Base description which applies to whole site
+Toon begrotingsfasen

Bijlage 6: Budgettaire verwerking Groningen

In de Voorjaarsnota 2021 en de bijbehorende eerste suppletoire begrotingen 2021 van BZK en EZK is een aantal grote mutaties opgenomen met betrekking tot het Groningendossier. Dit betreft o.a. de actualisatie van de ramingen van de meerjarige kosten van schade en versterken en de budgettaire verwerking van de bestuurlijke afspraken. Deze mutaties worden in deze bijlage nader toegelicht.

Gasgebouw en verdeling van kosten voor schade en versterken

Het gehele stelsel rondom de baten en de lasten van de gaswinning in Groningen is vastgelegd in het zogenaamde gasgebouw. De gasbaten zijn sinds de begroting van 2021 gesplitst in drie geldstromen: dividenduitkering EBN, (Staatsbedrijf dat participeert in alle gas- en olieprojecten in Nederland; een beleidsdeelneming), dividenduitkering GasTerra (verkoopt het Groningengas; 10% beleidsdeelneming, 40% eigendom van EBN, 25% Shell, 25% Exxon) en Mijnbouwwet. Daarnaast wordt vennootschapsbelasting ontvangen, dit loopt via de Belastingdienst en het Ministerie van Financiën. Voor de exploitatie van de gasvelden in Groningen zijn NAM, waarin Shell en Exxon ieder voor 50% participeren, en EBN de Maatschap Groningen aangegaan. Hierbij hebben EBN en NAM een zeggenschap van 50% en is NAM is verantwoordelijk voor de bedrijfsvoering en handelt voor rekening en risico van de Maatschap. Daarmee is NAM ook verantwoordelijk voor het, namens de Maatschap, betalen van de kosten voor bijvoorbeeld schade en versterken.

In de Maatschap wordt het financiële resultaat tussen NAM (60%) en EBN (40%) verdeeld. Het resultaat van alle activiteiten van NAM10 wordt belast op grond van de Mijnbouwwet en de Wet op de vennootschapsbelasting. Aangezien EBN een 100% beleidsdeelneming is, komt het aandeel van EBN toe aan de Staat. Sinds 2018 komt hierdoor ca. 73% van de winst uit het Groningenveld ten goede aan de Staat en 27% aan NAM [Kamerstuk 33529, nr. 501.

De kosten voor de schadeafhandeling en de versterkingsoperatie worden betaald uit de inkomsten van de Maatschap. In de praktijk betekent dit dat deze kosten voor circa 73% door de Staat gedragen worden (Kamerstuk 33529). Deze kosten worden betaald uit de lopende inkomsten uit de gaswinning en de eerder gevormde boekhoudkundige voorzieningen. Ultimo 2020 hadden NAM en EBN samen 3,5 miljard euro aan voorzieningen genomen hiervoor. Op het moment dat de kosten de lopende inkomsten en de voorzieningen overstijgen, kan NAM het verlies verrekenen met inkomsten uit overige activiteiten of winsten uit eerdere jaren (overeenkomstig de bepalingen uit de Mijnbouwwet en de Wet vennootschapsbelasting). Indien NAM ondanks de voorzieningen en verliesverrekening toch verlieslatend is, kan NAM de aardbevingskosten niet meer verrekenen waardoor NAM haar aandeel zelf draagt.

Groningen bovengronds: update kostenraming schade en versterken

In deze Voorjaarsnota is een update van de kostenraming voor schade en versterken verwerkt. Hierin konden de effecten van de nieuwe werkwijze voor de afhandeling van fysieke schade van het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) nog niet worden meegenomen. De effecten hiervan zijn bij het schrijven van deze Voorjaarsnota nog onvoldoende duidelijk. Die zullen daarom in de Miljoenennota 2022 zichtbaar worden.

Op basis van de huidige kennis over de schadeafhandeling en de uitvoering van de versterkingsoperatie worden de uitgaven aan schadeherstel, versterking en de bijbehorende uitvoeringskosten geraamd op 8,8 miljard euro. Dit betreft een inschatting van de totale te verwachten kosten van de versterkingsoperatie vanaf 2021 en de kosten voor de schadeafhandeling van 2021 tot en met 2027. De raming van 8,8 miljard euro is exclusief de middelen voor de Bestuurlijke Afspraken van 6 november jl., die eveneens in deze Voorjaarsnota zijn verwerkt (1,51 miljard euro). Daarnaast is er 1,15 miljard euro voor het Nationaal Programma Groningen (NPG), dat eveneens geen onderdeel uitmaakt van de raming van 8,8 miljard euro. De middelen voor het NPG zijn grotendeels bij de Voorjaarsnota 2018 toegevoegd aan de Rijksbegroting.

