Artikel 1
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2021 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het van het Defensiematerieelbegrotingsfonds (K).
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
DE MINISTER VAN DEFENSIE,H.G.J.Kamp
Geraamde uitgaven begrotingshoofdstuk K 2021 (bedragen x € 1.000). Totaal € 4.610.299
Geraamde ontvangsten begrotingshoofdstuk K 2021 (bedragen x € 1.000). Totaal € 4.610.299
Artikel 1
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2021 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het van het Defensiematerieelbegrotingsfonds (K).
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
DE MINISTER VAN DEFENSIE,
A.Th.B. Bijleveld-Schouten
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 afzonderlijk bij wet vastgesteld en ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2021 wijzigingen aan te brengen in:
1. de begrotingsstaat van het Defensiematerieelbegrotingsfonds (K);
De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
De Minister van Defensie,K.H. Ollongren
Wetsartikel 1
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld.
Het wetsvoorstel strekt ertoe om de onderhavige begrotingsstaat voor het aangegeven jaar vast te stellen.
Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de Rijksbegroting voor dat jaar. Een toelichting bij de Rijksbegroting als geheel is opgenomen in de Miljoenennota.
Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen en de ontvangsten vastgesteld. De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zogenoemde begrotingstoelichting).
De Minister van Defensie,A.Th.B.Bijleveld-Schouten
De opzet en structuur van de onderliggende suppletoire begroting voor Hoofdstuk K (Defensiematerieelbegrotingsfonds) is gebaseerd op de Rijksbegrotingsvoorschriften van het Ministerie van Financiën.
In dit wetsvoorstel zijn technische uitvoeringsmutaties, mutaties van boekhoudkundige aard of mutaties voortvloeiend uit controlebevindingen opgenomen. Tevens zijn de verwachte overschrijdingen van de uitgaven en verplichtingen op artikelniveau opgenomen in de brief «Beleidsmatige mutaties na Najaarsnota» d.d. 13-12-2021 (Kamerstuk 35925 K nr. 8).
Alle mutaties hoger of gelijk aan de ondergrenzen in onderstaande staffel zijn toegelicht. Daar waar nodig zijn mutaties met lagere waarden toegelicht.
Omvang begrotingsartikel (stand ontwerp-begroting) in € miljoen | Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen) | Technische mutaties (ondergrens in € miljoen) |
|---|---|---|
< 50 | 1 | 2 |
=> 50 en < 200 | 2 | 4 |
=> 200 < 1000 | 5 | 10 |
=> 1000 | 10 | 20 |
De voorliggende tweede suppletoire begroting bevat de voorgestelde wijzigingen ten opzichte van de 1e suppletoire begroting 2021 van hoofdstuk K van de begroting van het Rijk.
In deze tweede suppletoire begroting van het Defensiematerieelbegrotingsfonds zijn de besluiten van het kabinet uit de Najaarsnota verwerkt. Deze suppletoire wet dient dan ook in samenhang te worden gezien met de Najaarsnota.
In paragraaf 2.1 wordt de cijfermatige aansluiting ten opzichte van de 1e suppletoire begroting uiteengezet. Vervolgens worden in paragraaf 2.2 de belangrijkste begrotingswijzigingen op deze begroting van het Defensiematerieelbegrotingsfonds vermeld, waarna deze in paragraaf 2.3, overzicht ontvangsten- uitgavenmutaties worden toegelicht. Afsluitend is in paragraaf 2.4 per artikel een tabel opgenomen met daarin de budgettaire gevolgen van beleid en de uitgaven- en ontvangstenmutaties. Per artikel worden de mutaties groter dan of gelijk aan onderstaande staffel op het niveau van de financiële instrumenten (en eventueel artikelonderdeel) toegelicht. Als laatste is in de verdiepingsbijlage per begrotingsartikel een meerjarige (voor de volledige planperiode) tabel met daarin de mutaties per jaar opgenomen.
Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen | Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen) | Technische mutaties (ondergrens in € miljoen) |
|---|---|---|
< 50 | 1 | 2 |
=> 50 en < 200 | 2 | 4 |
=> 200 < 1000 | 5 | 10 |
=> 1000 | 10 | 20 |
De toelichtingen op de uitgaven gelden ook voor de verplichtingen. Alleen indien sprake is van een groot verschil van de verplichtingenmutaties ten opzichte van de uitgavenmutaties wordt dit verschil apart toegelicht. Deze verschillen ontstaan bijvoorbeeld doordat verplichtingen zijn aangegaan die niet tot een uitgavenmutatie leiden of door regelingen waarvoor de verplichtingen dit jaar worden aangegaan terwijl de uitgaven pas volgend jaar (of in de jaren daarna) plaatsvinden.
De tweede suppletoire begroting geeft een totaaloverzicht van financiële afwijkingen ten opzichte van de eerste suppletoire begroting van het DMF en wordt tegelijk met de Najaarsnota ingediend.
De voorliggende eerste suppletoire begroting bevat de voorgestelde wijzigingen ten opzichte van de ontwerpbegroting 2021 van hoofdstuk K van de begroting van het Rijk.
In deze eerste suppletoire begroting van het Defensiematerieelbegrotingsfonds zijn de besluiten van het kabinet uit de Voorjaarsnota verwerkt. Deze suppletoire wet dient dan ook in samenhang te worden gezien met de Voorjaarsnota. Als gevolg hiervan wordt het Defensiematerieelbegrotingsfonds (DMF) 2021 met € 341 miljoen verhoogd tot € 5,0 miljard.
In paragraaf 2.1 wordt de cijfermatige aansluiting ten opzichte van de ontwerpbegroting uiteengezet. Vervolgens worden in paragraaf 2.2 de belangrijkste begrotingswijzigingen op deze begroting van het Defensiematerieelbegrotingsfonds vermeld, waarna deze in paragraaf 2.3, overzicht ontvangsten- uitgavenmutaties worden toegelicht. Afsluitend is in paragraaf 2.4 per artikel een tabel opgenomen met daarin de budgettaire gevolgen van beleid en de uitgaven- en ontvangstenmutaties. Per artikel worden de mutaties groter dan of gelijk aan onderstaande staffel op het niveau van de financiële instrumenten (en eventueel artikelonderdeel) toegelicht.
| Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen | Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen) | Technische mutaties (ondergrens in € miljoen) |
|---|---|---|
| < 50 | 1 | 2 |
| => 50 en < 200 | 2 | 4 |
| => 200 < 1000 | 5 | 10 |
| => 1000 | 10 | 20 |
De toelichtingen op de uitgaven gelden ook voor de verplichtingen. Alleen indien sprake is van een groot verschil van de verplichtingenmutaties ten opzichte van de uitgavenmutaties wordt dit verschil apart toegelicht. Deze verschillen ontstaan bijvoorbeeld doordat verplichtingen zijn aangegaan die niet tot een uitgavenmutatie leiden of door regelingen waarvoor de verplichtingen dit jaar worden aangegaan terwijl de uitgaven pas volgend jaar (of in de jaren daarna) plaatsvinden.
De eerste suppletoire begroting geeft een totaaloverzicht van financiële afwijkingen ten opzichte van het DMF en wordt tegelijk met de Voorjaarsnota ingediend en uiterlijk 1 juni gepubliceerd. Gelijktijdig met het departementeel jaarverslag - aangeboden op Verantwoordingsdag - is de afwijkingsrapportage van het Defensie Projecten Overzicht (DPO) aangeboden aan de Kamer. Met het DPO geeft Defensie halfjaarlijks een integraal inzicht aan de Kamer in de lopende DMP-projecten, waarbij afwijkingen op product, tijd en / of geld van projecten gelijk aan of groter dan € 25 miljoen worden toegelicht.
In de begrotingsstaat zijn de wijzigingen op de begrotingsstaat van het jaar 2021 voor de begroting van het Defensiematerieelbegrotingsfonds (K) opgenomen. Deze dient ter autorisatie van de mutaties in de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten in de Slotwet.
Ten opzichte van de tweede suppletoire begroting 2021 ontstaat samen-gevat het volgende beeld:
A. Verplichtingen
Totaal van de bijgestelde verplichtingen € 1.148,5 miljoen.
B. Uitgaven
Totaal van de bijgestelde uitgaven ‒ € 212,4 miljoen.
C. Ontvangsten
Totaal van de bijgestelde ontvangsten € 8,5 miljoen.
De mutaties uit de Slotwet 2021 leiden tot een verplichtingenbudget van € 5.730,0 miljoen, een uitgavenbudget van € 4.607,0 miljoen en een ontvangstenbudget van € 5.184,4 miljoen.
Met het onderhavige wetsvoorstel wordt voorgesteld de ontvangsten- en uitgavenbegroting 2021 van het Defensiematerieelbegrotingsfonds (K) ten opzichte van de 1e suppletoire begroting met een bedrag van € 131,8 miljoen te verlagen. Dit leidt voor het Defensiematerieelbegrotingsfonds tot een ontvangsten- en uitgavenbudget van € 4.819,4 miljoen. De begroting voor de in 2021 aan te gane verplichtingen daalt met € 4.230,3 miljoen tot € 4.581,4 miljoen. De cijfermatige aansluiting ten opzichte van de 1e suppletoire begroting 2021 is als volgt:
Stand 1e suppletoire begroting 2021 | € 4.951.216 |
Wijzigingen 2e suppletoire begroting 2021 | ‒ € 131.815 |
Stand Defensiematerieelbegrotingsfonds (K) in de najaarsnota 2021 | € 4.819.401 |
Stand 1e suppletoire begroting 2021 | € 4.951.216 |
Wijzigingen 2e suppletoire begroting 2021 | ‒ € 131.815 |
Stand Defensiematerieelbegrotingsfonds (K) in de najaarsnota 2021 | € 4.819.401 |
Met het onderhavige wetsvoorstel wordt voorgesteld de ontvangsten- en uitgavenbegroting 2021 van het Defensiematerieelbegrotingsfonds (K) ten opzichte van de ontwerpbegroting met een bedrag van € 340,9 miljoen te verhogen. Dit leidt voor het Defensiematerieelbegrotingsfonds tot een ontvangsten- en uitgavenbudget van € 4.951,2 miljoen. De begroting voor de in 2021 aan te gane verplichtingen stijgt met € 363,4 miljoen tot € 8.811,8 miljoen. De cijfermatige aansluiting ten opzichte van de ontwerpbegroting 2021 is als volgt:
| Stand ontwerpbegroting 2021 | € 4.610.299 |
| Wijzigingen 1e suppletoire begroting 2021 | € 340.917 |
| Stand begroting Defensie (K) in de voorjaarsnota 2021 | € 4.951.216 |
| Stand ontwerpbegroting 2021 | € 4.610.299 |
| Wijzigingen 1e suppletoire begroting 2021 | € 340.917 |
| Stand begroting Defensie (K) in de voorjaarsnota 2021 | € 4.951.216 |
De omvangrijkste begrotingswijziging voor deze tweede suppletoire begroting betreft het verhogen van de uitgavenbegroting met de extra middelen voor munitie opleiding en training bij de augustusbesluitvorming van € 60 miljoen en de vrijgave van de overprogrammering ter hoogte van € -295,5 miljoen. dit betekent dat de projecten in voorbereiding en in planning, die dit jaar niet meer tot realisatie komen zijn vrijgegeven voor het kasjaar 2021 en schuiven naar 2022. Daarnaast wordt in deze suppletoire begroting de actualisatie van het Defensie Lifecycle Plan verwerkt waarmee financiële reeksen van de projecten in het juiste kasritme worden gezet.
De omvangrijkste begrotingswijziging voor deze eerste suppletoire begroting betreft het verhogen van de uitgavenbegroting met de prijsbijstelling en de eindejaarsmarge ter hoogte van respectievelijk € 104,9 en € 166,5 miljoen. De prijspeilbijstelling is reeds met deze suppletoire begroting verdeeld over de prijsgevoelige onderdelen van het DMF. Daarnaast wordt in deze suppletoire begroting het actualiseren van het Defensie Lifecycle Plan verwerkt.
| Toelichting | Omschrijving | Artikelen | Totaal |
|---|---|---|---|
| Begroting 2021 (incl. amendementen en NvW'n) | 4.610.299 | ||
| Belangrijkste suppletoire mutaties | |||
| 1 | Herschikking ontvangsten DMO naar DMF | 1, 6 | 10.160 |
| 2 | Incidentele nood- en steunmaatregelen covid-19 | 1 | 6.700 |
| 3 | Digitale veiligheid | 1 | 45.000 |
| 4 | Valuta | 1, 2, 3, 4, 6 | ‒ 30.928 |
| 5 | Kasschuiven verwerking Tijdelijke Toelage Loongebouw | 1 | ‒ 36.100 |
| 6 | Bijstellen verkoopopbrengsten | 1 | 12.558 |
| 7 | Prijsbijstelling DMF | 1, 2, 3, 4, 5, 6 | 104.860 |
| 8 | Eindejaarsmarge DMF | 1, 2, 3, 4, 5, 6 | 166.470 |
| 9 | Herschikking budget brandstof naar munitie | 1 | 19.204 |
| 10 | Dubbele btw-heffing op reserveonderdelen F-35 | 4 | 2.219 |
| 11 | Interdepartementale Budgetoverhevelingen | 1, 2, 3, 5, 6 | 12.409 |
| Overige mutaties | 28.365 | ||
| Stand 1e suppletoire begroting 2021 | 4.951.216 |
Toelichting overzicht belangrijkste suppletoire mutaties
1. Herschikking ontvangsten van DMO naar DMF
De ontvangstenbudgetten van Artikel 7 Defensie Materieel Organisatie zijn toegerekend aan de verschillende logistieke bedrijven. Een deel van het ontvangstenbudget (€ 10,2 miljoen) wordt vervolgens overgeheveld naar het DMF, omdat onder andere het Kleding - en Persoonsgebonden Uitrustingsbedrijf (KPU), het Defensie Munitiebedrijf en het Joint Informatievoorziening Commando (JIVC) onderdeel uitmaken van het DMF.
2. Incidentele nood- en steunmaatregelen COVID-19
De doorlopende verplichtingen ten aanzien van COVID-19-gerelateerde uitgaven in 2020 worden geaccommodeerd binnen het incidentele nood- en steunpakket. Het gaat hier o.a. verwerving van beschermingsmiddelen. Daarnaast is met de motie-Kerstens (kst. 35 570 X, nr. 51) het kabinet gevraagd te onderzoeken of Defensie voor deze samenwerkingsinitiatieven in aanmerking kan komen voor een werkgarantieregeling. Samenwerking tussen bedrijven en Defensie in crisistijd leidt tot kennis- en werkgelegenheidsbehoud. De financiering van een werkgarantieregeling wordt geaccommodeerd binnen het incidentele nood- en steunpakket.
3. Digitale Veiligheid
Aan de Defensiebegroting wordt € 45,0 miljoen euro toegevoegd via een overboeking van de Aanvullende Post om de betrouwbaarheid en continuïteit van de digitale veiligheid te waarborgen.
4. Valuta
Jaarlijks worden op basis van het CEP de effecten van de wisselkoersmutaties verwerkt op de begroting van Defensie. De meevaller die op basis van het CEP optreedt, komt ten gunste van het rijksbrede saldo.
5. Kasschuiven verwerking Tijdelijke Toelage Loongebouw
Het ministerie van Defensie heeft in maart 2021 besloten om de Tijdelijke Toelage Loongebouw (TTL) te verlengen tot eind 2021. De TTL is een tijdelijke maatregel als eerste stap naar een nieuw bezoldigingssysteem en zou in 2021 aflopen. De beschikbare middelen voor de financiering van de verlenging van de TTL heeft een ander kasritme dan de uitgaven, waardoor een kasschuif over de investeringen benodigd is. De middelen worden vanuit de investeringen naar de reguliere Defensiebegroting overgemaakt, omdat de uitgaven plaatsvinden bij het kerndepartement. In latere jaren worden de middelen weer toegevoegd aan de investeringen.
6. Bijstellen verkoopopbrengsten
De verkoopopbrengsten worden met € 12,6 miljoen naar boven bijgesteld. Dit betreft de ontvangsten die met de 2e suppletoire begroting 2020 naar beneden zijn bijgesteld, met name door het niet nakomen van betalingsverplichtingen vanuit Jordanië. Dit betreft onder andere de contracten voor geleverde goederen als rupsvoertuigen, terreinvoertuigen en de daarbij behorende reservedelen.
7. Prijsbijstelling DMF
De prijsbijstelling tranche 2021 voor het DMF van € 104,9 miljoen is toegevoegd aan de Defensiebegroting. Waarna de toewijzing naar de diverse artikelen van het DMF heeft plaatsgevonden.
8. Eindejaarsmarge DMF
Dit betreft de toevoeging van de eindejaarsmarge 2020 van € 166,5 miljoen aan het DMF.
9. Herschikking brandstof naar munitie
Als gevolg van een lagere prijs en lagere dollarkoers zijn de brandstofkosten lager geraamd. Dit budget is herverdeeld naar het munitiebedrijf om de voorliggende behoefte af te dekken.
10. Dubbele btw-heffing op reserveonderdelen F-35
Bij het ontbreken van een fiscale oplossing wordt Defensie gecompenseerd voor de dubbele btw-heffing op reserveonderdelen van F-35 jachtvliegtuigen.
11. Interdepartementale budgetoverhevelingen
Een aantal ministeries heeft budget overgeheveld naar Defensie voor het uitvoeren van activiteiten. Een deel daarvan is toegevoegd aan DMF. Het betreft onder meer € 2,7 miljoen van Justitie & Veiligheid voor de implementatie van het programma Grenzen & Veiligheid, € 5,2 miljoen van Buitenlandse Zaken ten behoeve van bescherming van diplomaten en ambassades door de BSB en € 3,0 miljoen van Binnenlandse zaken voor liquiditeitssteun voor de uitvoering van maatregelen opgenomen in het landspakket gericht op de versterking van de rechtsstaat van Curacao, Aruba en Sint Maarten.
Per saldo stijgt de begroting van het DMF als gevolg van de interdepartementale budgetoverhevelingen met € 12,4 miljoen.
Toelichting | Omschrijving | Artikelen | Totaal |
|---|---|---|---|
Vastgestelde begroting 2021 | 4.610.299 | ||
Mutaties 1e suppletoire begroting 2021 | 340.917 | ||
Stand 1e suppletoire begroting 2021 | 4.951.216 | ||
Belangrijkste suppletoire mutaties | |||
1 | Bijstellen van de instandhoudingsbudgetten | 1, 2, 3, 4, 7 | 20.000 |
2 | Budget t.b.v. munitie opleiding en training + Vrijgave instandhouding | 1, 2, 3, 4, 7 | 998 |
3 | Herschikking budget t.b.v. instandhouding vastgoed | 5, 7 | 16.600 |
4 | Hogere ontvangst t.b.v. instandhouding materieel Marine | 2, 7 | 15.000 |
5 | Terugstorten lening uit de exploitatie (Marine) | 2, 7 | 15.000 |
6 | Toekennen budget t.b.v. samenvoeging AIVD en MIVD | 5, 7 | 11.350 |
7 | Herschikking DMO | 1, 7 | 12.426 |
8 | COVID-19 meeruitgaven | 1, 3, 5, 7 | 26.132 |
9 | Vrijgave overprogrammering | 1, 2, 3, 4, 5, 6 | ‒ 295.454 |
10 | Interdepartementale budgetoverhevelingen | 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 | ‒ 3.634 |
Overige mutaties | 49.767 | ||
Stand 2e suppletoire begroting 2021 | 4.819.401 |
Toelichting overzicht belangrijkste suppletoire mutaties
1. Bijstellen van de instandhoudingsbudgetten
De instandhoudingsbudgetten materieel van de drie operationele commando's staan onder zware druk. Los van en vooruitlopend op het recente Kabinetsbesluit om extra middelen beschikbaar te stellen voor Defensie, heeft Defensie eerder besloten om de budgetten te verhogen met € 60 miljoen. Dit om interen op de voorraden te voorkomen. Het betreft een eenmalige herschikking als gevolg van vertraagde betalingen bij de instandhouding van munitie en KPU. Deze herschikking wordt gefinancierd vanuit artikel 12 Nog onverdeeld van de defensiebegroting (€ 20 miljoen) en door een herschikking vanuit instandhouding munitie en KPU (€ 40 miljoen). Per saldo stijgt de begroting van het DMF hierdoor met € 20 miljoen.
2. Budget t.b.v. munitie opleiding en training + Vrijgave instandhouding
Recent heeft het Kabinet middelen beschikbaar gesteld voor munitie oefenen & trainen (structureel € 60 miljoen vanaf 2021). Doordat deze extra verkregen middelen voor opleiding training en munitie laat in het jaar beschikbaar zijn gekomen en de levering van munitie door externe omstandigheden, onder andere door een incident bij een leverancier, vertraagd is wordt een groot deel van dit budget voor dit jaar doorgeschoven naar latere jaren om dan de verplichtingen te kunnen voldoen.
3. Herschikking budget t.b.v. instandhouding vastgoed
Vanwege een tekort op het budget instandhouding infrastructuur wordt € 16,6 miljoen vanuit artikel 8 DOSCO van de defensiebegroting overgeheveld en aan het budget instandhouding vastgoed toegevoegd.
4. Hogere ontvangst t.b.v. instandhouding materieel Marine
De verwachte hogere overige ontvangsten, vanwege o.a. achterstallige verrekeningen voor onderhoud aan de Portugese M-fregatten, worden aangewend voor de instandhouding materieel Marine.
5. Terugstorten lening uit vanuit de exploitatie (Marine)
In 2019 is met de tweede suppletoire begroting incidenteel geld vanuit de investeringen in materieel ingezet om extra instandhoudings- en gereedstellingsuitgaven te compenseren. Voor de Marine ging dit om € 15 miljoen. Met een incidentele herschikking tussen exploitatie en investeringen zijn deze middelen weer toegevoegd aan de investeringen.
6. Toekennen budget t.b.v. samenvoeging AIVD en MIVD
Dit budget is toegevoegd aan het DMF om het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) te compenseren voor de kosten van de voorbereidingen van het project om de AIVD en MIVD gezamenlijk te huisvesten. Doordat het project een andere opzet krijgt, wil het RVB de reeds gemaakt kosten (€ 25 miljoen) dit jaar afrekenen met de departementen/diensten. Het deel voor Defensie is € 11,35 miljoen. De kamer is hier op 4 juni 2021 over geïnformeerd middels de kamerbrief gezamenlijke huisvesting AIVD-MIVD (kenmerk: 2021-0000298029).
7. Herschikking DMO
Het betreft een herschikking van de budgetten gereedstelling en personele uitgaven naar instandhouding materieel.
8. COVID-19 meeruitgaven
De meeruitgaven als gevolg van COVID-19 worden generaal gecompen-seerd en aan het budget van het DMF toegevoegd. Het betreft hier onder meer de huur van extra tenten voor oefeningen en op kazernes om de 1,5 meter afstand houden te garanderen.
9. Vrijgave overprogrammering
De actualisaties van de ramingen van de projecten in voorbereiding en in onderzoek, maar ook van de projecten in realisatie, leiden tot een cumulatieve verlaging van het projectenbudget in 2021. Omdat met deze actualisaties de budgetten zijn aangepast aan de verwachte realisaties van de projecten, is van overprogrammering geen sprake meer. De overprogrammering wordt zodoende volledig afgeboekt.
10. Interdepartementale budgetoverhevelingen
Vanuit het DMF is onder andere € 6,7 miljoen overgeheveld naar Binnenlandse Zaken (BZK) voor innovatieve software en uitbreiding digitale opslagcapaciteit. Daarnaast hebben diversie ministeries een aantal kleinere bedragen naar het DMF overgeheveld.
Per saldo daalt de begroting van het DMF als gevolg van de interdepartementale budgetoverhevelingen met € 3,6 miljoen.
Omschrijving | Vastgestelde begroting (1) | Stand 1e suppletoire begroting (2) | Mutaties 2e suppletoire begroting (3) | Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3) | |
|---|---|---|---|---|---|
Mutaties Miljoenennota | Overige mutaties 2esuppletoire begroting | ||||
Verplichtingen | 747.089 | 1.068.780 | 204.550 | ‒ 735.786 | 537.544 |
Uitgaven | 669.194 | 749.508 | 204.550 | ‒ 137.523 | 816.535 |
Verwerving | |||||
Opdrachten | 876.786 | 857.870 | ‒ 137.860 | ‒ 239.952 | 480.058 |
Verwerving: voorbereidingsfase | 81.408 | 41.436 | ‒ 20.662 | ‒ 20.774 | 0 |
Verwerving: onderzoeksfase | 830 | 3.112 | 73 | ‒ 3.185 | 0 |
Verwerving: realisatie | 794.548 | 813.322 | ‒ 117.271 | ‒ 215.993 | 480.058 |
Instandhouding | |||||
Opdrachten | 324.942 | 354.829 | 23.524 | ‒ 84.356 | 293.997 |
Instandhouding Materieel | 324.942 | 354.829 | 23.524 | ‒ 84.356 | 293.997 |
Kennis en Innovatie | |||||
Bekostiging | 32.066 | 29.888 | 7.426 | 795 | 38.109 |
Bijdrage grote onderzoeksfaciliteiten | 3.019 | 2.899 | ‒ 1 | 1.902 | 4.800 |
Technologieontwikkeling | 22.546 | 15.478 | 6.012 | 5.688 | 27.178 |
Kennisgebruik | 3.113 | 5.087 | 1.981 | ‒ 3.500 | 3.568 |
Kort Cyclische Innovatie | 3.388 | 6.424 | ‒ 566 | ‒ 3.295 | 2.563 |
Reserve valutaschommelingen | 0 | 0 | 0 | 4.371 | 4.371 |
Onzekerheidsreservering | 16.192 | 3.336 | 0 | ‒ 3.336 | 0 |
Over-/ onderprogrammering | ‒ 580.792 | ‒ 496.415 | 311.460 | 184.955 | 0 |
Ontvangsten | 56.058 | 70.106 | 2.240 | 0 | 72.346 |
Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.
Toelichting op de verplichtingen
De raming voor de verplichtingen voor Defensiebreed materieel is met € 531,2 miljoen verlaagd. Deze verlaging komt alleerst voort uit de bijstellingen in de uitgavenramingen. Daarnaast is de verplichtingenprognose van de materieelprojecten verwerkt. Hierdoor verschuift verplichtingenbudget naar latere jaren, omdat deze verplichtingen dit jaar niet meer worden aangegaan. Dit betreft onder andere de projecten Defensie Operationeel Kleding Systeem (- € 114,9 miljoen) en verwerving HV-brillen (- € 15,5 miljoen).
Toelichting op de uitgaven
Verwerving: voorbereidingsfaseHet budget voor de voorbereidingsfase wordt dit jaar met € 41,4 miljoen volledig afgeboekt. Dit komt allereerst door een aantal herschikkingen tussen de verschillende fases en over de jaren heen. Dit betreft onder andere een herschikking van het programma «BKI reparatie overige assortimenten» (€ -15,6 miljoen) de vervanging van Klein Kaliber Wapens (€ -17,0 miljoen) en het Counter Unmanned Aircraft Systems (€ +8,5) miljoen.
Naast deze herschikkingen worden naar verwachting geen projecten in voorbereiding in 2021 meer gerealiseerd. Dit budget wordt doorgeschoven naar latere jaren. Dit betreft onder andere het project Duurzame Mobiliteit Defensie Grootmaterieel (€ -5,6 miljoen).
Verwerving: realisatie
Het realisatiebudget voor Defensiebreed materieel is met ongeveer € 333 miljoen neerwaarts bijgesteld. Dit wordt onder andere veroorzaakt door de herfasering bij het project BKI conventionele munitie (- € 43 miljoen), doordat de levering van 81mm mortier munitie is verschoven naar 2022 vanwege keuringsproblemen bij de fabrikant. Daarnaast heeft een herfasering plaatsgevonden bij veel verschillende projecten waaronder Defensie Operationeel Kleding Systeem (- € 18,4 miljoen), verwerving HV-brillen (- € 16,4 miljoen) en Milsatcom (- € 11,3 miljoen).
Instandhouding Materieel
Het instandhoudingsbudget is met € 60,8 miljoen naar beneden bijgesteld. Recent heeft het Kabinet extra middelen beschikbaar gesteld voor munitie voor oefenen & trainen (structureel € 60 miljoen vanaf 2021). Daardoor kon de eerdere noodzakelijke interne herschikking die in 2020 voor 2021 is uitgevoerd vanuit de begrotingsatikelen van de Defensieonderdelen van in totaal € 40 miljoen worden teruggedraaid. Daarnaast is de raming van het KPU-bedrijf met € 47 miljoen verlaagd als gevolg van vertraging bij de leveringen van NFP regenjassen, de offertes voor combat shirts die niet voldoen aan de eisen en verschuiving van een af te sluiten raamovereenkomst. Daarnaast schuift munitiebudget à € 30 miljoen als gevolg knelpunten bij de levering, onder andere door een incident bij een leverancier, door naar volgend jaar. Samen met een aantal andere kleinere verschuivingen daalt de raming voor het instandhouding van Defensiebreed materieel daarmee met circa € 60 miljoen.
Over- en onderprogrammering
De actualisaties van de ramingen van de projecten in voorbereiding en in onderzoek, maar ook van de projecten in realisatie, leiden tot een cumulatieve verlaging van het projectenbudget in 2021. Omdat met deze actualisaties de budgetten zijn aangepast aan de verwachte realisaties van de projecten, is van overprogrammering geen sprake meer. De overprogrammering wordt zodoende volledig afgeboekt.
Omschrijving | Vastgestelde begroting (1) | Stand 1e suppletoire begroting (2) | Mutaties 2e suppletoire begroting (3) | Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3) | |
|---|---|---|---|---|---|
Mutaties Miljoenennota | Overige mutaties 2esuppletoire begroting | ||||
Verplichtingen | 4.242.634 | 4.255.298 | ‒ 15.431 | ‒ 3.774.574 | 465.293 |
Uitgaven | 631.224 | 589.001 | ‒ 15.431 | ‒ 13.242 | 560.328 |
Verwerving | |||||
Opdrachten | 740.426 | 580.512 | ‒ 41.121 | ‒ 167.887 | 371.504 |
Verwerving: voorbereidingsfase | 64.510 | 41.793 | ‒ 28.308 | ‒ 13.485 | 0 |
Verwerving: onderzoeksfase | 224.134 | 11.949 | 11.497 | ‒ 23.446 | 0 |
Verwerving: realisatie | 451.782 | 526.770 | ‒ 24.310 | ‒ 130.956 | 371.504 |
Instandhouding | |||||
Opdrachten | 148.995 | 147.033 | 25.704 | 16.087 | 188.824 |
Instandhouding Materieel | 148.995 | 147.033 | 25.704 | 16.087 | 188.824 |
Over-/ onderprogrammering | ‒ 258.197 | ‒ 138.544 | ‒ 14 | 138.558 | 0 |
Ontvangsten | 9.600 | 9.600 | 10.000 | 6.500 | 26.100 |
Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.
Toelichting op de verplichtingen
De raming voor de verplichtingen voor Maritiem materieel is voor 2021 met € 3.790 miljoen verlaagd. Dit is een gevolg van het actualiseren van het Defensie Lifecycle Plan, waarin de ramingen van de verplichtingen voor onder meer de Vervanging van de onderzeeboten, de midlife update van Zr.Ms. Johan de Witt, de Evolved Sea Sparrow Missile en de Torpedo's MK48 zijn doorgeschoven naar 2022. Over de voortgang van de Vervanging van de onderzeeboten is de Tweede Kamer op 27 oktober 2021 met de brief X-34 225 nr. 34 geïnformeerd
Toelichting op de uitgaven
Verwerving: voorbereidingsfaseHet budget voor de projecten in de voorbereidingsfase wordt met € 41,8 dit jaar volledig afgeboekt. Dit komt allereerst door een aantal herschikkingen tussen de verschillende fases en over de jaren heen. Dit betreft onder andere een herschikking van het project Upgrade SM-II (€ -18,5 miljoen) en het project Aanpassing Instandhoudingsconcept Geleide Wapens (€ -7,3) miljoen.
Naast deze herschikkingen worden naar verwachting geen projecten in voorbereiding in 2021 meer gerealiseerd. Dit budget wordt doorgeschoven naar latere jaren. Dit betreft onder andere het project Beach Armoured Recovery Vehicle (€ -10,8 miljoen).
