijn dan de totale voor dat jaar geraamde ontvangsten plus het cumulatief eindsaldo van het jaar ervoor. Dit is het zogenaamde kasplafond. Door de nieuwe systematiek wordt de voeding van het Fes afgestemd op de begrote uitgaven en het is niet meer nodig om de geraamde ontvangsten in enig jaar te verminderen met 10 procent (de zogenaamde buffer) bij het bepalen van het kasplafond.

B. ALGEMENE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSSTAAT

In aansluiting op de eerste suppletore begroting 2008 (de wet van 25 september 2008, Stb. 2008, ...) wordt door middel van het onderhavige wetsvoorstel voorgesteld de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking (Fes) voor het jaar 2008 voor de uitgaven en de ontvangsten met € 317,5 mln te verlagen.

Deze mutaties zijn deels verwerkt in de Miljoenennota 2009 (Kamerstukken II, 2008/2009, 31 700, nr. 2) en betreffen verder de nadere wijzigingen, die in de Najaarsnota 2008 zijn verwerkt.

Samenvattend ontstaat het volgende beeld voor de uitgavenbegroting (bedragen in € mln): De bedragen in de eerste kolom zijn inclusief de mutaties in de saldoartikelen. De bedragen in de tweede kolom zijn de mutaties exclusief de saldoartikelen.

Samenvattend ontstaat het volgende beeld voor de ontvangstenbegroting (bedragen in € mln):

TOELICHTING PER BEGROTINGSARTIKEL

Bijdragen van het fonds aan andere begrotingen

Artikel 11. Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van verkeer en vervoer

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

Toelichting mutatie

1. De reeds bij Miljoenennota verwerkte mutatie betreft de overboeking van middelen van artikel 15 Projecten in voorbereiding naar artikel 11 ten behoeve van het Fes-project Bijdrage systeemkosten tolheffing (Anders betalen voor mobiliteit) van het Infrastructuurfonds.

2. De mutatie betreft het besluit van het kabinet om in 2008 € 200 mln toe te voegen van het Fes aan het Infrastructuurfonds voor het «Bereikbaarheid/voorfinanciering 12 mld pakket».

3. De mutatie betreft het doorschuiven van middelen naar het jaar 2009 voor het project Bijdrage systeemkosten tolheffing van het Infrastructuurfonds. Met deze mutatie wordt de raming in lijn gebracht met de programmering van het project.

4. De mutatie hangt samen met de vertraging in het deelproject doorstroming A10 van het programma Filevermindering van het Infrastructuurfonds, waardoor een bedrag van bijna € 32 mln wordt doorgeschoven naar het jaar 2009.

5. De mutatie betreft het naar voren halen van middelen, vanwege reeds gemaakte kosten voor het project Noordvleugel van het Infrastructuurfonds.

Artikel 12. Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van milieu en duurzaamheid

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

Toelichting mutatie

1. De reeds bij Miljoenennota verwerkte mutatie betreft het overboeken van middelen ten behoeve van de projecten Innovatie KRW en Synergie KRW van het Infrastructuurfonds en de projecten in het kader van de Luchtkwaliteit van het Ministerie van LNV en het ministerie van VROM.

2. De mutatie betreft het doorschuiven van middelen naar het jaar 2009 voor het project Bodemsanering van het Ministerie van VROM.

3. De mutatie betreft het doorschuiven van middelen naar 2009 voor het project Innovatie KRW van het Infrastructuurfonds in verband met vertraging in de uitvoering.

4. Als gevolg van vertraging in de uitvoering van het programma «Investeringsregeling Luchtwassers» (Luchtkwaliteit nieuw geld) van het Ministerie van LNV, wordt in 2008 minder uitgegeven. Het daarmee samenhangende bedrag van € 3 mln wordt doorgeschoven naar het jaar 2009.

5. Van artikel 15 Projecten in voorbereiding zijn middelen overgeboekt naar artikel 12 Milieu en duurzaamheid voor het project Energy Efficiency Bedrijfsleven van het Ministerie van EZ.

6. Door vertraging bij het vaststellen van de subsidieregeling van het project Synergie KRW van het Infrastructuurfonds, wordt € 2,3 mln doorgeschoven naar het jaar 2009.