De raming voor schade en versterken is uit te splitsen in 3,4 miljard euro voor schade (tabel 1, regel 1) en 5,4 miljard euro voor versterken (tabel 1, regel 4). Bij het opstellen van de ramingen is rekening gehouden met verschillende aannames, zoals over het gemiddelde schadebedrag, de scope van de opgave, het gebruik en effect van de typologiebenadering en het verwachte aantal bewoners dat gebruik wil maken van herbeoordelingen. Dit blijft een raming met onzekerheden. Effecten van een mogelijke grote aardbeving zijn bijvoorbeeld niet in deze raming meegenomen. De uitsplitsing van de raming is te zien in tabel 1, waarbij onderscheid is gemaakt tussen directe kosten en btw. Onder de tabel worden de regels verder toegelicht.

Tabel 1 Raming totale kosten schade en versterken (t/m 2027; bedragen in miljoen euro, - = saldoverbeterend)

#

Omschrijving

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Cumulatief

1

Raming schade (2+3)

1.319

730

659

390

97

93

88

3.376

2

Waarvan excl. btw

1.292

704

635

377

94

90

85

3.277

3

Waarvan btw

27

26

24

13

3

3

3

99

          

4

Raming versterken (5+6)

400

831

831

831

831

831

831

5.386

5

Waarvan excl. btw

344

726

726

726

726

726

726

4.700

6

Waarvan btw

56

105

105

105

105

105

105

686

          

7

Totale raming schade en versterken (1+4)

1.719

1.561

1.490

1.221

928

924

919

8.762

8

Totale raming excl. btw (2+5)

1.636

1.430

1.361

1.103

820

816

811

7.977

9

Totale btw schade en versterken (3+6)

83

131

129

118

108

108

108

785

Tabel 1 laat de opbouw van de totale raming van 8,8 miljard euro (tabel 1, regel 7) zien en geeft een uitsplitsing weer van het meerjarenoverzicht van de totale geraamde kosten voor schade (tabel 1, regel 1) en versterken (tabel 1, regel 4). Dit zijn de totale kosten die de Staat op dit moment verwacht voor een goede en rechtvaardige afhandeling van schade en versterken.

Via een wettelijke heffing worden deze kosten (exclusief btw; tabel 1, regel 8) doorbelast aan de Maatschap Groningen, die deze kosten op basis van de wet aan de Staat dient te voldoen. Zoals aan het begin van deze bijlage wordt uitgelegd, worden deze kosten via het gasgebouw verdeeld waarmee bij winstgevendheid de facto ca. 73% van de kosten voor de Staat zijn [Kamerstuk 33529, nr. 501].

NAM en EBN leggen gedurende de exploitatie van het Groningenveld voorzieningen aan voor kosten die zij maken tijdens of aan het eind van de looptijd van een gaswinning. Deze voorzieningen zijn vooral voor de schadeafhandeling en de versterkingsoperatie. Voor de situatie dat de kosten niet gedekt kunnen worden uit de voorzieningen, de reguliere exploitatie en/of eerdere winsten zijn afspraken gemaakt in het Akkoord op Hoofdlijnen uit 2018. Voor het nakomen van de verplichtingen van NAM zijn door Shell en ExxonMobil garanties afgegeven (zie begin van deze bijlage voor de toelichting op het gasgebouw). Indien het eigen vermogen van EBN niet toereikend is, zal de Staat een bijstorting doen aan EBN. Omdat EBN op dit moment voorziet dat het zijn aandeel (40%) van de kosten voor schade en versterken niet uit de reguliere exploitatie kan financieren, houdt de Staat in deze Voorjaarsnota rekening met een kapitaalstorting van ca. 1,9 miljard euro om deze kosten te dekken (tabel 2, regel 6).

Daarnaast heeft de btw-component in deze raming een impact op de kosten voor de Staat. Voordat de afhandeling van schade en versterken door de Staat werd overgenomen, kon NAM de btw verrekenen met de omzetbelasting. Dat is voor elk bedrijf in Nederland mogelijk. Nu schade en versterken publiek zijn gemaakt, kan NAM dit niet meer. Daarom is in het Akkoord op Hoofdlijnen (Kamerstuk 33 529, nr. 493) vastgelegd dat de Staat de btw voor schade en versterken niet bij NAM in rekening brengt. Dat betekent dat de btw apart inzichtelijk wordt gemaakt en vanuit de Staat wordt gedekt. Voor schade wordt de btw geraamd op 99 miljoen euro en voor versterken op 686 miljoen euro (tabel 1, regels 3, 6 en 9). Daarnaast heeft het IMG in 2020 meer btw (20 miljoen euro) uitgegeven door een hoger aantal schademeldingen en samenhangende uitvoeringskosten, ook voor versterken was er een ongedekte btw-component 2020. Deze kosten zijn deels gedekt uit de aanvullende post en deels ingepast onder het uitgavenkader (tabel 2, regel 8).

