Base description which applies to whole site
+Toon begrotingsfasen

5.1 Agentschap Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO)

In deze paragraaf is de begroting opgenomen van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). DUO is een agentschap van het Ministerie van OCW, dat ook voor enkele andere ministeries werkt. Voor het Ministerie van OCW voert DUO een groot aantal onderwijswetten en -regelingen uit. Daarnaast vervult DUO voor het Ministerie van SZW taken voor de Wet Inburgering, en beheert het twee registers op het gebied van kinderopvang. Voor het Ministerie van Financiën voert DUO werkzaamheden uit op het gebied van examens voor de Wet op het financieel toezicht (Wft). Verder voert de organisatie taken uit voor het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB), in opdracht van het Ministerie van JenV. Tot slot verzorgt de Shared Service Organisatie (SSO) Noord, sinds 1 januari 2019 onderdeel van DUO, voor diverse opdrachtgevers taken op het gebied van inkoop in het Inkoop Uitvoeringscentrum (IUC), en housing en hosting in het Overheids Datacenter (ODC). DUO is gevestigd in Groningen (hoofdkantoor) en in Den Haag, en heeft dertien servicekantoren en balies en zes toetslocaties verspreid over het land.

Uitgangs- en markeringspunten van belang voor exploitatie DUO

In de voorliggende begroting zijn de effecten van de Parlementaire Onderzoekscommissie Kinderopvangtoeslag (POK), Werken aan Uitvoering (WAU) en de effecten volgend uit de nieuwe manier van werk als uitvloeisel van de coronacrisis nog niet meegenomen. De verwachting is dat het capaciteitsbeslag van deze programma’s aanzienlijk zal zijn voor o.a. de digitale systemen, informatiehuishouding, implementatie klantvolgsystemen, maatwerkorganisatie, huisvesting, ambtelijk vakmanschap e.d. In het eindrapport Kwantificering Werk aan Uitvoering van 16 april 2021 is een onderzoek opgeleverd, waarin voor DUO, als één van de vier grote uitvoeringsorganisaties, reeds inzichten staan. Deze benoemen wat de consequenties zijn van de acties en handelingsperspectieven. De uitwerking hiervan en de specifieke implementatie van de POK maatregelen worden de komende tijd nader uitgewerkt. Hierover wordt aan een volgend kabinet besluitvorming voorgelegd en wordt de Tweede Kamer in volgende begrotingen nader geïnformeerd.

In de onderstaande tabel is een meerjarige raming van de baten en lasten voor de DUO-begroting opgenomen.

Tabel 80 Begroting van baten-lastenagentschap voor het jaar 2022 (bedragen x € 1.000)
 

Slotwet 2020

Vast-gestelde begroting 2021

2022

2023

2024

2025

2026

Baten

       

Omzet

349.524

318.935

353.420

354.511

359.299

355.271

360.719

waarvan omzet moederdepartement

280.853

242.776

269.766

270.857

275.645

271.617

277.065

waarvan omzet overige departementen

63.695

70.302

78.724

78.724

78.724

78.724

78.724

waarvan omzet derden

4.976

5.857

4.930

4.930

4.930

4.930

4.930

Vrijval voorzieningen

0

0

0

0

0

0

0

Bijzondere baten

0

0

0

0

0

0

0

Rentebaten

35

0

0

0

0

0

0

Totaal baten

349.559

318.935

353.420

354.511

359.299

355.271

360.719

          

Lasten

       