Artikel 13. Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van kennis en innovatie

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

Toelichting mutatie

1. De reeds bij Miljoenennota verwerkte mutatie is het gevolg van gewijzigde inzichten in het kasverloop van diverse projecten, waardoor de middelen anders over de jaren verdeeld worden.

2. De mutaties 2 tot en met 7 zijn het gevolg van de bundeling van de deelprojecten «Leerwerktrajecten voor jongeren op maat», EVC trajecten en procedures, Docentstages in het bedrijfsleven, Leermateriaal en examenmateriaal in het project Beroepsonderwijs in bedrijf.

8. De mutatie betreft het doorschuiven van middelen naar het jaar 2009 voor het project VMBO/Funderend onderwijs van het Ministerie van OCW.

9. Als gevolg van vertraging van het project Leren door te experimenteren van het Ministerie van OCW, wordt een bedrag van € 18, 3 mln doorgeschoven naar het jaar 2009

10. Als gevolg een latere start van de onderliggende deelprojecten van het project Beelden voor de toekomst, wordt een bedrag van € 11,6 mln doorgeschoven naar het jaar 2009.

11. De mutatie betreft het doorschuiven van € 6,6 mln naar het jaar 2009 van het project Kennis voor klimaat van het Ministerie van VROM.

12. In verband met vertraging in het project Kennis Bsik van het Ministerie van VROM wordt een bedrag van € 4,9 mln doorgeschoven naar het jaar 2009.

13. De afhandeling van afrekeningen van deelprojecten binnen het project Transumo van het Ministerie van V&W blijft achter bij de verwachting, waardoor een bedrag van € 4,7 mln wordt doorgeschoven naar het jaar 2009.

14. De mutatie betreft het opvragen van de prijscompensatie over de jaren 2007 en 2008 voor een bedrag van € 1, 7 mln voor het project Beroepsonderwijs in bedrijf van het Ministerie van OCW.

15. De mutatie betreft de overboeking van middelen van artikel 15 Projecten in voorbereiding naar artikel 13 Kennis en innovatie ten behoeve van de MS&ICT-pojecten Kind Signalering Systeem (€ 0,536 mln), Choice (€ 0,394 mln) en Innovatief Jongerenportaal (€ 0,11 mln) van het programmaministerie voor Jeugd en Gezin.

16. Betreft het doorschuiven van middelen naar het jaar 2009 voor diverse projecten in het kader van kennis en innovatie.

Artikel 14. Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van ruimtelijke ordening

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)

Toelichting mutatie

1. De reeds bij Miljoenennota verwerkte mutatie hangt samen met gewijzigde inzichten in het kasverloop van de NSP-projecten Arnhem en Rotterdam en diverse BIRK-projecten van het Ministerie van VROM. Daarnaast betreffen de mutaties de overboeking van artikel 15 Projecten in voorbereiding naar artikel 14 Ruimtelijke ordening (en naar de betreffende departementale begroting) voor de Nota Ruimte projecten Mooi Nederland van het Ministerie van VROM en Greenports van het Ministerie van LNV.

2. De mutatie betreft het doorschuiven van € 198,1 mln naar het jaar 2009 in verband met vertraging van NSP-projecten Den Haag, Breda, Arnhem, Utrecht, Amsterdam en Amsterdam/Zuidas van het Ministerie van VROM.

3. Voor diverse BIRK-projecten van het Ministerie van VROM worden middelen doorgeschoven naar het jaar 2009. In totaal gaat het om een bedrag van € 48,2 mln.

4. In verband met het opnieuw moeten vaststellen van het tracébesluit, worden de middelen voor het BIRK-project W4 Leiderdorp van het Ministerie van V&W doorgeschoven naar het jaar 2011.

5. De mutatie betreft de overboeking van artikel 15 Projecten in voorbereiding naar artikel 14 Ruimtelijke ordening ten behoeve van het project Noordelijke IJ-oevers van het Ministerie van VROM.

6. De mutatie betreft een kasschuif naar 2009 vanwege vertraging in de uitvoering van het project Malta van het Ministerie van OCW.