Tabel 2 Geraamde benodigde aanvullende middelen schade en versterken (t/m 2027; bedragen in miljoen euro, - = saldoverbeterend)

#

Omschrijving

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Cumulatief

1

Totale raming schade en versterken (tabel 1, r.7)

1.719

1.561

1.490

1.221

928

924

919

8.762

          

2

Totale raming excl. btw: doorbelasting kosten (tabel 1, r.8)

1.636

1.430

1.361

1.103

820

816

811

7.977

3

Waarvan te betalen door NAM (60% van 2)

982

858

817

662

492

490

487

4.786

4

Waarvan te betalen door EBN (40% van 2)

654

572

544

441

328

326

324

3.191

          

5

Uitputting bestaande voorziening EBN (1,3 mld.)

‒ 654

‒ 572

‒ 77

‒ 1.303

6

Benodigde kapitalisatie EBN (4-5)

0

0

468

441

328

326

324

1.888

          

7

Totale btw schade en versterken (tabel 1, r.9)

83

131

129

118

108

108

108

785

8

Aanvullende btw-problematiek 2020 en AP-dekking

52

0

‒ 10

‒ 9

‒ 4

‒ 10

0

19

9

Totale btw (7+8)

135

131

119

109

104

98

108

804

          

10

Totaal additionele middelen raming (6+9)

135

131

587

550

432

424

432

2.692

De geactualiseerde ramingen en de btw-problematiek uit 2020 leiden tot extra uitgaven van ca. 2,7 miljard euro (tabel 2, regel 10 en tabel 3, regel 1): 1,9 miljard euro voor de kapitaalstorting bij EBN (tabel 2, regel 6) en 0,8 miljard euro voor de btw-kosten (tabel 2, regel 9).

Daarnaast is in deze Voorjaarsnota het Bestuursakkoord Groningen van 1,51 miljard euro (tabel 3, regel 2) verwerkt. In totaal is daardoor ca. 4,2 miljard euro (tabel 3, regel 3) toegevoegd aan de beschikbare middelen voor Groningen op de Rijksbegroting.

Tabel 3 Totaal aanvullende middelen Voorjaarsnota (bedragen in miljoen euro, - = saldoverbeterend

#

Omschrijving

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Cumulatief

1

Totaal additionele middelen raming (tabel 2, r.10)

135

131

587

550

432

424

432

2.692

2

Inpassing Bestuursakkoord

386

525

335

162

86

17

0

1.510

3

Totaal toegevoegde middelen VJN (1+2)

520

656

922

712

518

441

432

4.202

Budgettaire verwerking nieuwe ramingen en afspraken

In de vorige paragraaf is toegelicht hoe de additionele 4,2 miljard euro in deze Voorjaarsnota is opgebouwd. Deze paragraaf laat zien hoe dit bedrag neerslaat in de eerste suppletoire begrotingen van BZK en EZK. Aangezien de eerste suppletoire begroting een update is van de ontwerpbegrotingen 2021 en de meerjarenraming tot en met 2025 gaat, zijn in onderstaande tabellen de mutaties tot en met 2025 weergeven. Achter de relevante regels is een verwijzingen naar tabellen 1, 2 en 3 opgenomen zodat de reeksen herleidbaar zijn.

In de Miljoenennota 2021 zijn middelen voor Groningen opgenomen. Deze zijn verdeeld over de ontwerpbegrotingen van BZK en EZK en de aanvullende post. De totaal beschikbare middelen op de Rijksbegroting zijn weergegeven in tabel 4.