Verwerving: onderzoeksfase
Het budget voor projecten in de voorbereidingsfase wordt met € 11,9 dit jaar volledig afgeboekt. Dit komt onder andere door een aantal kleine herschikkingen tussen de verschillende fases en over de jaren heen. Het budget dat na deze herschikkingen nog resteert zal naar verwachting niet meer in 2021 tot realisatie komen. Dit budget wordt doorgeschoven naar latere jaren. Dit betreft onder andere het project Vervanging Onderzeeboten (€ -12,2 miljoen).
Verwerving: realisatiefase
De raming van de projecten in realisatiefase wordt ten opzichte van de 1e suppletoire begroting met ruim € 155 miljoen neerwaarts bijgesteld. Dit is voornamelijk aan de volgende projecten toe te rekenen: MLU Zr. Ms. Johan de Witt, doordat het uitvoeringscontract later wordt aangegaan dan gepland, wordt € 15 miljoen verschoven naar kasjaar 2022. Daarnaast wordt er op het project ESSM BLOCK 2 Verwerving en integratie, minder missiles aangekocht in 2021 dan begroot, hierdoor vindt een verschuiving plaats van € 11,7 miljoen naar 2022.
Instandhouding materieel
Het budget voor instandhouding materieel is ten opzicht van de 1e suppletoire begroting met € 42 miljoen toegenomen. Dit komt met name doordat het vrijkomen van brandstofbudget van DMO wat voor een gedeelte (€20 miljoen) aan het instandhoudingsbudget wordt toegevoegd. Ook raamt de Marine hogere ontvangsten dit jaar, door de extra nadruk op de inning. Hierdoor maakt de Marine nu een inhaalslag uit eerdere jaren. (bijvoorbeeld ontvangsten in verband met onderhoud aan Portugese schepen). Deze extra ontvangsten worden aangewend voor de instandhouding van Maritiem Materieel.
Over- en onderprogrammering
De actualisaties van de ramingen van de projecten in voorbereiding en in onderzoek, maar ook van de projecten in realisatie, leiden tot een cumulatieve verlaging van het projectenbudget in 2021. Omdat met deze actualisaties de budgetten zijn aangepast aan de verwachte realisaties van de projecten, is van overprogrammering geen sprake meer. De overprogrammering wordt zodoende volledig afgeboekt.
Omschrijving | Vastgestelde begroting (1) | Stand 1e suppletoire begroting (2) | Mutaties 2e suppletoire begroting (3) | Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3) | |
|---|---|---|---|---|---|
Mutaties Miljoenennota | Overige mutaties 2esuppletoire begroting | ||||
Verplichtingen | 1.149.905 | 1.222.925 | ‒ 36.692 | 476.596 | 1.662.829 |
Uitgaven | 605.553 | 634.094 | ‒ 16.692 | 29.015 | 646.417 |
Verwerving | |||||
Opdrachten | 529.403 | 554.730 | ‒ 85.434 | ‒ 136.485 | 332.811 |
Verwerving: voorbereidingsfase | 14.887 | 11.142 | ‒ 1.614 | ‒ 9.528 | 0 |
Verwerving: onderzoeksfase | 5.358 | 4.210 | ‒ 4.209 | ‒ 1 | 0 |
Verwerving: realisatie | 509.158 | 539.378 | ‒ 79.611 | ‒ 126.956 | 332.811 |
Instandhouding | |||||
Opdrachten | 241.834 | 247.061 | 21.597 | 44.948 | 313.606 |
Instandhouding Materieel | 241.834 | 247.061 | 21.597 | 44.948 | 313.606 |
Over-/ onderprogrammering | ‒ 165.684 | ‒ 167.697 | 47.145 | 120.552 | 0 |
Ontvangsten | 0 | 2.500 | 0 | 0 | 2500 |
Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.
Toelichting op de verplichtingen De verplichtingen voor Land materieel zijn met € 427,2 miljoen naar boven bijgesteld. Dit is onder andere het gevolg van het bijstellen van de verplichtingen voor operationele dienstvoertuigen. De actualisaties van de verplichtingen zijn verwerkt in het Defensie Lifecycle Plan. Hiermee zijn de financiële reeksen van de projecten in het juiste kasritme gezet.
Toelichting op de uitgaven
Verwerving: voorbereidingsfase
Het budget voor projecten in de voorbereidingsfase is met € 11,1 volledig afgeboekt. Dit komt allereerst door een aantal kleine herschikkingen tussen de verschillende fases en over de jaren heen. Het budget dat na deze herschikkingen nog resteert zal naar verwachting niet meer in 2021 tot realisatie komen. Dit budget wordt doorgeschoven naar latere jaren. Dit betreft onder andere het project Vervanging transportmiddelen bedrijfsvoering (€ -8,4 miljoen).
Verwerving: realisatiefase
Het verwervingsbudget voor de realisatiefase is met ongeveer € 207 miljoen naar beneden bijgesteld. Dit komt voornamelijk door het project MLU CV-90: de betaling van enkele mijlpalen zal de jaargrens overschrijden, ten opzichte van de 1e suppletoire begroting is de begroting voor 2021 daarom met € 32 miljoen gereduceerd. Tevens is bij het project Groot pantserwielvoertuig Boxer (productie) sprake van een neerwaartse bijstelling van € 14 miljoen, doordat de verplichting van de deelbehoefte «aanschaf 3 extra Boxer-Ambulances» is vertraagd. Daarnaast zijn op de volgende projecten herfaseringen opgetreden: CBRN (€ 11 miljoen), inzet voorraad GILL (€ 11 miljoen), EODD Robots (€ 8 miljoen) en andere kleine projecten.
Instandhouding Materieel
Per saldo wordt het instandhoudingsbudget van de Landmacht verhoogd met ongeveer € 66,5 miljoen. Dit is voornamelijk te verklaren door de doorwerking van het extra Defensiebudget voor munitie opleiding en training (€ 60 miljoen).
Over- en onderprogrammering
De actualisaties van de ramingen van de projecten in voorbereiding en in onderzoek, maar ook van de projecten in realisatie, leiden tot een cumulatieve verlaging van het projectenbudget in 2021. Omdat met deze actualisaties de budgetten zijn aangepast aan de verwachte realisaties van de projecten, is van overprogrammering geen sprake meer. De overprogrammering wordt zodoende volledig afgeboekt.
Omschrijving | Vastgestelde begroting (1) | Stand 1e suppletoire begroting (2) | Mutaties 2e suppletoire begroting (3) | Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3) | |
|---|---|---|---|---|---|
Mutaties Miljoenennota | Overige mutaties 2esuppletoire begroting | ||||
Verplichtingen | 1.063.617 | 721.950 | ‒ 72.925 | 14.663 | 663.688 |
Uitgaven | 1.420.232 | 1.394.055 | ‒ 72.925 | 49.279 | 1.370.409 |
Verwerving | |||||
Opdrachten | 1.715.005 | 1.353.173 | 65.361 | ‒ 352.644 | 1.065.890 |
Verwerving: voorbereidingsfase | 11.386 | 4.950 | ‒ 4.617 | ‒ 333 | 0 |
Verwerving: realisatie | 1.703.619 | 1.348.223 | 69.978 | ‒ 352.311 | 1.065.890 |
Instandhouding | |||||
Opdrachten | 243.102 | 249.113 | 17.874 | 37.532 | 304.519 |
Instandhouding Materieel | 243.102 | 249.113 | 17.874 | 37.532 | 304.519 |
Over-/ onderprogrammering | ‒ 537.875 | ‒ 208.231 | ‒ 156.160 | 364.391 | 0 |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | 5.527 | 5.527 |
Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 10,0 miljoen of meer toegelicht.
Toelichting op de verplichtingen
De verplichtingen voor Lucht materieel zijn met € 58,3 miljoen naar beneden bijgesteld. Hiermee geeft de raming van de verplichtingen het meest actuele beeld van de verwachte realisatie. Onderliggend aan de verlaging van verplichtingen liggen verschillende afzonderlijke bijstellingen. De actualisaties van de verplichtingen zijn verwerkt in het Defensie Lifecycle Plan. Hiermee zijn de financiële reeksen van de projecten in het juiste kasritme gezet.
Toelichting op de uitgaven
Verwerving: Realisatiefase
Per saldo is het realisatiebudget neerwaarts bijgesteld met ongeveer € 282,3 miljoen. Dit is voornamelijk te verklaren door herfasering in het programma Verwerving F-35 (-/- € 106 miljoen) en van de levcering en betaling van 4 Chinook toestellen dit jaar vanwege de COVID-19 situatie (-/- € 33 miljoen. Daarnaast vindt een herfasering plaats op het project Vervanging Gulfstream (-/- € 39 miljoen).
Instandhouding materieel
Per saldo wordt het instandhoudingsbudget van de Luchtmacht verhoogd met ongeveer € 55,4 miljoen. Dit is voornamelijk te verklaren door de doorwerking van het extra Defensiebudget voor munitie opleiding en training (€ 60 miljoen).
Over-/ onderprogrammering
De actualisaties van de ramingen van de projecten in voorbereiding en in onderzoek, maar ook van de projecten in realisatie, leiden tot een cumulatieve verlaging van het projectenbudget in 2021. Omdat met deze actualisaties de budgetten zijn aangepast aan de verwachte realisaties van de projecten, is van overprogrammering geen sprake meer. De overprogrammering wordt zodoende volledig afgeboekt.
Omschrijving | Vastgestelde begroting (1) | Stand 1e suppletoire begroting (2) | Mutaties 2e suppletoire begroting (3) | Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3) | |
|---|---|---|---|---|---|
Mutaties Miljoenennota | Overige mutaties 2esuppletoire begroting | ||||
Verplichtingen | 645.976 | 718.457 | 21.670 | ‒ 6.467 | 733.660 |
Uitgaven | 684.927 | 760.208 | 21.670 | ‒ 7.004 | 774.874 |
Verwerving | |||||
Opdrachten | 465.071 | 436.479 | ‒ 32.343 | ‒ 55.478 | 348.658 |
Verwerving: voorbereidingsfase | 133.148 | 105.205 | 3.136 | ‒ 108.341 | 0 |
Verwerving: realisatie | 331.923 | 331.274 | ‒ 35.479 | 52.863 | 348.658 |
Instandhouding | |||||
Opdrachten | 396.860 | 395.833 | 24.336 | 6.047 | 426.216 |
Instandhouding Infrastructuur | 396.860 | 395.833 | 24.336 | 6.047 | 426.216 |
Over-/ onderprogrammering | ‒ 177.004 | ‒ 72.104 | 29.677 | 42.427 | 0 |
Ontvangsten | 26.629 | 25.199 | 0 | ‒ 3829 | 21.370 |
Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.
Toelichting op de uitgaven
Verwerving: voorbereidingsfase
Het budget in de voorbereidingsfase is per saldo met € 105,2 miljoen gedaald. Dit komt onder andere door een aantal herschikkingen in het Defensie Lifecycle Plan tussen de verschillende fases en over de jaren heen. Hieronder vallen onder andere het project voor de legering van € 71,8 miljoen en het eerste deel van de renovatie van de hoofdbaan op Gilze-Rijen van € 6,5 miljoen. Daarnaast is € 23,6 miljoen aan projecten naar 2022 verschoven, waaronder € 10,2 miljoen voor projecten op het gebied van stikstof, € 3,3 miljoen voor projecten op het gebied van duurzame mobiliteit, € 1,4 miljoen voor de revitalisering van de Johannes Postkazerne en € 1,0 miljoen voor de herinrichting van Kamp Nieuw-Milligen.
Verwerving: realisatie
Het budget in realisatie is per saldo met € 17,4 miljoen gestegen. Dit komt met name door projecten die van de voorbereidingsfase naar de realisatiefase zijn overgegaan. Zie de bovenstaande projecten. Dit betreft in totaal € 84,7 miljoen. Ook is er € 11,4 miljoen toegevoegd voor de herhuisvesting van de AIVD en MIVD op de Frederikkazerne (AMF). Daarnaast zijn projecten naar 2022 doorgeschoven. Dit verklaart zo'n € 42,3 miljoen. Voorbeelden die hieronder vallen zijn: vastgoed dat aangepast moet worden door gewijzigde wet- en regelgeving (in totaal € 19,5 miljoen); € 10,0 miljoen voor de renovatie en nieuwbouw voor het NATO Communications and Information Agency (NCIA) en € 5,0 miljoen voor bouwtechnische verbeteringen voor de brandveiligheid. Tot slot hebben er voor € 46,3 miljoen aan herschikkingen plaatsgevonden in het Defensie Lifecycle Plan (DLP) tussen de verschillende fases en over de jaren heen. Voor € 20,0 miljoen heeft dat wederom te maken met vastgoedprojecten als gevolg van gewijzigde wet- en regelgeving en € 3,7 miljoen voor het project zon op daken.
Instandhouding
Het instandhoudingsbudget is per saldo met € 30,4 miljoen gestegen. Dit komt onder andere door de overheveling vanuit artikel 8 Defensie Ondersteuningscommando op de Defensiebegroting van € 22,4 miljoen voor het verminderen van achterstallig onderhoud. Daarnaast is vanuit de Landmacht € 5,9 miljoen en vanuit de Luchtmacht € 1,0 miljoen overgeheveld aan de commandantenvoorziening om werkzaamheden aan vastgoed mee uit te voeren.
Over-/ onderprogrammering
Met bovenstaande actualisaties zijn de budgetten aangepast aan de verwachte realisaties van de projecten. Zodoende is van overprogrammering geen sprake meer. De overprogrammering wordt volledig afgeboekt.
Omschrijving | Vastgestelde begroting (1) | Stand 1e suppletoire begroting (2) | Mutaties 2e suppletoire begroting (3) | Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3) | |
|---|---|---|---|---|---|
Mutaties Miljoenennota | Overige mutaties 2esuppletoire begroting | ||||
Verplichtingen | 599.169 | 824.350 | 37 | ‒ 305.972 | 518.415 |
Uitgaven | 599.169 | 824.350 | 37 | ‒ 173.549 | 650.838 |
Verwerving | |||||
Opdrachten | 529.838 | 704.209 | ‒ 40.945 | ‒ 325.600 | 337.664 |
Verwerving: voorbereidingsfase | 249.983 | 285.080 | ‒ 59.086 | ‒ 225.994 | 0 |
Verwerving: realisatie | 279.855 | 419.129 | 18.141 | ‒ 99.606 | 337.664 |
Instandhouding | |||||
Opdrachten | 243.373 | 306.411 | 2.042 | 4.721 | 313.174 |
Instandhouding IT | 243.373 | 306.411 | 2.042 | 4.721 | 313.174 |
Over-/ onderprogrammering | ‒ 174.042 | ‒ 186.270 | 38.940 | 147.330 | 0 |
Ontvangsten | 6.669 | 14.424 | 757 | ‒ 4.655 | 10.526 |
Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.
Toelichting op de verplichtingen
De verplichtingen voor IT zijn met € 305,9 miljoen naar beneden bijgesteld. Deze verlaging komt alleerst voort uit de bijstellingen in de uitgavenramingen. Daarnaast is de verplichtingenprognose van de IT projecten verwerkt. Hierdoor verschuift verplichtingenbudget naar latere jaren, omdat deze verplichtingen dit jaar niet meer worden aangegaan.
Toelichting op de uitgaven
Verwerving: voorbereidingsfase
Het budget voor projecten in de voorbereidingsfase is met € 285,1 miljoen volledig afgeboekt. Dit komt allereerst door een aantal herschikkingen tussen de verschillende fases en over de jaren heen. Dit betreft onder andere een herschikking van het programma Grensverleggende IT (-76,6 miljoen) en het project «FOXTROT» (€ -9,7 miljoen) .
Naast deze herschikkingen worden naar verwachting geen projecten in voorbereiding in 2021 meer gerealiseerd. Dit budget wordt doorgeschoven naar latere jaren. Dit betreft onder andere delen van het project Grensverleggende IT (€ -131,2 miljoen).
Verwerving: realisatie
Het verwervingbudget voor IT realisatiefase is per saldo met ongeveer € 81,5 miljoen naar beneden bijgesteld. De IT-projecten ondervinden hinder als gevolg van de COVID-19 situatie, hierdoor is er een verminderde beschikbaarheid van onderdelen, zoals computerchips.
Instandhouding
Het uitgavenbudget instandhouding IT is per saldo € 6,8 miljoen gestegen. Dit wordt veroorzaakt door de hoge containerprijzen en de schaarste aan papier en karton.
Over-/ onderprogrammering
Met bovenstaande actualisaties zijn de budgetten aangepast aan de verwachte realisaties van de projecten. Zodoende is van overprogrammering geen sprake meer. De overprogrammering wordt volledig afgeboekt.
Omschrijving | Vastgestelde begroting (1) | Stand 1e suppletoire begroting (2) | Mutaties 2e suppletoire begroting (3) | Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3) | |
|---|---|---|---|---|---|
Mutaties Miljoenennota | Overige mutaties 2esuppletoire begroting | ||||
Verplichtingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Ontvangsten | 4.511.343 | 4.829.387 | 108.212 | 99.885 | 5.037.484 |
Ontvangsten | |||||
Ontvangsten | 4.511.343 | 4.829.387 | 108.212 | 99.885 | 5.037.484 |
Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 10,0 miljoen of meer toegelicht.
Toelichting op de uitgaven
Dit begrotingsartikel is technisch van aard. Op dit artikel worden de bijdragen verantwoord die vanuit de reguliere Defensiebegroting (Hoofdstuk X) overgeheveld worden naar het DMF.
In de verdiepingsbijlage is per begrotingsartikel een meerjarige (voor de volledige planperiode) tabel met daarin de mutaties per jaar opgenomen.
Omschrijving | Mutatie 2022 | Mutatie 2023 | Mutatie 2024 | Mutatie 2025 | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 | Mutatie 2031 | Mutatie 2032 | Mutatie 2033 | Mutatie 2034 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | 97.989 | 381.208 | 238.700 | 258.039 | 201.747 | 63.473 | ‒ 68.771 | ‒ 43.824 | 26.348 | 24.661 | 24.812 | 159.448 | 152.369 |
Uitgaven | 97.989 | 381.208 | 238.700 | 258.039 | 201.747 | 63.473 | ‒ 68.771 | ‒ 43.824 | 26.348 | 24.661 | 24.812 | 159.448 | 152.369 |
Verwerving | |||||||||||||
Opdrachten | ‒ 129.702 | ‒ 68.865 | ‒ 91.746 | 163.551 | 162.718 | 79.076 | 2.125 | 33.489 | 1.357 | 15.135 | 5.984 | 5.929 | ‒ 15.033 |
Verwerving: voorbereidingsfase | ‒ 130.292 | 54.378 | ‒ 3.377 | ‒ 15.316 | ‒ 19.432 | 29.789 | 4.922 | 4.419 | 4.825 | 19.375 | 11.022 | 12.321 | ‒ 4.355 |
Verwerving: onderzoeksfase | 0 | ‒ 39.980 | ‒ 103.701 | ‒ 14.356 | 2.154 | 2.154 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
Verwerving: realisatie | 590 | ‒ 83.263 | 15.332 | 193.223 | 179.996 | 47.133 | ‒ 2.798 | 29.069 | ‒ 3.469 | ‒ 4.241 | ‒ 5.039 | ‒ 6.393 | ‒ 10.679 |
Instandhouding | |||||||||||||
Opdrachten | 61.568 | 101.566 | 64.446 | 63.986 | 64.487 | 61.832 | 61.832 | 61.832 | 61.832 | 61.832 | 69.327 | 69.327 | 69.327 |
Instandhouding Materieel | 61.568 | 101.566 | 64.446 | 63.986 | 64.487 | 61.832 | 61.832 | 61.832 | 61.832 | 61.832 | 69.327 | 69.327 | 69.327 |
Kennis en Innovatie | |||||||||||||
Bekostiging | 225 | 75 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Bijdrage grote onderzoeksfaciliteiten | 537 | 537 | 537 | 537 | 537 | 537 | 537 | 537 | 537 | 537 | 537 | 537 | 537 |
Technologieontwikkeling | 225 | 75 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Kennisgebruik | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Kort Cyclische Innovatie | ‒ 537 | ‒ 537 | ‒ 537 | ‒ 537 | ‒ 537 | ‒ 537 | ‒ 537 | ‒ 537 | ‒ 537 | ‒ 537 | ‒ 537 | ‒ 537 | ‒ 537 |
Reserve valutaschommelingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Onzekerheidsreservering | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Over-/ onderprogrammering | 165.898 | 348.432 | 266.000 | 30.502 | ‒ 25.458 | ‒ 77.435 | ‒ 132.728 | ‒ 139.145 | ‒ 36.841 | ‒ 52.306 | ‒ 50.499 | 84.192 | 98.075 |
Ontvangsten | 11.940 | 15.780 | 25.780 | 15.780 | 15.780 | 15.780 | 15.780 | 12.300 | 8.460 | 8.460 | 8.460 | 8.460 | 8.460 |
Omschrijving | Mutatie 2022 | Mutatie 2023 | Mutatie 2024 | Mutatie 2025 | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 | Mutatie 2031 | Mutatie 2032 | Mutatie 2033 | Mutatie 2034 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | ‒ 288.909 | ‒ 259.778 | ‒ 296.544 | ‒ 231.177 | ‒ 153.233 | ‒ 118.325 | 70.849 | 160.614 | 194.200 | 238.242 | 200.895 | ‒ 102.613 | ‒ 148.036 |
Uitgaven | ‒ 288.909 | ‒ 259.778 | ‒ 296.544 | ‒ 231.177 | ‒ 153.233 | ‒ 118.325 | 70.849 | 160.614 | 194.200 | 238.242 | 200.895 | ‒ 102.613 | ‒ 148.036 |
Verwerving | |||||||||||||
Opdrachten | ‒ 253.903 | ‒ 266.948 | ‒ 256.693 | ‒ 152.532 | 374.755 | 363.798 | 76.495 | 118.586 | ‒ 4.882 | 2.390 | 223.942 | 20.906 | ‒ 3.851 |
Verwerving: voorbereidingsfase | ‒ 19.239 | ‒ 1.899 | 2.927 | 16.630 | ‒ 9.014 | 4.035 | ‒ 5.351 | ‒ 1.452 | ‒ 714 | 5.188 | 9.698 | 14.025 | 8.099 |
Verwerving: onderzoeksfase | ‒ 187.353 | ‒ 291.977 | ‒ 261.771 | ‒ 217.340 | 337.809 | 326.761 | 57.513 | 102.513 | 28.635 | 7.133 | 224.349 | 173 | 173 |
Verwerving: realisatie | ‒ 47.311 | 26.928 | 2.151 | 48.178 | 45.960 | 33.002 | 24.333 | 17.525 | ‒ 32.803 | ‒ 9.931 | ‒ 10.105 | 6.708 | ‒ 12.123 |
Instandhouding | |||||||||||||
Opdrachten | ‒ 7.500 | ‒ 7.500 | ‒ 7.500 | ‒ 7.500 | ‒ 7.200 | ‒ 7.000 | ‒ 7.000 | ‒ 7.000 | ‒ 7.000 | ‒ 7.000 | ‒ 7.000 | ‒ 7.000 | ‒ 7.000 |
Instandhouding Materieel | ‒ 7.500 | ‒ 7.500 | ‒ 7.500 | ‒ 7.500 | ‒ 7.200 | ‒ 7.000 | ‒ 7.000 | ‒ 7.000 | ‒ 7.000 | ‒ 7.000 | ‒ 7.000 | ‒ 7.000 | ‒ 7.000 |
Over-/ onderprogrammering | ‒ 27.506 | 14.670 | ‒ 32.351 | ‒ 71.145 | ‒ 520.788 | ‒ 475.123 | 1.354 | 49.028 | 206.082 | 242.852 | ‒ 16.047 | ‒ 116.519 | ‒ 137.185 |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Omschrijving | Mutatie 2022 | Mutatie 2023 | Mutatie 2024 | Mutatie 2025 | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 | Mutatie 2031 | Mutatie 2032 | Mutatie 2033 | Mutatie 2034 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | 38.310 | ‒ 64.034 | 27.905 | 73.890 | ‒ 4.767 | ‒ 42.792 | ‒ 50.208 | ‒ 156.660 | ‒ 94.364 | ‒ 134.525 | ‒ 103.176 | ‒ 12.898 | 31.098 |
Uitgaven | 38.310 | ‒ 64.034 | 27.905 | 73.890 | ‒ 4.767 | ‒ 42.792 | ‒ 50.208 | ‒ 156.660 | ‒ 94.364 | ‒ 134.525 | ‒ 103.176 | ‒ 12.898 | 31.098 |
Verwerving | |||||||||||||
Opdrachten | 8.112 | ‒ 14.847 | ‒ 12.194 | 25.152 | ‒ 1.038 | 89.655 | ‒ 972 | ‒ 8.770 | ‒ 5.732 | ‒ 31.455 | ‒ 40.030 | ‒ 23.184 | ‒ 25.929 |
Verwerving: voorbereidingsfase | ‒ 30.158 | ‒ 79.515 | ‒ 49.070 | ‒ 61.671 | 401 | 8.053 | ‒ 98 | 25.709 | 25.677 | 7.697 | ‒ 4.966 | 9.986 | 11.755 |
Verwerving: onderzoeksfase | ‒ 10.375 | ‒ 14.401 | ‒ 2.635 | ‒ 26.350 | 662 | 6.704 | 47 | 47 | 47 | 47 | 47 | 47 | 225 |
Verwerving: realisatie | 48.645 | 79.069 | 39.511 | 113.173 | ‒ 2.101 | 74.898 | ‒ 921 | ‒ 34.526 | ‒ 31.456 | ‒ 39.199 | ‒ 35.111 | ‒ 33.217 | ‒ 37.909 |
Instandhouding | |||||||||||||
Opdrachten | 339 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Instandhouding Materieel | 339 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Over-/ onderprogrammering | 29.859 | ‒ 49.187 | 40.099 | 48.738 | ‒ 3.729 | ‒ 132.447 | ‒ 49.236 | ‒ 147.890 | ‒ 88.632 | ‒ 103.070 | ‒ 63.146 | 10.286 | 57.027 |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Omschrijving | Mutatie 2022 | Mutatie 2023 | Mutatie 2024 | Mutatie 2025 | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 | Mutatie 2031 | Mutatie 2032 | Mutatie 2033 | Mutatie 2034 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | ‒ 84.846 | ‒ 285.799 | ‒ 126.039 | 164.211 | 22.944 | 149.141 | 113.818 | 112.431 | ‒ 57.176 | ‒ 62.612 | ‒ 47.333 | 20.613 | 29.208 |
Uitgaven | ‒ 84.846 | ‒ 285.799 | ‒ 126.039 | 164.211 | 22.944 | 149.141 | 113.818 | 112.431 | ‒ 57.176 | ‒ 62.612 | ‒ 47.333 | 20.613 | 29.208 |
Verwerving | |||||||||||||
Opdrachten | ‒ 199.449 | ‒ 342.864 | 60.389 | 161.642 | 125.355 | 70.115 | 24.909 | 138.386 | ‒ 30.362 | ‒ 30.817 | ‒ 29.562 | ‒ 31.381 | ‒ 30.730 |
Verwerving: voorbereidingsfase | 739 | ‒ 11666 | 11786 | 53637 | 9069 | ‒ 3681 | ‒ 58201 | 788 | 497 | ‒ 267 | ‒ 316 | ‒ 9876 | ‒ 304 |
Verwerving: realisatie | ‒ 200.188 | ‒ 331.198 | 48.603 | 108.005 | 116.286 | 73.796 | 83.110 | 137.598 | ‒ 30.859 | ‒ 30.550 | ‒ 29.246 | ‒ 21.505 | ‒ 30.426 |
Instandhouding | |||||||||||||
Opdrachten | 496 | 496 | 496 | 28.767 | 28.767 | 28.767 | 28.767 | 28.767 | 28.767 | 28.767 | 28.767 | 28.767 | 28.767 |
Instandhouding Materieel | 496 | 496 | 496 | 28.767 | 28.767 | 28.767 | 28.767 | 28.767 | 28.767 | 28.767 | 28.767 | 28.767 | 28.767 |
Over-/ onderprogrammering | 114.107 | 56.569 | ‒ 186.924 | ‒ 26.198 | ‒ 131.178 | 50.259 | 60.142 | ‒ 54.722 | ‒ 55.581 | ‒ 60.562 | ‒ 46.538 | 23.227 | 31.171 |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Omschrijving | Mutatie 2022 | Mutatie 2023 | Mutatie 2024 | Mutatie 2025 | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 | Mutatie 2031 | Mutatie 2032 | Mutatie 2033 | Mutatie 2034 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | 215.226 | 202.306 | 28.306 | 28.306 | 28.306 | 18.660 | 3.827 | 2.861 | 4.642 | 4.642 | 4.642 | 4.642 | 4.637 |
Uitgaven | 215.226 | 202.306 | 28.306 | 28.306 | 28.306 | 18.660 | 3.827 | 2.861 | 4.642 | 4.642 | 4.642 | 4.642 | 4.637 |
Verwerving | |||||||||||||
Opdrachten | 111.172 | 13.468 | ‒ 11.930 | 16.013 | ‒ 7.832 | 55.108 | 131.081 | 113.454 | 12.476 | ‒ 2.548 | ‒ 2.548 | ‒ 2.119 | ‒ 2.548 |
Verwerving: voorbereidingsfase | 76.841 | 18.122 | ‒ 14.854 | 41.164 | ‒ 8.074 | 60.241 | 90.191 | 86.133 | 702 | 702 | 702 | 1.131 | 702 |
Verwerving: realisatie | 34.331 | ‒ 4.654 | 2.924 | ‒ 25.151 | 242 | ‒ 5.133 | 40.890 | 27.321 | 11.774 | ‒ 3.250 | ‒ 3.250 | ‒ 3.250 | ‒ 3.250 |
Instandhouding | |||||||||||||
Opdrachten | 144.375 | 144.372 | 4.372 | 4.372 | 4.372 | 4.372 | 4.372 | 3.405 | 3.405 | 3.405 | 3.405 | 3.405 | 3.405 |
Instandhouding Infrastructuur | 144.375 | 144.372 | 4.372 | 4.372 | 4.372 | 4.372 | 4.372 | 3.405 | 3.405 | 3.405 | 3.405 | 3.405 | 3.405 |
Over-/ onderprogrammering | ‒ 40.321 | 44.466 | 35.864 | 7.921 | 31.766 | ‒ 40.820 | ‒ 131.626 | ‒ 113.998 | ‒ 11.239 | 3.785 | 3.785 | 3.356 | 3.780 |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Omschrijving | Mutatie 2022 | Mutatie 2023 | Mutatie 2024 | Mutatie 2025 | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 | Mutatie 2031 | Mutatie 2032 | Mutatie 2033 | Mutatie 2034 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | 71.681 | 75.528 | 20.811 | 18.852 | 16.584 | 1.659 | 650 | 6.878 | 1.693 | 5.860 | 6.366 | 13.603 | 13.155 |
Uitgaven | 71.831 | 75.528 | 20.811 | 18.852 | 16.584 | 1.659 | 650 | 6.878 | 1.693 | 5.860 | 6.366 | 13.603 | 13.155 |
Verwerving | |||||||||||||
Opdrachten | 38.560 | 65.884 | 27.896 | 23.054 | 9.613 | 613 | ‒ 2.243 | 6.095 | 23.359 | 6.784 | 6.739 | 6.715 | ‒ 4.564 |
Verwerving: voorbereidingsfase | ‒ 20.137 | 14.781 | 10.739 | 12.575 | 7.829 | ‒ 927 | ‒ 2.308 | 6.158 | 23.409 | 6.880 | 6.880 | 6.880 | ‒ 4.420 |
Verwerving: realisatie | 58.697 | 51.103 | 17.157 | 10.479 | 1.784 | 1.540 | 65 | ‒ 63 | ‒ 50 | ‒ 96 | ‒ 141 | ‒ 165 | ‒ 144 |
Instandhouding | |||||||||||||
Opdrachten | 56.296 | 65.874 | 14.209 | 15.920 | 13.868 | 1.825 | 1.825 | 1.825 | 1.825 | 1.825 | 1.825 | 1.825 | 1.825 |
Instandhouding IT | 56.296 | 65.874 | 14.209 | 15.920 | 13.868 | 1.825 | 1.825 | 1.825 | 1.825 | 1.825 | 1.825 | 1.825 | 1.825 |
Over-/ onderprogrammering | ‒ 23.025 | ‒ 56.230 | ‒ 21.294 | ‒ 20.122 | ‒ 6.897 | ‒ 779 | 1.068 | ‒ 1.042 | ‒ 23.491 | ‒ 2.749 | ‒ 2.198 | 5.063 | 15.894 |
Ontvangsten | 10.100 | 10.100 | 10.100 | 10.100 | 10.100 | 10.100 | 10.100 | 10.100 | 10.100 | 10.100 | 10.100 | 10.100 | 10.100 |
Omschrijving | Mutatie 2022 | Mutatie 2023 | Mutatie 2024 | Mutatie 2025 | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 | Mutatie 2031 | Mutatie 2032 | Mutatie 2033 | Mutatie 2034 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | |||||||||||||
Uitgaven | |||||||||||||
Ontvangsten | 27.561 | 23.551 | ‒ 142.741 | 286.241 | 85.701 | 45.936 | 44.285 | 59.900 | 56.783 | 57.708 | 67.646 | 64.235 | 63.871 |
Ontvangsten | |||||||||||||
Ontvangsten | 27.561 | 23.551 | ‒ 142.741 | 286.241 | 85.701 | 45.936 | 44.285 | 59.900 | 56.783 | 57.708 | 67.646 | 64.235 | 63.871 |
Verplichtingen
De verplichtingen bij dit artikel zijn € 22,7 miljoen lager dan ten tijde van de tweede suppletoire begroting werd verwacht.
