De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2026 wijzigingen aan te brengen in:
1. de departementale begrotingsstaat van Koninkrijksrelaties (IV);
2. de begrotingsstaat voor het BES-fonds (H).
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties P.E. Heerma
Voor u ligt de suppletoire begroting september van Koninkrijksrelaties (IV) en het BES-fonds (H). De suppletoire begroting september geeft een beeld van de uitvoering van de begroting voor het jaar 2026. De stand wordt opgebouwd vanaf de stand van de vastgestelde begroting 2026.
Uitgangspunt bij de tabel budgettaire gevolgen van beleid is dat per artikel de beleidsmatige en technische mutaties worden toegelicht, die groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) zijn opgenomen, de zogenaamde staffel. In het kader van transparantie of anderszins kan het voorkomen dat mutaties beneden deze ondergrenzen ook worden toegelicht.
Begrotingsartikel | Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen) | Technische mutaties (ondergrens in € miljoen) |
|---|---|---|
1. Versterken rechtsstaat | Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.Ontvangsten: 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln.Ontvangsten: 2 mln. |
2. Slavernijverleden | Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.Ontvangsten: 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.Ontvangsten: 2 mln. |
4. Bevorderen sociaaleconomische structuur | Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.Ontvangsten: 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln.Ontvangsten: 2 mln. |
5. Schuldsanering/lopende inschrijving/leningen | Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.Ontvangsten: 2 mln. | Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.Ontvangsten: 4 mln. |
8. Wederopbouw Bovenwindse Eilanden | Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.Ontvangsten: 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.Ontvangsten: 2 mln. |
6. Apparaat | Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.Ontvangsten: 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.Ontvangsten: 2 mln. |
7. Nog onverdeeld | Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.Ontvangsten: 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.Ontvangsten: 2 mln. |
1. BES-fonds | Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.Ontvangsten: 2 mln. | Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln.Ontvangsten: 4 mln. |
Artikelnummer | Uitgaven 2026 | ||
|---|---|---|---|
Vastgestelde begroting 2026 | 222.151 | ||
Stand 1e suppletoire begroting 2026 | 180.167 | ||
Belangrijkste suppletoire mutaties | 34.932 | ||
1 | Recherchecapaciteit | 1 | ‒ 665 |
2 | Grenstoezicht | 1 | ‒ 4.500 |
3 | Investeringen Curaçao | 5 | 39.592 |
4 | Overige mutaties | Alle | 505 |
Stand suppletoire begroting september 2026 | 215.099 |
Toelichting
1. Recherchecapaciteit
Dit betreft een drietal overhevelingen naar de begroting van het ministerie van Justitie en Veiligheid (VI) voor het Recherchesamenwerkingsteam (RST). Dit team heeft de taak om zware, georganiseerde en grensoverschrijdende criminaliteit te onderzoeken. Het gaat om € 0,7 mln. in 2026.
2. Grenstoezicht
Dit betreft een overheveling van € 4,5 mln. naar de begroting van het ministerie van Financiën (IXB) voor de Douane Nederland. Deze middelen zijn bestemd voor de lokale grens- en handhavingsdiensten op de eilanden Curaçao, Aruba en Sint Maarten.
3. Investeringen Curaçao
Nederland verstrekt, op basis van de in de Rijkswet financieel toezicht opgenomen zogenaamde lopende inschrijving, een lening ter grootte van XCG 80,8 mln. (€ 39,6 mln.) aan Curaçao ter financiering van verschillende investeringen. De investeringen betreffen onder andere verbeteringen op het gebied van digitalisering, de verbouwing van het stadhuis, het onderhoud en beheren van de wegeninfrastructuur, de telecommunicatie-zeekabel en de aanschaf van materiaal ten behoeve van de Kustwacht.
