Wetsartikel 1
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2026 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
Wetsartikel 2
De vaststelling van de begrotingsstaat geschiedt in duizenden euro's.
Wetsartikel 3
Dit artikel regelt de inwerkingtreding van deze wet.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,R. Letschert
Dit onderdeel van de memorie van toelichting bestaat uit een inhoudelijk deel en een artikelsgewijs deel. Per artikel wordt een overzicht van de wijzigingen gegeven, inclusief toelichting. Daarbij worden mutaties groter of gelijk aan onderstaande staffel toegelicht.
Omvang begrotingsartikel | Beleidsmatige mutaties | Technische mutaties |
(stand ontwerpbegroting in € miljoen) | (ondergrens in € miljoen) | (ondergrens in € miljoen) |
< 50 | 1 | 2 |
=> 50 en < 200 | 2 | 4 |
=> 200 < 1000 | 5 | 10 |
=> 1000 | 10 | 20 |
In de budgettaire tabellen van de artikelen worden de wijzigingen in de verplichtingen en de kasuitgaven weergegeven. Veel wijzigingen in de Suppletoire Begroting September hebben alleen betrekking op de verplichtingen. Dat gaat over het moment waarop een juridische of financiële afspraak wordt gemaakt. Dit is anders dan de kasuitgave (de betaling die plaatsvindt). Die wijzigt in de meeste gevallen niet.
Indien er geen wijzigingen in een artikel zijn, dan is daarvoor ook geen aparte tabel (budgettaire gevolgen van beleid) opgenomen. Deze Suppletoire Begroting September bij Prinsjesdag bevat wijzigingen op de OCW-begroting die in 2026 van start gaan. Deze wijzigingen worden al bij Prinsjesdag aan de Tweede Kamer voorgelegd, in plaats van (zoals voorheen) bij de Tweede Suppletoire Begroting.
Beleidsartikel 1. Primair onderwijs
Stand begroting (eerste suppletoire + ISBs) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | 18.208.966 | 446.823 | 18.655.789 |
Uitgaven | 17.300.769 | 301.379 | 17.602.148 |
Bekostiging | 15.958.814 | 310.000 | 16.268.814 |
Bekostiging po-instellingen | 15.925.311 | 310.000 | 16.235.311 |
Bekostiging Caribisch Nederland | 33.503 | 0 | 33.503 |
Basisvaardigheden | 0 | 0 | 0 |
Subsidies (regelingen) | 632.018 | ‒ 2.348 | 629.670 |
Onderwijsvoorziening Jonggehandicapten | 36.869 | 0 | 36.869 |
Nederlands onderwijs buitenland | 13.878 | 0 | 13.878 |
Humanistisch vormend en godsdienstonderwijs | 18.049 | 0 | 18.049 |
School en omgeving | 167.086 | 0 | 167.086 |
Basisvaardigheden | 164.292 | 0 | 164.292 |
NGF Open Leermateriaal | 5.638 | ‒ 3.500 | 2.138 |
NGF Digitaal Onderwijs | 3.851 | 402 | 4.253 |
Schoolmaaltijden | 81.350 | 0 | 81.350 |
Brugfunctionaris PO | 41.909 | 0 | 41.909 |
Overige subsidies | 99.096 | 750 | 99.846 |
Opdrachten | 17.253 | ‒ 1.769 | 15.484 |
Opdrachten | 17.253 | ‒ 1.769 | 15.484 |
NGF | 0 | 0 | 0 |
Bijdrage aan agentschappen | 53.789 | ‒ 4.556 | 49.233 |
Dienst Uitvoering Onderwijs | 53.789 | ‒ 4.556 | 49.233 |
Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 10.940 | 0 | 10.940 |
Stichting Vervangingsfonds en Participatiefonds | 7.910 | 0 | 7.910 |
UWV | 3.030 | 0 | 3.030 |
Bijdrage aan medeoverheden | 627.955 | 52 | 628.007 |
Gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid | 602.872 | 0 | 602.872 |
Caribisch Nederland | 22.083 | 52 | 22.135 |
Scholenprogramma Groningen | 3.000 | 0 | 3.000 |
Overig | 0 | 0 | 0 |
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken | 0 | 0 | 0 |
Brede scholen | 0 | 0 | 0 |
0 | |||
Ontvangsten | 9.208 | 0 | 9.208 |
Toelichting
Verplichtingen
De verplichtingen stijgen per saldo met € 446,8 miljoen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat er € 310,0 miljoen wordt geïntensiveerd voor het verstrekken van middelen aan de 222 schoolbesturen die bezwaar hebben gemaakt tegen de ontvangen bekostiging in 2022. Deze mutatie volgt uit de uitspraak van de Raad van State in hoger beroep. De totale kosten van de nabetaling zijn € 310,0 miljoen. De verplichtingen stijgen in 2026 met hetzelfde bedrag. Daarnaast vinden er verschillende andere verplichtingenbijstellingen plaats. Onder andere het verplichtingenbudget van de subsidieregeling School & Omgeving wordt in 2026 verhoogd met € 71,9 miljoen voor het primair onderwijs om aan te sluiten bij het betaalritme. Ook worden de verplichtingen in 2026 met € 83,5 miljoen verhoogd voor de regeling Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid (GOAB), waarvan € 60 miljoen uit het coalitieakkoord kabinet-Jetten die hiervoor beschikbaar is in 2027. Dit wordt in 2026 al verplicht. De overige € 23,5 miljoen voor de regeling GOAB betreft een technische bijstelling van het verplichtingenbudget. Verder wordt het verplichtingenbudget van de subsidieregeling basisvaardigheden in 2026 omlaag bijgesteld met € 27,8 miljoen om deze in lijn te brengen met de daadwerkelijk aangegane verplichtingen voor het tijdvak basisvaardigheden.