Tabel 4 Begrotingsstanden Miljoenennota 2021 (bedragen in miljoen euro, - = saldoverbeterend)

Uitgaven

2021

2022

2023

2024

2025

Totale uitgaven BZK

129

66

48

39

25

Totale uitgaven EZK

722

17

0

0

0

Totale uitgaven aanvullende post

131

131

103

109

103

Ontvangsten

2021

2022

2023

2024

2025

Totale ontvangsten BZK

‒ 75

‒ 25

‒ 25

‒ 25

‒ 25

Totale ontvangsten EZK

‒ 774

‒ 59

‒ 39

‒ 39

‒ 39

De geactualiseerde ramingen voor schade en versterken, de bijbehorende btw-effecten en het verwerken van het Bestuursakkoord van november 2020 leiden tot diverse mutaties op de begrotingen van EZK, BZK en de aanvullende post. Daarnaast zijn er nog enkele reguliere mutaties. Al deze mutaties zijn weergegeven in tabel 5. In de Verticale Toelichting (Voorjaarsnota bijlage 7) en in de eerste suppletoire begrotingen van BZK en EZK worden de mutaties op uitgebreider detailniveau weergegeven.

Tabel 5 Mutaties bij Voorjaarsnota 2021(bedragen in miljoen euro, - = saldoverbeterend)
 

Beginstanden (MJN 2021)

Begroting

2021

2022

2023

2024

2025

 

Totaal beschikbare middelen - uitgaven

982,2

213,9

151,2

147,9

128,4

 

Uitgaven BZK

BZK

129,2

66,0

48,3

38,9

25,2

 

Uitgaven EZK

EZK

722,0

16,6

0,0

0,0

0,0

 

Uitgaven aanvullende post

AP

131,0

131,3

103,0

109,0

103,3

 

Totaal beschikbare middelen - ontvangsten

‒ 849,0

‒ 84,0

‒ 64,0

‒ 64,0

‒ 64,0

 

Ontvangsten BZK

BZK

‒ 75,0

‒ 25,0

‒ 25,0

‒ 25,0

‒ 25,0

 

Ontvangsten EZK

EZK

‒ 774,0

‒ 59,0

‒ 39,0

‒ 39,0

‒ 39,0

        

#

Mutaties per categorie

Begroting

2021

2022

2023

2024

2025

I

Verwerking Bestuurlijke afspraken Groningen (tabel 3, r.2)

1

Bestuurlijke afspraken versterken Groningen

AP

67,0

144,0

198,0

298,0

220,0

2

Kasschuif versnelling bestuurlijke afspraken

AP

318,6

380,8

136,9

‒ 136,0

‒ 133,9

3

Overheveling 1e tranche naar BZK-begroting

AP

‒ 385,6

        

II

Actualisatie raming Groningen schadeherstel en versterken

4

Actualisatie raming versterken uitgaven (tabel 1, r.5)

BZK

344,0

726,0

726,0

726,0

726,0

a

wv. Raming versterkingsoperatie

BZK

246,6

636,0

636,0

636,0

636,0

b

wv. Raming versterkingsoperatie apparaatskosten

BZK

97,4

90,0

90,0

90,0

90,0

5

Actualisatie raming versterken ontvangsten NAM

BZK

‒ 344,0

‒ 726,0

‒ 726,0

‒ 726,0

‒ 726,0

6

Kasschuif raming ontvangsten NAM

BZK

172,0

191,0

7

Btw-component raming versterken (tabel 1, r.6)

BZK

56,0

105,0

105,0

105,0

105,0

        

8

Actualisatie schadeherstel (tabel 1, r.2)

EZK

1.292,0

704,0

635,0

377,0

94,0

a

wv. Schadevergoedingen

EZK

425,0

423,0

423,0

253,0

66,0

b

wv. Vergoedingen waardedaling

EZK

515,0

16,0

c

wv. Vergoedingen immateriële schade

EZK

100,0

50,0

10,0

5,0

3,0

d

wv. Uitvoeringskosten

EZK

252,0

215,0

202,0

119,0

25,0

9

Actualisatie raming schade ontvangsten NAM

EZK

‒ 1.292,0

‒ 704,0

‒ 635,0

‒ 377,0

‒ 94,0

10

Kasschuif raming ontvangsten NAM

EZK

323,0

‒ 147,0

‒ 17,3

‒ 64,5

‒ 70,8

a

wv. Schadevergoedingen

EZK

106,3

‒ 0,5

‒ 42,5

‒ 46,8

b

wv. Vergoedingen waardedaling

EZK

128,8

‒ 124,8

‒ 4,0

c

wv. Vergoedingen immateriële schade

EZK

25,0

‒ 12,5

‒ 10,0

‒ 1,3

‒ 0,5

d

wv. Uitvoeringskosten

EZK

63,0

‒ 9,3

‒ 3,3

‒ 20,8

‒ 23,5

11

Btw-component raming schadeherstel (tabel 1, r.3)

EZK

27,0

26,0

24,0

13,0

3,0

12

Benodigde kapitalisatie EBN (tabel 2, r.6)