Budgettaire gevolgen van beleid
Stand eerste suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | ||
|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 23.478 | ‒ 5.366 | 18.112 |
Uitgaven | 23.478 | ‒ 5.366 | 18.112 | |
1.0 | Versterken rechtsstaat | 23.478 | ‒ 5.366 | 18.112 |
Opdrachten | 0 | 70 | 70 | |
Diverse opdrachten | 0 | 70 | 70 | |
Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 377 | ‒ 377 | 0 | |
Detentie - Algemeen | 377 | ‒ 377 | 0 | |
Bijdrage aan medeoverheden | 1.137 | ‒ 73 | 1.064 | |
Overige bijstand aan de landen | 73 | ‒ 73 | 0 | |
Bestuurlijke aanpak | 1.064 | 0 | 1.064 | |
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 375 | 1.062 | 1.437 | |
Detentie - Vastgoed | 375 | 1.062 | 1.437 | |
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken | 21.589 | ‒ 6.048 | 15.541 | |
Grensbewaking (Defensie) | 9.392 | ‒ 1.092 | 8.300 | |
Recherchecapaciteit (JenV) | 1.268 | ‒ 1.268 | 0 | |
Rechterlijke macht (JenV) | 6.378 | 812 | 7.190 | |
Douane (Financiën) | 4.551 | ‒ 4.500 | 51 | |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | |
Toelichting
Artikel 1.0 Versterken rechtsstaat
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
Douane (Financiën)
Dit betreft een overheveling van € 4,5 mln. naar de begroting van het ministerie van Financiën (IXB) voor de Douane Nederland. Deze middelen zijn bestemd voor de lokale grens- en handhavingsdiensten op de eilanden Curaçao, Aruba en Sint Maarten.
Budgettaire gevolgen van beleid
Stand eerste suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | ||
|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 4.206 | 0 | 4.206 |
Uitgaven | 13.969 | 0 | 13.969 | |
2.0 | Slavernijverleden | 13.969 | 0 | 13.969 |
Subsidies (regelingen) | 3.856 | 0 | 3.856 | |
Maatschappelijke initiatieven | 3.856 | 0 | 3.856 | |
Opdrachten | 350 | 0 | 350 | |
Maatschappelijke initiatieven | 350 | 0 | 350 | |
Bijdrage aan medeoverheden | 9.763 | 0 | 9.763 | |
Maatregelen bewustwording, betrokkenheid en doorwerking slavernijverleden | 9.763 | 0 | 9.763 | |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | |
Toelichting
Artikel 2.0 Slavernijverleden
Er hebben ten opzichte van de eerste suppletoire begroting geen mutaties plaatsgevonden op artikel 2.
Budgettaire gevolgen van beleid
Stand eerste suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | ||
|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 78.600 | 6.565 | 85.165 |
Uitgaven | 72.861 | 6.565 | 79.426 | |
4.1 | Curaçao, Sint Maarten en Aruba | 34.496 | 1.015 | 35.511 |
Subsidies (regelingen) | 23.537 | 803 | 24.340 | |
Diverse subsidies | 790 | 320 | 1.110 | |
Tijdelijke Werkorganisatie (TWO) | 18.247 | 483 | 18.730 | |
Onderwijshuisvesting Curaçao | 4.500 | 0 | 4.500 | |
Opdrachten | 7.499 | 212 | 7.711 | |
Opdrachten landen | 999 | 212 | 1.211 | |
Tijdelijke Werkorganisatie (TWO) | 6.500 | 0 | 6.500 | |
Inkomensoverdrachten | 1.268 | 0 | 1.268 | |
Toeslagen op pensioenen NA | 1.268 | 0 | 1.268 | |
Bijdrage aan medeoverheden | 1.953 | 0 | 1.953 | |
Tijdelijke Werkorganisatie (TWO) | 1.953 | 0 | 1.953 | |
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 239 | 0 | 239 | |
Diverse bijdragen | 239 | 0 | 239 | |
4.2 | Caribisch Nederland | 23.152 | 5.550 | 28.702 |
Subsidies (regelingen) | 2.620 | 1.716 | 4.336 | |
Subsidies Caribisch Nederland | 2.620 | 1.716 | 4.336 | |
Opdrachten | 2.155 | 44 | 2.199 | |
Versterken bestuurs- en uitvoeringskracht | 1.546 | 44 | 1.590 | |
Opdrachten Caribisch Nederland | 609 | 0 | 609 | |
Inkomensoverdrachten | 1.349 | 0 | 1.349 | |
Pensioenen en uitkeringen politieke ambtsdragers | 1.349 | 0 | 1.349 | |
Bijdrage aan medeoverheden | 17.028 | 3.790 | 20.818 | |
Sociaaleconomische initiatieven | 13.826 | 0 | 13.826 | |
Versterken bestuurs- en uitvoeringskracht | 3.202 | 3.790 | 6.992 | |
4.3 | Stimuleringsregelingen | 15.213 | 0 | 15.213 |
Subsidies (regelingen) | 13.550 | 0 | 13.550 | |
Voedselzekerheid | 13.550 | 0 | 13.550 | |
Garanties | 1.663 | 0 | 1.663 | |
Borgstelling MKB | 1.663 | 0 | 1.663 | |
Ontvangsten | 0 | 1.639 | 1.639 | |
Toelichting
Artikel 4.2 Caribisch Nederland
Bijdrage aan medeoverheden
Versterken bestuurs- en uitvoeringskracht
Dit betreft onder andere de doorverdeling van de loon- en prijsbijstelling tranche 2026 (circa € 3,0 mln.). Daarnaast betreft het diverse desalderingen van in totaal ongeveer € 1,6 mln.. Conform afspraken omtrent het afstoten van Rijksvastgoed zijn verschillende panden op Sint Eustatius overgedragen aan het openbaar lichaam Sint Eustatius.