Uitgaven
De uitgaven stijgen per saldo met € 301,4 miljoen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat er € 310,0 miljoen wordt geïntensiveerd voor het verstrekken van middelen aan de 222 schoolbesturen die bezwaar hebben gemaakt op de ontvangen bekostiging. Deze mutatie volgt uit de uitspraak van de Raad van State in hoger beroep. De totale kosten van de nabetaling zijn € 310,0 miljoen.
Beleidsartikel 3. Voortgezet onderwijs
Stand begroting (eerste suppletoire + ISBs) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | 13.083.381 | ‒ 35.265 | 13.048.116 |
0 | |||
Uitgaven | 12.689.193 | ‒ 72.509 | 12.616.684 |
0 | |||
Bekostiging | 11.801.326 | ‒ 56.750 | 11.744.576 |
Bekostiging vo-instellingen | 11.762.427 | ‒ 56.750 | 11.705.677 |
Bekostiging Caribisch Nederland | 27.125 | 0 | 27.125 |
Resultaatafhankelijke bekostiging vsv aan vo-instellingen | 0 | 0 | 0 |
Aanvullende regeling strategisch personeelsbeleid, begeleiding starters en thuiszitters | 11.774 | 0 | 11.774 |
Aanvullende regelingen leerlingendaling | 0 | 0 | 0 |
Basisvaardigheden | 0 | 0 | 0 |
Subsidies (regelingen) | 678.048 | ‒ 7.555 | 670.493 |
Stichting Kennisnet (basissubsidie) po, vo, mbo | 30.721 | 250 | 30.971 |
Praktijkgerichte programma's | 11.070 | 0 | 11.070 |
Basisvaardigheden | 87.314 | 0 | 87.314 |
Maatschappelijke diensttijd | 165.276 | ‒ 389 | 164.887 |
School en omgeving | 111.771 | 0 | 111.771 |
NGF Ontwikkelkracht | 31.628 | ‒ 4.800 | 26.828 |
Schoolmaaltijden | 52.650 | 0 | 52.650 |
Brugfunctionaris VO | 11.520 | 0 | 11.520 |
NGF Techkwadraat | 48.971 | 0 | 48.971 |
NGF Innovatieve onderwijs huisvesting | 24.641 | ‒ 315 | 24.326 |
Overige subsidies | 102.486 | ‒ 2.301 | 100.185 |
Opdrachten | 39.709 | ‒ 10.879 | 28.830 |
Opdrachten | 36.460 | ‒ 10.774 | 25.686 |
MDT opdrachten | 3.249 | ‒ 105 | 3.144 |
Bijdrage aan agentschappen | 90.661 | 928 | 91.589 |
Dienst Uitvoering Onderwijs | 90.661 | 928 | 91.589 |
Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 79.091 | 1.747 | 80.838 |
College voor Toetsen en Examens | 21.560 | 0 | 21.560 |
SLOA: Onderwijs ondersteunende instellingen | 57.531 | 1.747 | 59.278 |
Bijdrage aan (inter)nationale organisaties | 358 | 0 | 358 |
GRAZ (ECML) en PISA | 358 | 0 | 358 |
Ontvangsten | 7.391 | 0 | 7.391 |
Toelichting
Verplichtingen
De verplichtingen dalen per saldo met € 35,3 miljoen. De verplichtingen dalen voornamelijk doordat er diverse kasschuiven plaatsvinden van 2026 naar latere jaren van in totaal € 69,3 miljoen. Hiermee wordt ook het verplichtingenbudget uit 2026 geschoven. Daarnaast vinden er verschillende andere verplichtingenbijstellingen plaats. Onder andere op het budget voor de bekostiging vo en het budget voor basisvaardigheden worden de verplichtingen verlaagd met € 27,3 miljoen en € 20,9 miljoen om deze in lijn te brengen met de daadwerkelijk benodigde en aangegane verplichtingen. Het verplichtingenbudget van de subsidieregeling School & Omgeving wordt voor het voortgezet onderwijs verhoogd met € 45,6 miljoen in 2026 om aan te sluiten bij de beschikking. Ook wordt het verplichtingenbudget voor Kennisnet verhoogd. De instellingssubsidie Kennisnet wordt in 2026 voor zowel 2026 en 2027 verplicht, waarmee de verplichtingen in 2026 worden verhoogd met € 20,0 miljoen. Verder wordt de verhoging veroorzaakt doordat de uitgaven in 2027 voor een publieke AI-voorziening al in 2026 wordt verplicht (€ 10,7 miljoen).