De realisatie van de verplichtingen voor verwerving van Defensiebreed materieel is € 146,9 miljoen lager dan begroot in de tweede suppletoire begroting. Een belangrijke oorzaak hiervoor is het ontbinden door Defensie van een commercieel vertrouwelijk deelcontract van € 100 ‒ 250 miljoen voor het project Defensiebrede Vervanging Operationele Wielvoertuigen. Het gaat om het contract met Mercedes-Benz voor levering van het Air Assault voertuig (12kN AASLT) waardoor minder is verplicht. Bij het project Beleidskader inzetvoorraad Conventionele Munitie is de onderrealisatie van <€ 100 miljoen veroorzaakt doordat raamcontracten die voorzien waren in 2021 niet meer zijn afgesloten en voorgenomen bestellingen daarom zijn doorgeschoven naar volgende jaren. Het resterende deel zijn relatief kleine afwijkingen bij diverse projecten.
In de Miljoenennota heeft Defensie vanaf 2021 structureel € 60 miljoen extra budget gekregen voor munitie voor opleiding en training. Omdat munitie vaak langere levertijden kent is Defensie eind 2021 gestart met het grootschalig plaatsen van bestellingen voor € 119,1 miljoen, die in latere jaren tot leveringen en betalingen zullen leiden. Daarnaast zorgt de gestegen valutakoers na de tweede suppletoire begroting voor € 8,9 miljoen hogere verplichtingen.
Uitgaven
De uitgaven bij dit artikel zijn € 95,3 miljoen lager dan ten tijde van de tweede suppletoire begroting werd verwacht.
Op het project Defensiebrede Vervanging Operationele Wielvoertuigen is de realisatie € 17 miljoen lager dan begroot. In september 2021 werd geconstateerd dat bepaalde typen vrachtauto’s hoger waren dan de toegestane 4 meter. Nadat er een akkoord was bereikt over de oplossing kon de achterstand in leveringen niet meer worden ingehaald en zijn deze doorgeschoven naar 2022. Bij het project Verbeterd Operationeel Soldaat Systeem is € 16 miljoen minder uitgegeven dan begroot. Dit wordt veroorzaakt doordat de betaling van de BTW van € 8,8 miljoen is vertraagd naar 2022 en omdat door COVID-19 leveringen van gevechtsuitrusting van € 5,7 miljoen is verschoven naar 2022. De onderrealisatie van € 4,8 miljoen bij het project Beleidskader inzetvoorraad Conventionele Munitie is veroorzaakt door een door COVID-19 vertraagde levering naar 2022 en naar verdere jaren doorgeschoven bestellingen omdat bepaalde munitieleveringen niet voldoen aan de vastgestelde normstelling. Tevens is door een vertraging in de levering, veroorzaakt door toegenomen veiligheidseisen aan de communicatieapparatuur € 1,3 miljoen minder gerealiseerd. Het resterende deel van de afwijking betreft relatief kleine afwijkingen bij diverse projecten.
Bij de instandhouding van Defensiebreed materieel is de realisatie € 25 miljoen lager dan begroot ten tijde van de tweede suppletoire begroting. Gelet op de relatief lange besteltermijnen voor munitie wordt dit geld in latere jaren uitgegeven. Bij munitie is sprake van vertraagde leveringen door onder andere een incident bij een leverancier en het niet leveren van 81mm-munitie. Het resterende deel betreft relatief kleine afwijkingen bij diverse budgetten.
Ontvangsten
De ontvangsten bij dit artikel zijn € 20,9 miljoen lager dan ten tijde van de tweede suppletoire begroting werd verwacht. De verkoopopbrengsten voor afstoting van overtollig strategisch materieel zijn € 19,3 miljoen lager dan geraamd bij de tweede suppletoire begroting vanwege een gedeeltelijke ontbinding van een reeds aangegaan verkoopcontract en een gewijzigd betaalschema voor het verkoopcontract voor de KDC10.
| Omschrijving | Ontwerpbegroting 2021 (1) | Mutaties via NvW, ISB, moties en amendementen (2) | Vastgestelde begroting 2021 (3)=(1)+(2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3)+(4) | Mutatie 2022 | Mutatie 2023 | Mutatie 2024 | Mutatie 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Verplichtingen | 747.089 | 0 | 747.089 | 323.917 | 1.068.780 | 176.867 | 149.907 | 61.339 | 73.622 |
| Uitgaven | 669.194 | 0 | 669.194 | 80.314 | 749.508 | 88.048 | 44.789 | 37.515 | 40.395 |
| Verwerving | |||||||||
| Opdrachten | 876.786 | 0 | 876.786 | ‒ 18.916 | 857.870 | 217.978 | 142.240 | 39.808 | 37.060 |
| Verwerving: voorbereidingsfase | 81.408 | 0 | 81.408 | ‒ 39.972 | 41.436 | 98.261 | 12.831 | 17.437 | 3.518 |
| Verwerving: onderzoeksfase | 830 | 0 | 830 | 2.282 | 3.112 | ‒ 1.269 | ‒ 20.619 | ‒ 27.466 | ‒ 30.007 |
| Verwerving: realisatie | 794.548 | 0 | 794.548 | 18.774 | 813.322 | 120.986 | 150.028 | 49.837 | 63.549 |
| Instandhouding | |||||||||
| Opdrachten | 324.942 | 0 | 324.942 | 29.887 | 354.829 | 49.858 | 3.709 | 15.917 | 15.469 |
| Instandhouding Materieel | 324.942 | 0 | 324.942 | 29.887 | 354.829 | 49.858 | 3.709 | 15.917 | 15.469 |
| Kennis en Innovatie | |||||||||
| Bekostiging | 32.066 | 0 | 32.066 | ‒ 2.178 | 29.888 | 489 | 555 | 655 | 655 |
| Bijdrage grote onderzoeksfaciliteiten | 3.019 | 0 | 3.019 | ‒ 120 | 2.899 | ‒ 1.036 | ‒ 1.036 | ‒ 1.036 | ‒ 1.036 |
| Technologieontwikkeling | 22.546 | 0 | 22.546 | ‒ 7.068 | 15.478 | 932 | 932 | 932 | 932 |
| Kennisgebruik | 3.113 | 0 | 3.113 | 1.974 | 5.087 | ‒ 41 | ‒ 41 | 59 | 59 |
| Kort Cyclische Innovatie | 3.388 | 0 | 3.388 | 3.036 | 6.424 | 634 | 700 | 700 | 700 |
| Onzekerheidsreservering | 16.192 | 0 | 16.192 | ‒ 12.856 | 3.336 | ‒ 8.650 | 0 | ‒ 450 | 0 |
| Over-/ onderprogrammering | ‒ 580.792 | 0 | ‒ 580.792 | 84.377 | ‒ 496.415 | ‒ 171.627 | ‒ 101.715 | ‒ 18.415 | ‒ 12.789 |
| Ontvangsten | 56.058 | 0 | 56.058 | 14.048 | 70.106 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Overige ontvangsten materieel | 56.058 | 0 | 56.058 | 14.048 | 70.106 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.
Toelichting op de verplichtingen
De verplichtingen voor Defensiebreed materieel zijn met € 323,9 miljoen naar boven bijgesteld. Dit is een gevolg van het actualiseren van het Defensie Lifecycle Plan.
Toelichting op de uitgaven
Verwerving: voorbereidingsfaseVanuit 2020 is € 71,8 miljoen aan projecten in voorbereiding doorgeschoven naar 2021. Het gaat hier bijvoorbeeld om diverse optronica projecten en het 'Beleidskader Inzetvoorraden (BKI) reparatie overige assortimenten'.
Daarnaast hebben herschikkingen plaatsgevonden in het Defensie Lifecycle Plan tussen de verschillende fondsartikelen en over de jaren heen. Voor de voorbereidingsfase van dit artikel (€ -40,0 miljoen) gaat het daarbij met name om het verlagen van een dollarreservering en de herfasering van het programma 'BKI reparatie overige assortimenten', waarbij budget uit 2021 is doorgeschoven naar 2022.
Verwerving: realisatie
De realisatiefase van Defensiebreed materieel is met € 18,8 miljoen naar boven bijgesteld. Dit is enerzijds een gevolg van het administratief verwerken van over- en onderrealisatie uit 2020. Anderzijds is dit een gevolg van het verwerken van herfaseringen uit het Defensie Lifecycle Plan waarmee alle projecten weer in het juiste kasritme zijn gezet. Het betreft hier onder andere de projecten «Defensie Operationeel Kleding Systeem (DOKS)» (- € 106,4 miljoen), «Defensiebrede Vervanging Operationele Wielvoertuigen (DVOW)» (- € 25,2 miljoen), "Identificatiesystemen (- € 12,7 miljoen), «Verwerving HV-brillen» (+ € 18,7 miljoen), "Defensie Beveiliging- en Bewakingssysteem (+€ 31,4 miljoen) en «Munitie BKI» (+ € 14,2 miljoen) en een aantal projecten waarvan de afwijking kleiner is dan € 10,0 miljoen.
Instandhouding Materieel
Het budget voor de instandhouding van Defensiebreed materieel is met € 23,2 miljoen verhoogd. De grootste wijziging binnen de instandhouding is een verhoging van het budget voor het "Interim NFP (Netherlands Fractal Pattern) kledingpakket" (+ € 21,7 miljoen). Daarnaast is dit een gevolg van het administratief verwerken van over- en onderrealisatie uit 2020 in de budgetten voor 2021.
Kennis en innovatie
De verlaging van het budget voor technologieontwikkeling is het gevolg van een overrealisatie in 2020, die in mindering is gebracht op het budget in 2021.
Onzekerheidsreservering
De onzekerheidsreservering is bedoeld om meerkosten te dekken voor onzekerheden die buiten de invloedsfeer van defensie liggen. Voor materieel is de onzekerheidsresevering bedoeld voor het dekken van risico’s bij internationale samenwerking, wanneer een reële kans bestaat dat de situatie leidt tot extra kosten. Periodiek wordt gekeken of daadwerkelijk gebruik gemaakt moet worden van deze reservering. Bij de laatste actualisatie is gebleken dat een aantal onzekerheden zich niet heeft voorgedaan, waardoor de onzekerheidsreservering met € 12,9 miljoen is verlaagd.
Over- en onderprogrammering
Als gevolg van diverse aanpassingen in de budgetten van de Defensiebrede projecten die binnen dit artikel hebben plaatsgevonden, is de overprogrammering op Defensiebreed materieel met € 84,4 miljoen verlaagd. Door deze aanpassing zijn de projecten op basis van de meest actuele planning in het juiste kasritme gezet.
Toelichting op de ontvangsten
De ontvangsten stijgen met € 14,0 miljoen. Dit betreft voornamelijk de ontvangsten (€ 12,6 miljoen) die met de 2e suppletoire begroting 2020 zijn verlaagd, met name door het niet nakomen van betalingsverplichtingen vanuit Jordanië. Dit betreft onder andere de contracten voor geleverde goederen als rupsvoertuigen, terreinvoertuigen en de daarbij behorende reservedelen.
| Omschrijving | Ontwerpbegroting 2021 (1) | Mutaties via NvW, ISB, moties en amendementen (2) | Vastgestelde begroting 2021 (3)=(1)+(2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3)+(4) | Mutatie 2022 | Mutatie 2023 | Mutatie 2024 | Mutatie 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Verplichtingen | 4.242.634 | 0 | 4.242.634 | 10.438 | 4.255.298 | ‒ 133.995 | ‒ 46.943 | ‒ 28.168 | ‒ 65.540 |
| Uitgaven | 631.224 | 0 | 631.224 | ‒ 42.223 | 589.001 | 1.971 | 11.627 | 18.945 | 12.647 |
| Verwerving | |||||||||
| Opdrachten | 740.426 | 0 | 740.426 | ‒ 159.914 | 580.512 | ‒ 134.971 | ‒ 67.134 | ‒ 54.634 | ‒ 91.974 |
| Verwerving: voorbereidingsfase | 64.510 | 0 | 64.510 | ‒ 22.717 | 41.793 | ‒ 22.259 | 6.015 | 4.655 | ‒ 20 |
| Verwerving: onderzoeksfase | 224.134 | 0 | 224.134 | ‒ 212.185 | 11.949 | ‒ 132.793 | ‒ 66.638 | ‒ 89.509 | ‒ 102.999 |
| Verwerving: realisatie | 451.782 | 0 | 451.782 | 74.988 | 526.770 | 20.081 | ‒ 6.511 | 30.220 | 11.045 |
| Instandhouding | |||||||||
| Opdrachten | 148.995 | 0 | 148.995 | ‒ 1.962 | 147.033 | 3313 | 3305 | 3312 | 3338 |
| Instandhouding Materieel | 148.995 | 0 | 148.995 | ‒ 1.962 | 147.033 | 3313 | 3305 | 3312 | 3338 |
| Over-/ onderprogrammering | ‒ 258.197 | 0 | ‒ 258.197 | 119.653 | ‒ 138.544 | 133.629 | 75.456 | 70.267 | 101.283 |
| Ontvangsten | 9.600 | 0 | 9.600 | 0 | 9.600 | 84 | 84 | 84 | 84 |
| Overige ontvangsten materieel | 9.600 | 0 | 9.600 | 0 | 9.600 | 84 | 84 | 84 | 84 |
Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.
Toelichting op de verplichtingen
De verplichtingen voor maritiem materieel zijn met € 10,4 miljoen verhoogd. Dit is een gevolg van het actualiseren van het Defensie Lifecycle Plan.
Toelichting op de uitgaven
Verwerving: voorbereidingsfase
De voorbereidingsfase van maritiem materieel is met € 22,7 miljoen verlaagd. Dit is onder andere te verklaren door een herfasering voor het project 'Self Propelled Variable Depth Sonar (SPVDS)' (onderdeel van de nieuwe mijnenbestrijdingscapaciteit), waarbij middelen uit 2021 zijn doorgeschoven naar latere jaren.
Verwerving: onderzoeksfase
De onderzoeksfase van maritiem materieel is met € 212,2 miljoen verlaagd. Dit is met name te verklaren door een herfasering van de kasreeksen van de projecten voor de vervanging M-fregatten en de onderzeeboten waarbij middelen uit 2021 zijn doorgeschoven naar latere jaren.
Verwerving: realisatiefase
De realisatiefase van maritiem materieel is met € 75,0 miljoen verhoogd. Dit is enerzijds een gevolg van het adminstratief verwerken van over- en onderrealisatie uit 2020. Anderzijds is dit een gevolg van het verwerken van herfaseringen uit het Defensie Lifecycle Plan. Het betreft hier onder andere het project «vervanging M-fregatten» (+ € 10,8 miljoen) en een aantal projecten waarvan de afwijking kleiner dan € 10 miljoen is.
Over- en onderprogrammering
Als gevolg van alle aanpassingen die binnen dit artikel hebben plaatsgevonden, is de overprogrammering op maritiem materieel met € 119,7 miljoen verlaagd. Met deze aanpassing zijn de projecten op basis van de meest actuele ramingen in het juiste kasritme gezet.
Verplichtingen
De verplichtingen bij dit artikel zijn € 41,9 miljoen lager dan ten tijde van de tweede suppletoire begroting werd verwacht.
Van de verplichtingen voor verwervingen in Maritiem materieel is € 13,5 miljoen minder gerealiseerd dan begroot ten tijde van de tweede suppletoire begroting. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het project Verbetering Remote Controlled Weapon Station. De ondertekening van het contract, die was voorzien voor eind 2021 is doorgeschoven naar begin 2022.
Gedurende het jaar is het budget voor de instandhouding van Maritiem materieel toegenomen met € 40 miljoen, waarop de instandhoudingsplannen zijn aangepast. Door de beperkte inkoop- en logistieke capaciteit is € 28,4 miljoen niet in 2021 omgezet in contracten, waardoor het aangaan van verplichtingen voor het onderhoud van het materieel en de aanschaf van herbevoorradingsartikelen naar 2022 en verder zijn verschoven.
Uitgaven
De uitgaven bij dit artikel zijn € 77,2 miljoen lager dan ten tijde van de tweede suppletoire begroting werd verwacht.
Bij de verwerving van Maritiem materieel is de realisatie € 43,6 miljoen lager dan begroot. Bij het project Verwerving Combat Support Ship is de onderrealisatie van € 12,2 miljoen veroorzaakt doordat de gerealiseerde stand onderhanden werk achterbleef bij de in het contract geprognotiseerde stand onderhanden werk. Bij het project ESSM Block 2 Verwerving en Integratie is € 8,0 miljoen minder uitgegeven, doordat er minder standard missiles zijn gekocht dan begroot. Het resterende verschil van € 23,4 miljoen tussen begroting en realisatie bij dit arftikel is het gevolg van vele kleine afwijkingen bij diverse projecten.
Binnen de instandhouding van het Maritiem materieel is € 33,6 miljoen niet besteed ten opzichte van het budget in de tweede suppletoire wet. De realisatie is achtergebleven enerzijds als gevolg van de beperkte inkoop- en logistieke capaciteit, waardoor contracten nog niet konden worden afgesloten, anderzijds door materiële schaarste en leveringsproblemen in de markt als gevolg van de COVID-19 pandemie.
Ontvangsten
De ontvangsten bij dit artikel zijn € 16,2 miljoen hoger dan ten tijde van de tweede suppletoire begroting werd verwacht. Dit betreft een betaling door België voor deelname aan het AWW-contract. Dit contract heeft betrekking op de ontwikkeling van het AWW(S) (Above Water Warfare (Suite)) voor gebruik aan boord van de ASWF (Anti-Submarine Warfare Frigates) en het toekomstig project Vervanging LCF.
Verplichtingen
De verplichtingen bij dit artikel zijn per saldo € 225,5 miljoen lager dan ten tijde van de tweede suppletoire begroting werd verwacht.
De realisatie van de verplichtingen voor verwerving in land materieel is € 155,7 miljoen lager dan begroot ten tijde van de tweede suppletoire begroting. De overeenkomsten SPIKE / GILL anti-tank-wapensystemen van € 46 miljoen zijn niet eind december 2021, maar januari 2022 getkend. Van de contracten voor het project Verwerving Precision Guided Ammunition van € 38, voor het project Collectieve en Individuele CBRN-bescherming van € 15 miljoen voor tenten voor collectieve CBRN-bescherming voor geneeskundig gebruik en voor CBRN-pakken voor het project Groot Pantserwielvoertuig Boxer voor € 14 miljoen is de ondertekening doorgeschoven naar 2022. Het resterende verschil tussen begroting en realisatie is het gevolg van vele kleine afwijkingen bij diverse projecten.
De landmacht is voor € 69,8 miljoen minder verplichtingen aangegaan voor instandhouding dan ten tijde van de tweede suppletoire begroting werd verwacht. Dit wordt met name veroorzaakt door € 25,2 miljoen lagere verplichtingen bij de Infanterie gevechtsvoertuigen CV90), € 17,2 miljoen bij de klein kaliber wapens en € 8,4 miljoen bij contracten voor de inhuur van tenten. Het resterende verschil tussen begroting en realisatie is het gevolg van vele kleine afwijkingen.
Uitgaven
De uitgaven bij dit artikel zijn € 26,0 miljoen lager dan ten tijde van de tweede suppletoire begroting werd verwacht.
Dit is voornamelijk te verklaren door de lagere realisatie van de instandhoudingsuitgaven. Het betreft onder andere € 10,4 miljoen minder uitgaven aan wapensystemen waaronder infanterie gevechtsvoertuigen CV90 en € 11,2 miljoen overige assortimenten, waaronder inhuur van tenten. Tevens is de realisatie van verwerving van Land materieel € 5,2 miljoen hoger dan begroot vanwege het eerder ontvangen en betalen dan verwacht van een factuur van € 4,8 miljoen voor het project Vervanging Hijskraan. Het resterende verschil van tussen begroting en realisatie is het gevolg van vele kleine afwijkingen bij diverse budgetten.
Ontvangsten
De ontvangsten bij dit artikel zijn € 6,1 miljoen hoger dan ten tijde van de tweede suppletoire begroting werd verwacht, met name als gevolg van een ontvangst van € 4,6 miljoen naar aanleiding van een achterstallige verrekening met artikel 1 ‘Inzet’ van onderhoud van voertuigen waarvan de uitgaven in voorgaande begrotingsjaren zijn gedaan. Het resterende verschil tussen begroting en realisatie is het gevolg van verschillende kleine afwijkingen binnen het artikel.
| Omschrijving | Ontwerpbegroting 2021 (1) | Mutaties via NvW, ISB, moties en amendementen (2) | Vastgestelde begroting 2021 (3)=(1)+(2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3)+(4) | Mutatie 2022 | Mutatie 2023 | Mutatie 2024 | Mutatie 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Verplichtingen | 1.149.905 | 0 | 1.149.905 | 73.020 | 1.222.925 | ‒ 49.341 | ‒ 100.847 | 84.688 | 179.194 |
| Uitgaven | 605.553 | 0 | 605.553 | 28.541 | 634.094 | ‒ 15.297 | 506 | 29.962 | 39.940 |
| Verwerving | |||||||||
| Opdrachten | 529.403 | 0 | 529.403 | 25.327 | 554.730 | 9.208 | ‒ 69.354 | 94.914 | 164.018 |
| Verwerving: voorbereidingsfase | 14.887 | 0 | 14.887 | ‒ 3.745 | 11.142 | ‒ 4.306 | ‒ 114.396 | ‒ 103.192 | ‒ 46.630 |
| Verwerving: onderzoeksfase | 5.358 | 0 | 5.358 | ‒ 1.148 | 4.210 | 1.914 | 23.663 | 87.512 | 93.912 |
| Verwerving: realisatie | 509.158 | 0 | 509.158 | 30.220 | 539.378 | 11.600 | 21.379 | 110.594 | 116.736 |
| Instandhouding | |||||||||
| Opdrachten | 241.834 | 0 | 241.834 | 5.227 | 247.061 | 5.429 | 5.023 | 4.643 | 4.577 |
| Instandhouding Materieel | 241.834 | 0 | 241.834 | 5.227 | 247.061 | 5.429 | 5.023 | 4.643 | 4.577 |
| Over-/ onderprogrammering | ‒ 165.684 | 0 | ‒ 165.684 | ‒ 2.013 | ‒ 167.697 | ‒ 29.934 | 64.837 | ‒ 69.595 | ‒ 128.655 |
| Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | 2.500 | 2.500 | 2.500 | 2.500 | 2.500 | 2.500 |
| Overige ontvangsten materieel | 0 | 0 | 0 | 2.500 | 2.500 | 2.500 | 2.500 | 2.500 | 2.500 |
Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.
Toelichting op de verplichtingen De verplichtingen voor Land materieel zijn met € 73,0 miljoen verhoogd. Dit is een gevolg van het actualiseren van het Defensie Lifecycle Plan.
Toelichting op de uitgaven
Verwerving: realisatiefase
De realisatiefase van land-materieel is met € 30,2 miljoen verhoogd. Dit is enerzijds een gevolg van het administratief verwerken van over- en onderrealisatie uit 2020. Anderzijds is dit een gevolg van het verwerken van herfaseringen uit het Defensie Lifecycle Plan (DLP). Het betreft hier onder andere de projecten «Midlife Update CV90» (+ € 84,4 miljoen), «CBRN-materieel» (+ € 14,3 miljoen), «Vervanging bergingsvoertuig IGV» (CV90) (- € 10,5 miljoen), «C-IED Block III» (- 12,0 miljoen), «CBRN-maskers» (- € 12,9 miljoen) en «Midlife Update Fennek» (- € 24,9 miljoen).
Daarnaast is budget toegevoegd aan de bandbreedte projecten van de KMar, onder andere als gevolg van interdepartementale overboekingen van Justitie & Veiligheid voor het breed offensief tegen de georganiseerde ondermijnende criminaliteit (BOTOC) (bewaken & beveiligen van € 1,9 miljoen en het multidisciplinair interventieteam (MIT) à € 1,4 miljoen), de implementatie van het programma Grenzen & Veiligheid (€ 2,7 miljoen) en van Binnenlandse zaken voor liquiditeitssteun voor de uitvoering van maatregelen opgenomen in het landspakket gericht op de versterking van de rechtsstaat van Curacao, Aruba en Sint Maarten (€ 3,0 miljoen).
Instandhouding Materieel
In totaal is het budget voor instandhouding materieel met € 5,2 miljoen verhoogd. Dit is voornamelijk te verklaren door de beschikbaar gestelde prijsbijstelling van € 5,3 miljoen voor de instandhouding van landmaterieel.
| Omschrijving | Ontwerpbegroting 2021 (1) | Mutaties via NvW, ISB, moties en amendementen (2) | Vastgestelde begroting 2021 (3)=(1)+(2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3)+(4) | Mutatie 2022 | Mutatie 2023 | Mutatie 2024 | Mutatie 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Verplichtingen | 1.063.617 | 0 | 1.063.617 | ‒ 341.667 | 721.950 | ‒ 106.535 | ‒ 17.659 | ‒ 135.613 | 61.298 |
| Uitgaven | 1.420.232 | 0 | 1.420.232 | ‒ 26.177 | 1.394.055 | ‒ 32.801 | ‒ 34.179 | ‒ 12.182 | ‒ 19.733 |
| Verwerving | |||||||||
| Opdrachten | 1.715.005 | 0 | 1.715.005 | ‒ 361.832 | 1.353.173 | 40.851 | ‒ 54.438 | ‒ 170.240 | 33.768 |
| Verwerving: voorbereidingsfase | 11.386 | 0 | 11.386 | ‒ 6.436 | 4.950 | ‒ 59.448 | ‒ 281.790 | ‒ 152.155 | ‒ 26.354 |
| Verwerving: realisatie | 1.703.619 | 0 | 1.703.619 | ‒ 355.396 | 1.348.223 | 100.299 | 227.352 | ‒ 18.085 | 60.122 |
| Instandhouding | |||||||||
| Opdrachten | 243.102 | 0 | 243.102 | 6.011 | 249.113 | 7.984 | 9.188 | 10.321 | 11.444 |
| Instandhouding Materieel | 243.102 | 0 | 243.102 | 6.011 | 249.113 | 7.984 | 9.188 | 10.321 | 11.444 |
| Over-/ onderprogrammering | ‒ 537.875 | 0 | ‒ 537.875 | 329.644 | ‒ 208.231 | ‒ 81.636 | 11.071 | 147.737 | ‒ 64.945 |
| Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Overige ontvangsten materieel | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 10,0 miljoen of meer toegelicht.
Toelichting op de verplichtingen
De verplichtingen voor Lucht materieel zijn met € 341,7 miljoen verlaagd. Dit is een gevolg van het actualiseren van het Defensie Lifecycle Plan.
Toelichting op de uitgaven
Verwerving: Realisatiefase
De realisatiefase Lucht materieel is met € 355,4 miljoen verlaagd. Dit is enerzijds een gevolg van het administratief verwerken van over- en onderrealisatie uit 2020. Anderzijds is dit een gevolg van het verwerken van herfaseringen uit het Defensie Lifecycle Plan. De grootste bijstelling vindt plaats op het project «Vervanging F-35» (- € 222,1 miljoen). De actualisatie van het lever – en betaalschema voor de verwerving van de F-35 leidt tot een verlaging van het uitgavenbudget in 2021 met ruim € 194,1 miljoen verlaagd en een verlaging van de risicoreservering in 2021 met € 28,0 miljoen. Daarnaast zijn onder andere de projecten «Midlife Update Chinook» (- € 19,6 miljoen), «Vervanging Gulfstream» (- € 24,1 miljoen), «Middellange afstandsraket JSF» (- € 24,5 miljoen) en «NH-90» (- € 39,8 miljoen) bijgesteld.
Over-/ onderprogrammering
Als gevolg van alle aanpassingen die binnen dit artikel hebben plaatsgevonden, is de overprogrammering op luchtmaterieel met € 208,2 miljoen verlaagd. Met deze aanpassingen worden de projecten volgens de meest actuele ramingen in het juiste kasritme gezet.
Verplichtingen
De verplichtingen bij dit artikel zijn € 1.015,6 miljoen hoger dan ten tijde van de tweede suppletoire begroting werd verwacht. Daarvan is met de brief Beleidsmatige mutaties na Najaarsnota 2021 van 13 december (Kamerstuk 35 925 K, nr. 8) € 60 miljoen gemeld.
De realisatie van de verplichtingen voor de instandhouding van het Lucht materieel is € 954,1 miljoen hoger dan in de tweede suppletoire begroting door de verplichting voor de Production Sustainment Follow on Development Memorandum of Understanding (PSFD MoU) voor de F-35. De begroting en voortgangsrapportages 2021 en 2022 zijn hierop wel aangepast, maar de MoU werd niet als meerjarige verplichting geadministreerd. De PSFD MoU dient tot het einde van de levensduur van de F-35 worden vastgelegd. Daarom heeft er een extracomptabele correctie plaatsgevonden waardoor de verplichting alsnog meerjarig is vastgelegd en in de Slotwet 2021 verwerkt.
Verder wordt de overrealisatie met name veroorzaakt door het afsluiten van meerjarige contracten binnen het budget voor de instandhouding van het Lucht materieel voor diverse wapensystemen: Fort Hood technische ondersteuning, tussen € 100 ‒ € 150 miljoen (commecieel vertrouwelijk contract), C-130 (€ 14,2 miljoen), NH-90 (€ 11,3 miljoen), F-35 (€ 10,0 miljoen) en Patriot (€ 7,8 miljoen). Aan de andere kant zijn er minder verplichtingen aangegaan binnen het budget voor de instandhouding van lucht materieel voor contracten voor verschillende wapensystemen, omdat de verplichtingen die in eerdere jaren zijn aangegaan voldoende bleken voor de behoeften van 2021: F-16 (€ 19,9 miljoen), Apache (€ 17,4 miljoen), Chinook (€ 17,1, miljoen), (K)DC-10 (€ 6,4 miljoen).
Bij het project Continuatie VIP-transport is de realisatie tussen € 50 ‒ € 100 miljoen (commercieel vertrouwelijk) lager uitgevallen. De eerdere Europese aanbesteding heeft niet geleid tot het ontvangen van offertes. Aansluitend is een nieuwe aanbesteding gestart, maar de onderhandelingen hebben niet geleid tot een contract in 2021. De huidige verwachting is dat contractsluiting van de nieuwe aanbesteding begin 2022 zal plaatsvinden.
Het resterende verschil tussen de tweede suppletoire begroting en de realisatie is het gevolg van kleinere afwijkingen.
Uitgaven
De realisatie van het uitgavenbudget verwerving van lucht materieel is € 52,4 miljoen hoger dan begroot ten tijde van de tweede suppletoire begroting. Met de brief Beleidsmatige mutaties na Najaarsnota 2021 van 13 december (Kamerstuk 35 925 K, nr. 8) is € 60 miljoen gemeld.