EZK

467,8

441,2

328,0

        

III

Overige mutaties

13

Kasschuif actualisatie ritme AP-reserveringen

AP

120,3

174,5

110,5

78,7

4,0

14

Eindejaarsmarge AP

AP

74,6

15

Btw-component restant 2020 incl. dekking (tabel 2, r.8)

AP/BZK/EZK

51,7

‒ 10,0

‒ 9,0

‒ 4,0

16

Overlopende ontvangsten 2020 BZK (EJM)

BZK

‒ 207,3

    

17

Overlopende ontvangsten 2020 EZK (EJM)

EZK

‒ 525,5

18

Diverse overhevelingen AP naar BZK-begroting

AP

‒ 67,4

‒ 0,1

19

Diverse overhevelingen AP naar EZK-begroting

AP

‒ 50,2

‒ 9,6

‒ 6,5

‒ 6,2

‒ 4,5

20

Diversen BZK overig

BZK

73,9

‒ 0,2

‒ 0,2

‒ 0,2

‒ 0,2

21

Diversen EZK overig

EZK

44,7

‒ 12,3

‒ 1,5

‒ 1,2

‒ 1,0

        
 

Eindstanden (VJN 2021)

Begroting

2021

2022

2023

2024

2025

 

Totaal beschikbare middelen - uitgaven

 

2.704,4

2.459,3

2.545,3

2.043,0

1.470,5

 

Uitgaven BZK

BZK

1.099,7

896,9

879,1

869,7

856,0

 

Uitgaven EZK

EZK

1.408,3

741,4

1.134,4

838,8

429,6

 

Uitgaven aanvullende post

AP

196,4

821,0

531,8

334,5

184,9

 

Totaal beschikbare middelen - ontvangsten

 

‒ 1.975,2

‒ 1.467,6

‒ 1.444,8

‒ 1.234,1

‒ 955,8

 

Ontvangsten BZK

BZK

‒ 454,3

‒ 560,0

‒ 751,0

‒ 751,0

‒ 751,0

 

Ontvangsten EZK

EZK

‒ 1.520,9

‒ 907,6

‒ 693,8

‒ 483,1

‒ 204,8

Toelichtingen op mutaties

1. Bestuurlijke afspraken versterken Groningen

Dit betreft de middelen voor het Bestuursakkoord Groningen in het originele ritme. De middelen voor 2021 worden in een aangepast ritme op de begroting van BZK gezet. De middelen voor de jaren 2022 e.v. worden toegevoegd aan de aanvullende post.

2. Kasschuif versnelling bestuurlijke afspraken

Om de middelen voor het Bestuursakkoord Groningen in het juiste ritme te plaatsen vindt er een kasschuif plaats. Het betreft een sluitende kasschuif die tot en met 2027 loopt.

3. Overheveling 1e tranche naar BZK-begroting

Voor de uitvoering van het Bestuursakkoord Groningen in 2021 worden middelen vanaf de aanvullende post overgeheveld naar de begroting van BZK.

4. Actualisatie raming versterken uitgaven (tabel 1, r.5)

De meerjarige uitgavenraming voor de versterkingsoperatie in Groningen als gevolg van de aardbevingsproblematiek is geactualiseerd. Deze raming wordt op de BZK-begroting opgenomen in twee delen namelijk:

  • Raming versterkingsoperatie (246,6 miljoen euro in 2021).

  • Raming versterkingsoperatie apparaatskosten (97,4 miljoen euro in 2021).

5. Actualisatie raming versterken ontvangsten NAM

Dit betreft de meerjarige raming voor de ontvangsten die samenhangen met de uitgaven die gerelateerd zijn aan de versterkingsopgave in Groningen. Deze raming wordt nu op de BZK-begroting opgenomen en is een spiegeling van de uitgavenraming exclusief btw. De uitgaven exclusief btw worden in rekening gebracht bij de NAM.

6. Kasschuif raming ontvangsten NAM

Tegenover de geraamde kosten voor de versterkingsoperatie staan ontvangsten van de NAM. De ontvangsten vanuit de NAM lopen in de regel achter op de uitgaven, doordat de uitgaven achteraf bij de NAM gedeclareerd worden. Middels een kasschuif worden de ontvangsten in een kasritme gezet dat beter aansluit bij het verwachte ontvangstritme. Deze kasschuif sluit op nul tot en met 2027.