Daarnaast betreft dit een overheveling van € 1,5 mln. naar het BES-fonds, voor de eenmalige toekenning die Bonaire, Sint Eustatius en Saba ontvangen hebben voor de uitbreiding van de eilandsraden.
Het restant betreft een saldo van diverse kleine mutaties.
Budgettaire gevolgen van beleid
Stand eerste suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | ||
|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 0 | 39.592 | 39.592 |
Uitgaven | 28.517 | 39.592 | 68.109 | |
5.1 | Schuldsanering Curaçao en Sint Maarten | 28.517 | 0 | 28.517 |
Leningen | 28.517 | 0 | 28.517 | |
Schuldsanering | 28.517 | 0 | 28.517 | |
5.2 | Leningen / garanties Curaçao, Sint Maarten en Aruba | 0 | 39.592 | 39.592 |
Leningen | 0 | 39.592 | 39.592 | |
Lopende inschrijving en leningen Curaçao en Sint Maarten | 0 | 39.592 | 39.592 | |
Ontvangsten | 226.756 | 0 | 226.756 | |
Toelichting
5.2 Leningen/garanties Curaçao, Sint Maarten en Aruba
Leningen
Lopende inschrijving en leningen Curaçao en Sint Maarten
Nederland verstrekt, op basis van de in de Rijkswet financieel toezicht opgenomen zogenaamde lopende inschrijving, een lening aan Curaçao van circa € 39,6 mln. voor investeringen onder andere in digitalisering, het stadhuis, de infrastructuur, de zeekabel en modernisering van de Belastingdienst.
Budgettaire gevolgen van beleid
Stand eerste suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | ||
|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 860 | 30 | 890 |
Uitgaven | 860 | 30 | 890 | |
8.1 | Wederopbouw | 860 | 30 | 890 |
Subsidies (regelingen) | 860 | 0 | 860 | |
Diverse subsidies | 860 | 0 | 860 | |
Opdrachten | 0 | 30 | 30 | |
Wederopbouw op Sint Maarten | 0 | 30 | 30 | |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | |
Toelichting
Artikel 8.1 Wederopbouw
De mutaties op artikel 8 vallen onder de voorgeschreven ondergrens van de staffel en worden daarom niet toegelicht.
Budgettaire gevolgen
Stand eerste suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | ||
|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 32.779 | 1.814 | 34.593 |
Uitgaven | 32.779 | 1.814 | 34.593 | |
6.0 | Apparaat | 32.779 | 1.814 | 34.593 |
Personele uitgaven | 22.690 | 1.259 | 23.949 | |
Eigen personeel | 21.578 | 1.223 | 22.801 | |
Inhuur externen | 1.112 | 36 | 1.148 | |
Materiële uitgaven | 10.089 | 555 | 10.644 | |
Overige materiële uitgaven | 10.089 | 555 | 10.644 | |
Ontvangsten | 0 | 700 | 700 | |
Toelichting
Personele uitgaven
Eigen personeel
Het betreft een overboeking van circa € 0,6 mln. van de begroting van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) naar de begroting van KR voor de basisdienstverlening van SSO CN aan de RCN-unit SZW. Daarnaast wordt circa € 0,6 mln. gecorrigeerd, omdat dit bedrag eerder per abuis van de KR begroting naar het ministerie van SZW is overgeboekt. Per saldo wordt daarmee circa € 1,2 mln. van het ministerie van SZW naar de KR begroting overgeboekt.
Budgettaire gevolgen
Stand eerste suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | ||
|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 7.703 | ‒ 7.703 | 0 |
Uitgaven | 7.703 | ‒ 7.703 | 0 | |
7.0 | Nog onverdeeld | 7.703 | ‒ 7.703 | 0 |
Nog te verdelen | 7.703 | ‒ 7.703 | 0 | |
Loonbijstelling | 2.789 | ‒ 2.789 | 0 | |
Prijsbijstelling | 2.527 | ‒ 2.527 | 0 | |
Onvoorzien | 2.387 | ‒ 2.387 | 0 | |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | |
Toelichting
Nog te verdelen
Loonbijstelling
De grootste mutaties worden hieronder toegelicht.