Artikel 15. Projecten in voorbereiding

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

Toelichting mutatie

1. De reeds bij Miljoenennota verwerkte mutatie betreft grotendeels de overboeking van middelen van artikel 15 Projecten in voorbereiding naar de desbetreffende uitgaven artikelen (en de desbetreffende departementale begroting) voor diverse projecten uit de enveloppen Nota Ruimte en Luchtkwaliteit. Daarnaast betreft de mutatie de projecten Milieutechnologie PromT van het Ministerie van VROM en de projecten Bijdrage systeemkosten tolheffing, Innovatie KRW en Synergie KRW van het Infrastructuurfonds.

2. Voor de Duurzaamheid-projecten Energietender Technopartners Seed Faciliteit en Energy Efficiency Bedrijfsleven van het Ministerie van EZ is € 2,9 mln overgeboekt van artikel 15 Projecten in voorbereiding naar artikel 12 Milieu en duurzaamheid.

3. Een bedrag van in totaal €1,04 mln is overgeboekt naar artikel 13 Kennis en Innovatie ten gunste van MS&ICT-projecten van het programmaministerie van Jeugd en Gezin.

4. De mutatie betreft de overboeking van prijscompensatie naar artikel 13 Kennis en Innovatie ten behoeven van het project Beroepsonderwijs in bedrijf van het Ministerie van OCW.

Ontvangsten van het fonds

Artikel 21. Ontvangsten uit aardgasbaten

Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

Toelichting mutatie

Voor het jaar 2008 en later is sprake van een vaste Fes-voeding uit gasbaten. De mutaties betreffen de aanpassing van de raming die daaruit voortvloeit en die nodig is om de in 2008 voorziene Fes-uitgaven te dekken.

Artikel 22. Voeding uit incidentele baten

Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

Toelichting mutatie

Vanaf 2008 is conform de afspraken in het Coalitieakkoord sprake van een vaste Fes-voeding waarbij de voeding uit gasbaten bij begrotingswet wordt vastgesteld.

Het in de begrotingsstaat (artikel 21) opgenomen bedrag is toereikend om alle uitgaven in 2008 te dekken. Door deze manier van vaststellen van de voeding van het fonds is de Fes-voeding uit incidentele baten niet meer relevant en is derhalve komen te vervallen.

Saldi

Artikel 31. Voordelig eindsaldo / beginsaldo

Opbouw uitgaven- en ontvangstenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)

Toelichting mutatie

De mutaties houden verband met de nieuwe voedingssystematiek van het Fes, waarbij de ontvangsten bij begrotingswet worden vastgesteld. Hierdoor is het niet meer nodig het batig of nadelig eindsaldo van het fonds van het jaar 2007 toe te voegen aan het beginsaldo van het begrotingsjaar 2008 en latere jaren. Dit boekhoudkundige saldo was in beginsel belegd met uitgaven in de jaren na deze kabinetsperiode en was niet beschikbaar om extra uitgaven uit te financieren. Omdat de ontvangsten uit aardgasbaten in het jaar 2008 en later zo zijn vastgesteld dat de uitgaven in enig jaar gedekt kunnen worden is het voordelig eindsaldo 2007 niet meer relevant:

nr. 2MEMORIE VAN TOELICHTING

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Wetsartikel 1

De begrotingsstaten die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 2008 te wijzigen.

De in die begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zogenaamde begrotingstoelichting).

Wetsartikel 2

In het Coalitieakkoord is afgesproken dat het Fes een vaste voeding krijgt die niet meer fluctueert als gevolg van mutaties in de gasbaten. Daarom wordt in dit artikel, conform de oorspronkelijk vastgestelde begrotingswet, bepaald dat – vooruitlopend op een wijziging van de Wet Fonds economische structuurversterking, Stb. 1996, 51 en 51 (Feswet) – in het jaar 2008 de gasbatenvoeding van het fonds wordt gevormd door de niet-belastingontvangsten van de staat uit aardgasbaten voor het bedrag dat daarvoor in de begrotingsstaat is opgenomen. Het in de begrotingsstaat opgenomen bedrag komt overeen met de totale uitgaven in de begroting 2008 met daarop in mindering gebracht de ontvangsten uit artikel 22 (rentebaten). De voeding uit aardgasbaten wordt derhalve niet meer berekend als een percentage van de gasbaten.