Uitgaven
De uitgaven dalen per saldo met € 72,5 miljoen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een kasschuif van € 56,8 miljoen van 2026 naar 2028 t/m 2031 om de loon- en prijsbijstelling voor de bekostiging vo ook in de periode 2028 t/m 2031 volledig uit te keren.
Beleidsartikel 4. Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
Stand begroting (eerste suppletoire + ISBs) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | 6.802.957 | ‒ 21.066 | 6.781.891 |
0 | |||
Uitgaven | 6.372.432 | ‒ 1.604 | 6.370.828 |
0 | |||
Bekostiging | 5.927.892 | 1.126 | 5.929.018 |
Bekostiging mbo-instellingen | 4.862.392 | 1.126 | 4.863.518 |
Bekostiging Caribisch Nederland | 13.536 | 0 | 13.536 |
Bekostiging vavo | 98.953 | 0 | 98.953 |
Loopbaanoriëntatie | 32.000 | 0 | 32.000 |
Kwaliteitsafspraken investeringsbudget | 538.984 | 0 | 538.984 |
Regionaal Investeringfonds | 15.147 | 0 | 15.147 |
Regionaal Programma | 43.763 | 0 | 43.763 |
Aanvullende bekostiging krimpregio's | 30.000 | 0 | 30.000 |
Praktijkleren | 293.117 | 0 | 293.117 |
Opgavegerichte aanvullende middelen | 0 | 0 | 0 |
Subsidies (regelingen) | 93.980 | ‒ 1.465 | 92.515 |
LLO Collectief Laagopgeleiden en Laaggeletterden (NGF) | 24.174 | 300 | 24.474 |
Basisvaardigheden voor volwassenen/Tel mee met Taal | 8.169 | 0 | 8.169 |
Loopbaanoriëntatie | 1.407 | 0 | 1.407 |
Doorstroom beroepskolom | 34.440 | 0 | 34.440 |
Vakwedstrijden MBO | 5.599 | 0 | 5.599 |
Overige subsidies | 20.191 | ‒ 1.765 | 18.426 |
Opdrachten | 12.556 | ‒ 2.580 | 9.976 |
Opdrachten | 12.556 | ‒ 2.580 | 9.976 |
Bijdrage aan agentschappen | 31.986 | 1.000 | 32.986 |
Dienst Uitvoering Onderwijs | 27.259 | 987 | 28.246 |
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland | 4.727 | 13 | 4.740 |
Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 92.787 | 315 | 93.102 |
College voor Toetsen en Examens | 1.438 | 0 | 1.438 |
Wet SLOA | 0 | 0 | 0 |
SBB | 84.509 | 359 | 84.868 |
NWO: NKO- Programma's MBO | 5.793 | ‒ 209 | 5.584 |
NCP NLQF | 1.047 | 165 | 1.212 |
Bijdrage aan medeoverheden | 213.231 | 0 | 213.231 |
RMC's | 72.054 | 0 | 72.054 |
Educatie | 88.269 | 0 | 88.269 |
Regionaal Programma | 50.173 | 0 | 50.173 |
Masterplan Campus Groningen | 2.735 | 0 | 2.735 |
Caribisch Nederland | 0 | 0 | 0 |
Ontvangsten | 6.200 | 0 | 6.200 |
Toelichting
Verplichtingen
De verplichtingen dalen per saldo met € 21,1 miljoen. Dit wordt grotendeels verklaard door een kasschuif op de middelen van de SPUK Regionaal Programma van € 12,2 miljoen, waarmee ook het verplichtingenbudget in 2026 wordt verlaagd. Deze kasschuif wordt gedaan op de bekostiging mbo-instellingen voor de nieuwe bekostigingssystematiek in het mbo. Hiermee worden instellingen die een toegankelijkheidsopslag ontvangen en, in die overgangsperiode tijdelijk zouden terugvallen in bekostiging, gecompenseerd. Verder dalen de garantieverplichtingen met per saldo € 9,3 miljoen. Deze per saldo daling ontstaat doordat € 22,3 miljoen aan eerder verstrekte garanties komt te vervallen, terwijl er voor € 13,0 miljoen aan nieuwe garanties wordt verleend.