Om de teruggave van het Government Guesthouse aan het openbaar lichaam mogelijk te maken, wordt circa € 1 mln. beschikbaar gesteld. Government Guesthouse zal gebruikt worden als huisvesting voor de eilandsraad na invoering van de nieuwe Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba.
Daarnaast wordt circa € 0,8 mln. loon- en prijsbijstelling tranche 2026 gerealloceerd naar de verschillende artikelen.
Prijsbijstelling
Dit betreft voornamelijk een reallocatie van de loon- en prijsbijstelling tranche 2026 , circa € 2,5 mln. naar de verschillende artikelen.
Onvoorzien
Er wordt circa € 1,5 mln. gerealloceerd naar artikel 4 ter dekking van overlopende verplichtingen uit 2025.
Daarnaast zijn er bij VNACS incidentele tegenvallers, waaronder dubbele huurlasten en verbouwingskosten voor tijdelijke huisvesting. Ter dekking hiervan wordt circa € 0,4 mln. naar artikel 6 gerealloceerd.
Tot slot wordt met de inwerkingtreding van de nieuwe WolBES en FinBES de eilandsraad uitgebreid. Voor de huisvesting van de eilandsraad wordt aan Saba een renteloze lening van circa € 0,5 mln. verstrekt voor de aankoop van een nieuw pand.
Artikelnummer | Uitgaven 2026 | ||
|---|---|---|---|
Vastgestelde begroting 2026 | 95.808 | ||
Stand 1e suppletoire begroting 2026 | 94.645 | ||
Belangrijkste suppletoire mutaties | 1.718 | ||
1 | Verhoging bezoldiging gezagdragers | 1 | 279 |
2 | Uitbreiding eilandraden | 1 | 1.455 |
3 | Overige mutaties | 1 | ‒ 16 |
Stand suppletoire begroting september 2026 | 96.363 |
Toelichting
1. Verhoging bezoldiging gezagdragers
Het betreft een verhoging van de bezoldiging van de politieke gezagdragers van Bonaire, Sint Eustatius en Saba (BES) in verband met de nieuwe CAO van Rijksambtenaren.
2. Uitbreiding eilandraden
De openbare lichamen op de BES hebben een eenmalige toekenning voor de uitbreiding van de eilandsraden ontvangen.
Artikelnummer | Ontvangsten 2026 | ||
|---|---|---|---|
Vastgestelde begroting 2026 | 95.808 | ||
Stand 1e suppletoire begroting 2026 | 94.645 | ||
Belangrijkste suppletoire mutaties | 1.718 | ||
1 | Wet financiën openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba | 1 | 1.718 |
Stand suppletoire begroting september 2026 | 96.363 |
Toelichting
1. Wet financiën openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba
Op basis van de Wet financiën openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba (FinBES) dienen de uitgaven en ontvangsten over ieder uitkeringsjaar voor het BES-fonds gelijk te zijn. Ten behoeve van de dekking van deze uitgaven is een post ontvangsten geraamd. De voeding van het BES-fonds is direct afkomstig uit de belastingontvangsten van het Rijk.
Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | ||
|---|---|---|---|---|
Art. | Verplichtingen | 94.645 | 1.718 | 96.363 |
Uitgaven | 94.645 | 1.718 | 96.363 | |
1.0 | Bijdrage aan medeoverheden | 94.645 | 1.718 | 96.363 |
Vrije uitkering | 94.645 | 1.718 | 96.363 | |
Ontvangsten | 94.645 | 1.718 | 96.363 | |
Toelichting
1.0 Bijdrage aan medeoverheden
Vrije uitkering
Dit betreft voornamelijk de eenmalige toekenning voor de uitbreiding van de eilandsraden die de openbare lichamen op de BES ontvangen hebben.
Ontvangsten
Op basis van de Wet financiën openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba (FinBES) dienen de uitgaven en ontvangsten over ieder uitkeringsjaar voor het BES-fonds gelijk te zijn. Ten behoeve van de dekking van deze uitgaven is een post ontvangsten geraamd. De voeding van het BES-fonds is direct afkomstig uit de belastingontvangsten van het Rijk.