Bij het project Verwerving F-35 is € 52,4 miljoen meer uitgegeven dan verwacht. De overrealisatie is toe te rekenen aan versnelde uitgaven voor de F-35, waarbij het proces van betaling van BTW voor een F-35, die eind 2021 is geleverd, voorspoediger is doorlopen dan voorzien. Hierdoor is een bedrag van € 14 miljoen reeds in 2021 afgedragen aan het Ministerie van Financiën. Deze betaling is begroot in 2022. Tevens is het facturatieproces van met name de hoofdleverancier Lockheed Martin eind 2021 sneller verlopen dan voorzien, waardoor facturen in 2021 zijn betaald die waren gepland voor 2022.
| Omschrijving | Ontwerpbegroting 2021 (1) | Mutaties via NvW, ISB, moties en amendementen (2) | Vastgestelde begroting 2021 (3)=(1)+(2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3)+(4) | Mutatie 2022 | Mutatie 2023 | Mutatie 2024 | Mutatie 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Verplichtingen | 645.976 | 0 | 645.976 | 72.481 | 718.457 | 16.188 | 12.934 | 12.074 | 11.970 |
| Uitgaven | 684.927 | 0 | 684.927 | 75.281 | 760.208 | 18.388 | 12.934 | 12.074 | 11.970 |
| Verwerving | |||||||||
| Opdrachten | 465.071 | 0 | 465.071 | ‒ 28.592 | 436.479 | ‒ 142.028 | 19.110 | 95.736 | 103.629 |
| Verwerving: voorbereidingsfase | 133.148 | 0 | 133.148 | ‒ 27.943 | 105.205 | ‒ 88.317 | ‒ 57.754 | 36.354 | ‒ 6.169 |
| Verwerving: realisatie | 331.923 | 0 | 331.923 | ‒ 649 | 331.274 | ‒ 53.711 | 76.864 | 59.382 | 109.798 |
| Instandhouding | |||||||||
| Opdrachten | 396.860 | 0 | 396.860 | ‒ 1.027 | 395.833 | 5.069 | 4.542 | 4.329 | 4.190 |
| Instandhouding Infrastructuur | 396.860 | 0 | 396.860 | ‒ 1.027 | 395.833 | 5.069 | 4.542 | 4.329 | 4.190 |
| Over-/ onderprogrammering | ‒ 177.004 | 0 | ‒ 177.004 | 104.900 | ‒ 72.104 | 155.347 | ‒ 10.718 | ‒ 87.991 | ‒ 95.849 |
| Ontvangsten | 26.629 | 0 | 26.629 | ‒ 1.430 | 25.199 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Overige ontvangsten infrastructuur | 26.629 | 0 | 26.629 | ‒ 1.430 | 25.199 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.
Toelichting op de uitgaven
Verwerving: voorbereidingsfase
De voorbereidingsfase van infrastructuur en vastgoed is met € 27,9 miljoen verlaagd. Dit is onder andere te verklaren door een herfasering van de kasreeksen van de projecten 'legering defensiebreed', «Nieuwbouw Technology Center Land - TCL» (eerder 'renovatie en herinrichting complex Materieellogistiek Commando in Leusden genaamd), KMar Informatie Gestuurd Optreden en aanpassing spuitcabines Chroom-6.
Over-/ onderprogrammering
Als gevolg van alle aanpassingen die binnen dit artikel hebben plaatsgevonden, is de overprogrammering op Infrastructuur en Vastgoed met € 104,9 miljoen verlaagd. Met deze aanpassing worden de projecten volgens de meest actuele ramingen in het juiste kasritme gezet.
Verplichtingen
De verplichtingen die zijn aangegaan zijn voor verwerving van Infrastructuur en Vastgoed zijn per saldo € 34,6 miljoen hoger uitgevallen dan begroot ten tijde van de tweede suppletoire begroting.
Dat komt met name doordat een aantal inkooptrajecten van circa circa € 28 miljoen eerder is afgerond dan verwacht. Dat betreft verplichtingen voor de projecten Chroom-6-spuitcabines, Datacenter Gelderland en Vastgoedregelgeving en -inrichtingskosten. Verder zijn in 2021 voor € 6,3 miljoen meer verplichtingen voor de NAVO-infrastructuur aangegaan dan ten tijde van de tweede suppletoire begroting werd verwacht. Voor het Defensie Bewakings- en Beveiligingssysteem (DBBS) is de verplichting € 6,1 miljoen hoger uitgevallen dan verwacht, doordat het contract voor vijftien jaar is geïndexeerd. Het resterende verschil tussen begroting en realisatie is het gevolg van vele kleine afwijkingen bij diverse budgetten.
| Omschrijving | Ontwerpbegroting 2021 (1) | Mutaties via NvW, ISB, moties en amendementen (2) | Vastgestelde begroting 2021 (3)=(1)+(2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3)+(4) | Mutatie 2022 | Mutatie 2023 | Mutatie 2024 | Mutatie 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Verplichtingen | 599.169 | 0 | 599.169 | 225.181 | 824.350 | 8.828 | 12.953 | 1.849 | ‒ 6.524 |
| Uitgaven | 599.169 | 0 | 599.169 | 225.181 | 824.350 | 8.828 | 12.953 | 1.849 | ‒ 6.524 |
| Verwerving | |||||||||
| Opdrachten | 529.838 | 0 | 529.838 | 174.371 | 704.209 | 189.207 | 122.003 | 41.986 | 115.204 |
| Verwerving: voorbereidingsfase | 249.983 | 0 | 249.983 | 35.097 | 285.080 | 133.569 | 43.623 | ‒ 24.554 | 108.798 |
| Verwerving: realisatie | 279.855 | 0 | 279.855 | 139.274 | 419.129 | 55.638 | 78.380 | 66.540 | 6.406 |
| Instandhouding | |||||||||
| Opdrachten | 243.373 | 0 | 243.373 | 63.038 | 306.411 | 8.569 | 8.594 | 8.520 | 6.686 |
| Instandhouding IT | 243.373 | 0 | 243.373 | 63.038 | 306.411 | 8.569 | 8.594 | 8.520 | 6.686 |
| Over-/ onderprogrammering | ‒ 174.042 | 0 | ‒ 174.042 | ‒ 12.228 | ‒ 186.270 | ‒ 188.948 | ‒ 117.644 | ‒ 48.657 | ‒ 128.414 |
| Ontvangsten | 6.669 | 0 | 6.669 | 7.755 | 14.424 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Overige ontvangsten infrastructuur | 6.669 | 0 | 6.669 | 7.755 | 14.424 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.
Toelichting op de uitgaven
Verwerving: voorbereidingsfase
De voorbereidingsfase van IT-middelen is met € 35,1 miljoen verhoogd. Dit is onder andere te verklaren doordat met de tweede suppletoire begroting van 2020 € 62,2 miljoen aan projecten in voorbereiding is doorgeschoven naar 2021. Het gaat hier bijvoorbeeld om het programma Grensverleggende IT (GrIT) en de 'ELU TITAAN 5'.
Daarnaast is vanuit de voorbereidingsfase IT € 30,5 miljoen overgeheveld naar instandhouding IT voor het oplossen van IT problematiek in 2021, zoals portfoliomanagement en applicatiebeheer.
Verwerving: realisatie
De projecten in realisatie bij IT is met € 139,3 miljoen verhoogd. Dit is enerzijds een gevolg van het administratief verwerken van over- en onderrealisatie uit 2020. Anderzijds is dit een gevolg van het verwerken van herfaseringen uit het Defensie Lifecycle Plan. Het betreft hier onder andere de bandbreedte IT (+ € 31,0 miljoen) en de projecten «ERP M&F S/4 HANA» (+ € 14,0 miljoen), «Grondterminal Milsatcom» (+ 12,7 miljoen) en GrIT (+ € 29,0 miljoen). GrIT is een programma dat bestaat uit 43 blokken die elk afzonderlijk aanbesteed worden. De verhoging van het budget voor GrIT in de realisatiefase is te verklaren door een volgend blok dat vanuit de voorbereidingsfase in de aanbestedingsfase is gekomen. Hiermee is het totale budget van GrIT gelijk gebleven. Zoals ook in de Leeswijzer kort benoemd, is - gelijktijdig met het jaarverslag - op Verantwoordingsdag de afwijkingsrapportage van het DPO aangeboden aan de Kamer. Met het DPO wordt halfjaarlijks een integraal inzicht gegeven in de lopende DMP-projecten, waarbij afwijkingen op product, tijd en / of geld van projecten gelijk aan of groter dan € 25 miljoen worden toegelicht. Het DPO biedt daarmee voor grote programma's zoals GrIT de mogelijkheid een meer diepgaande toelichting te geven.
Instandhouding
De instandhouding van IT-middelen is met € 63,0 miljoen verhoogd. Dit is mogelijk gemaakt door een herverdeling van budget, waarmee € 50,0 miljoen beschikbaar is gekomen voor het oplossen van IT-problematiek in 2021. Een extern bureau heeft het tekort voor de Instandhouding IT gevalideerd. Met deze toevoeging wordt het tekort in 2021 opgelost.
Over-/ onderprogrammering
Als gevolg van alle aanpassingen die binnen dit artikel hebben plaatsgevonden, is de overprogrammering op IT met € 12,2 miljoen verlaagd. Met deze aanpassingen worden de projecten volgens de meest actuele ramingen in het juiste kasritme gezet.
Toelichting op de ontvangsten
Het ontvangstenbudget stijgt met € 7,8 miljoen. Dit komt grotendeels doordat ontvangstenbudgetten van Artikel 7 Defensie Materieel Organisatie zijn toegerekend aan de verschillende logistieke bedrijven. Een deel van het ontvangstenbudget (€ 10,1 miljoen) wordt overgeheveld overgeheveld naar Artikel 6 IT van het DMF, omdat onder andere het Joint Informatievoorziening Commando (JIVC) onderdeel uitmaakt van het DMF.
Verplichtingen
De verplichtingen bij dit artikel zijn € 388,3 miljoen hoger dan ten tijde van de tweede suppletoire begroting werd verwacht. Daarvan is met de brief Beleidsmatige mutaties na Najaarsnota 2021 van 13 december (Kamerstuk 35 925 K, nr. 8) € 270 miljoen gemeld.
Dat is het gevolg van het steeds meer afsluiten van meerjarige contracten voor IT-projecten en instandhouding, zoals onder andere voor twee verplichtingen voor het Mobile Combat Training Centre: vernieuwing van het simulatiesysteem voor € 87 miljoen tot 2026) en het bijstellen van het onderhoudscontract voor € 82 miljoen tot 2033), Sattelietcommunicatie voor € 60 miljoen tot 2040, elektronische oorlogsvoering voor € 45 miljoen tot 2027 en het bijstellen van het onderhoudscontract GT 95 Sawfish met € 27 miljoen. Als gevolg van budgettaire krapte werden deze contracten voorheen slechts voor een jaar aangegaan. Mede als gevolg van de extra middelen vanuit de motie Hermans is het nu mogelijk contracten voor meerdere jaren aan te gaan, hetgeen voor de bedrijfszekerheid veel beter en vaak goedkoper is. De meerjarige verplichtingenbegroting wordt hiermee niet overschreden, aangezien deze verplichtingen in latere jaren zijn begroot en deze vervallen met het naar voren halen van deze verplichtingen. Het resterende verschil tussen begroting en realisatie is het gevolg van diverse afwijkingen bij vele projecten.
Uitgaven
De uitgaven bij dit artikel zijn € 57,8 miljoen lager dan ten tijde van de tweede suppletoire begroting werd verwacht.
De onderrealisatie wordt voor € 25,0 miljoen veroorzaakt door de latere bouw van de datacenters voor het project GriT. Verder is de realisatie lager uitgevallen door doorgeschoven life cycle verwervingen van € 2,2 miljoen die in december gepland stonden en te late facturatie voor Mobile Combat Training Centre van € 8,3 miljoen. SATCOM is later dan verwacht van start gegaan voor € 3,5 miljoen. Het resterende verschil tussen begroting en realisatie is het gevolg van kleine afwijkingen bij diverse projecten.
Geen toelichting nodig.
| Omschrijving | Ontwerpbegroting 2021 (1) | Mutaties via NvW, ISB, moties en amendementen (2) | Vastgestelde begroting 2021 (3)=(1)+(2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3)+(4) | Mutatie 2022 | Mutatie 2023 | Mutatie 2024 | Mutatie 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Verplichtingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Uitgaven | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Ontvangsten | 4.511.343 | 0 | 4.511.343 | 318.044 | 4.829.387 | 66.553 | 46.046 | 85.579 | 76.111 |
| Ontvangsten | |||||||||
| Ontvangsten | 4.511.343 | 0 | 4.511.343 | 318.044 | 4.829.387 | 66.553 | 46.046 | 85.579 | 76.111 |
Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 10,0 miljoen of meer toegelicht.
Toelichting op de uitgaven
Dit begrotingsartikel is technisch van aard. Op dit artikel worden de bijdragen verantwoord die vanuit de reguliere Defensiebegroting (Hoofdstuk X) overgeheveld worden naar het DMF.
Het Ministerie van Defensie heeft twee begrotingen:
1. De beleidsbegroting (Hoofdstuk X van de Rijksbegroting);2. De begroting van het Defensiematerieelbegrotingsfonds (DMF) (Hoofdstuk K van de Rijksbegroting).
Het DMF zorgt voor de financiering en bekostiging van investeringen en instandhouding van het materieel, de infrastructuur en de IT-middelen van Defensie. Door een apart fonds voor het defensiematerieel kan beter invulling worden gegeven aan het voorzien in een meerjarig integraal beheer van de financiering en bekostiging van de ontwikkeling, de verwerving, de instandhouding en de afstoting van het materieel, de IT-middelen en de infrastructuur van het Ministerie van Defensie teneinde te komen tot een meer schokbestendige begroting.
Het DMF wordt gevoed door de bijdragen uit begroting Hoofdstuk X.
Structuur
De opzet en de structuur van de begroting van het Defensiematerieelbegrotingsfonds (DMF) zijn gebaseerd op de rijksbegrotingsvoorschriften van het Ministerie van Financiën. Het DMF is als volgt opgebouwd:
– Allereerst is de begrotingsstaat voor het DMF voor het jaar 2021 opgenomen.
– In de Defensiematerieelagenda worden de prioritaire projecten beschreven, waarbij zoveel mogelijk de samenhang met de beleidsdoelstellingen uit de Defensiebegroting is aangegeven.
– Daarna worden de artikelen behandeld. De begroting van het fonds kent zeven artikelen. Deze worden onderstaand nader toegelicht.
– Tenslotte zijn twee bijlagen opgenomen:
• De conversietabel die laat zien wat is overgenomen uit de reguliere Defensiebegroting;
• Een afkortingenlijst.
Opzet DMF
Door het in werking treden van de Wet Defensiematerieelbegrotingsfonds zijn delen van de defensiebegroting geconverteerd naar het DMF. In bijlage 2 is een conversietabel opgenomen die laat zien welke bedragen uit welk artikel van de Defensiebegroting zijn overgenomen.
Om het inzicht in de investeringsplanning te vergroten, worden per artikel in de tabel "budgettaire gevolgen van beleid" de verplichtingen, uitgaven en eventuele ontvangsten met betrekking tot investeringen en instandhouding voor een periode van vijftien jaar gepresenteerd.
Instandhoudingsuitgaven zijn de uitgaven die nodig zijn om materieel operationeel te houden. De instandhoudingsuitgaven in de begrotingsartikelen zijn de instandhoudingsuitgaven die door een Defensieonderdeel gedaan worden, daar kunnen ook uitgaven ten behoeve van andere Defensieonderdelen in zitten vanwege het assortimentsgewijs werken (AGW). Het AGW beoogt de logistieke keten van een aantal artikelen centraal te beleggen, dus bij één Defensieonderdeel. Dat Defensieonderdeel wordt dan ook budgettair belast met de uitgaven van voor andere Defensieonderdelen verworven artikelen. Om meer inzicht te geven in de instandhoudingsuitgaven van grote wapensystemen worden deze in de toelichtingen van de verschillende artikelen weergegeven. Deze informatie is nieuw ten opzichte van voorgaande begrotingen. Daarnaast heeft de Kamer (Kamerstuk 35 280, nr. 7) geïnformeerd naar de mogelijkheid om - conform het Infrastructuurfonds - een instandhoudingsbijlage in het DMF op te nemen. Dit om eventuele tekorten zichtbaar te maken. De Minister heeft toegezegd (Kamerstuk 35 280, nr. 7) in de eerste begroting van het DMF terug te komen over de wijze waarop de Kamer nader geïnformeerd kan worden over instandhouding ten aanzien van vastgoed. Om zo goed mogelijk invulling te geven aan deze toezegging is uitgezocht of het mogelijk is een dergelijke bijlage te maken. Momenteel wordt de vorm en inhoud van deze bijlage bepaald. Het voornemen is vanaf volgend jaar (DMF 2022) de instandhoudingsbijlage vastgoed op te nemen in de begroting van het DMF.
Personele uitgaven verbonden aan de ontwikkeling, verwerving, instandhouding en afstoting van materieel, infrastructuur en vastgoed en IT vallen ook binnen de reikwijdte van het fonds (wetsvoorstel DMF, artikel 5). Op 22 april jl. werd de motie (Motie Diks, Kamerstuk 35 280, nr. 11) aangenomen om uiterlijk in 2022 personele uitgaven op te nemen in het DMF. Opname van relevante personele uitgaven sluit aan bij de doelstellingen van het DMF om te komen tot een meer schokbestendige en voorspelbare begroting. Daarnaast maakt het een meer integrale afweging tussen inbesteden en uitbesteden mogelijk. Het opnemen van personele uitgaven is echter een grote en ingewikkelde operatie, doordat budgetten ontvlochten moeten worden uit de administratie en dit gevolgen heeft voor de bedrijfsvoering van alle defensieonderdelen. Omdat de gevolgen daarvan op voorhand niet goed zijn in te schatten, wordt de komende twee jaar (2021 en 2022) proefgedraaid, waarbij na 1 jaar bezien wordt of al voldoende informatie beschikbaar is om een besluit op te kunnen baseren. Het proefdraaien geeft de mogelijkheid te bezien wat de gevolgen van het opnemen van personele uitgaven in het DMF zijn voor bijvoorbeeld het herschikken van budgetten en middensommen. Daarnaast kunnen eventuele onbedoelde effecten op voorhand worden waargenomen en kan bepaald worden wat de meest voor de hand liggende mogelijkheid is deze uitgaven in het DMF te presenteren. Deze manier maakt het mogelijk in de eerste helft van 2023 een goed onderbouwd besluit te nemen over het opnemen van de personele uitgaven in het DMF.
De reguliere Defensiebegroting (hoofdstuk X) bevat het voorgenomen Defensiebeleid. De begroting van het DMF bevat de uitwerking van dat beleid in concrete projecten en de instandhouding van het materieel, infrastructuur en vastgoed en IT en heeft daardoor een meer uitvoerend karakter. In het DMF worden alle investeringsprojecten benoemd met een projectbudget van meer dan € 100 miljoen, per categorie onderverdeeld naar voorbereidings-, onderzoeks- en realisatiefase. Het projectbudget bestaat uit de onderzoekskosten, de basisraming en de risicoreservering. Deze werkwijze komt overeen met het Defensieprojectenoverzicht (DPO). De systematiek wijkt in de kern niet af van de werkwijze die de afgelopen jaren in de reguliere begroting is gehanteerd, maar de toelichtingen zijn uitgebreider:
– Voor projecten in voorbereiding worden de projecten toegelicht waarvan verwacht wordt dat in deze begrotingsperiode een behoeftestellingsbrief (A-brief) verstuurd wordt. Hierbij worden per project de bandbreedtes volgens het Defensie Materieelproces (DMP) gepresenteerd:
€ 100 ‒ € 250 miljoen, € 250 miljoen ‒ € 1 miljard,
€ 1 miljard ‒ € 2,5 miljard en meer dan € 2,5 miljard.
– Bij projecten in onderzoeksfase wordt per project de bandbreedte en de planning van de DMP-brieven gepresenteerd.
– Bij projecten in realisatiefase worden de verwachte uitgaven per jaar gepresenteerd, tenzij dit commercieel vertrouwelijke informatie betreft. In dat geval wordt de bandbreedte weergegeven.
Informatie over investeringsprojecten die jaarlijks in het DPO wordt gepubliceerd, is op hoofdlijnen geïntegreerd in het DMF. De Kamer ontvangt het DPO - gelijktijdig met het DMF - op Prinsjesdag. Het DPO omvat meer gedetailleerde informatie over alle projecten gelijk aan of boven de € 25 miljoen die in onderzoek of realisatie zijn.
Tot slot heeft het Kabinet - naar aanleiding van het verslag van de Kamerleden Sneller en Snels over het verslaggevingsstelsel Rijksoverheid (Kamerstuk 31 865, nr. 125) - toegezegd dat de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat en Defensie elk een tweetal pilots gaan uitvoeren waarin in de financiële informatievoorziening baten-lasteninformatie wordt opgenomen. Bij Defensie zijn hiervoor twee materieelprojecten geselecteerd, zoals aangegeven in de Kamerbrief Pilotprojecten verslaggevingsstelsel (Kamerstuk 31 865, nr. 130):
1. Het project Midlife Update van het infanteriegevechtsvoertuig CV-9035NL. Dit project zit in de realisatiefase. De baten-lasten informatie zal bij de D-brief worden verstrekt, waarmee kan worden bezien of de kwaliteit van de besluitvorming kan worden versterkt door het verstrekken van baten-lasteninformatie.
2. Het project Defensiebrede vervanging operationele wielvoertuigen, deelproject voertuig 50-100-150 kN. Dit project zit in de realisatiefase. Omdat het contract al getekend is en de voertuigen al geleverd worden draagt deze pilot bij aan het tweede doel van de pilot, namelijk bezien of door het toevoegen van baten-lasteninformatie de waardeontwikkeling van publiek bezit beter zichtbaar gemaakt kan worden. Voor dit project wordt bij deze begroting in een separate brief de baten-lasten informatie verstrekt.
Groeiparagraaf
Naar aanleiding van het aangenomen amendement Voordewind (Kamerstuk 35280, nr. 15, d.d. 21 april 2020) is het oorspronkelijke artikel 1 (Materieel) opgesplitst in artikelen voor defensiebreed materieel, maritiem materieel, land materieel en lucht materieel. Deze opsplitsing kan het budgetrecht van de Kamer verder versterken.
Daarnaast wordt vanaf dit jaar het projectbudget in plaats van projectvolume opgenomen in het DMF. Het projectbudget bestaat uit de onderzoekskosten, de basisraming en de risicoreservering. Het projectvolume bestaat uit het projectbudget vermeerderd met het effect op de exploitatie. In het DPO wordt per project zowel het projectbudget als (indien van toepassing) het projectvolume opgenomen.
Algemeen
Veiligheid is het fundament onder een bloeiende en vrije samenleving. De kwetsbaarheid van Nederland is toegenomen in een wereld die aan verandering onderhevig is en onveiliger wordt. Het is de taak van Defensie te beschermen wat ons dierbaar is. Daarom hebben wij in de Defensienota 2018 gekozen om te investeren in mensen, middelen en manieren. Voor wat betreft middelen hebben we de ambitie om de krijgsmacht te herstellen, te moderniseren en te versterken en om te komen tot een schokbestendige begroting.
Deze begroting die voor u ligt is hier een resultaat van. Met het instellen van het fonds voor Defensiematerieel kunnen wij namelijk beter invulling geven aan de doelstelling om te voorzien in een meerjarig integraal beheer van de financiering en bekostiging van de ontwikkeling, de verwerving, de instandhouding en de afstoting van het materieel, de IT-middelen en de infrastructuur van het Ministerie van Defensie teneinde te komen tot een meer schokbestendige begroting.
Naar aanleiding van de ambitie om de krijgsmacht te herstellen, te moderniseren en te versterken zijn wij een omvangrijk investeringsprogramma gestart. Dit programma is zichtbaar in een stijgende investeringsquote, in een groot aantal nieuwe projecten dat is gestart en in vele contracten die zijn afgesloten. Toch blijft er nog veel werk te verzetten. De projecten, het investeringsprogramma en ook het herzien van de Defensie Industrie Strategie (DIS) zijn een eerste stap in de lange lijnen naar de toekomst. De DIS is een richtinggevend kader voor het versterken, beschermen en internationaal positioneren van de Nederlandse defensie-industrie. Ook in 2021 zetten we stappen in de implementatie. Zo werkt het kabinet aan aanvullende maatregelen ter bescherming van defensie-industrie tegen ongewenste buitenlandse overnames en investeringen. Met een nieuw te introduceren sectorale investeringstoets op het gebied van defensie, kan worden voorkomen dat bepaalde overnames en investeringen leiden tot risico’s voor de nationale veiligheid en in het bijzonder het vitale proces ‘Inzet defensie’. Naar verwachting zal het conceptwetsvoorstel in het eerste kwartaal van 2021 in internetconsultatie gaan.
Momenteel zijn er veel projecten in uitvoering, hetgeen veel vergt van onze voorzien-in keten. Met nieuwe werkvormen waarbij eerder en meer geïntegreerd wordt samengewerkt proberen we waar mogelijk te versnellen. Complexiteit en schaarste aan benodigde kennis en capaciteit leiden echter tot vertragingen. Tevens zijn levertijden van materieel en vastgoed vaak lang. Ook werken achterstanden vanuit het verleden door in de huidige materiële situatie. Dit blijkt bijvoorbeeld uit een van de conclusies van de Brede Maatschappelijke Heroverwegingen (Kamerstuk 32359, nr. 4): extra stappen in het kader van herstel op het gebied van instandhouding van wapensystemen zijn nodig om de balans tussen de ondersteuning en gevechtseenheden te herstellen. Vanaf 2020 is enige financiële ruimte beschikbaar om een eerste stap te zetten de materieel logistieke capaciteit de komende jaren beter in balans te brengen met de bestaande werklast. Daarbij gaat het niet alleen om het aantrekken van meer personeel, maar ook over gerichte mogelijkheden tot uitbesteding van werkpakketten, inhuur en slimme samenwerking met (internationale) partners. Herstel en modernisering vergen daarmee tijd.
De COVID-19-uitbraak heeft impact op de maatschappij, op projecten van Defensie en op de ketens van de defensie- en veiligheidsindustrie. Een voorbeeld van deze impact die zich al voordoet is het vertragen van de levering van de nieuwe helmen. Defensie en het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat staan hierover in contact met het bedrijfsleven en kennisinstellingen. Investeringsopdrachten zijn niet zomaar naar voren te halen. Dit omdat het investeringsbudget van Defensie al bijna volledig gevuld is. Dat betekent dat als iets naar voren wordt gehaald, iets anders naar achteren moet schuiven. Defensie is in goed overleg met onze ketenpartners om te bezien waar maatwerk een oplossing is voor de uitdagingen en knelpunten die bij bedrijven en instellingen ervaren worden. Binnen de gegeven financiële en wettelijke kaders betrachten wij in deze uitzonderlijke tijden de nodige coulance bij de beoordeling van verzoeken van ondernemers. In het kader van het Strategisch Vastgoedplan en de instandhouding vastgoed heeft Defensie wel enkele vastgoedprojecten kunnen versnellen zoals de versnelde revitalisatie van de Bernhardkazerne in Amersfoort. Momenteel wordt onderzocht welke projecten Defensie nog meer kan versnellen.
Het investeringsprogramma bestaat voor een belangrijk deel uit materieel. Naast investeren in nieuwe projecten moderniseert Defensie haar systemen en wordt er geïnvesteerd in innovatie. Er zijn sinds de Defensienota 2018 tientallen projecten gestart en A-brieven en D-brieven aan de Kamer aangeboden. Deze stijging verwachten wij door te zetten. Dat is hard nodig voor de operationele inzet en veiligheid van onze mensen. Maar het verwerven van defensiematerieel blijft complex en gebeurt zorgvuldig. Voordat we tot zichtbare realisaties komen worden er veel stappen gezet, zoals marktverkenning, contractvorming, productie, afname en testen. Dit leidt uiteindelijk tot het sluiten van contracten. Daarom hebben projecten vaak een lange looptijd. Bij steeds meer projecten zijn contracten gesloten, waardoor nu de financiële verplichtingen toenemen vooruitlopend op de daadwerkelijke uitgaven in de toekomst. We zetten hiermee een eerste noodzakelijke stap naar herstel en modernisering van onze organisatie.
Met de Defensienota 2018 is ook gestart met het op orde brengen van uiteenlopende voorraden van munitie tot en met operationele infrastructuur gebaseerd op het huidige beleidskader. Dit Beleidskader Inzetvoorraden (2009) is nog gebaseerd op een beperktere inzet van de Krijgsmacht in het kader van de tweede hoofdtaak: internationale missies. Alleen voor dit deel is financiering. De eerste en derde hoofdtaak van Defensie winnen aan belang en de tweede hoofdtaak blijft onverminderd relevant. Zoals beschreven in de verzamelbrief versterking voorraden (Kamerstuk 27830, nr. 268 d.d. 19 oktober 2018) actualiseert Defensie daarom het beleidskader inzetvoorraden door naast de voorraden voor de tweede hoofdtaak ook de voorraden voor de eerste en derde hoofdtaak te beschouwen. Op basis van dit geactualiseerde beleidskader, en waar nodig ook met de lessen van COVID-19 in gedachten, start in 2021 de uitwerking en planvorming voor versterking van de voorraden. Het programma volgt het reguliere DMP proces en wordt dan opgenomen in het Defensieprojectenoverzicht.
De investeringen in vastgoed zijn sinds de Defensienota 2018 structureel opgehoogd (Kamerstuk 34919, nr. 55). Ook is meermaals incidenteel geld vrijgemaakt voor het verminderen van achterstallig onderhoud. Hoewel het duidelijk is dat het weer gezond krijgen van het vastgoed een lange adem vergt, blijft ook op korte termijn voldoende budget benodigd om verdere achteruitgang van het vastgoed te beperken. Daarom wordt een gedeelte van het investeringsbudget dat in 2019 is vrijgemaakt voor de uitvoering van de lange termijn aanpak van het Strategisch Vastgoedplan ingezet voor instandhouding in 2020 en 2021.
Op grond van het huidige en toekomstige dreigingsbeeld moet Defensie een informatiegestuurde organisatie worden die weerbaar is tegen digitale dreigingen. In de Defensienota 2018 en de voorjaarsnota van 2019 heeft het kabinet middelen uitgetrokken om verdere stappen te zetten om die ambities te kunnen realiseren. Ontwikkelingen op het gebied van oorlogsvoering staan echter niet stil. Technologie en het slim gebruiken van informatie spelen hierbij een belangrijke rol. Voortdurend innoveren is daarom noodzakelijk. Om effectiever om te gaan met de groeiende hoeveelheid data, is het bovendien van belang om de mogelijkheden op het gebied van datawetenschap binnen Defensie uit te breiden. Randvoorwaardelijk voor deze ontwikkelingen is onder meer het programma Grensverleggende IT (GrIT), waarmee Defensie een infrastructuur inricht die cruciaal is voor de doorontwikkeling van Defensie als informatiegestuurde organisatie. Vanwege de noodzaak om een informatiegestuurde organisatie te worden, maar ook vanwege ontwikkelingen in de IT-wereld, waaronder een groeiende rol van IT bij de inzet van wapensystemen en bedrijfsvoering, de prijsstijgingen binnen de IT-sector en schaarste aan IT-personeel, staan de financiële exploitatie en de investeringen onder druk. De komende periode maakt Defensie een analyse van die situatie, waarbij (extern gevalideerde) inventarisaties uitgevoerd worden naar de schaarste van het IT-personeel, de exploitatie en de investeringen van de IT.
Projecten en mijlpalen
Om het materieel, vastgoed en de IT van Defensie te herstellen en te moderniseren worden ook in 2021 nieuwe projecten gestart. Voorbeelden hiervan zijn de Midlife Update van de Zr. Ms. Johan de Witt, de upgrade van de NH-90 helikopter en de vernieuwing van de Very Short Range Air Defence (VSHORAD).
In 2021 wordt er ook volop verder gewerkt aan de talrijke projecten die nu deel uit maken van het investeringsprogramma. Een verwachte mijlpaal is de B-brief voor het Defensiebrede programma Wissellaadsystemen, trekkeropleggercombinaties en wielbergingsvoertuigen (WTB). Ook noemenswaardig is de start van de verbetering van de legering, de aanvang van de nieuwbouw van het Logistiek Centrum Soesterberg, de voorziene start van het werk aan de eerste spiral (deelproject) van het programma Foxtrot voor mobiele tactische connectiviteit en de start van de invoering van IT vanuit het programma Grensverleggende IT (GrIT). Het verwerven van materieel, vastgoed en IT voor Defensie is vaak com-plex en specialistisch werk dat inspanning vraagt. In 2021 leidt deze inspanning volgens plan ook tot levering van nieuw materieel, vastgoed en IT geleverd. Te denken valt aan:
– De hydrografische opnemingsvaartuigen die een Midlife Update ondergaan;
– De levering van de laatste nieuwe brugleggende tanks;
– De MALE UAV MQ-9 onbemande vliegtuigen die geleverd worden;
– De voortgaande levering van operationele vrachtauto’s en containers;
– De levering van nieuwe helmen en uitrusting aan militairen en de start van het keuzeconcept gevechtslaarzen;
– De uitvoering van het programma Legering fase 1 om de leefbaarheid te verbeteren;
– De voorbereiding van de werkzaamheden en voorbereiding van de aanbesteding van het revitaliseren van het vastgoed op de Bernhardkazerne;
– Projecten in het kader van thematische vastgoedproblematiek, waaronder keuken- en eetfaciliteiten, beveiliging van gebouwen en valbeveiliging op daken worden uitgevoerd;
– De afronding van de uitrol modernisering navigatiesystemen.