Apparaatskosten

323.959

295.358

324.495

319.799

318.520

309.425

309.773

Personele kosten

223.258

204.358

229.208

224.608

223.539

217.062

217.410

waarvan eigen personeel

178.031

170.583

191.720

190.956

189.851

183.457

183.639

waarvan inhuur externen

37.953

26.775

30.386

26.550

26.582

26.497

26.664

waarvan overige personele kosten

7.274

7.000

7.102

7.103

7.105

7.108

7.108

Materiële kosten

100.701

91.000

95.287

95.191

94.981

92.362

92.362

waarvan apparaat ICT

27.461

23.000

26.335

26.338

26.346

23.354

23.354

waarvan bijdrage aan SSO's

25.629

24.000

24.350

24.353

24.361

24.370

24.370

waarvan overige materiële kosten

47.611

44.000

44.602

44.500

44.273

44.638

44.638

Rentelasten

84

700

100

100

100

100

100

Afschrijvingskosten

21.263

21.277

27.225

33.012

39.079

44.146

49.246

Materieel

11.887

12.000

13.000

13.000

13.000

12.000

12.000

waarvan apparaat ICT

11.450

11.500

12.500

12.500

12.500

11.500

11.500

waarvan overige materiële afschrijvingskosten

437

500

500

500

500

500

500

Immaterieel

9.376

9.277

14.225

20.012

26.079

32.146

37.246

Overige lasten

1.464

1.500

1.500

1.500

1.500

1.500

1.500

waarvan dotaties voorzieningen

1.464

1.500

1.500

1.500

1.500

1.500

1.500

waarvan bijzondere lasten

0

0

0

0

0

0

0

Totaal lasten

346.770

318.835

353.320

354.411

359.199

355.171

360.619

          

Saldo van baten en lasten gewone bedrijfsuitoefening

2.789

100

100

100

100

100

100

Agentschapsdeel Vpb-lasten

84

100

100

100

100

100

100

Totaal saldo van baten en lasten

2.705

0

0

0

0

0

0

Toelichting

Baten

Omzet moederdepartement

De opbrengst moederdepartement (€ 269,8 miljoen) betreft de inkomsten voor geleverde diensten en producten aan de opdrachtgever OCW. Van de omzet moederdepartement 2022 is € 192,3 miljoen gerelateerd aan de vijf hoofdproducten, te weten Bekostiging (€ 36,3 miljoen, zijnde 19 procent), Studiefinanciering (€ 92,6 miljoen, zijnde 48 procent), Examens (€ 24,8 miljoen, zijnde 13 procent), Registers (€ 29,1 miljoen, zijnde 15 procent) en Informatiediensten (€ 9,5 miljoen, zijnde 5 procent). Daarnaast zijn middelen toegewezen ten behoeve van de vervangingen van het systeemlandschap (€ 39,1 miljoen). Tevens is in de begroting € 8,9 miljoen opgenomen voor de implementatie van beleidswijzigingen en € 29,5 miljoen voor nieuwe taken welke nog geen onderdeel zijn van de lumpsum financiering van het basiscontract.

Omzet overige departementen

De omzet Overige Departementen (€ 78,7 miljoen) betreft opbrengsten in verband met uitvoering inburgeringstaken (€ 38,3 miljoen) en uitvoering landelijk register kinderopvang (€ 7,9 miljoen) voor het Ministerie van SZW, werkzaamheden ten behoeve van het examen Wet financieel toezicht (€ 2,4 miljoen) in opdracht van het Ministerie van Financiën, print- en couverteerwerkzaamheden ten behoeve van het CJIB van het Ministerie van VenJ (€ 1,2 miljoen) en compensatie van loonkosten voor gedetacheerde medewerkers (€ 0,8 miljoen). Daarnaast is € 23,3 miljoen aan omzet opgenomen in verband met werkzaamheden uitgevoerd binnen de SSO welke onder DUO valt. Het betreft hier werkzaamheden voor de Ministeries van JenV (€ 8,9 miljoen), IenW (€ 0,5 miljoen), EZK (€ 2,6 miljoen), BZK (€ 8,4 miljoen), VWS (€ 2,7 miljoen) en Financiën (€ 0,2 miljoen). Daarnaast is onder de omzet tweeden voor € 4,9 miljoen aan omzet opgenomen voor werkzaamheden ten behoeve van het Bestuursdepartement OCW, Inspectie van het Onderwijs, Nationaal Archief en Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Omzet derden

Bij omzet derden (€ 4,9 miljoen) gaat het met name om te innen leges voor OCW examens (€ 2,9 miljoen), leges voortvloeiende uit diverse overige OCW taken (€ 0,9 miljoen) en opbrengsten voor het uitvoeren van werkzaamheden binnen de SSO Noord (€ 1,0 miljoen) en overige opbrengsten (€ 0,1 miljoen).

Tabel 81 Omzet moederdepartement (bedragen x € 1 miljoen)

Omzet moederdepartement (x € 1 miljoen)