Uitgaven
De uitgaven dalen per saldo met € 1,6 miljoen.
Beleidsartikel 6. Hoger onderwijs
Stand begroting (eerste suppletoire + ISBs) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | 4.951.696 | 24.203 | 4.975.899 |
Uitgaven | 4.837.971 | ‒ 42.192 | 4.795.779 |
Bekostiging | 4.560.135 | ‒ 890 | 4.559.245 |
Bekostiging onderwijsdeel | 4.346.102 | ‒ 1.251 | 4.344.851 |
Bekostiging ontwerp en ontwikkeling | 171.928 | 361 | 172.289 |
Fonds onderzoek en wetenschap | 42.105 | 0 | 42.105 |
Bekostiging flexibel hoger onderwijs voor volwassenen | 0 | 0 | 0 |
Subsidies (regelingen) | 187.439 | ‒ 39.517 | 147.922 |
Nationaal Groeifonds LLO Katalysator | 64.627 | ‒ 31.050 | 33.577 |
Nationaal Groeifonds Npuls | 93.579 | ‒ 52 | 93.527 |
Nationaal Groeifonds Nationale aanpak professionalisering leraren | 27.032 | ‒ 9.788 | 17.244 |
Tegemoetkoming 2e lerarenopleiding | 365 | 0 | 365 |
Overige subsidies | 1.836 | 1.373 | 3.209 |
Bijdrage aan agentschappen | 24.256 | ‒ 1.893 | 22.363 |
Dienst Uitvoering Onderwijs | 24.256 | ‒ 1.893 | 22.363 |
Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 66.141 | 108 | 66.249 |
NWO: Promotiebeurs voor leraren | 12.911 | ‒ 39 | 12.872 |
NWO: NKO-programma's HO | 30.763 | 212 | 30.975 |
Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) | 6.791 | ‒ 35 | 6.756 |
Bijdrage RWT Nuffic | 10.875 | ‒ 17 | 10.858 |
Bijdrage RWT Landelijk Centrum Studiekeuze | 4.801 | ‒ 13 | 4.788 |
Ontvangsten | 16 | 0 | 16 |
Toelichting
Verplichtingen
De verplichtingen stijgen per saldo met € 24,2 miljoen. De garantieverplichtingen stijgen per saldo met € 26,2 miljoen. Deze per saldo stijging ontstaat doordat € 36,8 miljoen aan nieuwe garanties wordt verleend, terwijl er voor € 10,6 miljoen aan eerder verstrekte garanties komt te vervallen. Ook stijgen de verplichtingen met € 20,9 miljoen omdat een deel van de beschikbare middelen uit het coalitieakkoord kabinet-Jetten voor cyberweerbaarheid, de Talentstrategie en praktijkgericht onderzoek al in 2026 wordt verplicht. De verplichtingen dalen onder andere omdat er voor het NGF-project LLO-katalysator een kasschuif plaatsvindt van € 31,0 miljoen van 2026 naar 2027. Hiermee wordt ook het verplichtingenbudget uit 2026 geschoven.
Uitgaven
De uitgaven dalen per saldo met € 42,2 miljoen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een kasschuif voor de NGF-projecten LLO-katalysator en NAPL. Voor het project LLO-katalysator wordt er € 31,0 miljoen van 2026 naar 2027 geschoven. Voor het project NAPL wordt er € 10,0 miljoen van 2026 naar 2027 geschoven. Hiermee wordt aangesloten bij de liquiditeitsbehoefte van de uitvoerende organisaties.