Figuur 1 Investeringsprogramma
In bovenstaand figuur wordt het totale investeringsprogramma van € 45 miljard in de periode 2020 tot en met 2035 weergegeven, conform laatste stand administratie. In de grafiek is het investeringsprogramma onderverdeeld naar de artikelen in dit begrotingsfonds. De artikelen geven de actuele verdeling van de investeringen over de domeinen defensiebreed, land, lucht, zee, vastgoed en IT, maar kunnen niet gezien worden als een vaste verdeling. De verschillende artikelen zullen in de tijd achtereenvolgens pieken vertonen als gevolg van de verdeling in de tijd van vervangingsbehoeftes en door pieken rondom grote investeringsprojecten zoals verwerving F-35, vervanging onderzeebootcapaciteit en de vervanging van de pantservoertuigen. De verdeling van het investeringsprogramma berust op een integrale afweging.
De roze lijn is het totale investeringsbudget, wat geldt als het budgettaire uitgavenplafond: Defensie kan niet meer uitgaven doen in een jaar dan beschikbaar is onder dit uitgavenplafond. De grafiek maakt zichtbaar dat in de eerste jaren het investeringsprogramma optelt tot een hoger bedrag dan het daadwerkelijke budget; er is sprake van overprogrammering in de eerste jaren. Investeringsopdrachten kunnen dus niet zomaar naar voren worden gehaald. Vanaf 2027 telt het totaal van het investeringsprogramma op tot een lager bedrag dan het daadwerkelijke budget; er is sprake van onderprogrammering. Omdat de ervaring van eerdere jaren leert dat het risico op vertragingen groot is, onder andere als gevolg van onvoorziene externe factoren, worden in de eerste jaren meer projecten gepland dan totaal aan budget beschikbaar is in een jaar. Door met deze overprogrammering te werken wordt zoveel als mogelijk getracht te voorkomen dat vertragingen bij individuele projecten leiden tot onderrealisatie van het beschikbare budget. De gele lijn laat de reeds aangegane verplichtingen zien. Deze toont aan dat, ondanks de overprogrammering, er geen risico is op overschrijding van het beschikbare budget.
Figuur 2 Investeringsprogramma
Bovenstaand figuur geeft inzicht in de mate van flexibiliteit van het totale investeringsprogramma. De investeringsprojecten zijn onderverdeeld naar de volgende fasen:
– Projecten in voorbereidingsfase (groen): voor deze projecten wordt de behoeftestelling uitgewerkt. Er is in de voorbereidingsfase nog sprake van flexibiliteit in de programmering van de projecten; voor de besteding van deze budgetten zijn nog geen juridisch of bestuurlijk bindende afspraken gemaakt. Voor de DMP-plichtige projecten worden de A-brieven naar de Kamer verzonden. In het gelijktijdig aangeboden Defensie Projectenoverzicht (DPO) is een tabel opgenomen met de planning van de te versturen DMP-brieven.
– Projecten in onderzoeksfase (paars): voor deze projecten geldt dat de behoeftestelling is vastgesteld, maar nog wordt onderzocht hoe invulling gegeven kan worden aan de behoefte.
– Projecten in realisatiefase (blauw): dit betekent dat de realisatiefase is gestart. De opdracht voor verwerving is aan de uitvoeringsorganisaties gegeven. In de grafiek worden daarnaast de uitgaven aan projecten kleiner dan € 25 miljoen ook als in realisatie weergegeven, omdat deze (als ware het projecten in realisatie) zijn belegd bij de uitvoerende defensieonderdelen.
Het volledige budget is benodigd en het investeringsprogramma is volgepland met projecten voor het herstellen en moderniseren van de krijgsmacht. Investeringsopdrachten zijn dus niet zomaar naar voren te halen. Elk project kent wel een vooraf bepaalde reservering voor risico’s. De mogelijkheid om gedurende een project wijzigingen door te voeren is afhankelijk van de fase waarin een project zich bevindt. Logischerwijs is de flexibiliteit groter bij projecten in voorbereidingsfase dan bij een project in realisatiefase, waar in veel gevallen het contract al is getekend.
Investeringsquote en EDA-norm
Een moderne krijgsmacht moet voldoende investeringsruimte hebben om haar inzetbaarheid op langere termijn te garanderen en haar materieel te kunnen moderniseren. Het kengetal hiervoor is de investeringsquote. Defensie streeft er naar om op termijn gemiddeld ten minste twintig procent van haar uitgavenbudget te besteden aan investeringen. Ook de NAVO hanteert dit percentage als richtlijn. Als gevolg van het benodigde herstel na de lange periode van bezuiniging en schaarste in het verleden, zal deze investeringsquote ook langere tijd ruim boven deze norm liggen. Voor het bepalen van de (gewenste) investeringsquote voor de begrotingsperiode wordt gebruik gemaakt van een voortschrijdend vijfjaars gemiddelde. Voor het jaar 2021 is dit naar verwachting 22 procent.
De volgende figuur toont de gerealiseerde investeringsquote van 2010 tot en met 2019 en het verwachte vijfjaarlijks voortschrijdend gemiddelde vanaf 2020.
Investeringsquote
Kennis en technologie zijn essentieel voor Defensie om materieel, vastgoed en IT te kunnen realiseren dat inspeelt op bedreigingen en kansen een veranderende wereld. Defensie hanteert hierbij de norm van het Europees Defensie Agentschap (EDA) dat ten minste twee procent van haar uitgavenbudget wordt besteed aan kennis en technologie. Voor het jaar 2021 is dit naar verwachting 1,2 procent. De uitgaven van Defensie aan kennis en innovatie vallen deels, namelijk waar het investeringen betreft, binnen het DMF.
Instandhouding
De instandhouding van het materieel omvat de ramingen voor de uitgaven die het operationeel houden van de (wapen-) systemen met zich meebrengt. Het betreft zowel de uitbesteding van instandhoudingswerk als de aanschaf van materiaal als (reserve-) onderdelen. Dit betreft o.a. de militaire uitrustingen, de operationele inframiddelen (t.b.v. legering), werkplaatsinrichting, de brandbestrijdingsmiddelen en de niet-wapensysteemgebonden artikelen en diensten.
Investeringen en instandhouding (bedragen x € 1 miljoen )
Onderstaand worden de investeringen en instandhouding van het materieel uitgesplitst volgens de DMF materieelartikelen.
Investeringen en instandhouding (bedragen x € 1 miljoen )
Defensieprojectenoverzicht
Het DPO wordt jaarlijks tegelijkertijd maar separaat van de begroting van het Defensiematerieelbegrotingsfonds aan de Kamer aangeboden. Het geeft meer gedetailleerde informatie over projecten van meer dan € 25 miljoen die Defensie uitvoert voor de verwerving van materieel, IT-middelen en vastgoed. Het DPO sluit daarmee aan bij deze begroting en ook bij het «Voorstel integrale rapportage en kritieke prestatie indicatoren (kpi’s)» (Kamerstuk 35000, nr. 68). Met het DPO beoogt Defensie de Kamer completer en met meer overzicht van informatie te voorzien.
Valuta afspraak
Valutaschommelingen verstoren het begrotings- en verwervingsproces binnen Defensie. Dit geldt zowel voor mee- als tegenvallers als gevolg van valutaschommelingen. Dit leidt ertoe dat bijvoorbeeld in het ene jaar bezuinigd moet worden als gevolg van tegenvallers in de wisselkoersen en een jaar later juist sprake kan zijn van meevallers als gevolg van de ontwikkeling van de wisselkoersen. Dit brengt onrust met zich mee in het planproces van de investeringsportefeuille, vertraagt de uitvoering van projecten en draagt niet bij aan een voorspelbare begrotingsuitvoering en rust in het begrotingsproces. Om de verstorende werking van valutaschommelingen op de defensiebegroting op te lossen, heeft het kabinet de afspraak gemaakt dat mee- en tegenvallers als gevolg van valutaontwikkelingen voortaan als niet-plafondrelevante mutaties worden verwerkt, deze komen daardoor direct ten gunste of ten laste van het EMU-saldo. Het betreft uitsluitend mutaties die op artikel 6 van de Defensiebegroting (hoofdstuk X) worden geboekt, deze uitgaven zijn volgend jaar onderdeel van het DMF. Hiermee wordt invulling gegeven aan het regeerakkoord waarin is opgenomen dat het kabinet komt met voorstellen voor het vergroten van de voorspelbaarheid en schokbestendigheid van de materieelbegroting, zoals een specifieke prijsindex of een structurele oplossing voor valutaschommelingen. In de brief van 2 juli 2020 (Kamerstuk 35300, nr. 84) over dit onderwerp, heb ik u toegezegd u na het zomerreces te informeren over de nadere uitwerking van deze afspraak.
Voor de regeling komen in aanmerking alle projecten waarvan vaststaat dat die in vreemde valuta moeten worden betaald. Dit wordt doorgaans bepaald aan het einde van de gunningsfase van een project. Voor DMP-plichtige projecten (projecten > 25 miljoen euro) geldt dat op basis van de DMP D-brief, de brief waarin de aan te gane verplichting wordt aangekondigd, vastgesteld wordt of sprake is van valutarisico’s. Voor projecten waarvoor geen DMP-plicht geldt, of voor projecten die door de Kamer gemandateerd zijn, wordt geen D-brief verstuurd. Voor dergelijke projecten geldt ook dat het valutarisico doorgaans wordt vastgesteld aan het einde van de gunningsfase. Voor sommige projecten, wel of niet DMP-plichtig, staat op voorhand al vast dat sprake is van een valutarisico. Dit betreft bijv. FMS-cases (Foreign Military Sales). Voor dergelijke projecten geldt dat, bij wijze van uitzondering, deze projecten na overleg met het ministerie van Financiën in aanmerking kunnen komen voor de afspraak over de verwerking van valutarisico’s.
De komende maanden worden benut om nadere afspraken te maken tussen Defensie en het ministerie van Financiën over de administratieve verwerking van deze afspraak, bijvoorbeeld ten aanzien van het uitfaseren van de huidige valutatermijncontracten. Ook worden de door Defensie te vergoeden uitvoeringskosten bij het ministerie van Financiën in kaart gebracht.
Het doel van dit artikel is inzicht bieden in het verwerven en instandhouden van het Defensiebrede materieel. Dit artikel is voor zowel de investerings- als instandhoudingsuitgaven nauw gerelateerd aan delen van de beleidsdoelen en –instrumenten uit Beleidsartikel 6 (Investeringen) van de Begroting Hoofdstuk X. Daarnaast vallen de Defensiebrede materieel ontvangsten, over- en onderprogrammering, onzekerheidsreservering en uitgaven aan kennis en innovatie onder dit artikel. De verwerving wordt nader uitgesplitst in de voorbereidings-, onderzoeks- en realisatiefase.
2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | 0 | 0 | 747.089 | 647.904 | 620.133 | 705.060 | 769.500 |
waarvan garantieverplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
waarvan overige verplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven | 0 | 0 | 669.194 | 796.997 | 491.898 | 571.538 | 558.270 |
waarvan juridisch verplicht | 102,6% | ||||||
Verwerving | |||||||
Opdrachten | 0 | 0 | 876.786 | 702.759 | 655.565 | 669.771 | 457.011 |
Verwerving: voorbereidingsfase | 0 | 0 | 81.408 | 84.147 | 63.091 | 78.162 | 104.070 |
Verwerving: onderzoeksfase | 0 | 0 | 830 | 1.269 | 60.599 | 145.177 | 114.595 |
Verwerving: realisatie | 0 | 0 | 794.548 | 617.343 | 531.875 | 446.432 | 238.346 |
Instandhouding | |||||||
Opdrachten | 324.942 | 287.741 | 294.006 | 288.434 | 280.073 | ||
Instandhouding materieel | 0 | 0 | 324.942 | 287.741 | 294.006 | 288.434 | 280.073 |
Kennis en Innovatie | |||||||
Bekostiging | 0 | 0 | 32.066 | 32.080 | 32.080 | 32.080 | 32.080 |
Bijdrage grote onderzoeksfaciliteiten | 0 | 0 | 3.019 | 3.020 | 3.020 | 3.020 | 3.020 |
Technologieontwikkeling | 0 | 0 | 22.546 | 22.559 | 22.559 | 22.559 | 22.559 |
Kennisgebruik | 0 | 0 | 3.113 | 3.113 | 3.113 | 3.113 | 3.113 |
Kort Cyclische Innovatie | 0 | 0 | 3.388 | 3.388 | 3.388 | 3.388 | 3.388 |
Onzekerheidsreservering | 16.192 | 12.385 | 12.505 | 2.222 | 2.236 | ||
Over-/ onderprogrammering | ‒ 580.792 | ‒ 237.968 | ‒ 502.258 | ‒ 420.969 | ‒ 213.130 | ||
Ontvangsten | 0 | 0 | 56.058 | 50.258 | 85.658 | 85.658 | 85.658 |
Overige ontvangsten materieel | 0 | 0 | 56.058 | 50.258 | 85.658 | 85.658 | 85.658 |
2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 | 2032 | 2033 | 2034 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | 764.960 | 664.530 | 503.351 | 494.048 | 494.843 | 495.525 | 559.621 | 586.221 | 557.433 |
waarvan garantieverplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
waarvan overige verplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven | 617.581 | 709.996 | 651.759 | 681.867 | 655.832 | 620.903 | 763.032 | 690.016 | 578.866 |
waarvan juridisch verplicht | |||||||||
Verwerving | |||||||||
Opdrachten | 498.613 | 383.950 | 189.044 | 183.339 | 205.088 | 188.800 | 174.525 | 273.105 | 252.582 |
Verwerving: voorbereidingsfase | 148.358 | 108.840 | 97.973 | 80.058 | 97.479 | 85.579 | 70.815 | 138.978 | 57.854 |
Verwerving: onderzoeksfase | 121.639 | 117.697 | 8.282 | 3.167 | 3.167 | 3.187 | 3.083 | 3.083 | 3.083 |
Verwerving: realisatie | 228.616 | 157.413 | 82.789 | 100.114 | 104.442 | 100.034 | 100.627 | 131.044 | 191.645 |
Instandhouding | |||||||||
Opdrachten | 275.480 | 276.695 | 281.922 | 277.989 | 274.212 | 274.009 | 267.346 | 267.346 | 267.346 |
Instandhouding materieel | 275.480 | 276.695 | 281.922 | 277.989 | 274.212 | 274.009 | 267.346 | 267.346 | 267.346 |
Kennis en Innovatie | |||||||||
Bekostiging | 32.080 | 32.080 | 32.080 | 32.080 | 32.080 | 32.081 | 32.080 | 32.080 | 32.080 |
Bijdrage grote onderzoeksfaciliteiten | 3.020 | 3.020 | 3.020 | 3.020 | 3.020 | 3.020 | 3.020 | 3.020 | 3.020 |
Technologieontwikkeling | 22.559 | 22.559 | 22.559 | 22.559 | 22.559 | 22.560 | 22.559 | 22.559 | 22.559 |
Kennisgebruik | 3.113 | 3.113 | 3.113 | 3.113 | 3.113 | 3.113 | 3.113 | 3.113 | 3.113 |
Kort Cyclische Innovatie | 3.388 | 3.388 | 3.388 | 3.388 | 3.388 | 3.388 | 3.388 | 3.388 | 3.388 |
Reserve valutaschommelingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Onzekerheidsreservering | 5.987 | 305 | 305 | 640 | 305 | 635 | 85.670 | 13.690 | 5.425 |
Over-/ onderprogrammering | ‒ 194.579 | 16.966 | 148.408 | 187.819 | 144.147 | 125.378 | 203.411 | 103.795 | 21.433 |
Ontvangsten | 85.658 | 85.658 | 85.658 | 76.758 | 76.758 | 76.758 | 76.758 | 76.758 | 76.758 |
Overige ontvangsten materieel | 85.658 | 85.658 | 85.658 | 76.758 | 76.758 | 76.758 | 76.758 | 76.758 | 76.758 |
Het aandeel juridisch verplicht heeft betrekking op de levering van goederen en/of diensten waarvoor Defensie een financiële verplichting is aangegaan die leidt tot toekomstige kasbetalingen. Voor 2021 gaat het naar verwachting om 102,6 procent van het uitgavenbudget.
Aan te gane verplichtingen
De geraamde verplichtingen op artikel 1 betreffen zowel verplichtingen voor de verwerving als voor de instandhouding van Defensiebreed materieel. Verplichtingen leiden tot uitgaven. Bij instandhouding is dat doorgaans in het jaar waarin de verplichting wordt aangegaan. Bij verwervingsprojecten is dat vooral in de jaren volgend op het aangaan van de verplichting. In 2020 is Defensie bijvoorbeeld een verplichting van € 294 miljoen aangegaan voor het Combat Support Ship (CSS). Deze verplichting leidt in de periode 2020-2025 tot uitgaven op de begroting.
De raming van de verplichtingen is (deels) gebaseerd op het geplande moment dat voor een verwervingsproject een contract getekend wordt. Het moment waarop een contract daadwerkelijk wordt getekend, als eindfase van de verwerving, is afhankelijk van diverse factoren. Definitieve politieke besluitvorming over de reikwijdte en fasering van een project, samenwerking met derden en onderhandelingen met leveranciers, kunnen leiden tot een ander moment van het aangaan van de verplichting dan op dit moment is voorzien. Deze raming is daarmee nadrukkelijk een momentopname.
De geraamde uitgaven betreffen de verwerving van materieel dat door alle operationele commando’s wordt ingezet en dat dus niet specifiek gericht is op maritiem, land- of luchtoptreden. Het betreft bijvoorbeeld kleding, kleinkaliberwapens, munitie en gevechtssimulatoren als het Mobile Combat Training Centre (MCTC). Ook betreft het de uitgaven aan de Kustwacht Nederland en Kustwacht Caribisch gebied.
Als een project wijzigingen in de exploitatie-uitgaven tot gevolg heeft, dan is dit onderdeel van het projectvolume van het betreffende investeringsproject. Als het project is gerealiseerd, wordt deze budgettaire reeks toegevoegd of onttrokken aan het instandhoudingsbudget, afhankelijk van of de exploitatie-uitgaven toenemen of juist afnemen door het investeringsproject.
Er zijn geen verwervingsprojecten voor defensiebreed materieel boven € 100 miljoen die zich in de voorbereidingsfase bevinden.
Er zijn wijzigingen ten opzichte van de begroting 2020 opgetreden bij het volgende project:
– Het Programma WTB is van de voorbereidingsfase naar de onderzoeksfase gegaan.
In onderstaande tabel wordt het projectbudget en de planning van Kamerbrieven weergegeven van de Defensiebrede verwervingsprojecten die zich in de onderzoeksfase bevinden. In deze fase wordt onderzocht hoe invulling gegeven kan worden aan de behoefte.
Projecten in onderzoek | Projectbudget | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Programma vervanging Wissellaadsystemen, trekkeropleggercombinaties en wielbergingsvoertuigen (WTB) | 250-1.000 | B-brief |
Er zijn wijzigingen ten opzichte van de begroting 2020 opgetreden bij het volgende project:
– Het Programma WTB is van de voorbereidingsfase naar de onderzoeksfase gegaan.
Projecten in onderzoek | Toelichting |
|---|---|
Programma vervanging Wissellaadsystemen, trekkeropleggercombinaties en wielbergingsvoertuigen (WTB) | Het programma Wissellaadsystemen, Trekker-opleggercombinaties en wielbergingsvoertuigen (WTB) voorziet in de defensiebrede vervanging van deze operationele wielvoertuigen en gerelateerd materieel zoals aanhangwagens, opslag-, overslag- en distributiemiddelen. |
De volgende Defensiebrede projecten bevinden zich in de realisatiefase, wat betekent dat de opdracht voor verwerving aan de uitvoeringsorganisaties is gegeven. In onderstaande tabel wordt weergegeven welke projecten het betreft, wat het projectbudget van deze projecten is en hoe dit projectbudget over de jaren verdeeld is, als het kasritme niet commercieel vertrouwelijk is.
Projecten in realisatie | Projectbudget | t/m 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 e.v. |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Munitie t.b.v. aanvulling inzetvoorraden | 113,5 | 95,7 | 17,8 | − | − | − | − | − | − |
Militaire Satelliet Communicatie lange termijn defensiebreed (MILSATCOM) | 146,6 | 126 | 4,2 | 5,3 | 8,2 | 3 | ‒ | ‒ | ‒ |
Defensie Bewakings- en Beveiligingssysteem (DBBS) | 228,5 | 31,0 | 46,7 | 86,3 | 37,1 | 27,3 | − | − | ‒ |
Defensie Operationeel Kledingsysteem (DOKS) | 250-1.000 | Commercieel vertrouwelijk | |||||||
Verbeterd Operationeel Soldaat Systeem (VOSS) | 264,2 | 109,4 | 32,0 | 76,6 | 46,2 | − | − | − | ‒ |
Defensiebrede Vervanging Operationele Wielvoertuigen (DVOW) | 1.000-2.500 | Commercieel vertrouwelijk | |||||||
Er zijn geen wijzigingen ten opzichte van de begroting 2020 opgetreden bij de Defensiebrede projecten in realisatiefase.
Projecten in realisatie | Toelichting |
|---|---|
Munitie t.b.v. aanvulling inzetvoorraden | Om de inzetbaarheidsdoelstellingen te kunnen realiseren en de tijdige beschikbaarheid van munitie voor inzet te garanderen, zal Defensie de komende jaren gefaseerd munitievoorraden ophogen. Als gevolg van de gewijzigde veiligheidssituatie is voorts een hogere mate van gereedheid noodzakelijk. De behoefte betreft een kwantitatieve ophoging van inzetvoorraden van bij Defensie gangbare munitieartikelen ten behoeve van de tweede hoofdtaak waarmee de knelpunten bij huidige missies worden opgelost en op de te verwachten verbruiken bij voorziene missies wordt geanticipeerd. |
Militaire Satelliet Communicatie lange termijn defensiebreed (MILSATCOM) | Doel van het project MILSATCOM is het voorzien in de behoefte van de krijgsmacht aan satellietcommunicatiecapaciteit voor militair gebruik. Het project betreft de gegarandeerde beschikbaarheid van satellietcapaciteit (het ruimtesegment) in verschillende frequentiebanden, het realiseren van grondstations in Nederland en Curaçao (het statische grondsegment) en het verwerven van land- en scheepsterminals (het mobiele grondsegment). Het deelproject MILSATCOM voorziet in de zogenaamde AEHF-satellietcommunicatiecapaciteit met de bijbehorende AEHF-terminals. |
Defensie Bewakings- en Beveiligingssysteem (DBBS) | Het project DBBS voorziet in de vervanging van de huidige bewakings- en beveiligingssystemen, teneinde de continuïteit van de ondersteuning binnen de bewakings- en beveiligingsoperatie te waarborgen, te verbeteren en hierbij kosten te besparen. Onder het bewakingssysteem vallen elektronische toegang, indringerdetectie en de meldkamersystemen. Het project DBBS is randvoorwaardelijk om toekomstvast en structureel betaalbaar de fysieke beveiliging uit te kunnen voeren van Defensielocaties. |
Defensie Operationeel Kledingsysteem (DOKS) | Het project Defensie Operationeel Kledingsysteem betreft de invoering van nieuwe gevechtskleding voor de krijgsmacht. Het project dient om individuele militairen en eenheden beter te beschermen. De kleding is bestemd voor wereldwijd gebruik, in alle delen van het geweldsspectrum. Invoering van het Defensie Operationeel Kledingsysteem draagt bij tot een meer effectieve inzet van Nederlandse militairen. De defensiebrede invoering van een nieuw gevechtskledingsysteem leidt tot stroomlijning van de uitrustingspakketten en vereenvoudiging van de bevoorrading en instandhouding. |
Verbeterd Operationeel Soldaat Systeem (VOSS) | Het project VOSS past in het streven om te voorzien in betere bescherming van ingezette eenheden en het vermogen op te treden in netwerken (Network Enabled Capabilities) verder te vergroten. Met VOSS worden de operationele capaciteit van de individuele militair, maar ook van de lagere eenheden vergroot. |
Defensiebrede Vanvanging Operationele Wielvoertuigen (DVOW) | De defensiebrede behoefte betreft de vervanging van de operationele wielvoertuigen van Defensie die voor het merendeel zijn ingevoerd tussen 1980 en 2000. Deze wielvoertuigen vormen de basismobiliteit van nagenoeg alle expeditionaire, nationale, opleidings- en overige eenheden van alle operationele commando’s. Het toekomstige wielvoertuigenbestand zal gaan bestaan uit een licht, een middelzwaar en een zwaar type vrachtauto. |
De geraamde uitgaven voor instandhouding van defensiebreed materieel betreffen de instandhoudingsuitgaven van het Kleding- en Personele Uitrustingbedrijf (KPU-bedrijf) en het munitiebedrijf. Daarnaast is onder de instandhouding van defensiebreed materieel ook de bijdrage aan de NAVO opgenomen. De bijdragen aan de NAVO hebben betrekking op uitgaven voor AWACS-vliegtuigen. De personele uitgaven die gerelateerd zijn aan instandhouding worden, zoals reeds toegelicht in de leeswijzer, (nog) niet opgenomen in het DMF. De instandhoudingsuitgaven van het defensiebrede verwervingsproject DVOW zijn opgenomen bij het Landmaterieel, omdat de Landmacht de instandhouding van deze voertuigen verzorgt.
De instandhoudingsuitgaven van de grootste wapensystemen zijn weergegeven in de onderstaand tabel. Voor 2019 betreft het de realisatie. Voor 2020 en verder betreft het een raming. De schommelingen in de ramingen zijn het gevolg van bijvoorbeeld gepland groter periodiek onderhoud. De instandhoudingsuitgaven per wapensysteem bevatten de uitgaven van alle defensieonderdelen voor deze wapensystemen. Deze informatie wordt extracomptabel bijgehouden en is niet direct uit de administratie af te leiden.
Een optelling van de bedragen in deze tabel sluit daarom niet aan bij de cijfers uit de tabel budgettaire gevolgen van beleid, omdat sprake is van een andere doorsnede van de instandhoudingsuitgaven. In de budgettaire tabel aan het begin van het artikel zijn de uitgaven door DMO aan instandhouding opgenomen, inclusief uitgaven aan wapensystemen van andere defensieonderdelen en de uitgaven aan kleinere systemen. Deze informatie komt direct uit de administratie.
Wapensysteem | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Klein kaliber wapens | 57,6 | 59,6 | 60,9 | 60,9 | 60,9 | 60,9 | 60,9 | 60,9 |
Kleding- en persoonlijke uitrusting | 39,2 | 52,8 | 71,6 | 83,4 | 90,9 | 96,0 | 96,6 | 96,6 |
MILSATCOM | 11,1 | 12,5 | 12,6 | 12,5 | 12,7 | 12,5 | 12,3 | 12,3 |
De bekostiging van kennis en innovatie bestaat uit middelen voor de bijdrage aan grote onderzoeksfaciliteiten, technologie ontwikkeling, kennisgebruik en kort-cyclische innovatie. Deze uitgaven vallen binnen de investeringen en daarmee binnen het DMF. Daarnaast zijn er uitgaven aan kennis en innovatie in de reguliere Defensiebegroting, zoals de algemene Defensiebijdrage aan TNO, NLR en MARIN (onderdeel van artikel 9).
Bijdrage grote onderzoeksfaciliteiten
Defensie draagt met deze middelen specifiek bij aan de instandhouding van grote onderzoeksfaciliteiten bij TNO, NLR en MARIN.
Technologie ontwikkeling
Het budget voor technologie-ontwikkeling wordt projectmatig ingezet op die gebieden waar technologie een oplossing kan bieden voor (operationele) tekortkomingen, de (operationele) output van Defensie kan verbeteren of tot besparingen kan leiden. De uitvoering gebeurt vaak binnen de gouden driehoek van overheid, industrie (inclusief MKB) en kennisinstituten. Dit instrument draagt bij aan de versterking van het innovatief vermogen van de Nederlandse defensie-gerelateerde industrie en daarmee aan de doelstelling van de Defensie Industrie Strategie (DIS; Kamerstuk 31125, nr. 92) en het Rijksbrede topsectorenbeleid. Technologieprojecten worden, indien van toepassing, interdepartementaal (topsectorenbeleid) en internationaal (NAVO, European Defence Agency) afgestemd en ingebed.
CODEMO
De CODEMO-regeling (Commissie Defensie Materieel Ontwikkeling) is een aansprekend instrument dat bedoeld is voor innovatieve defensie-specifieke productontwikkeling door met name het nationale midden- en kleinbedrijf (MKB). Defensie neemt, van goedgekeurde projectvoorstellen, maximaal 50 procent van de ontwikkelingskosten voor haar rekening. Eventuele opbrengsten voor Defensie, in de vorm van royalty’s over de verkoop van de ontwikkelde producten, worden beschikbaar gesteld voor de CODEMO-regeling. Ook zijn vanuit de oude CODEMA-regeling, de voorloper van de CODEMO-regeling, royalty’s toegevoegd aan de oorspronkelijke € 10 miljoen, resulterend in een totaal van € 13,3 miljoen. In totaal is voor een bedrag van € 10,4 miljoen aan projectvoorstellen goedgekeurd, wat resulteert in een resterend budget van € 2,9 miljoen.
Ingediende voorstellen | 91 |
Gehonoreerde voorstellen | 27 |
Afgewezen voorstellen | 64 |
Afgeronde voorstellen | 19 |
De gehonoreerde voorstellen betreffen drieëntwintig midden- en klein bedrijven en drie grootbedrijven, waarvan een MKB-bedrijf twee voorstellen gehoneerd heeft gekregen.
Kennisgebruik
De toepassing van (met centrale middelen) opgebouwde kennis wordt primair gefinancierd uit de decentrale budgetten van de defensieonderdelen. Op centraal niveau is een beperkt budget beschikbaar voor acute, onvoorziene kennisondersteuning.
Kort-cyclische innovatie
Onder kortcyclische innovatie vallen uitgaven die worden gedaan in het kader van centraal gestuurde innovatie, en het faciliteren van decentrale innovatie door de krijgsmachtdelen. Hiervoor kent Defensie een centrale innovatieorganisatie FRONT (Future Relevant Operations with Next Generation Technology & Thinking). Daarnaast organiseert Defensie bijvoorbeeld de jaarlijkse Defensie Innovatie Competitie en investeert in innovatie- en kennisnetwerken.
Defensie hanteert voor verwervingsprojecten naast een risicoreservering per project ook een systematiek van onzekerheidsreserveringen. De onzekerheidsreserveringen betreffen het gehele portfolio groot materieel en beslaan daarmee artikel 1 t/m 4. Met de onzekerheidsreservering worden risico’s afgedekt die buiten de invloedssfeer van een project liggen, zoals risico’s bij internationale samenwerking. Deze risico’s kunnen leiden tot een hogere raming dan oorspronkelijk voorzien. De hoogte van de onzekerheidsreservering wordt per project bepaald, maar is geen onderdeel van het projectbudget. Omdat niet alle risico’s zich tegelijkertijd voor zullen doen, is gekozen voor een systematiek waarbij de som van de onzekerheidsreserveringen per project groter is dan de reservering die in totaliteit op de begroting wordt aangehouden voor de geïdentificeerde risico’s.
In de eerste jaren is het investeringsprogramma groter dan het daadwerkelijke budget; er is sprake van overprogrammering. Vanaf 2026 telt het totaal van het investeringsprogramma op tot een lager bedrag dan het daadwerkelijke budget; er is sprake van onderprogrammering. Omdat de ervaring van eerdere jaren leert dat het risico op vertragingen groot is, onder andere als gevolg van onvoorziene externe factoren, worden in de eerste jaren meer projecten gepland dan totaal aan budget beschikbaar is in een jaar. Door met deze overprogrammering te werken wordt zoveel als mogelijk getracht te voorkomen dat vertragingen bij individuele projecten leiden tot onderrealisatie van het beschikbare budget.