269,8

waarvan direct gerelateerd aan geleverde producten/diensten

269,8

 

waarvan productgroep/dienstengroep Bekostiging

36,3

 

waarvan productgroep/dienstengroep Studiefinanciering

92,6

 

waarvan productgroep/dienstengroep Examendiensten

24,8

 

waarvan productgroep/dienstengroep Basisregister

29,1

 

waarvan productgroep/dienstengroep Informatiediensten

9,5

 

waarvan productgroep/dienstengroep Overige taken

29,5

 

waarvan productgroep/dienstengroep Opdrachten

48,0

Lasten

Personele kosten

De personele kosten betreffen de kosten van eigen personeel (€ 192,0 miljoen) op basis van de gemiddelde loonkosten, de begrote kosten voor externe inhuur (€ 30,4 miljoen) en een reële inschatting van de overige personele kosten zoals opleidingsbudget en reiskosten (€ 7,1 miljoen). DUO is bezig met het verambtelijken van relatief dure externen op het gebied van automatisering naar «goedkopere» ambtenaren om zodoende meer eigen kennisopbouw en kostenreductie te realiseren. Vanwege, onder andere, de schaarste van ICT-personeel op de arbeidsmarkt, het moeilijker werven door corona en de toename van het werkpakket bij DUO, is de verwachting dat dit minder succesvol zal zijn dan in voorgaande jaren en dat de post externen inhuur beperkt tot niet zal afnemen.

Materiële kosten

De materiële kosten bestaan onder meer uit vaste lasten, zoals kosten informatievoorziening en automatisering (€ 26,3 miljoen), externe diensten (zoals deurwaarderskosten, detachering en vergoeding examinatoren en surveillanten) en drukwerk (€ 44,6 miljoen) en de bijdrage aan SSO’s (€ 24,4 miljoen) welke met name betrekking heeft op de huisvestingskosten.

Afschrijvingskosten

De afschrijvingskosten betreffen materiële en immateriële vaste activa. De stijging in 2022 en verder hangt samen met de geplande investeringen in immateriële vaste activa (vervanging ICT-landschap) voor de komende jaren.

Tabel 82 Kasstroomoverzicht over het jaar 2022 (bedragen x € 1.000)
 

Omschrijving

Slotwet 2020

Vastgestelde begroting 2021

2022

2023

2024

2025

2026

1.

Rekening-courant RHB 1 januari + depositorekeningen

14.626

14.194

14.794

17.519

20.231

22.910

24.657

 

+/+ totaal ontvangsten operationele kasstroom

382.993

322.076

353.420

354.511

359.299

355.271

360.719

 

-/- totaal uitgaven operationele kasstroom

‒ 352.743

‒ 303.175

‒ 324.495

‒ 319.799

‒ 318.520

‒ 309.425

‒ 309.773

2.

Totaal operationele kasstroom

30.250

18.700

28.925

34.712

40.779

45.846

50.946

 

-/- totaal investeringen

‒ 34.693

‒ 45.200

‒ 50.800

‒ 52.700

‒ 52.700

‒ 52.700

‒ 52.700

 

+/+totaal boekwaarde desinvesteringen

241

      
 

Totaal investeringskasstroom

‒ 34.452

‒ 39.500

‒ 50.800

‒ 52.700

‒ 52.700

‒ 52.700

‒ 52.700

3.

-/- eenmalige uitkering aan moederdepartement

0

0

0

0

0

0

 
 

+/+ eenmalige storting door het moederdepartement

0

0

0

0

0

0

0

 

-/- aflossingen op leningen

‒ 6.480

‒ 9.300

‒ 14.200

‒ 20.000

‒ 26.100

‒ 32.100

‒ 37.200

 

+/+ beroep op leenfaciliteit

28.000

33.200

38.800

40.700

40.700

40.700

40.700

4.

Totaal financieringskasstroom

21.520

21.400

24.600

20.700

14.600

8.600

3.500

5.

Rekening courant RHB 31 december + stand depositorekeningen (+1+2+3+4)

31.944

14.794

17.519

20.231

22.910

24.657

26.403

Toelichting

De operationele kasstroom is het saldo ontvangsten moederdepartement, overige departementen en derden waar uitgaven tegen overstaan aan crediteuren en personeel. Het totaal van investeringen (onder andere apparatuur voor het rekencentrum: aanschaf servers en storageapparatuur en investeringen in immateriële vaste activa) is gelijk aan de zogenoemde vervangingsinvesteringen voor de materiële vaste activa en uitbreidingsinvesteringen voor het ICT-landschap. De investering in immateriële vaste activa is gedekt middels een beroep op de leenfaciliteit. Onder de «aflossingen op leningen» is de aflossing opgenomen voor de leningen welke ten behoeve van de vervanging van het systeemlandschap zijn opgenomen. De stijging van het beroep op de leenfaciliteit hangt samen met de investeringen in het ICT-landschap. Voor 2021 is in de Voorjaarsnota 2021 de leenfaciliteit uitgebreid met € 45,0 miljoen naar € 78,2 miljoen. Hiervan is € 49,3 miljoen ten behoeve van de investeringen in zelfontwikkelde software ten behoeve van het ICT-landschap en de overige € 28,9 miljoen ten behoeve van aangekochte computerhardware en -software en overige inventaris.