7. Btw-component raming versterken (tabel 1, r.6)

In het Akkoord op Hoofdlijnen is afgesproken dat er geen btw in rekening wordt gebracht bij de NAM Dit betreft de btw-component over de versterkingskosten en de btw-component over de uitvoeringskosten van de Nationaal Coördinator Groningen (NCG). Als onderdeel van de geactualiseerde raming, worden de benodigde middelen voor de meerjarige btw-componenten toegevoegd aan de BZK-begroting. In 2021 gaat het om 56 miljoen euro (zie tabel 1, regel 6).

8. Actualisatie schadeherstel (tabel 1, r.2)

De meerjarige uitgavenraming voor schadevergoedingen in Groningen als gevolg van de aardbevingsproblematiek is geactualiseerd. Deze raming is op de EZK-begroting opgenomen. De raming bestaat uit:

  • Schadevergoedingen IMG (425 miljoen euro in 2021)

  • Waardedaling (515 miljoen euro in 2021)

  • Immateriële schades (100 miljoen euro in 2021)

  • Uitvoeringskosten (252 miljoen euro in 2021)

9. Actualisatie raming schade ontvangsten NAM

Als gevolg van de actualisatie van de meerjarige uitgavenraming voor schadevergoedingen in Groningen wordt ook de ontvangstenraming aangepast. Deze raming wordt nu op de EZK-begroting opgenomen en is een spiegeling van de uitgavenraming aangezien tegenover de uitgaven identieke ontvangsten van de NAM staan. De raming bestaat uit immateriële schades (100 miljoen euro), schadevergoedingen IMG (425 miljoen euro), uitvoeringskosten (252 miljoen euro) en de waardedaling (515 miljoen euro).

10. Kasschuif raming ontvangsten NAM

Tegenover de geraamde kosten voor het schadeherstel staan ontvangsten van de NAM. De ontvangsten vanuit de NAM voor de schadebetalingen lopen in de regel achter op de uitgaven, doordat de uitgaven achteraf bij de NAM gedeclareerd worden. Middels een kasschuif worden de ontvangsten in een kasritme gezet dat beter aansluit bij het verwachte ontvangstritme. Deze kasschuif sluit op nul tot en met 2027.

11. Btw-component raming schadeherstel (tabel 1, r.3)

In het Akkoord op Hoofdlijnen is afgesproken dat het totaalbedrag van btw niet in rekening wordt gebracht bij de NAM. Dit betreft de compensatie van het gedeelte btw van de uitvoeringskosten van de schadeafhandeling. Als onderdeel van de geactualiseerde schaderamingen, zijn de benodigde btw-reeksen toegevoegd aan de EZK-begroting, bestaande uit de nieuwe raming die start met 27 miljoen euro in 2021 (zie tabel 1, regel 3).

12. Benodigde kapitalisatie EBN (tabel 2, r.6)

EBN draagt conform de afspraken in het gasgebouw verantwoordelijkheid voor 40% van de aardbevingskosten (schade en versterken). Naar aanleiding van de geactualiseerde ramingen voor schade en versterken, dient EBN een afdoende voorziening voor deze kosten te treffen. De huidige exploitatieresultaten van EBN laten dit momenteel echter niet toe. De Staat zal als 100% aandeelhouder van EBN moeten zorgen voor voldoende kapitalisatie van EBN om de aardbevingskosten te kunnen dragen (zie tabel 2, regel 6). Dit is het huidig geraamd ritme van de kapitaalstorting, waarbij de realisatie afhangt van gasopbrengsten en de kosten voor schade en versterken. Bij een bijstelling van de raming zal opnieuw naar de precieze gevolgen voor EBN worden gekeken.

13. Kasschuif actualisatie ritme AP-reserveringen

Op de aanvullende post ‘algemeen’ vindt een kasschuif plaats om de beschikbare middelen voor Groningen aan te laten sluiten op het verwachte ritme van de uitgaven. Het betreft een sluitende kasschuif die loopt tot en met 2033.

14. Eindejaarsmarge AP

De gereserveerde middelen voor Groningen zijn in 2020 niet volledig tot besteding gekomen. De middelen zijn bij Financieel Jaarverslag Rijk 2020 afgeboekt en worden nu weer toegevoegd aan de reservering op de aanvullende post voor 2021.

15. Btw-component restant 2020 incl. dekking (tabel 2, r.8)

In het Akkoord op Hoofdlijnen is afgesproken dat er geen btw in rekening wordt gebracht bij de NAM. Dit betreft het restant van de compensatie van de btw-component uit 2020 (zie tabel 2, regel 8). Op de aanvullende post zijn middelen gereserveerd en deze kunnen nu deels worden ingezet voor de btw-problematiek uit 2020.