Wetsartikel 3

Door de onder wetsartikel 2 toegelichte manier van vaststellen van de gasbatenvoeding van het fonds is het niet meer nodig om de gevolgen van een batig of nadelig eindsaldo van het fonds van het jaar 2007 toe te voegen aan het beginsaldo van het begrotingsjaar 2008.

B BEGROTINGSTOELICHTING

ALGEMEEN

Uitgaven (bedragen in € mln)

Na het onderhavige wijzigingsvoorstel komt het totaal van de uitgavenbegroting 2008 van het Fes er als volgt uit te zien:

Ontvangsten (bedragen in € mln)

Na het onderhavige wijzigingsvoorstel komt het totaal van de ontvangstenbegroting 2008 van het Fes er als volgt uit te zien:

TOELICHTING PER BEGROTINGSARTIKEL

UITGAVEN

Bijdragen van het fonds aan andere begrotingen

Artikel 11 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van verkeer en vervoer

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

Toelichting mutatie eerste suppletore begroting

De mutatie op dit artikel betreft in de eerste plaats de doorwerking van de bij Najaarsnota 2007 vermeldde lagere uitgaven ten behoeve van de projecten Programma filevermindering en Dynamisch verkeersmanagement van het Infrastructuurfonds.

Daarnaast betreft de mutatie de doorwerking van de bij Slotwet 2007 vermeldde lagere uitgaven ten behoeve van het versneld aanpakken van zwakke schakels in de Nederlandse kust en dijkversterking van het Infrastructuurfonds (amendement van het lid Snijder-Hazelhoff van november 2005, Kamerstukken II 2005–2006, 30 300, nr. 9).

Ten slotte betreft de mutatie de meerjarige overboeking van de middelen, gereserveerd voor de projecten Quick Wins wegen/aanpak knooppunten, Praktijkproef doorstroming A10 Amsterdam en Quick Wins vaarwegen van het Infrastructuurfonds vanuit artikel 15/Projecten in voorbereiding. Deze middelen zijn onderdeel van de enveloppe Infra en (vaar)wegen, investeren in (vaar)wegen.

Specificatie mutatie artikel 11 (x € 1 000)

Artikel 12 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van milieu en duurzaamheid

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

Toelichting mutatie eerste suppletore begroting

De mutatie betreft in de eerste plaats de doorwerking van de bij Slotwet 2007 verwerkte kasversnelling van het project Luchtkwaliteit van het Ministerie van VROM.

Daarnaast wordt de mutatie veroorzaakt door de doorwerking van de bij Slotwet 2007 vermeldde lagere uitgaven voor diverse projecten. Reden hiervoor is dat de kasuitgaven voor deze projecten minder snel verlopen dan aanvankelijk geraamd. Het gaat voornamelijk om de projecten MEP, Milieutechnologie IS, UKR en Energiebesparingtender UKR van het Ministerie van EZ en de projecten Milieutechnologie PromT en Bodemsanering van het Ministerie van VROM.

Ten slotte betreft de mutatie de meerjarige overboeking van middelen van artikel 15/Projecten in voorbereiding naar artikel 12/Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van milieu en duurzaamheid voor diverse projecten uit de duurzaamheidsenveloppe van het Ministerie van EZ.

Specificatie mutatie artikel 12 (x € 1 000)

Artikel 13 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van kennis en innovatie

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

Toelichting mutatie eerste suppletore begroting

In de eerste plaats wordt de mutatie veroorzaakt door de doorwerking in 2008 en latere jaren van de bij Najaarsnota 2007 en Slotwet 2007 vermeldde lagere uitgaven voor diverse projecten. Reden hiervoor is dat de kasuitgaven voor deze projecten minder snel verlopen dan aanvankelijk geraamd. Het gaat voornamelijk om de diverse projecten in het kader van ICES/KIS-3 (BSIK) en diverse projecten uit de enveloppe Innovatieprogramma’s en toponderzoek, de enveloppe Vitale infrastructuur en de enveloppe Maatschappelijke sectoren en ICT (diverse departementen). Daarnaast betreft de mutatie onder andere de volgende projecten:

• VMBO/funderend onderwijs, Investeringsagenda bèta en techniek, Leren door te experimenteren, Leerwerktrajecten voor jongeren op maat en Beelden voor de toekomst van het Ministerie van OCW;

• de projecten Innovatievouchers, Technostarters, Sleutelgebieden, Centre for Translational Molecular Medicine, Onderwijs en ondernemerschap en Fonds versterking beroepsonderwijs-bedrijfsleven van het Ministerie van EZ;

• het project RSV van het Ministerie van VWS;

Ten tweede betreft de mutatie het doorschuiven van middelen naar latere jaren als gevolg van gewijzigde inzichten in het verloop van onder andere de projecten TTI Pharma van het Ministerie van VWS en Centre for Translational Molecular Medicine van het Ministerie van EZ.

Ten slotte betreft de mutatie de (meerjarige) overboeking van middelen van artikel 15/Projecten in voorbereiding naar artikel 13/Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van kennis en innovatie voor diverse projecten uit de enveloppe Beroepsonderwijs in bedrijf van het Ministerie van OCW en het Ministerie van EZ, het project NICIS van de Minister voor WWI en diverse projecten uit de Enveloppe Maatschappelijke Sectoren en ICT (diverse departementen).

Specificatie mutatie artikel 13 (x € 1 000)

Artikel 14 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van ruimtelijke ordening

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

Toelichting mutatie eerste suppletore begroting

De mutatie betreft de doorwerking in het jaar 2008 van de bij Najaarsnota 2007 en Slotwet 2007 vermeldde lagere uitgaven voor de Sleutelprojecten (NSP) en het BIRK&Saneringsconcept van het Ministerie van VROM en het project Malta van het Ministerie van OCW.

Specificatie mutatie artikel 14 (x € 1 000)

Artikel 15 Projecten in voorbereiding

Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

Toelichting mutatie eerste suppletore begroting

Deze mutatie wordt in de eerste plaats veroorzaakt door het doorschuiven naar 2008 van de middelen voor projecten in voorbereiding die in 2007 niet daadwerkelijk zijn toegezegd aan de uitvoerende departementen of die wel zijn toegezegd, maar nog niet zijn overgeheveld naar de desbetreffende departementale begrotingen. Het doorschuiven naar 2008 betreft voornamelijk de reserveringen voor het project Bijdrage systeemkosten tolheffing van het Infrastructuurfonds (€ 70,5 mln), de enveloppe integrale gebiedsopgaven (€ 25,1 mln, diverse departementen), de enveloppe Maatschappelijke Sectoren en ICT (€ 23,3 mln, diverse departementen), het BIRK-project Nationale Landschappen van het Ministerie van LNV (€ 15,0 mln), de Duurzaamheidsenveloppe (€ 8,5 mln, diverse departementen) en het project Milieutechnologie (€ 4,6 mln, diverse departementen).

Daarnaast betreft de mutatie de meerjarige overboeking van middelen van artikel 15/Projecten in voorbereiding naar de desbetreffende uitgavenartikelen voor diverse projecten. Het gaat onder andere om projecten in het kader van de Duurzaamheidsenveloppe, de enveloppe Maatschappelijke Sectoren en ICT en de enveloppe Infra en (vaar)wegen, investeren in (vaar)wegen. Daarnaast gaat het om diverse projecten in het kader van Beroepsonderwijs in bedrijf van het Ministerie van OCW en het Ministerie van EZ en het project NICIS van de Minister voor WWI.

Specificatie mutatie artikel 15 (x € 1 000)

ONTVANGSTEN

Ontvangsten van het fonds

Artikel 21 Ontvangsten uit aardgasbaten

Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)

Toelichting mutatie eerste suppletore begroting

Conform de Fes-begrotingswet 2008 is voor het jaar 2008 en in de ramingen voor latere jaren sprake van een vaste Fes-voeding uit gasbaten. De mutatie betreft de aanpassing van de raming die nodig is om de voorziene Fes-uitgaven te dekken.

Saldi

Artikel 31 Voordelig eindsaldo/beginsaldo

Voordelig eindsaldo