Figuur 3 Defensiebreed materieel
De ontvangsten bestaan uit verkoopopbrengsten van materieel en overige ontvangsten.
Het volgende materieel is nog beschikbaar om verkocht te worden:
– Pantserrupsvoertuigen en voorraad wielvoertuigen: dit betreft het afstoten van voertuigen als gevolg van de reguliere vervanging en invoering van nieuwe wielvoertuigen conform het project DVOW;
– Overtollige voorraden, onderdelen, etc.: dit betreft het doelmatig afstoten van voorraden die de Nederlandse krijgsmacht niet meer nodig heeft, maar die voor andere landen wel bruikbaar zijn.
De overige ontvangsten betreffen de overige ontvangsten van materieel door verkoopopbrengsten van civiele dienstauto’s (€ 9,5 miljoen) en ontvangsten voor medische investeringen (€ 1,5 miljoen).
Het doel van dit artikel is inzicht bieden in het verwerven en instandhouden van het maritiem materieel. Dit artikel is voor de investeringsuitgaven gerelateerd aan de beleidsdoelen en –instrumenten uit beleidsartikel 6 (Investeringen) en voor de instandhoudingsuitgaven aan de beleidsdoelen en -instrumenten zoals beschreven in beleidsartikel 2 (Koninklijke Marine) van de Begroting Hoofdstuk X. De verwerving wordt nader uitgesplitst in de voorbereidings-, onderzoeks- en realisatiefase.
2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | 0 | 0 | 4.242.634 | 862.635 | 818.767 | 958.490 | 904.541 |
waarvan garantieverplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
waarvan overige verplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven | 0 | 0 | 631.224 | 863.319 | 860.001 | 1.126.310 | 1.124.504 |
waarvan juridisch verplicht | 47,2% | ||||||
Verwerving | |||||||
Opdrachten | 0 | 0 | 740.426 | 1.010.326 | 1.033.430 | 1.298.585 | 1.335.469 |
Verwerving: voorbereidingsfase | 0 | 0 | 64.510 | 87.109 | 83.911 | 192.368 | 207.755 |
Verwerving: onderzoeksfase | 0 | 0 | 224.134 | 388.847 | 532.035 | 703.631 | 677.964 |
Verwerving: realisatie | 0 | 0 | 451.782 | 534.370 | 417.484 | 402.586 | 449.750 |
Instandhouding | |||||||
Opdrachten | 148.995 | 142.712 | 142.676 | 142.696 | 143.360 | ||
Instandhouding materieel | 0 | 0 | 148.995 | 142.712 | 142.676 | 142.696 | 143.360 |
Over-/ onderprogrammering | ‒ 258.197 | ‒ 289.719 | ‒ 316.105 | ‒ 314.971 | ‒ 354.325 | ||
Ontvangsten | 0 | 0 | 9.600 | 9.600 | 9.600 | 9.600 | 9.600 |
Overige ontvangsten materieel | 0 | 0 | 9.600 | 9.600 | 9.600 | 9.600 | 9.600 |
2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 | 2032 | 2033 | 2034 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | 741.256 | 600.756 | 641.326 | 617.067 | 499.722 | 511.261 | 499.982 | 527.558 | 801.304 |
waarvan garantieverplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
waarvan overige verplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven | 1.307.309 | 1.487.230 | 1.416.324 | 1.289.013 | 1.069.514 | 1.030.954 | 921.757 | 1.003.677 | 1.055.836 |
waarvan juridisch verplicht | |||||||||
Verwerving | |||||||||
Opdrachten | 1.343.177 | 1.076.681 | 886.579 | 716.823 | 550.057 | 572.639 | 360.472 | 387.808 | 660.595 |
Verwerving: voorbereidingsfase | 210.066 | 125.801 | 244.380 | 260.001 | 204.476 | 310.463 | 319.618 | 337.949 | 413.487 |
Verwerving: onderzoeksfase | 812.999 | 682.456 | 443.184 | 289.503 | 197.794 | 203.925 | 0 | 0 | 151.470 |
Verwerving: realisatie | 320.112 | 268.424 | 199.015 | 167.319 | 147.787 | 58.251 | 40.854 | 49.859 | 95.638 |
Instandhouding | |||||||||
Opdrachten | 141.463 | 141.432 | 140.839 | 141.425 | 140.975 | 140.802 | 140.800 | 140.808 | 140.808 |
Instandhouding materieel | 141.463 | 141.432 | 140.839 | 141.425 | 140.975 | 140.802 | 140.800 | 140.808 | 140.808 |
Over-/ onderprogrammering | ‒ 177.331 | 269.117 | 388.906 | 430.765 | 378.482 | 317.513 | 420.485 | 475.061 | 254.433 |
Ontvangsten | 9.600 | 9.600 | 9.600 | 9.600 | 9.600 | 9.600 | 9.600 | 9.600 | 9.600 |
Overige ontvangsten materieel | 9.600 | 9.600 | 9.600 | 9.600 | 9.600 | 9.600 | 9.600 | 9.600 | 9.600 |
Het aandeel juridisch verplicht heeft betrekking op de levering van goederen en/of diensten waarvoor Defensie een financiële verplichting is aangegaan die leidt tot toekomstige kasbetalingen. Voor 2021 gaat het naar verwachting om 47,2 procent van het uitgavenbudget.
De geraamde uitgaven aan investeringen betreffen de investeringen in maritieme wapensystemen: de Luchtverdedigings- en Commandofregatten, M-fregatten, patrouilleschepen, Landing Platform Docks (LPD’s), het Joint Support Ship (JSS), de onderzeeboten, mijnenbestrijdingsvaartuigen en diverse kleinere systemen. Als een project wijzigingen in de exploitatie-uitgaven tot gevolg heeft, dan is dit onderdeel van het projectvolume van het betreffende investeringsproject. Als het project is gerealiseerd, wordt deze budgettaire reeks toegevoegd of onttrokken aan het instandhoudingsbudget, afhankelijk van of de exploitatie-uitgaven toenemen of juist afnemen door het investeringsproject.
In onderstaande tabel wordt de planning weergegeven van de maritiem materieel projecten die zich in de voorbereidingsfase bevinden. Voor deze projecten wordt de behoeftestelling uitgewerkt. Ook de planning van de A-brieven van DMP-plichtige projecten is - indien van toepassing - in de tabel opgenomen.
Projecten in voorbereiding | Projectbudget | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Midlife Update Oceangoing Patrol Vessel (OPV) | 100-250 | A-brief | |||||
Midlife Update ZR. Ms. Karel Doorman (Joint Support Ship, JSS) | 100-250 | A-brief | |||||
Vanvanging MK 48 Torpedo | 100-250 | A-brief | |||||
Vervanging Middelzwaar Landingsvaartuig (LCVP) | 100-250 | A-brief | |||||
Vervanging Zwaar Landingsvaartuig (LCU) | 100-250 | A-brief | |||||
Vervanging Standard Missile 2 Block IIIA (SM2-IIIA) | 100-250 | A-brief | |||||
Vervangende capaciteit Zr. MS. Rotterdam (LPD-1) | 250-1.000 | A-brief |
Er zijn wijzigingen ten opzichte van de begroting 2020 opgetreden bij de volgende projecten:
– Het project Vervanging Zwaar Landingsvaartuig (LCU) is nieuw in de voorbereidingsfase.
Projecten in voorbereiding | Toelichting |
|---|---|
Midlife Update Oceangoing Patrol Vessel (OPV) | Dit betreft de Midlife Update van de Oceangoing Patrol Vessel om de schepen in de tweede fase van hun levensduur technisch inzetbaar en operationeel relevant te houden. |
Midlife Update ZR. Ms. Karel Doorman (Joint Support Ship, JSS) | Dit betreft de Midlife Update van het Joint Support Ship om het schip in de tweede fase van haar levensduur technisch inzetbaar en operationeel relevant te houden. |
Vanvanging MK 48 Torpedo | Dit betreft de vervanging van de «heavy weight» torpedo die door onderzeeboten kan worden gelanceerd. |
Vervanging Middelzwaar Landingsvaartuig (LCVP) | Dit betreft de vervanging van het Middelzware Landingsvaartuig van het Korps Mariniers. Het LCVP (Landing Craft Personnel) is een kleiner landingsvaartuig dan de LCU (Landing Craft Utility) en is in de eerste plaats bedoeld voor het verplaatsen van personeel. Het vaartuig kan eventueel ook twee landrover-terreinwagens of een BV-206 rupsvoertuig vervoeren. Het landingsvaartuig kan vanuit zogenaamde davit (hijstakels) ingezet worden vanaf verschillende typen schepen. |
Vervanging Zwaar Landingsvaartuig (LCU) | Dit betreft de vervanging van het Zware Landingsvaartuig van het Korps Mariniers. Het Landing Craft Utility is bestemd voor het vervoer van (zwaar) materieel vanaf de amfibische transportschepen. Het kan ook personeel vervoeren. |
Vervanging Standard Missile 2 Block IIIA (SM2-IIIA) | Dit project betreft de vervanging van de Standard Missile 2 Block IIIA voor de luchtverdediging op grote afstand. |
Vervangende capaciteit Zr. MS. Rotterdam (LPD-1) | Dit betreft de vervanging van het amfibische transportschip Rotterdam, een Landing Platform Dock (LPD). |
In onderstaande tabel wordt het projectbudget en - indien van toepassing - de planning van Kamerbrieven weergegeven van de maritiem materieel projecten die zich in de onderzoeksfase bevinden. In deze fase wordt onderzocht hoe invulling gegeven kan worden aan de behoefte.
Projecten in onderzoek | Projectbudget | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Vervanging Close-in-Weapon System (goalkeeper) | 100-250 | ||||||
Softkill Torpedo Defensiesysteem (SK-TDS) | 100-250 | ||||||
ESSM Block 2: Verwerving en Integratie | 250-1.000 | B/D-brief | |||||
Vervanging Hulpvaartuigen | 250-1.000 | B-brief | |||||
Future Littoral All Terrain Mobility (FLATM) | 250-1.000 |
Er zijn wijzigingen ten opzichte van de begroting 2020 opgetreden bij de volgende projecten:
– Het project Vervanging Onderzeeboten is van de onderzoeksfase naar de realisatiefase gegaan;
– Het project Vervanging M-fregratten is van de onderzoeksfase naar de realisatiefase gegaan;
– Het project Vervanging Zr. Ms. Mercuur en Hydrografische Opname Vaartuigen (HOV's) is een programma in plaats van een project geworden en heet nu Vervanging Hulpvaartuigen en is van de voorbereidingsfase naar de onderzoeksfase gegaan;
– Het project Softkill Torpedo Defensiesysteem (SK-TDS) is nieuw in de onderzoeksfase;
– Het project FLATM is van de voorbereidingsfase naar de onderzoeksfase gegaan en werd in de begroting 2020 toegelicht onder de naam 'Vervanging All Terrain Vehicle' (ATV).
Projecten in onderzoek | Toelichting |
|---|---|
Vervanging Close-in-Weapon System (goalkeeper) | Dit betreft een wapensysteem om tijdens operaties op open zee en in kustwateren op relatief korte afstand luchtdoelen en oppervlaktedoelen te kunnen bestrijden, ook bij een hoge dreiging. |
Softkill Torpedo Defensiesysteem (SK-TDS) | Ondanks actieve onderzeebootbestrijding kan het voorkomen dat een onderzeeboot een torpedo lanceert tegen een maritieme taakgroep of een afzonderlijk schip. Een verdediging tegen torpedo’s is daarom noodzakelijk. |
ESSM Block 2: Verwerving en Integratie | Het betreft het verwerven van nieuwe luchtverdedigingsraketten voor de Luchtverdedigings- en Commandofregatten (LC-fregatten) en Multipurpose fregatten (M-fregatten). Dit is van belang voor de ondersteuning en de beïnvloeding van landoperaties vanuit zee en voor operaties in en nabij maritieme knooppunten en transportroutes. |
Vervanging Hulpvaartuigen | Dit betreft de vervanging van het torpedowerkschip, de beide Hydrografische Opnemingsvaartuigen, het transport- en ondersteuningsschip in het Caribische Gebied, vier duikvaartuigen van de Cerberusklasse en het duikopleidingsvaartuig, waarbij gestreefd wordt naar een gemeenschappelijk ontwerp en familievorming waar dat doelmatig is. |
Future Littoral All Terrain Mobility (FLATM) | Dit betreft de vervanging van het Over-Snow en All Terrain voertuig van het Korps Mariniers. |
De volgende maritiem materieel projecten bevinden zich in de realisatiefase, wat betekent dat de opdracht voor verwerving aan de uitvoeringsorganisaties is gegeven. In onderstaande tabel wordt weergegeven welke projecten het betreft, wat het projectbudget van deze projecten is en hoe dit projectbudget over de jaren verdeeld is, als het kasritme niet commercieel vertrouwelijk is.
Projecten in realisatie | Projectbudget | t/m 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 e.v. |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Vervanging maritiem suface-to-surface missile | 100-250 | Commercieel vertrouwelijk | |||||||
Verwerving Softkill Torpedo Defensiesysteem | 100-250 | Commercieel vertrouwelijk | |||||||
Vervanging 127 mm kanon Luchtverdedigings- en Commandofregatten | 129,1 | 1,0 | 17,8 | 11,4 | 14,6 | 27,4 | 22,7 | 19,6 | 14,5 |
Maritime Ballistic Missile Defence (MBMD) | 144,7 | 117,5 | 13,6 | 8,4 | 4,2 | 1,1 | − | − | − |
Vervanging MK48 Torpedo | 182,2 | 104,6 | 1,1 | 1,4 | 17,3 | 15,6 | 19,2 | 19,1 | 4 |
Instandhoudingsprogramma Luchtverdedigings- en Commandofregatten (IP-LCF) | 193,9 | 104,0 | 26,5 | 32,7 | 13,9 | 11,1 | 5,6 | − | − |
Vervanging MK46 Lightweight Torpedo | 231,0 | 4,6 | 5,4 | 22,7 | 23,2 | 33,9 | 33,7 | 26,5 | 80,9 |
Verwerving Combat Support Ship (CSS) | 462,9 | 2,6 | 55,4 | 113,8 | 111,7 | 68,3 | 32,7 | 14,0 | 64,3 |
Vervanging mijnenbestrijdingscapaciteit (MCM) | 923,2 | 20,0 | 19,1 | 32,4 | 87,5 | 66,6 | 103,2 | 130,8 | 463,6 |
Vervanging M-fregatten | 1.000-2.500 | Commercieel vertrouwelijk | |||||||
Vervanging Onderzeeboten | > 2.500 | Commercieel vertrouwelijk | |||||||
Er zijn wijzigingen ten opzichte van de begroting 2020 opgetreden bij projecten:
– Het project Vervanging Onderzeeboten is van de onderzoeksfase naar de realisatiefase gegaan;
– Het project Vervanging M-fregratten is van de onderzoeksfase naar de realisatiefase gegaan.
Projecten in realisatie | Toelichting |
|---|---|
Vervanging maritiem suface-to-surface missile | Vanwege de operationele veroudering van het huidige systeem is het nodig dat Defensie haar fregatten met een vervangende SSM-capaciteit uit te rusten om vijandelijke oppervlakteschepen te kunnen bestrijden en andere missies met een hoog geweldsniveau te kunnen uitvoeren |
Verwerving Softkill Torpedo Defensiesysteem | Ondanks actieve onderzeebootbestrijding kan het voorkomen dat een onderzeeboot een torpedo lanceert tegen een maritieme taakgroep of een afzonderlijk schip. Een verdediging tegen torpedo’s is daarom noodzakelijk. |
Vervanging 127 mm kanon Luchtverdedigings- en Commandofregatten | De LC-fregatten zijn uitgerust met gelaagde sensor-, wapen- en commandosystemen voor de inzet op de korte, middellange en lange afstand. Het huidige 127 mm kanon vormt hiervan een integraal onderdeel maar is sterk verouderd waardoor vervanging noodzakelijk is. |
Maritime Ballistic Missile Defence (MBMD) | Door de modificatie van de SMART-L radar op de Luchtverdedigings- en Commandofregatten (LC-fregatten) levert Nederland een belangrijke bijdrage aan de Europese en bondgenootschappelijke raketverdediging. |
Vervanging MK48 Torpedo | Het torpedowapensysteem voor onderzeeboten kan zowel tegen oppervlakte-eenheden als tegen onderzeeboten worden ingezet. Met deze verbeterde torpedo kan beter in ondiep water worden opgetreden. |
Instandhoudingsprogramma Luchtverdedigings- en Commandofregatten (IP-LCF) | Met dit instandhoudingsprogramma kan Defensie de Luchtverdedigings- en Commando-fregatten in de tweede fase van hun levensduur technisch inzetbaar en operationeel relevant houden. |
Vervanging MK46 Lightweight Torpedo | Het betreft het verwerven van nieuwe Lightweight Torpedo’s. De Lightweight Torpedo kan door fregatten en NH-90 maritieme helikopters tegen onderzeeboten worden ingezet voor zelfverdediging of juist offensief. De Lightweight Torpedo die Nederland momenteel gebruikt is operationeel verouderd en de onderhoudbaarheid staat onder druk. |
Verwerving Combat Support Ship (CSS) | Bevoorradingsschepen ondersteunen marineschepen tijdens hun inzet en vergroten daarmee hun effectiviteit. Nederland beschikt momenteel over één schip dat de bevoorradingstaak op zee kan uitvoeren, het Joint Support Ship (JSS) Zr.Ms. Karel Doorman. Om de effectiviteit van de inzet van marineschepen van het Commando Zeestrijdkrachten te vergroten heeft Defensie behoefte aan een tweede bevoorradingsschip. |
Vervanging mijnenbestrijdingscapaciteit (MCM) | Bewegingsvrijheid op zee is van belang, maar kan worden bedreigd door zeemijnen en ongesprongen explosieven. Defensie zal zes mijnenbestrijdingsvaartuigen met onbemande mijnenbestrijdingssystemen verwerven. Dit gebeurt in de vorm van internationale samenwerking met België. |
Vervanging M-fregatten | M-fregatten vormen in combinatie met onderzeeboten en geëmbarkeerde maritieme gevechtshelikopters (NH-90) een belangrijke capaciteit tegen de dreiging van onderzeeboten en van oppervlakteschepen. |
Vervanging Onderzeeboten | Zowel het garanderen van de vrije doorgang op zee als de bondgenootschappelijke verdediging vereisen het beschermen van de maritieme aan- en afvoerlijnen van Nederland. Maritieme capaciteiten tot op het hoogste geweldsniveau zijn daarvoor van belang en onderzeeboten nemen hierbij een belangrijke plaats in. De huidige Walrusklasse-onderzeeboten moeten in 2028 worden vervangen. |
De instandhouding van het materieel omvat de ramingen voor de uitgaven die het operationeel houden van de (wapen-)systemen met zich meebrengt. Voor dit artikel worden deze vooral door de Directie Maritieme Instandhouding gedaan. De personele uitgaven die gerelateerd zijn aan instandhouding worden, zoals reeds toegelicht in de leeswijzer, (nog) niet opgenomen in het DMF.
De instandhoudingsuitgaven van de grootste maritieme wapensystemen zijn weergegeven in de onderstaand tabel. Voor 2019 betreft het de realisatie. Voor 2020 en verder betreft het een raming. De schommelingen in de ramingen zijn het gevolg van bijvoorbeeld gepland groter periodiek onderhoud. De instandhoudingsuitgaven per wapensysteem bevatten naast de uitgaven die de marine doet voor de instandhouding van deze wapensystemen, ook de uitgaven die andere defensieonderdelen doen voor instandhouding van deze wapensystemen, bijvoorbeeld als gevolg van het assortimentsgewijs werken. Deze informatie wordt extracomptabel bijgehouden en is niet direct uit de administratie af te leiden.
Een optelling van de bedragen in deze tabel sluit daarom niet aan bij de cijfers uit de tabel budgettaire gevolgen van beleid, omdat sprake is van een andere doorsnede van de instandhoudingsuitgaven. In de budgettaire tabel aan het begin van het artikel zijn de uitgaven door de marine aan instandhouding opgenomen, inclusief uitgaven aan wapensystemen van andere defensieonderdelen en de uitgaven aan kleinere systemen. Deze informatie komt direct uit de administratie.
Wapensysteem | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Luchtverdedidings- en Commandofregatten (LCF) | 45,5 | 39,5 | 39,5 | 35,2 | 37,2 | 34,9 | 34,2 | 36,5 |
Onderzeeboten | 28,1 | 22,7 | 23,0 | 20,4 | 18,9 | 18,4 | 19,5 | 20,4 |
Landing Platform Docks | 20,3 | 12,0 | 16,3 | 22,0 | 11,7 | 23,6 | 11,1 | 16,0 |
M-fregatten | 17,6 | 17,0 | 15,8 | 9,6 | 9,9 | 10,5 | 8,9 | 11,8 |
Patrouilleschepen | 15,5 | 18,5 | 17,3 | 16,7 | 19,4 | 15,8 | 14,9 | 17,0 |
Mijnenbestrijdingsvaartuigen | 9,3 | 16,7 | 15,5 | 15,0 | 16,8 | 15,5 | 13,4 | 10,4 |
Joint Support Ship | 10,0 | 5,9 | 5,2 | 6,2 | 8,2 | 6,0 | 21,6 | 16,1 |
In de eerste jaren is het investeringsprogramma groter dan het daadwerkelijke budget; er is sprake van overprogrammering. Vanaf 2026 telt het totaal van het investeringsprogramma op tot een lager bedrag dan het daadwerkelijke budget; er is sprake van onderprogrammering. Omdat de ervaring van eerdere jaren leert dat het risico op vertragingen groot is, onder andere als gevolg van onvoorziene externe factoren, worden in de eerste jaren meer projecten gepland dan totaal aan budget beschikbaar is in een jaar. Door met deze overprogrammering te werken wordt zoveel als mogelijk getracht te voorkomen dat vertragingen bij individuele projecten leiden tot onderrealisatie van het beschikbare budget.
Figuur 4 Maritiem materieel
Het doel van dit artikel is inzicht bieden in het verwerven en instandhouden van het land materieel. Dit artikel is voor de investeringsuitgaven gerelateerd aan de beleidsdoelen en –instrumenten uit beleidsartikel 6 (Investeringen) en voor de instandhoudingsuitgaven aan de beleidsdoelen en -instrumenten zoals beschreven in beleidsartikel 3 (Koninklijke Landmacht) van de Begroting Hoofdstuk X. De verwerving wordt nader uitgesplitst in de voorbereidings-, onderzoeks- en realisatiefase.
2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | 0 | 0 | 1.149.905 | 557.537 | 717.002 | 757.564 | 688.053 |
waarvan garantieverplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
waarvan overige verplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven | 0 | 0 | 605.553 | 643.123 | 731.966 | 774.749 | 713.549 |
waarvan juridisch verplicht | 58,9% | ||||||
Verwerving | |||||||
Opdrachten | 0 | 0 | 529.403 | 570.504 | 713.111 | 727.573 | 639.480 |
Verwerving: voorbereidingsfase | 0 | 0 | 14.887 | 40.153 | 260.980 | 349.128 | 228.361 |
Verwerving: onderzoeksfase | 0 | 0 | 5.358 | 19.513 | 21.371 | 16.553 | 26.981 |
Verwerving: realisatie | 0 | 0 | 509.158 | 510.838 | 430.760 | 361.892 | 384.138 |
Instandhouding | |||||||
Opdrachten | 241.834 | 246.206 | 237.724 | 245.073 | 242.126 | ||
Instandhouding materieel | 0 | 0 | 241.834 | 246.206 | 237.724 | 245.073 | 242.126 |
Over-/ onderprogrammering | ‒ 165.684 | ‒ 173.587 | ‒ 218.869 | ‒ 197.897 | ‒ 168.057 | ||
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Overige ontvangsten materieel | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 | 2032 | 2033 | 2034 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | 567.150 | 494.333 | 401.744 | 593.671 | 599.501 | 745.306 | 572.610 | 460.088 | 606.115 |
waarvan garantieverplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
waarvan overige verplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven | 615.400 | 566.644 | 470.228 | 801.038 | 847.017 | 1.001.982 | 904.893 | 611.532 | 727.861 |
waarvan juridisch verplicht | |||||||||
Verwerving | |||||||||
Opdrachten | 426.726 | 251.611 | 155.566 | 347.653 | 353.323 | 496.198 | 327.872 | 215.160 | 360.526 |
Verwerving: voorbereidingsfase | 70.259 | 45.857 | 41.969 | 230.578 | 223.519 | 375.700 | 205.459 | 109.613 | 220.241 |
Verwerving: onderzoeksfase | 23.434 | 22.698 | 701 | 701 | 701 | 5.581 | 701 | 701 | 8.244 |
Verwerving: realisatie | 333.033 | 183.056 | 112.896 | 116.374 | 129.103 | 114.917 | 121.712 | 104.846 | 132.041 |
Instandhouding | |||||||||
Opdrachten | 245.400 | 246.178 | 246.178 | 246.178 | 246.178 | 246.128 | 246.128 | 246.128 | 246.128 |
Instandhouding materieel | 245.400 | 246.178 | 246.178 | 246.178 | 246.178 | 246.128 | 246.128 | 246.128 | 246.128 |
Over-/ onderprogrammering | ‒ 56.726 | 68.855 | 68.484 | 207.207 | 247.516 | 259.656 | 330.893 | 150.244 | 121.207 |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Overige ontvangsten materieel | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Het aandeel juridisch verplicht heeft betrekking op uitgaven voor levering van goederen en/of diensten waarvoor Defensie een overeenkomst is aangegaan. Voor 2021 gaat het naar verwachting om 58,9 procent van het uitgavenbudget.
De geraamde uitgaven aan verwerving van land materieel betreffen uitgaven voor de verwerving van wapensystemen die op het land worden ingezet, zoals de CV90, Fennek, Boxer, Bushmaster, grondgebonden luchtverdedingssystemen, de Leopard II bergings- en brugleggende tanks en de Kodiak, de Pantserhouwitser, UAV’s en diverse kleinere systemen. Als een project wijzigingen in de exploitatie-uitgaven tot gevolg heeft, dan is dit onderdeel van het projectvolume van het betreffende investeringsproject. Als het project is gerealiseerd, wordt deze budgettaire reeks toegevoegd of onttrokken aan het instandhoudingsbudget, afhankelijk van of de exploitatie-uitgaven toenemen of juist afnemen door het investeringsproject.
In onderstaande tabel wordt de planning weergegeven van de land materieel projecten die zich in de voorbereidingsfase bevinden. Voor deze projecten wordt de behoeftestelling uitgewerkt. Indien van toepassing wordt ook de planning van de A-brieven van DMP-plichtige projecten is in de tabel opgenomen.
Projecten in voorbereiding | Projectbudget | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Vernieuwing Very Short Range Air Defence (VSHORAD) | 100-250 | A-brief | |||||
Vervanging Short Range Anti-Tank (SRAT) | 100-250 | A-brief | |||||
Vervanging Amarok | 100-250 | A-brief | |||||
MLU Boxer | 250-1.000 | A-brief |
Er zijn wijzigingen ten opzichte van de begroting 2020 opgetreden bij de volgende projecten:
– Het project MLU Boxer is nieuw in de voorbereidingsfase.
Projecten in voorbereiding | Toelichting |
|---|---|
Vernieuwing Very Short Range Air Defence (VSHORAD) | In dit project is een modernisering van de Very Short Range Air Defence capaciteit voorzien. |
Vervanging Short Range Anti-Tank (SRAT) | Defensie beschikt over niet-voertuig gebonden anti-tank wapensystemen, waarmee vijandelijke pantservoertuigen en tanks kunnen worden bestreden. Om technische en operationele veroudering te voorkomen worden de huidige Very Short Range Anti-Tank (VSRAT) systemen en de Short Range Anti-Tank (SRAT) systemen vervangen. |
Vervanging Amarok | In het project wordt de huidige vloot aan Amaroks vervangen. De Amarok is een civiel terreinvoertuig bedoeld voor personenvervoer en vervoer van persoonlijke uitrusting en vracht in de vredesbedrijfsvoering, tijdens oefeningen en voor nationale inzet. |
MLU Boxer | Dit betreft de Midlife Update van het groot pantserwielvoertuig Boxer om dit voertuig in de tweede fase van de levensduur technisch inzetbaar en operationeel relevant te houden. |
In onderstaande tabel wordt het projectbudget en - indien van toepassing - de planning van Kamerbrieven weergegeven van de land materieel projecten die zich in de onderzoeksfase bevinden. In deze fase wordt onderzocht hoe invulling gegeven kan worden aan de behoefte.
Projecten in onderzoek | Projectbudget | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Medium-Range Air Defence (interceptiecapaciteit) | 100-250 | B-brief |
Er zijn wijzigingen ten opzichte van de begroting 2020 opgetreden bij het volgende project:
– Het project Medium-Range Air Defence is nieuw in de onderzoeksfase.
Projecten in onderzoek | Toelichting |
|---|---|
Medium-Range Air Defence (interceptiecapaciteit) | Dit project betreft de vervanging van interceptiecapaciteit van de luchtverdediging op middellange afstand om eenheden, vitale objecten en gebieden te beschermen tegen aanvallen van vliegtuigen, helikopters, grote Unmanned Aircraft Systems (UAS) en Cruise Missiles. |
De volgende land materieel projecten bevinden zich in de realisatiefase, wat betekent dat de opdracht voor verwerving aan de uitvoeringsorganisaties is gegeven. In onderstaande tabel wordt weergegeven welke projecten het betreft, wat het projectbudget van deze projecten is en hoe dit projectbudget over de jaren verdeeld is, als het kasritme niet commercieel vertrouwelijk is.
Projecten in realisatie | Projectbudget | t/m 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 e.v. |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Army Ground Based Air Defence System (AGBADS) | 100-250 | Commercieel vertrouwelijk | |||||||
Aanvulling inzetvoorraad Patriot PAC 3 raketten | 100-250 | Commercieel vertrouwelijk | |||||||
Verlenging levensduur Patriot | 149,6 | 28,8 | 15,3 | 22,5 | 30,2 | 27,6 | 17,4 | 7,8 | − |
C-RAM/Class 1 UAV detectiecapaciteit | 151,5 | 36,0 | 39,6 | 42,9 | 16,6 | 16,4 | − | − | − |
Midlife Update Fennek | 250-1.000 | Commercieel vertrouwelijk | |||||||
Midlife Update Infanterie Gevechtsvoertuig (CV90) incl. CE-pakket | 250-1.000 | Commercieel vertrouwelijk | |||||||
Groot Pantserwielvoertuig (GPW, Boxer), productie | 836,5 | 790,7 | 11,1 | 14,5 | 20,2 | − | − | − | − |
Er zijn wijzigingen ten opzichte van de begroting 2020 opgetreden bij projecten:
– Het project aanvulling inzetvoorraad Patriot PAC 3 raketten is nieuw in de realisatiefase.