16. Overlopende ontvangsten 2020 BZK (EJM)

Dit betreft het de nog te ontvangen bijdrage van de NAM voor de versterkingsoperatie uitgaven in het derde en vierde kwartaal van 2020. Doordat de uitgaven voor de versterkingsoperatie achteraf aan de NAM gedeclareerd worden, loopt het ritme van de uitgaven en ontvangsten niet gelijk.

17. Overlopende ontvangsten 2020 EZK (EJM)

Door vertraging in de ontvangsten van NAM voor de schadeafhandeling is in 2020 een tekort van 525,5 miljoen euro ontstaan bij de Groningenmiddelen op de EZK-begroting. Doordat de NAM-ontvangsten over het derde en vierde kwartaal van 2020 alsnog in 2021 binnenkomen, wordt de negatieve eindejaarsmarge in 2021 die het gevolg is van het tekort op de ontvangsten voor Groningen ultimo 2020 ingevuld. De ontvangsten bestaan uit schadevergoedingen (246,8 miljoen euro), uitvoeringskosten (99,2 miljoen euro) en waardedaling (179,5 miljoen euro).

18. Diverse overhevelingen AP naar BZK-begroting

Vanaf de aanvullende post worden diverse middelen naar de begroting van BZK overgeboekt. Dit zijn middelen voor de tweede tranche van de versterking van 1588 adressen in Groningen (57 miljoen euro), extra compensatie aan gemeenten en provincie (8,7 miljoen euro) en de huurderscompensatie (1,7 miljoen euro).

19. Diverse overhevelingen AP naar EZK-begroting

Vanaf de aanvullende post worden diverse middelen naar de begroting van EZK overgeboekt. Dit zijn middelen voor de waardevermeerderingsregeling (34,9 miljoen euro), de Commissie Bijzondere situaties (4,5 miljoen euro), de Stuwmeerregeling (15,2 miljoen euro), ACVG (14,5 miljoen euro) en uitvoeringskosten van het IMG (12 miljoen euro).

20. Diversen BZK overig

Dit betreft het saldo van diverse mutaties. Zo worden de in 2020 niet-bestede middelen voor onder andere het NPG (60 miljoen euro), de subsidieregeling Energiebesparing woningen bouwkundig versterkingsprogramma Groningenveld (27,2 miljoen euro) en Batch 1588 en projecten Appingedam (17,7 miljoen euro) toegevoegd aan de begroting voor 2021. Daarnaast betreft het overboekingen naar andere begrotingshoofdstukken, waaronder een afdracht aan het Btw-compensatiefonds in het kader van het NPG (8,7 miljoen euro). Tevens bevat deze post de invulling van de negatieve eindejaarsmarge als gevolg van de btw-problematiek uit 2020 (43,7 miljoen euro).

21. Diversen EZK overig

Dit betreft een saldo van diverse mutaties, zoals de aanpassing van de ontvangsten uit de mijnbouwwet (25 miljoen euro) en een kasschuif voor de waardevermeerderingsregeling (14,2 miljoen euro).

Beschikbare middelen voor Groningen: nieuwe stand Voorjaarsnota 2021

Alle mutaties tezamen leiden tot nieuwe begrotingsstanden. In tabel 6 is een totaaloverzicht uitgesplitst naar financiële instrumenten weergegeven van de totale uitgaven en ontvangsten op het Groningendossier op basis van de Voorjaarsnota 2021. Deze standen en een toelichting op de mutaties ten opzichte van de ontwerpbegrotingen 2021 zijn terug te vinden in de eerste suppletoire begrotingen van BZK en EZK.

Tabel 6 Standen Voorjaarsnota 2021 (bedragen in miljoen euro, - = saldoverbeterend)

Uitgaven

Begroting

2021

2022

2023

2024

2025

Totale uitgaven BZK

BZK

1.099,7

896,9

879,1

869,7

856,0

Totale uitgaven EZK

EZK

1.408,3

741,4

1.134,4

838,8

429,6

Totale uitgaven aanvullende post

AP

196,4

821,0

531,8

334,5

184,9

       