Kapitaaluitgaven

Tabel 83 Specificatie kapitaaluitgaven agentschap DUO 2022 (bedragen x € 1.000)

Investeringen gebouw

0

Kantoormeubilair

0

Kantoormachines

0

Automatiseringsapparatuur

12.000

Depotinrichting

0

App. conservering & restauratie

0

Inrichting studiezaal

0

Zelfontwikkelde software

38.800

Totaal investeringen

50.800

Eenmalige uitkering aan moederdepartement

0

Aflossing op leningen

14.200

Beroep op leenfaciliteit

 

Totaal financieringskasstroom

14.200

Kapitaaluitgaven

65.000

Doelmatigheid

Basisindicatoren zijn de kostprijs en kwaliteit per product of dienst. DUO stuurt op gelijkblijvende kosten bij een verbeterde dienstverlening. Zoals blijkt uit de tabel streeft DUO voor de komende jaren naar gelijkblijvende prijzen bij een verbeterde dienstverlening. De kwaliteitsverbetering zal onder andere ontstaan door de investeringen in het ICT-landschap. Daarnaast heeft de invoering van de LCM-systematiek binnen DUO geleid tot een situatie waarin van grote eenmalige project investeringen naar structurele investeringen is gegaan die over langere tijd wordt afgeschreven. Dit is zichtbaar in de post «vervangingskosten», zijnde de niet activeerbare ontwikkelkosten van de vervangingen en de post «immateriële vaste activa» welke de omvang van het ICT-landschap weerspiegelt

DUO wil doelmatig zijn in het gebruik van ICT-systemen, door te sturen op een stabilisering en uiteindelijke daling van de omvang van haar ICT-landschap. Dit wil DUO bereiken door «slim» te vervangen en daarmee te komen tot een onder architectuur ontwikkeld modern, simpel en kleiner ICT-landschap. DUO stuurt op stabilisering van de kosten van onderhoud. Onder onderhoud wordt verstaan datgene wat nodig is voor instandhouding van de geautomatiseerde uitvoeringsprocessen. DUO wil dit gaan bereiken door (verouderde) systemen tijdig te vervangen. Daarnaast stuurt DUO op doelmatigheid bij overheadkosten. Daar waar in het verleden een percentage van boven de 20% is gerealiseerd wil DUO voor de komende jaren dalen naar 20% overhead ten opzichte van de totale kosten.

DUO zal op basis van de uitwerking van de Parlementaire Onderzoekscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) en Werken aan Uitvoering (WAU) haar doelmatigheidsparagraaf herzien.

Tabel 84 Overzicht doelmatigheidsindicatoren
 

Slotwet 2020

Vastgestelde begroting 2021

2022

2023

2024

2025

2026

Omschrijving Generiek Deel

       

Omzet Bekostiging Instellingen1

19%

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

Omzet Studiefinanciering1

51%

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

Omzet Examendiensten1

9%

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

Omzet Basisregisters1

16%

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

Omzet Informatiediensten1

5%

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

Totaal basiscontract excl. LCM1

 

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

        

Vervangingskosten2

14,9

100,0

117,1

122,9

122,9

122,9

122,9

Kosten met betrekking tot onderhoud en beheer2

30,9

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

Immateriële vaste activa (x1 mln)

€ 46,1

€ 88,4

€ 113,0

€ 133,6

€ 148,2

€ 156,7

€ 160,2

        

Overheadkosten t.o.v. de totale kosten (%)

23%

20%

20%

20%

20%

20%

20%

        

FTE

       

FTE-ARAR

2.459

2.544

2.681

2.682

2.668

2.586

2.588

FTE-Extern

397

198

217

195

195

195

196

        

Tarieven/uur

       

ICT gerelateerd

€ 115,00

€ 115,00

€ 118,00

€ 118,00

€ 118,00

€ 118,00

€ 118,00

Overige uren

€ 78,50

€ 78,50

€ 78,50

€ 78,50

€ 78,50

€ 78,50

€ 78,50

        

Saldo baten en lasten (%)

108,00%

0,00%

0,00%

0,00%

0,00%

0,00%

0,00%

        

Kwaliteitsindicatoren

       

