Base description which applies to whole site
+Toon begrotingsfasen

2.2.2 Niet reguliere uitgaven

Er wordt aanvullend budget beschikbaar gesteld om Oekraïne te ondersteunen. De oorlog is een ongekende daad van agressie tegen een democratisch Europees land met vreselijke gevolgen voor alle Oekraïners. Het kabinet ondersteunt Oekraïne dan ook met overgave. Dit doet het kabinet met additionele uitgaven bovenop regulier beleid. Hieronder vallen onder andere uitgaven aan militaire en humanitaire ondersteuning in Oekraïne, de noodopvang van Oekraïense ontheemden en medisch noodzakelijke zorg voor deze mensen in Nederland. Ook heeft de oorlog consequenties voor de energieleveringszekerheid waarin het kabinet daarom investeert. Daarnaast wordt vanuit bestaande middelen onder andere bijgedragen aan de wederopbouw van Oekraïne en de ontwikkeling van flexwoningen. Voor leveringszekerheid en financiële ondersteuning worden vanaf 2023 ontvangsten geraamd. De ontvangsten houden verband met de terugbetaling van de lening die Energie Beheer Nederland (EBN) heeft ontvangen voor het vullen van gasopslagen en premieontvangsten voor afgegeven garanties.

Budgettair worden de geraamde uitgaven en ontvangsten buiten het uitgavenplafond verwerkt. Uitzondering hierop zijn de kosten die vanuit bestaande budgetten specifiek zijn gedekt. De uitgaven en ontvangsten die direct verbonden zijn aan de oorlog in Oekraïne worden in tabel 2.2.2 per jaar weergegeven. Een uitgavenoverzicht op maatregelniveau is opgenomen in bijlage 22 van deze Miljoenennota.

Tabel 2.2.2 Uitgavenbeeld Oekraïne1

in miljoenen euro, + is saldobelastend

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Totaal

        

Totaal

3.947

1.656

901

62

44

‒ 197

6.414

        

Opvang ontheemden

503

2.606

1.042

0

0

0

4.151

Onderwijs

613

471

0

0

0

0

1.084

Zorg

86

129

0

0

0

0

214

Sociale Zekerheid en Werkgelegenheid

106

51

0

0

0

0

157

Leveringszekerheid

2.299

‒ 1.667

‒ 158

‒ 159

‒ 159

‒ 159

‒ 1

Financiële ondersteuning

200

‒ 5

‒ 5

‒ 5

‒ 5

‒ 38

142

Militaire en humanitaire ondersteuning

140

70

22

226

208

0

666

1

In de ontwerpbegrotingen voor 2023 is een kostenraming opgenomen voor het eerste half jaar. In totaal wordt 3,3 miljard euro aan uitgaven geraamd en 1,7 miljard euro aan ontvangsten. In figuur 2.2.2 wordt de verdeling van de 3,3 miljard euro aan uitgaven tussen de verschillende posten weergegeven. Het kabinet neemt in voorbereiding op de Voorjaarsnota 2023 een besluit over de tweede helft van het jaar en hoe eventuele structurele kosten binnen de begroting worden opgevangen.

Figuur 2.2.2 Uitgaven Oekraïne 2023, miljarden euro's

Bron: ministerie van Financiën

Ook in 2023 zijn er nog coronagerelateerde uitgaven. In totaal wordt ruim 5,2 miljard euro aan uitgaven geraamd. Deze uitgaven zijn vooral voor de bestrijding van de verspreiding van het coronavirus. Denk hierbij aan de uitgaven van de GGD’en en de Veiligheidsregio’s en de kosten voor de testcapaciteit. Ook lopen in 2023 de kosten voor het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) door. Generieke maatregelen zoals de Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid (NOW) en Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) zijn beëindigd. Eventuele versoepelingen van afspraken die nog volgen, worden niet als direct gerelateerd aan corona gezien. Naar verwachting zijn er nog resterende uitgaven of terugbetalingen die doorlopen in 2023.

Tabel 2.2.3 Coronagerelateerde uitgaven 2020-2023 (bedragen in miljoenen euro)1

Begroting

2020

2021

2022

2023

Koninkrijksrelaties en BES fonds

50

40

‒ 4

Buitenlandse Zaken

7

14

Justitie en Veiligheid

137

239

100

3

Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

46

143

82

2

Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

715

3.984

4.280

1.445

Nationaal Programma Onderwijs

3.026

3.803

1.294

Diversen

715

959

477

151

Financiën en Nationale Schuld

298

540

434

124

Defensie

43

30

23

Infrastructuur en Waterstaat

803

1.334

1.084

179

Beschikbaarheidsvergoeding OV

800

1.120

1.022

179

Diversen

3

214

62

Economische Zaken en Klimaat

2.507

5.496

4.496

342

TVL

1.957

5.366

3.529

118

Diversen

550

129

968

224

Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

245

204

166

23

Sociale Zaken en Werkgelegenheid

16.541

9.380

‒ 2.426

370

NOW

13.219

8.744

‒ 2.718

287

Diversen

3.322

636

292

82

Volksgezondheid, Welzijn en Sport

5.557

8.440

6.356

2.717

GGD'en en veiligheidsregio's

477

2.862

1.934

1.265

Testcapaciteit RIVM en GGD

929

2.260

1.544

634

Vaccin ontwikkeling en medicatie

123

830

1.623

669

Medische beschermingsmiddelen

1.810

213

79

34

Zorgbonus

2.001

777

19

1

Diversen Zorg

216

1.499

1.156

113

Gemeentefonds

848

1.205

329

Provinciefonds

13

Reserveringen Aanvullende post

410

Totaal uitgaven

27.795

31.062

15.329

5.204

1

Dit overzicht is niet uitputtend. Diverse departementen hebben ook uitgaven gedaan die raakten aan de coronacrisis, maar zo niet expliciet zijn gelabeld.

Licence