Subsidies

Verduurzamingsopgave uit aardgasbaten

EZK

73,2

Verduurzamingsopgave overig

EZK

0,1

0,0

0,0

0,0

0,0

Energiebesparing woningen bouwkundig versterkingsprogramma*

BZK

216,9

Diverse subsidies

BZK

1,9

Inkomensoverdrachten

Schadevergoedingen

EZK

425,0

423,0

423,0

253,0

66,0

Vergoedingen waardedaling Groningen

EZK

515,0

16,0

Vergoedingen immateriële schade Groningen

EZK

100,0

50,0

10,0

5,0

3,0

Tegemoetkoming aan huurders

BZK

1,7

0,1

Opdrachten

Werkbudget

EZK

2,1

2,4

Versterken

EZK

1,5

1,5

1,5

1,5

Werk- en onderzoeksbudget*

BZK

68,8

12,3

10,7

6,7

0,3

Versterkingsoperatie

BZK

334,8

738,3

738,3

732,0

732,0

Vermogensverschaffing/-onttrekking

Kapitaalinjectie EBN

EZK

467,8

441,2

328,0

Personele uitgaven

Eigen personeel

BZK

99,5

92,4

89,4

89,4

89,9

Inhuur externen

BZK

8,6

9,0

9,0

9,0

9,0

Overige personele uitgaven

BZK

9,0

8,1

5,7

6,5

Materiële uitgaven

Bijdrage SSO's

BZK

‒ 0,2

‒ 0,2

‒ 0,2

‒ 0,2

‒ 0,2

Overige materiële uitgaven

BZK

3,6

1,9

1,1

1,4

Bijdrage aan agentschappen

Bijdrage RVO.nl

EZK

282,3

241,0

226,0

132,0

28,0

Instituut Mijnbouwschade Groningen

EZK

2,0

2,0

2,0

2,0

2,0

Werk- en onderzoeksbudget

BZK

0,1

Bijdrage aan ZBO's/RWT's

TNO publieke SDRA

EZK

1,1

1,1

1,1

1,1

1,1

Werk- en onderzoeksbudget

BZK

0,1

Bijdrage aan medeoverheden

Nationaal Programma Groningen

BZK

126,4

25,0

25,0

25,0

25,0

Compensatie gemeenten en provincies*

BZK

228,2

10,0

Diverse bijdragen

BZK

0,0

Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties

Organisatie- en programmabudget (T)IVO

EZK

3,0

3,0

3,0

3,0

1,5

Bijdrage Commissie Bijzondere Situaties

EZK

3,0

1,5

Diverse bijdragen

BZK

0,3

Middelen op de Aanvullende Post

Resterende reeks Reservering Groningen

AP

196,4

296,2

196,9

172,5

98,8

Bestuursakkoord reeks

AP

524,8

334,9

162,0

86,1

       

Ontvangsten

Begroting

2021

2022

2023

2024

2025

Totale ontvangsten EZK

EZK

‒ 1.520,9

‒ 907,6

‒ 693,8

‒ 483,1

‒ 204,8

Schadevergoedingen

EZK

‒ 550,4

‒ 423,5

‒ 423,0

‒ 295,5

‒ 112,8

Uitvoeringskosten schade

EZK

‒ 268,2

‒ 224,3

‒ 205,3

‒ 139,8

‒ 48,5

Dividenduitkering GasTerra

EZK

‒ 4,0

‒ 4,0

‒ 4,0

‒ 4,0

‒ 4,0

Mijnbouwwet

EZK

‒ 55,0

‒ 50,0

‒ 35,0

‒ 35,0

‒ 35,0

Vergoedingen waardedaling Groningen

EZK

‒ 565,8

‒ 140,8

‒ 4,0

Vergoedingen immateriële schade Groningen

EZK

‒ 75,0

‒ 62,5

‒ 20,0

‒ 6,3

‒ 3,5

Versterken

EZK

‒ 1,5

‒ 1,5

‒ 1,5

‒ 1,5

TNO publieke SDRA

EZK

‒ 1,1

‒ 1,1

‒ 1,1

‒ 1,1

‒ 1,1

       

Totale ontvangsten BZK

BZK

‒ 454,3

‒ 560,0

‒ 751,0

‒ 751,0

‒ 751,0

Ontvangsten BZK artikel 10

BZK

‒ 362,8

‒ 490,0

‒ 661,0

‒ 661,0

‒ 661,0

Ontvangsten BZK artikel 11

BZK

‒ 91,5

‒ 70,0

‒ 90,0

‒ 90,0

‒ 90,0

*In deze budgetten zijn middelen voor de uitvoering van het Bestuursakkoord Groningen in 2021 verwerkt, waardoor deze budgetten in 2021 fors hoger zijn dan de budgetten voor 2022 e.v. De middelen voor de uitvoering van het Bestuursakkoord Groningen voor 2022 e.v. staan op de aanvullende post.

10

Naast het Groningenveld, bijvoorbeeld ook de activiteiten rond kleine velden.

Licence