Klantcontact digitaal

7,3

6,5

6,5

6,5

6,5

6,5

6,5

Klantcontact traditioneel

7,4

7,0

7,0

7,0

7,0

7,0

7,0

1

Index 2021 is gelijk aan 100

2

Werkelijke vervangingskosten en beheerkosten zijn uit de slotwet 2020 opgenomen

Toelichting doelmatigheidsindicatoren

Omzet/kostprijs per product: DUO aggregeert haar werkzaamheden in de going concern (basiscontract) naar vijf producten, te weten Bekostiging, Studiefinanciering, Examens, Registers en Informatiediensten. Zoals blijkt uit de tabel streeft DUO voor de komende jaren naar gelijkblijvende prijzen bij een verbeterde dienstverlening en uiteindelijk tevens een kwaliteitsverbetering door de investeringen in het ICT-landschap.

Daarnaast heeft DUO de effecten van Life Cycle Management inzichtelijk gemaakt door de niet activeerbare ontwikkelkosten van de vervangingen (vervangingskosten) van de immateriële vaste activa op te nemen. Ook is in de tabel de balanspost «immateriële vaste activa» opgenomen om de omvang van het ICT-landschap weer te geven. Doelmatigheid wordt bereikt door de omvang van het ICT-landschap uiteindelijk af te vlakken en te stabiliseren en de onderhouds- en beheerkosten niet verder te laten stijgen. In 2023 zit DUO op het gewenste investeringsniveau per jaar waarbij na 2027 de afschrijvingslasten gelijk zijn aan het investeringsniveau en de balanspost immateriële vaste activa niet verder toeneemt.

Immateriële vaste activa: Om de omvang van het ICT-landschap te meten wordt de balanspost immateriële vaste activa opgenomen als indicator. Hierin zijn alle zelf ontwikkelde en aangekochte software opgenomen. Deze post zal de eerste jaren een stijging laten zien en vanaf 2027 een vlakke lijn waarbij de autonome groei van het systeemlandschap is ondervangen en deze post zal stabiliseren rond de € 161,0 miljoen exclusief uitbreidingsinvesteringen als gevolg van nieuw beleid of afwaardering van bestaande systemen. Ook moet deze post worden gezien in relatie tot de indicator kosten met betrekking tot onderhoud en beheer.

Kosten met betrekking tot onderhoud en beheer: Door het tijdig en slim vervangen van het systeemlandschap streeft DUO naar een gelijkblijvend onderhoud en beheer wat zichtbaar is in het gelijkblijvende indexgetal van 100 .

Overheadkosten t.o.v. de totale kosten (%): De nieuwe indicator drukt de overhead uit als percentage van de totale kosten. Daar waar in het verleden een percentage van boven de 20% is gerealiseerd wil DUO voor de komende jaren dalen naar 20% overhead ten opzichte van de totale kosten.

FTE totaal: De stijging van het personeel ten opzichte van 2021 hangt enerzijds samen met de toekenning van de structurele middelen voor onderhoud en vervanging van het systeemlandschap en uitbreiding van de basisdienstverlening en werkzaamheden voor overige departementen. Daarnaast is de verwachting dat, vanwege de schaarste van ICT personeel, het moeilijker werven door corona en de toename van het werkpakket bij DUO, de verambtelijking van externen minder succesvol zal zijn.

In de gepresenteerde FTE’s is ook dat deel van de bezetting opgenomen wat werkzaam is ten behoeve van de ontwikkeling van software in eigen beheer, welke financieel gezien worden aangemerkt als een investering in immateriële vaste activa. Eventuele uitbreiding als gevolg van de POK en WAU zijn nog niet in de cijfers begrepen. 

Tarieven: Projecttarief per uur: Het projecttarief per uur (€ 118,00) is een gemiddeld uurtarief ten behoeve van systeem- en procesaanpassingen. Meerwerktarief per uur: Voor niet ICT-gerelateerde inzet geldt een lager tarief van € 78,50 per uur. De tarieven laten een stijging zien ten opzichte van het voorgaande jaar passend in de loon- en prijsontwikkeling.

Indicatoren Klanttevredenheid Klantcontact digitaal norm 6,5 en Klanttevredenheid klantcontact traditioneel norm 7,0. Het betreft hier respectievelijk de tevredenheid van individuele klanten op de kanalen Mijn DUO en de website (digitaal) en tevredenheid op de kanalen telefonie, email en balie (traditioneel), op een schaal van 1 tot en met 10. Deze indicator is gelijk gebleven aan voorgaand jaar.

Licence