Projecten in realisatie | Toelichting |
|---|---|
Army Ground Based Air Defence System (AGBADS) | Dit project betreft de invoering van bevelvoering- en communicatievoorzieningen en lanceersystemen voor de grondgebonden luchtverdediging voor middellange en korte afstand. Het past binnen de benadering van informatiegestuurd optreden en bij de noodzaak om te kunnen optreden op alle geweldsniveaus. |
Aanvulling inzetvoorraad Patriot PAC 3 raketten | Dit project betreft het aanvullen van de voorraad PAC-3 Patriotraketten tot het niveau dat benodigd is voor de tweede hoofdtaak van Defensie. |
Verlenging levensduur Patriot | Het project betreft de vernieuwing en instandhouding van componenten van de Patriot en de aan het wapen verbonden apparatuur. Hierdoor zal het Patriot-systeem tenminste tot 2040 operationeel kunnen worden ingezet voor lucht- en raketverdediging. Dit project versterkt de effectieve inzet, veiligheid en bescherming en hoogwaardige commandovoering. |
C-RAM/Class 1 UAV detectiecapaciteit | Nederlandse militaire eenheden worden steeds vaker geconfronteerd met de dreiging van aanvallen met Rockets, Artillery and Mortars (RAM). Vooral de geïmproviseerde varianten van deze wapens zijn eenvoudig te verkrijgen, gemakkelijk te bedienen en vormen een significante bedreiging voor Nederlandse eenheden. Ook is er een toenemende dreiging van kleine onbemande vliegtuigen (Class 1 UAV of drones). Gestreefd wordt naar de introductie van multi-missie-sensoren die naast de dreigingen van RAM en Class 1 UAV ook de dreiging van Air Breathing Threats (vliegtuigen en helikopters) en Cruise Missies aankunnen. |
Midlife Update Fennek | Dreigingen zijn complexer geworden en daarbij is het belang van het snel verzamelen, verwerken en analyseren van informatie vergroot. De Fennek levert aan informatievergaring een belangrijke bijdrage. Het doel van de Midlife Update is de Fennek technisch inzetbaar en operationeel relevant te houden tijdens de resterende levensduur. De Midlife Update omvat een breed scala aan maatregelen voor verbetering van de functionaliteiten bescherming, vuurkracht, mobiliteit, waarneming, commandovoering, training en instandhouding. |
Midlife Update Infanterie Gevechtsvoertuig (CV90) incl. CE-pakket | De Midlife Update dient om het wapensysteem technisch inzetbaar te houden tot aan het einde van de levensduur en de operationele relevantie te waarborgen binnen de huidige veiligheidscontext en dreiging. Met de Midlife Update blijven ook de instandhoudingskosten van de CV90 beheersbaar. Daarnaast wordt de bescherming van de CV90 verhoogd. |
Groot Pantserwielvoertuig (GPW, Boxer), productie | Dit project betreft de internationale ontwikkeling van een nieuw pantserwielvoertuig, de Boxer. Het betreft de ontwikkeling van een gemeenschappelijk basisvoertuig en specifieke landgebonden missiemodulen. Voor Nederland worden momenteel voor operationeel gebruik vier versies voorzien: commandopost, ambulance, vracht, en genie. |
De instandhouding van het land materieel omvat de ramingen voor de uitgaven die het operationeel houden van de (wapen-) systemen met zich meebrengt. Voor dit artikel worden deze vooral door het Materieel Logistiek Commando gedaan. De personele uitgaven die gerelateerd zijn aan instandhouding worden, zoals reeds toegelicht in de leeswijzer, (nog) niet opgenomen in het DMF.
De instandhoudingsuitgaven van de grootste wapensystemen zijn weergegeven in de volgende tabel. Voor 2019 betreft het de realisatie. Voor 2020 en verder betreft het een raming. De schommelingen in de ramingen zijn het gevolg van bijvoorbeeld gepland groter periodiek onderhoud. De instandhoudingsuitgaven per wapensysteem bevatten naast de uitgaven die de Landmacht doet voor de instandhouding van deze wapensystemen, ook de uitgaven die andere defensieonderdelen doen voor instandhouding van deze wapensystemen, bijvoorbeeld als gevolg van het assortimentsgewijs werken. Deze informatie wordt extracomptabel bijgehouden en is niet direct uit de administratie af te leiden.
Een optelling van de bedragen in deze tabel sluit niet aan bij de cijfers uit de tabel budgettaire gevolgen van beleid, omdat er sprake is van een andere doorsnede van de instandhoudingsuitgaven. In de budgettaire tabel aan het begin van het artikel zijn de uitgaven door de Landmacht aan instandhouding opgenomen, inclusief uitgaven aan wapensystemen van andere defensieonderdelen en de uitgaven aan kleinere systemen. Deze informatie komt direct uit de administratie.
Wapensysteem | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Grondgebonden Luchtverdediging | 24,3 | 26,7 | 27,0 | 35,5 | 46,7 | 32,5 | 32,4 | 32,4 |
CV9035NL Infanterie Gevechtsvoertuigen | 35,5 | 36,7 | 44,8 | 44,0 | 35,0 | 30,9 | 29,8 | 29,8 |
Pantserwielvoertuigen | 38,6 | 32,5 | 31,4 | 32,0 | 31,7 | 30,7 | 30,5 | 30,5 |
Artillerie | 30,1 | 28,1 | 27,7 | 23,1 | 24,0 | 33,2 | 25,9 | 25,9 |
Ondersteunende tanks | 17,2 | 16,2 | 11,2 | 12,7 | 12,4 | 12,4 | 12,8 | 12,8 |
Wissellaadsystemen en trekkeropleggercombinaties | 14,5 | 14,9 | 13,8 | 13,7 | 14,1 | 14,1 | 14,1 | 14,1 |
Vrachtwagens | 0,0 | 14,7 | 13,2 | 12,9 | 10,8 | 9,5 | 9,5 | 9,5 |
Unmanned Aerial Vehicles | 4,9 | 13,4 | 11,1 | 11,0 | 11,0 | 11,9 | 11,9 | 14,5 |
In de eerste jaren is het investeringsprogramma groter dan het daadwerkelijke budget; er is sprake van overprogrammering. Vanaf 2026 telt het totaal van het investeringsprogramma op tot een lager bedrag dan het daadwerkelijke budget; er is sprake van onderprogrammering.
Omdat de ervaring van eerdere jaren leert dat het risico op vertragingen groot is, onder andere als gevolg van onvoorziene externe factoren, worden in de eerste jaren meer projecten gepland dan totaal aan budget beschikbaar is in een jaar. Door met deze overprogrammering te werken wordt zoveel als mogelijk getracht te voorkomen dat vertragingen bij individuele projecten leiden tot onderrealisatie van het beschikbare budget.
Figuur 5 Land materieel
Het doel van dit artikel is inzicht bieden in het verwerven en instandhouden van het lucht materieel. Dit artikel is voor de investeringsuitgaven gerelateerd aan de beleidsdoelen en –instrumenten uit beleidsartikel 6 (Investeringen) en voor de instandhoudingsuitgaven aan de beleidsdoelen en -instrumenten zoals beschreven in beleidsartikel 4 (Koninklijke Luchtmacht) van de Begroting Hoofdstuk X. De verwerving wordt nader uitgesplitst in de voorbereidings-, onderzoeks- en realisatiefase.
2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | 0 | 0 | 1.063.617 | 828.294 | 1.524.220 | 1.110.862 | 978.820 |
waarvan garantieverplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
waarvan overige verplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven | 0 | 0 | 1.420.232 | 1.314.045 | 1.409.728 | 1.275.133 | 939.931 |
waarvan juridisch verplicht | 94,2% | ||||||
Verwerving | |||||||
Opdrachten | 0 | 0 | 1.715.005 | 1.518.501 | 1.641.865 | 1.338.025 | 925.206 |
Verwerving: voorbereidingsfase | 0 | 0 | 11.386 | 71.826 | 303.910 | 288.519 | 317.794 |
Verwerving: onderzoeksfase | 0 | 0 | |||||
Verwerving: realisatie | 0 | 0 | 1.703.619 | 1.446.675 | 1.337.955 | 1.049.506 | 607.412 |
Instandhouding | |||||||
Opdrachten | 243.102 | 229.773 | 237.657 | 242.585 | 256.581 | ||
Instandhouding materieel | 0 | 0 | 243.102 | 229.773 | 237.657 | 242.585 | 256.581 |
Over-/ onderprogrammering | ‒ 537.875 | ‒ 434.229 | ‒ 469.794 | ‒ 305.477 | ‒ 241.856 | ||
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | 0 | 100 | 400 | 600 |
Overige ontvangsten materieel | 0 | 0 | 0 | 0 | 100 | 400 | 600 |
2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 | 2032 | 2033 | 2034 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | 903.123 | 553.840 | 637.486 | 498.128 | 491.362 | 425.121 | 409.330 | 471.637 | 450.428 |
waarvan garantieverplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
waarvan overige verplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven | 848.550 | 629.983 | 805.998 | 638.986 | 654.602 | 554.798 | 563.624 | 624.169 | 501.860 |
waarvan juridisch verplicht | |||||||||
Verwerving | |||||||||
Opdrachten | 672.094 | 299.479 | 384.684 | 235.020 | 234.218 | 190.985 | 148.412 | 210.819 | 189.741 |
Verwerving: voorbereidingsfase | 294.073 | 52.679 | 188.266 | 83.599 | 57.156 | 7.729 | 5.665 | 68.516 | 47.435 |
Verwerving: onderzoeksfase | |||||||||
Verwerving: realisatie | 378.021 | 246.800 | 196.418 | 151.421 | 177.062 | 183.256 | 142.747 | 142.303 | 142.306 |
Instandhouding | |||||||||
Opdrachten | 262.203 | 262.614 | 263.012 | 263.108 | 262.223 | 261.018 | 260.918 | 260.818 | 260.618 |
Instandhouding materieel | 262.203 | 262.614 | 263.012 | 263.108 | 262.223 | 261.018 | 260.918 | 260.818 | 260.618 |
Over-/ onderprogrammering | ‒ 85.747 | 67.890 | 158.302 | 140.858 | 158.161 | 102.795 | 154.294 | 152.532 | 51.501 |
Ontvangsten | 600 | 600 | 600 | 700 | 800 | 800 | 900 | 900 | 1.000 |
Overige ontvangsten materieel | 600 | 600 | 600 | 700 | 800 | 800 | 900 | 900 | 1.000 |
Het aandeel juridisch verplicht heeft betrekking op uitgaven voor levering van goederen en/of diensten waarvoor Defensie een overeenkomst is aangegaan. Voor 2021 gaat het naar verwachting om 94,2 procent van het uitgavenbudget.
De geraamde uitgaven betreffen de uitgaven voor de verwerving van wapensystemen die in de lucht worden ingezet, zoals de jachtvliegtuigen (F-16 en F-35), helikopters (Apache, Chinook, Cougar en NH-90) en tank- en transportvliegtuigen. Als een project wijzigingen in de exploitatie-uitgaven tot gevolg heeft, dan is dit onderdeel van het projectvolume van het betreffende investeringsproject. Als het project is gerealiseerd, wordt deze budgettaire reeks toegevoegd of onttrokken aan het instandhoudingsbudget, afhankelijk van of de exploitatie-uitgaven toenemen of juist afnemen door het investeringsproject.
In onderstaande tabel wordt - indien van toepassing - de planning weergegeven van de lucht materieel projecten die zich in de voorbereidingsfase bevinden. Voor deze projecten wordt de behoeftestelling uitgewerkt.
Projecten in voorbereiding | Projectbudget | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Vervanging PC-7 | 100-250 | A-brief | |||||
Block upgrade NH-90 | 100-250 | A-brief | |||||
Vervanging C-130 | 250-1.000 | A-brief |
Er zijn geen wijzigingen ten opzichte van de begroting 2020 opgetreden.
Projecten in voorbereiding | Toelichting |
|---|---|
Vervanging PC-7 | Dit betreft de vervanging van de dertien PC-7 opleidingsvliegtuigen in verband met het geplande einde van de levensduur in 2026. |
Block upgrade NH-90 | Om de NH-90 operationeel relevant en inzetbaar te houden krijgt het helikoptertype een Block upgrade. Het moderniseringsprogramma voorziet de helikopter van nieuwe sensoren, communicatiemiddelen en bewapening. Nederland loopt dit project op samen met de andere NH-90 gebruikers. |
Vervanging C-130 | Dit betreft de vervanging van de vier C-130 transportvliegtuigen. Einde levensduur stond in verband met een MLU gepland in 2030. Nu de MLU vervalt, wordt de C-130 eerder vervangen. |
Net als vorig jaar zijn er geen verwervingsprojecten van luchtmaterieel boven € 100 miljoen die zich in de onderzoeksfase bevinden.
De volgende lucht materieel projecten bevinden zich in de realisatiefase, wat betekent dat de opdracht voor verwerving aan de uitvoeringsorganisaties is gegeven. In onderstaande tabel wordt weergegeven welke projecten het betreft, wat het projectbudget van deze projecten is en hoe dit projectbudget over de jaren verdeeld is, als het kasritme niet commercieel vertrouwelijk is.
Projecten in realisatie | Projectbudget | t/m 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 e.v. |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
AH-64D zelfbescherming (ASE) | 100,9 | 22,0 | − | 17,5 | 13,3 | 14,6 | 15,1 | 18,4 | − |
AH-64D block II upgrade | 119,1 | 73,5 | 8,7 | 18,3 | 8,3 | 10,2 | − | − | − |
F-35: Verwerving middellange tot lange afstandraket | 126,5 | 0,9 | 1,0 | 29,3 | 0,3 | 0,8 | 1,6 | 61,4 | 31,2 |
Verwerving Medium Altitude Long Endurance Unmanned Aerial Vehicle (MALE UAV) | 188,4 | 49,6 | 43,1 | 55,7 | 39,2 | 0,8 | − | − | ‒ |
Verwerving strategisch luchttransport en AAR (Multi Role Tanker Transport (MRTT)) | 250-1.000 | Commercieel vertrouwelijk | |||||||
Apache Remanufacture | 918,8 | 18,9 | 6,6 | 31,3 | 136,5 | 319,4 | 269,7 | 136,4 | − |
Chinook Vervanging en Modernisering | 1.019,7 | 352,5 | 305,1 | 207,8 | 54,1 | 51,1 | 49,0 | − | − |
NH-90 | 1.216,3 | 1.075,7 | 10,4 | 44,9 | 43,4 | 33,5 | 8,2 | 0,1 | − |
Verwerving F-35 | 6.013,7 | 2.055,6 | 844,8 | 886,5 | 848,1 | 511,8 | 369,1 | 223,9 | 273,8 |
Er zijn wijzigingen ten opzichte van de begroting 2020 opgetreden bij het volgende project:
– Het investeringsbudget van de verwerving F-35 is met is de Voorjaarsnota 2019 verhoogd naar aanleiding van de extra aanschaf van negen F-35's.
– Het project AH-64D zelfbescherming (ASE) is nieuw. Door het toekennen van prijspeilbijstelling is het projectbudget vanaf dit jaar boven € 100 miljoen, waardoor het project vanaf nu wordt opgenomen in het DMF.
Projecten in realisatie | Toelichting |
|---|---|
AH-64D zelfbescherming (ASE) | Dit project voorziet de AH-64D (Apache) van nieuwe zelfbeschermingsmiddelen. |
AH-64D block II upgrade | De huidige versie van de Nederlandse Apache, de block I-versie, heeft de grenzen van haar operationele capaciteiten bereikt. De enige andere gebruiker van deze versie van de Apache, de Amerikaanse landmacht, is in hoog tempo zijn toestellen aan het moderniseren. Door de block II upgrade houdt Nederland operationele en logistieke aansluiting met de Verenigde Staten. |
F-35: Verwerving middellange tot lange afstandraket | Het project betreft de behoefte aan een lucht middellange- tot lange afstandsraket voor de F-35. Voor het jachtvliegtuig is een middellange tot lange afstandsraket een onmisbare capaciteit voor het scheppen en behouden van het luchtoverwicht en zelfverdediging. |
Verwerving Medium Altitude Long Endurance Unmanned Aerial Vehicle (MALE UAV) | Dit betreft de verwerving en introductie van een MALE UAV-systeem, bestaande uit vier MALE UAV-toestellen met sensoren en grondstations van waaruit de toestellen worden bediend. |
Verwerving strategisch luchttransport en AAR (Multi Role Tanker Transport (MRTT)) | Doel van dit internationale project onder de vlag van het Europees Defensie Agentschap is de gezamenlijke verwerving van Air-to-Air refueling- en lucht-transportcapaciteit (Multi Role Tanker Transport vliegtuigen) (MRTT). Het gaat hierbij om een reductie van de tekortkoming van een belangrijke strategische capaciteit in Europa. Naast het gebruik voor Air-to-Air refueling en luchttransport wordt inzet van de vliegtuigen voorzien voor humanitaire noodhulp en (medische) evacuaties. |
Apache Remanufacture | De inzet van de AH-64D (Apache) wordt gaandeweg bemoeilijkt door technische en operationele factoren. De US Army, de belangrijkste gebruiker, biedt een Remanufacture programma aan waarmee de helikopter gemoderniseerd wordt naar de nieuwe E-standaard. Door deel te nemen aan het Remanufacture programma beschikt Defensie vanaf begin 2025 over een operationeel relevante, kosteneffectieve en toekomstbestendige Apachevloot en loopt daarmee gelijk op met de laatste standaard van de US Army, de AH-64E. |
Chinook Vervanging en Modernisering | Dit betreft de verwerving van veertien nieuwe CH-47F MYII CAAS Chinook helikopters voor de vervanging van de elf oudere CH-47D toestellen en de uitbreiding van de vloot, alsmede de standaardisatie van de Chinookvloot door de modernisering van de huidige zes CH-47F(NL). De toestellen kunnen naar verwachting tot 2045 worden ingezet als tactische transporthelikoptercapaciteit van Defensie. |
NH-90 | Dit project betreft het verwerven van twaalf helikopters voor diverse maritieme taken en acht helikopters in een transportconfiguratie, die geschikt zijn gemaakt voor tactische transporttaken vanaf het land en vanaf schepen. Defensie neemt daarom deel aan het helikopterproject NH-90, een internationaal programma met België, Duitsland, Frankrijk en Italië. Helikopters zijn inmiddels geleverd. Er vinden nog werkzaamheden plaats om de reeks geleverde producten op de afgesproken configuratie te brengen. |
Verwerving F-35 | Het project Verwerving F-35 heeft tot doel te voorzien in de aanschaf en invoering van de F-35 ter vervanging van het F-16 gevechtsvliegtuig. Defensie wil over 46 F-35 toestellen beschikken die in 2024 volledig operationeel inzetbaar zijn. Het project is er op gericht dat doel, het bereiken van de status Full Operational Capability (FOC), tijdig en binnen het investeringsbudget te halen. |
De instandhouding van het materieel omvat de ramingen voor de uitgaven die het operationeel houden van de (wapen-) systemen met zich meebrengt. Voor dit artikel worden deze vooral door het Logistiek Centrum in Woensdrecht gedaan. De personele uitgaven die gerelateerd zijn aan instandhouding worden, zoals reeds toegelicht in de leeswijzer, (nog) niet opgenomen in het DMF.
De instandhoudingsuitgaven van de grootste wapensystemen zijn weergegeven in onderstaande tabel. Voor 2019 betreft het de realisatie. Voor 2020 en verder betreft het een raming. De schommelingen in de ramingen zijn het gevolg van bijvoorbeeld gepland groter periodiek onderhoud. De instandhoudingsuitgaven per wapensysteem bevatten naast de uitgaven die de Luchtmacht doet voor de instandhouding van deze wapensystemen, ook de uitgaven die andere defensieonderdelen doen voor instandhouding van deze wapensystemen, bijvoorbeeld als gevolg van het assortimentsgewijs werken. Deze informatie wordt extracomptabel bijgehouden en is niet direct uit de administratie af te leiden.
Een optelling van de bedragen in deze tabel sluit niet aan bij de cijfers uit de tabel budgettaire gevolgen van beleid, omdat sprake is van een andere doorsnede van de instandhoudingsuitgaven. In de budgettaire tabel aan het begin van het artikel zijn de uitgaven door de Luchtmacht aan instandhouding opgenomen, inclusief uitgaven aan wapensystemen van andere defensieonderdelen en de uitgaven aan kleinere systemen. Deze informatie komt direct uit de administratie.
Wapensysteem | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Jachtvliegtuigen F-16 | 64,8 | 88,7 | 82,2 | 64,1 | 48,4 | 32,8 | 3,8 | 0,0 |
Jachtvliegtuigen F-35 | 7,3 | 75,2 | 115,0 | 148,1 | 185,7 | 237,7 | 283,7 | 284,2 |
Gevechtshelikopters AH-64 Apache | 37,0 | 37,3 | 39,0 | 41,1 | 42,9 | 44,7 | 45,0 | 39,7 |
Maritieme helikopers NH-90 | 37,9 | 39,8 | 50,1 | 52,6 | 51,4 | 52,8 | 49,6 | 44,9 |
Transporthelikopters CH-47 Chinook | 30,2 | 28,4 | 28,7 | 30,1 | 31,1 | 33,1 | 34,6 | 33,1 |
Transporthelikopters AS-532 Cougar | 21,3 | 24,1 | 32,3 | 25,8 | 25,3 | 27,7 | 27,7 | 25,8 |
Transportvliegtuigen C-130 | 11,1 | 12,3 | 15,0 | 11,8 | 13,2 | 11,4 | 11,9 | 13,1 |
Tankvliegtuigen KDC-10 | 10,8 | 11,7 | 10,3 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 |
Multi Role Tanker Transport (MRTT) | 0,0 | 3,8 | 7,4 | 16,7 | 18,1 | 17,8 | 18,7 | 18,8 |
In de eerste jaren is het investeringsprogramma groter dan het daadwerkelijke budget; er is sprake van overprogrammering. Vanaf 2027 telt het totaal van het investeringsprogramma op tot een lager bedrag dan het daadwerkelijke budget; er is sprake van onderprogrammering. Omdat de ervaring van eerdere jaren leert dat het risico op vertragingen groot is, onder andere als gevolg van onvoorziene externe factoren, worden in de eerste jaren meer projecten gepland dan totaal aan budget beschikbaar is in een jaar. Door met deze overprogrammering te werken wordt zoveel als mogelijk getracht te voorkomen dat vertragingen bij individuele projecten leiden tot onderrealisatie van het beschikbare budget.
Figuur 6 Lucht materieel
Het doel van dit artikel is inzicht bieden in het investeren in en in stand houden van alle infrastructuur en vastgoed van Defensie. De doelstellingen van het onderliggende beleid zijn terug te vinden in de begroting Hoofdstuk X. Dit artikel is gerelateerd aan de beleidsartikelen 6 (Investeringen) en 8 (Defensie Ondersteuningscommando) op de Begroting hoofdstuk X. De verwerving wordt nader uitgesplitst in de voorbereidings-, onderzoeks- en realisatiefase.
2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | 0 | 0 | 645.976 | 580.621 | 577.828 | 547.688 | 538.762 |
waarvan garantieverplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
waarvan overige verplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven | 0 | 0 | 684.927 | 617.788 | 611.140 | 582.084 | 576.481 |
waarvan juridisch verplicht | 22,2% | ||||||
Verwerving | |||||||
Opdrachten | 0 | 0 | 465.071 | 607.193 | 574.489 | 452.604 | 419.592 |
Verwerving: voorbereidingsfase | 0 | 0 | 133.148 | 219.954 | 259.685 | 183.024 | 226.718 |
Verwerving: onderzoeksfase | 0 | 0 | |||||
Verwerving: realisatie | 0 | 0 | 331.923 | 387.239 | 314.804 | 269.580 | 192.874 |
Instandhouding | |||||||
Opdrachten | 396.860 | 251.639 | 254.628 | 253.059 | 245.978 | ||
Instandhouding infrastructuur | 0 | 0 | 396.860 | 251.639 | 254.628 | 253.059 | 245.978 |
Onzekerheidsreservering | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | ||
Over-/ onderprogrammering | ‒ 177.004 | ‒ 241.044 | ‒ 217.977 | ‒ 123.579 | ‒ 89.089 | ||
Ontvangsten | 0 | 0 | 26.629 | 25.599 | 27.899 | 27.899 | 27.899 |
Overige ontvangsten infrastructuur | 0 | 0 | 26.629 | 25.599 | 27.899 | 27.899 | 27.899 |
2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 | 2032 | 2033 | 2034 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | 485.683 | 469.894 | 474.158 | 471.839 | 540.731 | 541.325 | 545.359 | 544.609 | 544.606 |
waarvan garantieverplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
waarvan overige verplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven | 525.672 | 508.961 | 508.320 | 507.589 | 579.388 | 580.085 | 584.102 | 583.777 | 583.773 |
waarvan juridisch verplicht | |||||||||
Verwerving | |||||||||
Opdrachten | 356.267 | 186.252 | 195.079 | 195.660 | 191.823 | 190.503 | 189.470 | 232.358 | 189.053 |
Verwerving: voorbereidingsfase | 176.585 | 18.009 | 33.571 | 32.564 | 31.430 | 30.007 | 28.991 | 71.822 | 28.516 |
Verwerving: onderzoeksfase | |||||||||
Verwerving: realisatie | 179.682 | 168.243 | 161.508 | 163.096 | 160.393 | 160.496 | 160.479 | 160.536 | 160.537 |
Instandhouding | |||||||||
Opdrachten | 243.731 | 244.624 | 249.529 | 248.798 | 244.897 | 245.594 | 249.611 | 249.286 | 249.286 |
Instandhouding infrastructuur | 243.731 | 244.624 | 249.529 | 248.798 | 244.897 | 245.594 | 249.611 | 249.286 | 249.286 |
Onzekerheidsreservering | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 42.188 | 2.033 |
Over-/ onderprogrammering | ‒ 74.326 | 78.085 | 63.712 | 63.131 | 142.668 | 143.988 | 145.021 | 59.945 | 143.401 |
Ontvangsten | 27.899 | 27.899 | 27.899 | 27.899 | 27.899 | 27.899 | 27.899 | 27.899 | 27.899 |
Overige ontvangsten infrastructuur | 27.899 | 27.899 | 27.899 | 27.899 | 27.899 | 27.899 | 27.899 | 27.899 | 27.899 |
Het aandeel juridisch verplicht heeft betrekking op uitgaven voor levering van goederen en/of diensten waarvoor Defensie een overeenkomst is aangegaan. Voor 2021 gaat het op 1 januari 2021 naar verwachting om 22,2 procent van het uitgavenbudget. Dit percentage is exclusief de jaarovereenkomst tussen het RVB en Defensie.
De geraamde uitgaven betreffen de verwerving van infrastructuur en vastgoed. Als een project wijzigingen in de exploitatie-uitgaven tot gevolg heeft, dan is dit onderdeel van het projectvolume van het betreffende investeringsproject. Als het project is gerealiseerd, wordt het toegevoegd aan het instandhoudingsbudget.
Met de Kamerbrief over het Strategisch Vastgoedplan ((SVP), Kamerstuk 33763, nr. 151) is de Kamer geïnformeerd over de ambitie van Defensie om de vastgoedportefeuille op lange termijn weer gezond te krijgen. Voor de voorbereiding en uitwerking van het SVP is een eerste bedrag van € 700 miljoen gereserveerd voor de komende tien jaar. Binnen dit beschikbare budget kan nu, naast het bestaande bouw- en onderhoudsprogramma, slechts één revitaliseringsprogramma ontwikkeld worden.
In onderstaande tabel wordt de planning weergegeven van de infrastructuur en vastgoed projecten die zich in de voorbereidingsfase bevinden. Voor deze projecten wordt de behoeftestelling uitgewerkt.
Projecten in voorbereiding | Projectbudget | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Revitalisering Bernhardkazerne | 250-1.000 | A-brief |
Er zijn wijzigingen ten opzichte van de begroting 2020 opgetreden bij de volgende projecten:
– Het project revitalisering Bernhardkazerne is toegevoegd.
Projecten in voorbereiding | Toelichting |
|---|---|
Revitalisering Bernhardkazerne | Dit is het eerste project in het revitaliseringsplan voor het Defensievastgoed. De Bernhardkazerne vormt een pilot waarbij wordt gekozen voor een integrale aanpak vanuit een objectbenadering in plaats van de huidige gebouwbenadering, om zo een object in samenhang weer op technische kwaliteit te brengen. |
In onderstaande tabel wordt het projectbudget en - indien van toepassing - de planning van Kamerbrieven weergegeven van de infrastructuur en vastgoed projecten die zich in de onderzoeksfase bevinden. In deze fase wordt onderzocht hoe invulling gegeven kan worden aan de behoefte.
Projecten in onderzoek | Projectbudget | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Gezamenlijke huisvesting AIVD en MIVD | 250-1.000 | ||||||
Marinierskazerne Kamp Nieuw Milligen (KNM) | 250-1.000 |
De volgende wijzigingen zijn ten opzichte van de begroting 2020 opgetreden:
– Omdat de verhuizing van de Marinierskazerne naar Zeeland niet doorgaat, zal Defensie een bijdrage leveren aan het compensatiepakket Zeeland. Zie hiervoor begrotingshoofdstuk X (2.2 belangrijkste beleidsmatige mutaties);
– Michiel Adriaanszoon de Ruyterkazerne Zeeland (MARKAZ) is gewijzigd in Marinierskazerne Kamp Nieuw Milligen (KNM).
Projecten in onderzoek | Toelichting |
|---|---|
Gezamenlijke huisvesting AIVD en MIVD | Dit project voorziet in gezamenlijke huisvesting van de AIVD en MIVD. Met de kamerbrief van 1 juli 2019 (Kamerstuk 30 977, nr. 155) is het voornemen van gezamenlijke huisvesting herbevestigd en is de Kamer geïnformeerd over de verschillende ontwikkelingen, waaronder de groei van de diensten, die resulteren in een aangepaste raming van de jaarlijkse gebruiksvergoeding. Naar verwachting wordt de gezamenlijke huisvesting voor de AIVD en de MIVD opgeleverd in 2028 en in gebruik genomen in 2029. |
Marinierskazerne Kamp Nieuw Milligen (KNM) | Vanwege de ongeschiktheid van de Van Braam Houckgeestkazerne als toekomstige fit-for-purposekazerne voor het Korps Mariniers is het noodzakelijk dat alle eenheden op de Van Braam Houckgeest-kazerne elders worden gehuisvest. Op 14 februari 2020 heeft het kabinet het voorgenomen besluit genomen om de marinierskazerne op Kamp Nieuw Milligen (KNM) in Apeldoorn te realiseren (Kamerbrief 33 358 nr. 15 Voorgenomen besluiten inzake verhuizing Korps Mariniers en compensatie Zeeland). Dit is op 14 juli 2020 omgezet in een definitief besluit waarover de Kamer is geïnformeerd met de Kamerbrief "definitief besluit verhuizing Korps Mariniers". |
De volgende infrastructuur en vastgoed projecten bevinden zich in de realisatiefase, wat betekent dat de opdracht voor verwerving aan de uitvoeringsorganisaties is gegeven. In onderstaande tabel wordt weergegeven welke projecten het betreft, wat het projectbudget van deze projecten is en hoe dit projectbudget over de jaren verdeeld is, als het kasritme niet commercieel vertrouwelijk is.
Projecten in realisatie | Projectbudget | t/m 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 e.v. |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
DBFMO Nationaal Militair museum | 111,7 | 20,4 | 5,4 | 5,4 | 5,3 | 5,1 | 5,3 | 5,9 | 58,9 |
Legering Defensiebreed (fase 1) | 127,1 | − | 30,4 | 49,0 | 39,2 | 8,4 | − | − | − |
Bouwtechnische verbeteringen brandveiligheid | 140,8 | 102,7 | 30,1 | 8,0 | − | − | − | − | − |
Nieuwbouw Technology Center Land (TCL) | 100-250 | Commercieel vertrouwelijk | |||||||
Aanpassingen vastgoed a.g.v. wijziging regelgeving | 303,7 | 44,3 | 34,3 | 42,4 | 56,3 | 37,8 | 32,1 | 35,5 | 21,0 |
DBFMO Kromhoutkazerne | 639,7 | 136,5 | 33,1 | 33,5 | 31,8 | 28,2 | 29,1 | 31,9 | 315,6 |
Er zijn wijzigingen ten opzichte van de begroting 2020 opgetreden bij de volgende projecten:
– Het Nieuwbouw Technology Center Land (TCL) is nieuw toegevoegd aan de realisatiefase;
– Hetzelfde geldt voor het project Legering Defensiebreed.
Projecten in realisatie | Toelichting |
|---|---|
DBFMO Nationaal Militair museum | De projecten DBFMO Kromhoutkazerne en DBFMO Nationaal Militair Museum zijn beide als project gerealiseerd als «Design, Build, Finance, Maintain and Operate» (DBFMO). Dit is dus geen project dat op afzienbare termijn wordt afgerond, zoals de andere investeringsprojecten. Bij een DBFMO-contract worden zowel de investering als de exploitatie gezamenlijk aanbesteed. Er is sprake van een jaarlijkse beschikbaarheidsvergoeding aan het consortium dat deze infrastructuur heeft gebouwd en nu onderhoudt. Omdat Defensie op termijn eigenaar wordt van het gebouw, is het project opgenomen als onderdeel van de investeringen. Inmiddels is het gebouw in gebruik genomen. |
Legering Defensiebreed (fase 1) | Het programma Legering Defensiebreed is gestart naar aanleiding van de bevindingen van de vastgoedinventarisatie in 2019. Dit project betreft het eerste deel van het programma, fase 1, waarvan de uitvoering is gepland van 2020 tot en met 2023. Binnen fase 1 worden van 51 gebouwen het interieur en stoffering vervangen en wordt groot onderhoud gepleegd aan de binnenzijde van zeventien gebouwen. Daarnaast worden negen legeringsgebouwen geheel vervangen. |
Bouwtechnische verbeteringen brandveiligheid | Dit project betreft het op veiligheidsniveau aanpassen van de legeringsgebouwenin Nederland, Duitsland en het Caribisch gebied en is in uitvoering. Waar nodig worden interim-maatregelen getroffen voor de legering. De Kamer is hierover op 25 april 2019 en 22 mei 2020 geïnformeerd met de brieven Stand van zaken vastgoed Defensie (Kamerstukken 2018-2019, 34919, nr. 35 en 2019-2020, 34919, nr. 55) en de afwijkingsrapportage Defensie Projectenoverzicht op 20 mei 2020 (Kamerstuk 2019-2020, 27830, nr. 306). In 2020 is het merendeel van de legeringsgebouwen aangepast. |
Nieuwbouw Technology Center Land (TCL) | De huidige zeer gedateerde en niet meer passende huisvesting van MatlogCo, Afdeling Techniek wordt vervangen door nieuwe en toekomstbestendige huisvesting in het Nieuwbouw Technology Center Land (TCL). Hoewel initieel renovatie van de bestaande gebouwen was beoogd, bleek dat dit de kosten van nieuwbouw evenaarde. Het projectbudget is inmiddels op de juiste hoogte gebracht. Het TCL wordt het centrum voor technologische activiteiten in het grondgebonden domein. Defensie krijgt met de bouw van het TCL een moderne faciliteit voor technisch hoogwaardige, betrouwbare en innovatieve instandhouding, modificaties en beproevingen van grondgebonden systemen en voor conceptdevelopment & experimentation (CD&E). |
Aanpassingen vastgoed a.g.v. wijziging regelgeving | Dit project betreft het aanpassen van bestaande infrastructuur aan nieuwe en aangescherpte wet- en regelgeving en bestaat uit zeven deelprojecten: o.a. vervanging installaties HCFK's, op norm brengen van drinkwaterinstallaties, verwijderen van asbest, vervangen brandmeldinstallaties, onderhouden monumenten, middelgrote stookinstallaties en brandveilig maken van overige gebouwen niet zijnde legering. |
DBFMO Kromhoutkazerne | De projecten DBFMO Kromhoutkazerne en DBFMO Nationaal Militair Museum zijn beide als project gerealiseerd als «Design, Build, Finance, Maintain and Operate» (DBFMO). Dit is dus geen project dat op afzienbare termijn wordt afgerond, zoals de andere investeringsprojecten. Bij een DBFMO-contract worden zowel de investering als de exploitatie gezamenlijk aanbesteed. Er is sprake van een jaarlijkse beschikbaarheidsvergoeding aan het consortium dat deze infrastructuur heeft gebouwd en nu onderhoudt. Omdat Defensie op termijn eigenaar wordt van deze gebouwen, is het project opgenomen als onderdeel van de investeringen. Inmiddels zijn de gebouwen in gebruik genomen. |
De geraamde uitgaven dienen voor de instandhouding van het vastgoed en de infrastructuur van Defensie. De omvang van de vastgoedportefeuille van Defensie is bijna 6 miljoen m2 bebouwd vloeroppervlak verdeeld over totaal 464 locaties in binnen- en buitenland. De portefeuille omvat circa 11.000 gebouwen. Daarnaast bezit Defensie circa 350 miljoen m2 terrein, waarvan circa 260 miljoen m2 aan oefen- en schietterreinen. Defensie gebruikt bovendien ook indirect ruimte: geluidsruimte om te kunnen vliegen en veiligheidszones rondom bijvoorbeeld munitieopslag. Zoals aangegeven in de leeswijzer onder de opzet DMF wordt naar aanleiding van de toezegging van de minister (Kamerstuk 35 280, nr. 7) uitgezocht of het mogelijk is een instandhoudingsbijlage te maken. Het voornemen is vanaf volgend jaar (DMF 2022) de instandhoudingsbijlage vastgoed op te nemen in de begroting van het DMF.
In de eerste jaren is het investeringsprogramma groter dan het daadwerkelijke budget; er is sprake van overprogrammering. Vanaf 2026 telt het totaal van het investeringsprogramma op tot een lager bedrag dan het daadwerkelijke budget; er is sprake van onderprogrammering. Omdat de ervaring van eerdere jaren leert dat het risico op vertragingen groot is, onder andere als gevolg van onvoorziene externe factoren, worden in de eerste jaren meer projecten gepland dan totaal aan budget beschikbaar is in een jaar. Door met deze overprogrammering te werken wordt zoveel als mogelijk getracht te voorkomen dat vertragingen bij individuele projecten leiden tot onderrealisatie van het beschikbare budget.
Figuur 7 Infrastuctuur en vastgoed
De verkoopopbrengsten infrastructuur en vastgoed hebben betrekking op de opbrengsten van de af te stoten objecten. Het overtollig vastgoed wordt in vrijwel alle gevallen eerst op basis van het Kader Overname Rijksvastgoed (KORV) door het RVB ingekocht. Incidenteel vinden nog verkopen onder de oude werkwijze plaats.
Defensie hanteert voor verwervingsprojecten naast een risicoreservering per project ook een systematiek van onzekerheidsreserveringen. Met de onzekerheidsreservering worden risico’s afgedekt die buiten de invloedssfeer van een project liggen, zoals risico’s bij internationale samenwerking. Deze risico’s kunnen leiden tot een hogere raming dan oorspronkelijk voorzien. De hoogte van de onzekerheidsreservering wordt per project bepaald, maar is geen onderdeel van het projectbudget. Omdat niet alle risico’s zich tegelijkertijd voor zullen doen, is gekozen voor een systematiek waarbij de som van de onzekerheidsreserveringen per project groter is dan de reservering die in totaliteit op de begroting wordt aangehouden voor de geïdentificeerde risico’s.
Het doel van dit artikel is inzicht bieden in het investeren in en in stand houden van alle IT van Defensie. De doelstellingen van het onderliggende beleid zijn terug te vinden in de begroting Hoofdstuk X. Het artikel IT is nauw gerelateerd aan de beleidsartikelen 6 (Investeringen) en 7 (Defensie Materieel Organisatie) op de begroting Hoofdstuk X. De verwerving wordt nader uitgesplitst in de voorbereidings-, onderzoeks- en realisatiefase.
2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | 0 | 0 | 599.169 | 608.852 | 669.010 | 497.768 | 504.058 |
waarvan garantieverplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
waarvan overige verplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven | 0 | 0 | 599.169 | 711.352 | 669.010 | 497.768 | 504.058 |
waarvan juridisch verplicht | 35,3% | ||||||
Verwerving | |||||||
Opdrachten | 0 | 0 | 529.838 | 545.470 | 440.048 | 446.447 | 291.645 |
Verwerving: voorbereidingsfase | 0 | 0 | 249.983 | 312.043 | 311.404 | 359.991 | 208.658 |
Verwerving: onderzoeksfase | 0 | 0 | |||||
Verwerving: realisatie | 0 | 0 | 279.855 | 233.427 | 128.644 | 86.456 | 82.987 |
Instandhouding | |||||||
Opdrachten | 243.373 | 239.001 | 228.234 | 227.892 | 228.623 | ||
Instandhouding infrastructuur | 0 | 0 | 243.373 | 239.001 | 228.234 | 227.892 | 228.623 |
Onzekerheidsreservering | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | ||
Over-/ onderprogrammering | ‒ 174.042 | ‒ 73.119 | 728 | ‒ 176.571 | ‒ 16.210 | ||
Ontvangsten | 0 | 0 | 6.669 | 6.669 | 6.669 | 6.669 | 6.669 |
Overige ontvangsten infrastructuur | 0 | 0 | 6.669 | 6.669 | 6.669 | 6.669 | 6.669 |
2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 | 2032 | 2033 | 2034 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | 491.731 | 457.589 | 422.347 | 489.079 | 435.382 | 450.180 | 471.190 | 697.490 | 762.490 |
waarvan garantieverplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
waarvan overige verplichtingen (indien van toepassing) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Uitgaven | 491.731 | 457.589 | 422.347 | 489.079 | 435.382 | 450.180 | 471.190 | 697.490 | 762.490 |
waarvan juridisch verplicht | |||||||||
Verwerving | |||||||||
Opdrachten | 244.641 | 252.366 | 180.019 | 164.345 | 135.749 | 147.565 | 173.158 | 308.398 | 451.928 |
Verwerving: voorbereidingsfase | 166.683 | 171.466 | 99.046 | 88.837 | 59.672 | 73.933 | 92.421 | 237.537 | 380.979 |
Verwerving: onderzoeksfase | 0 | ||||||||
Verwerving: realisatie | 77.958 | 80.900 | 80.973 | 75.508 | 76.077 | 73.632 | 80.737 | 70.861 | 70.949 |
Instandhouding | |||||||||
Opdrachten | 228.257 | 228.182 | 228.495 | 228.099 | 228.389 | 228.672 | 228.208 | 228.258 | 231.015 |
Instandhouding infrastructuur | 228.257 | 228.182 | 228.495 | 228.099 | 228.389 | 228.672 | 228.208 | 228.258 | 231.015 |
Onzekerheidsreservering | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 82.530 | 0 |
Over-/ onderprogrammering | 18.833 | ‒ 22.959 | 13.833 | 96.635 | 71.244 | 73.943 | 69.824 | 78.304 | 79.547 |
Ontvangsten | 6.669 | 6.669 | 6.669 | 6.669 | 6.669 | 6.669 | 6.669 | 6.669 | 6.669 |
Overige ontvangsten infrastructuur | 6.669 | 6.669 | 6.669 | 6.669 | 6.669 | 6.669 | 6.669 | 6.669 | 6.669 |
Het aandeel juridisch verplicht heeft betrekking op uitgaven voor levering van goederen en/of diensten waarvoor Defensie een overeenkomst is aangegaan. Voor 2020 gaat het naar verwachting om 35,3 procent van het uitgavenbudget.
De geraamde uitgaven aan investeringen betreffen de investeringen in IT. Onderstaande tabellen tonen de IT-projecten voor de komende vijftien jaar die groter zijn dan € 100 miljoen, onderverdeeld naar voorbereidingsfase, onderzoeksfase en realisatiefase. Als een project wijzigingen in de exploitatie-uitgaven tot gevolg heeft, dan is dit onderdeel van het projectvolume van het betreffende investeringsproject. Als het project is gerealiseerd, wordt het toegevoegd aan het instandhoudingsbudget. Aangezien Defensie een nog meer informatiegestuurde organisatie wil worden zal een groter deel van het investeringsbudget binnen de Defensiebegroting, nu en in de toekomst, bestemd worden voor IT uitgaven. Momenteel wordt gewerkt aan een analyse van de concrete investeringsbehoefte voor IT.
In onderstaande tabel wordt de planning weergegeven van de IT projecten die zich in de voorbereidingsfase bevinden. Voor deze projecten wordt de behoeftestelling uitgewerkt. Ook de planning van de A-brieven van DMP-plichtige projecten is - indien van toepassing - in de tabel opgenomen.
Projecten in voorbereiding | Projectbudget | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Joint EOV: Electronic attack | 100-250 | A | |||||
SAP4HANA | 100-250 |
Er zijn wijzigingen ten opzichte van de begroting 2020 opgetreden bij het volgende project:
– Het project Joint EOV: Electronic attack is toegevoegd aan de voorbereidingsfase.
Projecten in voorbereiding | Toelichting |
|---|---|
Joint EOV: Electronic attack | Het project Joint EOV: Electronic attack voorziet in capaciteit om cyber- en elektromagnetische activiteiten te beïnvloeden. |
SAP4HANA | Dit project betreft het invoeren van een nieuw Enterprise Resource System, ter vervanging van het huidige verouderende SAP, bedoeld om de defensiebrede bedrijfsvoering, materiele gereedheid en besturing doelmatig te ondersteunen op het gebied van materieellogistiek en financiën. Als zodanig is het essentieel voor het ondersteunen van operationele activiteiten. |
In onderstaande tabel wordt het projectbudget en - indien van toepassing - de planning van Kamerbrieven weergegeven van de IT projecten die zich in de onderzoeksfase bevinden. In deze fase wordt onderzocht hoe invulling gegeven kan worden aan de behoefte.
Projecten in onderzoek | Bandbreedte | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
GrIT | 250-1.000 |
Er zijn wijzigingen ten opzichte van de begroting 2020 opgetreden bij het volgende project:
– Hoewel de bandbreedte van het investeringsbudget van het programma GrIT gelijk is gebleven (250-1.000), is het totale programmabudget GrIT verhoogd. De ophoging kent meerdere oorzaken, waaronder de kosten voor de migratie van applicaties, de kosten voor de programma-organisatie en inhuur die daar mee gemoeid is. Ook de afbouw van de huidige IT zal extra kosten met zich meebrengen, verder zijn er stijgingen in de ramingen als gevolg van de aanpassing van het prijspeil. De Kamer is hier in september aanvullend over geïnformeerd in twee brieven: 1. Kamerbrief "inventarisatie exploitatie en investeringen van de IT en voortgang programma's Foxtrot en TEN" en 2. de "commercieel vertrouwelijke brief uitwerking hoofdscenario's programma Grensverleggende IT". Het ophogen van het programmabudget GrIT heeft consequenties voor de projecten LCF en Fennek. In dit geval betekent dit dat er voor deze projecten met een andere fasering gewerkt wordt. Hiermee stelt Defensie het tempo van de instroom van de vervanging bij. Binnen de begroting is nu rekening gehouden met de verwachte hogere instandhoudingskosten van de huidige systemen als gevolg van deze aanpassing.
Projecten in onderzoek | Toelichting |
|---|---|
GrIT | De IT-infrastructuur binnen Defensie dient te worden vervangen, om voor de langere termijn de continuïteit te waarborgen. Het belang en invloed van IT op zowel de operationele inzet als de bedrijfsvoering is groot. Vernieuwing van de IT-infrastructuur is nodig om invulling te kunnen geven aan de ambities van Defensie zoals verwoord in de Defensienota 2018. Met GrIT legt Defensie hiervoor de basis. De doelstelling van GrIT is het samen met de markt realiseren van het fundament voor de nieuwe IT van Defensie en het migreren van de bijbehorende huidige applicaties en voorzieningen naar de nieuwe IT. Het programma GrIT heeft daarmee de opdracht om in samenwerking met de markt een technisch en organisatorisch IT-platform voor de IT vernieuwing van Defensie te realiseren. |
Er zijn momenteel geen IT-projecten groter dan € 100 miljoen die zich in de realisatiefase bevinden. In deze fase is de opdracht voor verwerving aan de uitvoeringsorganisaties gegeven.
De geraamde uitgaven dienen voor instandhouding van de IT van Defensie.
In de eerste jaren is het investeringsprogramma groter dan het daadwerkelijke budget; er is sprake van overprogrammering. Vanaf 2028 telt het totaal van het investeringsprogramma op tot een lager bedrag dan het daadwerkelijke budget; er is sprake van onderprogrammering. Omdat de ervaring van eerdere jaren leert dat het risico op vertragingen groot is, onder andere als gevolg van onvoorziene externe factoren, worden in de eerste jaren meer projecten gepland dan totaal aan budget beschikbaar is in een jaar. Door met deze overprogrammering te werken wordt zoveel als mogelijk getracht te voorkomen dat vertragingen bij individuele projecten leiden tot onderrealisatie van het beschikbare budget.
Figuur 8 IT
Dit zijn de ontvangsten die rechtstreeks gerelateerd zijn aan IT, bijvoorbeeld als het Joint Informatievoorziening Commando (JIVC) van Defensie diensten levert aan derden.
Defensie hanteert voor verwervingsprojecten naast een risicoreservering per project ook een systematiek van onzekerheidsreserveringen. Met de onzekerheidsreservering worden risico’s afgedekt die buiten de invloedssfeer van een project liggen, zoals risico’s bij internationale samenwerking. Deze risico’s kunnen leiden tot een hogere raming dan oorspronkelijk voorzien. De hoogte van de onzekerheidsreservering wordt per project bepaald, maar is geen onderdeel van het projectbudget. Omdat niet alle risico’s zich tegelijkertijd voor zullen doen, is gekozen voor een systematiek waarbij de som van de onzekerheidsreserveringen per project groter is dan de reservering die in totaliteit op de begroting wordt aangehouden voor de geïdentificeerde risico’s.
Dit begrotingsartikel is technisch van aard. Op dit artikel worden de bijdragen verantwoord die vanuit de reguliere Defensiebegroting (Hoofdstuk X) overgeheveld worden naar het DMF. De doelstellingen van het onderliggende beleid zijn daarom terug te vinden in de begroting Hoofdstuk X; artikel 13: Bijdrage aan Defensiematerieelbegrotingsfonds.
2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ontvangsten | 0 | 0 | 4.511.343 | 4.854.498 | 4.643.817 | 4.697.356 | 4.286.367 |
Subtotaal | 4.511.343 | 4.854.498 | 4.643.817 | 4.697.356 | 4.286.367 | ||
Na-/voordelig eindsaldo (cumulatief) vorig jaar (t-1) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Totaal | 0 | 0 | 4.511.343 | 4.854.498 | 4.643.817 | 4.697.356 | 4.286.367 |
Na-/voordelig eindsaldo (cumulatief) begrotings jaar (t1) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Totaal | 0 | 0 | 4.511.343 | 4.854.498 | 4.643.817 | 4.697.356 | 4.286.367 |
2.026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 | 2032 | 2033 | 2034 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ontvangsten | 4.275.817 | 4.229.977 | 4.144.550 | 4.285.946 | 4.120.009 | 4.117.176 | 4.086.772 | 4.088.835 | 4.088.760 |
Subtotaal | 4.275.817 | 4.229.977 | 4.144.550 | 4.285.946 | 4.120.009 | 4.117.176 | 4.086.772 | 4.088.835 | 4.088.760 |
Na-/voordelig eindsaldo (cumulatief) vorig jaar (t-1) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | ||
Totaal | 4.275.817 | 4.229.977 | 4.144.550 | 4.285.946 | 4.120.009 | 4.117.176 | 4.086.772 | 4.088.835 | 4.088.760 |
Na-/voordelig eindsaldo (cumulatief) begrotings jaar (t1) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | ||
Totaal | 4.275.817 | 4.229.977 | 4.144.550 | 4.285.946 | 4.120.009 | 4.117.176 | 4.086.772 | 4.088.835 | 4.088.760 |
Onderstaande tabellen laten per artikel zien uit welke budgetten van de reguliere Defensiebegroting het artikel is opgebouwd. Een * betekent dat niet het volledige budget van het artikel uit de reguliere begroting is overgeheveld naar het DMF. Dit doet zich voor bij de verplichtingen: de verplichtingenbudgetten op de reguliere begroting worden ten dele overgeheveld naar het begrotingsfonds; alleen waar het de verplichtingen betreft die gerelateerd zijn aan investeringen en instandhouding. Daardoor wordt een deel van de verplichtingen van de artikelen 2 (Marine), 3 (Landmacht), 4 (Luchtmacht), 7 (DMO) en 8 (DOSCO) overgeheveld. Alle verplichtingen uit artikel 6 (Investeringen) worden overgeheveld naar het begrotingsfonds en uitgesplist naar de betreffende artikelen binnen het DMF. Daarnaast geldt voor artikel 2 (Marine) dat de uitgaven aan het onderhoud van de Groene Draeck niet binnen de reikwijdte van het DMF vallen, omdat dit geen Defensiematerieel betreft. Dit zijn echter wel instandhoudingsuitgaven die door de Marine worden gedaan, waardoor in de reguliere Defensiebegroting op artikel 2 nog (beperkte) instandhoudingsuitgaven zichtbaar zullen zijn.
Van begroting X Defensie | Naar begroting DMF (K) | detail | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verplichtingen | 8.448.390 | 4.085.843 | 4.926.960 | 4.577.432 | 4.383.734 | ||
Uitgaven | 4.610.299 | 4.934.062 | 5.059.472 | 5.105.654 | 4.491.350 | ||
Art 2 Kon. Marine | Art 2 Maritiemmaterieel | instandhouding materieel | 148.995 | 142.712 | 142.676 | 142.696 | 143.360 |
Art 2 Kon. Marine / Kustwachten | Art 1 Defensiebreedmaterieel | instandhouding materieel | 25.384 | 11.053 | 4.664 | 4.664 | 4.664 |
Art 2 Kon. Marine | Art 5 Infrastructuur en vastgoed | Instandhouding infrastructuur | 2.449 | 2.459 | 2.468 | 2.131 | 2.131 |
Art 2 Kon. Marine | Art 6 IT | Instandhouding IT | 1.464 | 1.464 | 1.464 | 1.464 | 1.466 |
Art 2 Kon. Marine | Totaal | 178.292 | 157.688 | 151.272 | 150.955 | 151.621 | |
Art 3 Kon. Landmacht | Art 3 Landmaterieel | instandhouding materieel | 241.834 | 246.206 | 237.724 | 245.073 | 242.126 |
Art 3 Kon. Landmacht | Art 5 Infrastructuur en vastgoed | Instandhouding infrastructuur | 1.585 | 1.688 | 1.681 | 1.681 | 1.681 |
Art 3 Kon. Landmacht | Totaal | 243.419 | 247.894 | 239.405 | 246.754 | 243.807 | |
Art 4 Kon. Luchtmacht | Art 4 Luchtmaterieel | instandhouding materieel | 243.102 | 229.773 | 237.657 | 242.585 | 256.581 |
Art 4 Kon. Luchtmacht | Art 5 Infrastructuur en vastgoed | Instandhouding infrastructuur | 361 | 361 | 361 | 361 | 361 |
Art 4 Kon. Luchtmacht | Art 6 IT | Instandhouding IT | 7.458 | 7.477 | 6.867 | 6.662 | 6.662 |
Art 4 Kon. Luchtmacht | Totaal | 250.921 | 237.611 | 244.885 | 249.608 | 263.604 | |
Art 7 DMO | Art 1 Defensiebreedmaterieel | instandhouding materieel | 299.558 | 276.688 | 289.342 | 283.770 | 275.409 |
Art 7 DMO | Art 5 Infrastructuur en vastgoed | Instandhouding infrastructuur | 117 | ||||
Art 7 DMO | Art 6 IT | Instandhouding IT | 234.451 | 230.060 | 219.903 | 219.766 | 220.495 |
Art 7 DMO | Totaal | 534.126 | 506.748 | 509.245 | 503.536 | 495.904 | |
Art 8 DOSCO | Art 5 Infrastuctuur en vastgoed | Instandhouding infrastructuur | 392.348 | 247.131 | 250.118 | 248.886 | 241.805 |
Art 6 Investeringen | Art 1 Defensiebreedmaterieel | Verwerving: voorbereidingsfase | 81.408 | 84.147 | 63.091 | 78.162 | 104.070 |
Art 6 Investeringen | Art 1 Defensiebreedmaterieel | Verwerving: onderzoeksfase | 830 | 1.269 | 60.599 | 145.177 | 114.595 |
Art 6 Investeringen | Art 1 Defensiebreedmaterieel | Verwerving: realisatie | 794.548 | 617.343 | 531.875 | 446.432 | 238.346 |
Art 6 Investeringen | Art 1 Defensiebreedmaterieel | Onzekerheidsreservering | 16.192 | 13.798 | 11.005 | 2.122 | 2.236 |
Art 6 Investeringen | Art 1 Defensiebreedmaterieel | Over-/ onderprogrammering | ‒ 580.792 | ‒ 251.943 | ‒ 215.029 | ‒ 142.797 | ‒ 138.573 |
Art 1 Defensiebreedmaterieel | Totaal | 312.186 | 464.614 | 451.541 | 529.096 | 320.674 | |
Art 6 Investeringen | Art 2 Maritiemmaterieel | Verwerving: voorbereidingsfase | 64.510 | 87.109 | 83.911 | 192.368 | 207.755 |
Art 6 Investeringen | Art 2 Maritiemmaterieel | Verwerving: onderzoeksfase | 224.134 | 388.847 | 532.035 | 703.631 | 677.964 |
Art 6 Investeringen | Art 2 Maritiemmaterieel | Verwerving: realisatie | 451.782 | 534.370 | 417.484 | 402.586 | 449.750 |
Art 6 Investeringen | Art 2 Maritiemmaterieel | Over-/ onderprogrammering | ‒ 258.197 | ‒ 289.719 | ‒ 316.105 | ‒ 314.971 | ‒ 354.325 |
Art 2 Maritiemmaterieel | Totaal | 482.229 | 720.607 | 717.325 | 983.614 | 981.144 | |
Art 6 Investeringen | Art 3 Landmaterieel | Verwerving: voorbereidingsfase | 14.887 | 40.153 | 260.980 | 349.128 | 228.361 |
Art 6 Investeringen | Art 3 Landmaterieel | Verwerving: onderzoeksfase | 5.358 | 19.513 | 21.371 | 16.553 | 26.981 |
Art 6 Investeringen | Art 3 Landmaterieel | Verwerving: realisatie | 509.158 | 510.838 | 430.760 | 361.892 | 384.138 |
Art 6 Investeringen | Art 3 Landmaterieel | Over-/ onderprogrammering | ‒ 165.684 | ‒ 173.587 | ‒ 218.869 | ‒ 197.897 | ‒ 168.057 |
Art 3 Landmaterieel | Totaal | 363.719 | 396.917 | 494.242 | 529.676 | 471.423 | |
Art 6 Investeringen | Art 4 Luchtmaterieel | Verwerving: voorbereidingsfase | 11.386 | 71.826 | 303.910 | 288.519 | 317.794 |
Art 6 Investeringen | Art 4 Luchtmaterieel | Verwerving: onderzoeksfase | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Art 6 Investeringen | Art 4 Luchtmaterieel | Verwerving: realisatie | 1.703.619 | 1.446.675 | 1.337.955 | 1.049.506 | 607.412 |
Art 6 Investeringen | Art 4 Luchtmaterieel | Over-/ onderprogrammering | ‒ 537.875 | ‒ 434.229 | ‒ 469.794 | ‒ 305.477 | ‒ 241.856 |
Art 4 Luchtmaterieel | Totaal | 1.177.130 | 1.084.272 | 1.172.071 | 1.032.548 | 683.350 | |
Art 6 Investeringen | Art 5 infrastructuur en vastgoed | Verwerving: voorbereidingsfase | 133.148 | 219.954 | 259.685 | 183.024 | 226.718 |
Art 6 Investeringen | Art 5 infrastructuur en vastgoed | Verwerving: onderzoeksfase | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Art 6 Investeringen | Art 5 infrastructuur en vastgoed | Verwerving: realisatie | 331.923 | 387.239 | 314.804 | 269.580 | 192.874 |
Art 6 Investeringen | Art 5 infrastructuur en vastgoed | Onzekerheidsreservering | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Art 6 Investeringen | Art 5 infrastructuur en vastgoed | Over-/ onderprogrammering | ‒ 177.004 | ‒ 241.044 | ‒ 217.977 | ‒ 123.579 | ‒ 89.089 |
Art 5 infrastructuur en vastgoed | Totaal | 288.067 | 366.149 | 356.512 | 329.025 | 330.503 | |
Art 6 Investeringen | Art 6 IT | Verwerving: voorbereidingsfase | 249.983 | 312.043 | 311.404 | 359.991 | 208.658 |
Art 6 Investeringen | Art 6 IT | Verwerving: onderzoeksfase | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Art 6 Investeringen | Art 6 IT | Verwerving: realisatie | 279.855 | 233.427 | 128.644 | 86.456 | 82.987 |
Art 6 Investeringen | Art 6 IT | Onzekerheidsreservering | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Art 6 Investeringen | Art 6 IT | Over-/ onderprogrammering | ‒ 174.042 | ‒ 73.119 | 728 | ‒ 176.571 | ‒ 16.210 |
Art 6 IT | Totaal | 355.796 | 472.351 | 440.776 | 269.876 | 275.435 | |
Art 6 Bekostiging | Art 1 Defensiebreedmaterieel | Bijdrage grote onderzoeksfaciliteiten | 3.019 | 3.020 | 3.020 | 3.020 | 3.020 |
Art 6 Bekostiging | Art 1 Defensiebreedmaterieel | Technologieontwikkeling | 22.546 | 22.559 | 22.559 | 22.559 | 22.559 |
Art 6 Bekostiging | Art 1 Defensiebreedmaterieel | Kennisgebruik | 3.113 | 3.113 | 3.113 | 3.113 | 3.113 |
Art 6 Bekostiging | Art 1 Defensiebreedmaterieel | Kort Cyclische Innovatie | 3.388 | 3.388 | 3.388 | 3.388 | 3.388 |
Art 1 Defensiebreedmaterieel | Totaal | 32.066 | 32.080 | 32.080 | 32.080 | 32.080 | |
Ontvangsten | 98.956 | 92.126 | 129.826 | 129.826 | 129.826 | ||
Art 2 Kon. Marine | Art 2 Maritiemmaterieel | Overige ontvangsten | 9.600 | 9.600 | 9.600 | 9.600 | 9.600 |
At 7 DMO | Art 6 IT | Overige ontvangsten | 6.669 | 6.669 | 6.669 | 6.669 | 6.669 |
Art 8 DOSCO | Art 5 infrastructuur en vastgoed | Overige ontvangsten | 17.877 | 17.877 | 17.877 | 17.877 | 17.877 |
Art 6 Investeringen | Art 1 Defensiebreedmaterieel | Overige ontvangsten | 56.058 | 50.258 | 85.658 | 85.658 | 85.658 |
Art 6 Investeringen | Art 5 infrastructuur en vastgoed | Overige ontvangsten | 7.200 | 6.170 | 8.470 | 8.470 | 8.470 |
Art 6 Investeringen | Art 5 infrastructuur en vastgoed | Overige ontvangsten | 1.552 | 1.552 | 1.552 | 1.552 | 1.552 |
ATV | All Terrain Vehicle |
AAR | Air-to-Air refueling |
AGBADS | Army Ground Based Air Defence System |
BBP | Bruto binnenlands product |
BIT | Bureau ICT-toetsing |
CODEMO | Commissie Defensie Materieel Ontwikkeling |
C-RAM | Counter-Rockets, Artillery and Mortars |
C-UAS | Counter Unmanned Aircraft Systems |
DBBS | Defensie Bewaking- en Beveiligingssysteem |
DBFMO | Design, Build, Finance, Maintain and Operate |
DIS | Defensie Industrie Strategie |
DMO | Defensie Materieel Organisatie |
DMP | Defensie Materieelproces |
DOKS | Defensie Operationeel Kledingsysteem |
DPO | Defensie Projectenoverzicht |
DVOW | Defensiebrede Vervanging Operationele Wielvoertuigen |
ESSM | Evolved Sea Sparrow Missile |
FOC | Full Operational Capability |
FRONT | Future Relevant Operations with Next Generation Technology & Thinking |
GPW | Groot Pantserwielvoertuig |
GrIT | Grensverleggende IT |
HOV | Hydrografisch Opname Vaartuig |
IT | Informatietechnologie (inclusief communicatietechnologie) |
JSS | Joint Support Ship |
KNM | Kamp Nieuw Milligen |
KORV | Kader Overname Rijksvastgoed |
KPU | Kleding en Personele Uitrusting |
LCF | Luchtverdedigings- en Commandofregatten |
LCVP | Landing Craft Vehicle Personnel (landingsvaartuig) |
LPD | Landing Platform Dock |
MALE UAV | Medium Altitude Long Endurance Unmanned Aerial Vehicle |
MARKAZ | Michiel Adriaanszoon de Ruyterkazerne |
MBMD | Maritime Ballistic Missile Defence |
MCTC | Mobile Combat Training Centre |
MILSATCOM | Militaire Satelliet Communicatie lange termijn defensiebreed |
MRAT | Medium Range Anti-Tank |
MRIT | Multi Role Tanker Transport |
NAVO | Noord-Atlantische Verdragsorganisatie |
OPV | Oceangoing Patrol Vessel |
RAM | Rockets, Artillery and Mortars |
SM2-IIIA | Standard Missile 2 Block IIIA |
SRAT | Short Range Anti-Tank |
SSM | Surface-to-surface Missile |
SVP | Strategisch Vastgoedplan |
TCL | Technology Center Land |
UAV | Unmanned Aerial Vehicle |
VOSS | Verbeterd Operationeel Soldaat Systeem |
VSHORAD | Very Short Range Air Defence |
WTB | Wissellaadsystemen, trekker-opleggercombinaties en wielbergingsvoertuigen |