Beleidsartikel 7. Wetenschappelijk onderwijs
Stand begroting (eerste suppletoire + ISBs) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | 7.776.535 | 110.376 | 7.886.911 |
Uitgaven | 7.634.055 | 3.070 | 7.637.125 |
Bekostiging | 7.616.132 | 3.238 | 7.619.370 |
Bekostiging onderwijsdeel | 3.548.463 | 5.069 | 3.553.532 |
Bekostiging onderzoeksdeel | 3.047.991 | ‒ 1.826 | 3.046.165 |
Bekostiging ondersteuning geneeskunde onderwijs en onderzoek | 909.038 | ‒ 5 | 909.033 |
Fonds onderzoek en wetenschap | 110.640 | 0 | 110.640 |
Subsidies (regelingen) | 11.397 | ‒ 138 | 11.259 |
Vluchteling Studenten UAF | 2.762 | ‒ 5 | 2.757 |
Expertisecentrum inclusief onderwijs (ECIO) | 979 | ‒ 2 | 977 |
Interstedelijk Studentenoverleg (ISO) | 450 | ‒ 1 | 449 |
Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) | 364 | ‒ 1 | 363 |
Overige subsidies | 6.842 | ‒ 129 | 6.713 |
Opdrachten | 3.161 | ‒ 64 | 3.097 |
Opdrachten | 3.161 | ‒ 64 | 3.097 |
Bijdrage aan (inter)nationale organisaties | 3.365 | 34 | 3.399 |
Europees Universitair Instituut Florence (EUI) | 2.141 | ‒ 65 | 2.076 |
United Nations University (UNU) | 1.224 | 99 | 1.323 |
Ontvangsten | 16 | 0 | 16 |
Toelichting
Verplichtingen
De verplichtingen stijgen per saldo met € 110,4 miljoen. Een deel van de middelen uit het coalitieakkoord kabinet-Jetten dat beschikbaar is voor instellingen om de werkdruk terug te dringen, cyberweerbaarheid en de Talentstrategie wordt al in 2026 verplicht, vandaar dat het verplichtingenbudget in 2026 stijgt met € 87,1 miljoen. Verder stijgen de garantieverplichtingen met per saldo € 29,5 miljoen. Deze per saldo stijging ontstaat doordat € 42,3 miljoen aan nieuwe garanties wordt verleend, terwijl er voor € 12,8 miljoen aan eerder verstrekte garanties komt te vervallen.
Uitgaven
De uitgaven stijgen per saldo met € 3,1 miljoen.
Beleidsartikel 8. Internationaal beleid
Stand begroting (eerste suppletoire + ISBs) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | 27.697 | 222 | 27.919 |
Uitgaven | 27.697 | 222 | 27.919 |
Subsidies (regelingen) | 7.724 | ‒ 10 | 7.714 |
Stichting Ons Erfdeel | 191 | 0 | 191 |
Nationaal Agentschap Erasmus+ Onderwijs & Training | 4.940 | 31 | 4.971 |
Internationalisering onderwijs | 21 | ‒ 21 | 0 |
Duitsland Instituut Amsterdam (DIA) | 981 | 6 | 987 |
Netherlands house for Education and Research (Neth-ER) | 693 | 4 | 697 |
Overige incidentele subsidies | 898 | ‒ 30 | 868 |
Opdrachten | 6.841 | 145 | 6.986 |
Opdrachten | 6.841 | 145 | 6.986 |
Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 1.207 | 8 | 1.215 |
Bijdrage Nuffic | 1.207 | 8 | 1.215 |
Bijdrage aan medeoverheden | 1.369 | 79 | 1.448 |
Bijdrage aan medeoverheden | 1.369 | 79 | 1.448 |
Bijdrage aan (inter)nationale organisaties | 9.989 | 0 | 9.989 |
Nederlandse Taalunie | 9.331 | 0 | 9.331 |
Europa College Brugge | 36 | 0 | 36 |
Unesco | 61 | 0 | 61 |
OESO CERI | 104 | 0 | 104 |
Fulbright Center | 433 | 0 | 433 |
EU-programma's en activiteiten | 24 | 0 | 24 |
Overige bijdragen | 0 | 0 | 0 |
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken | 567 | 0 | 567 |
Vlaams-Nederlandshuis DeBuren (Hoofdstuk 5 BuZa) | 567 | 0 | 567 |
Ontvangsten | 99 | 0 | 99 |
Toelichting
Verplichtingen
De verplichtingen stijgen per saldo met € 0,2 miljoen.
Uitgaven
De uitgaven stijgen per saldo met € 0,2 miljoen.
Beleidsartikel 9. Arbeidsmarkt- en personeelsbeleid
Stand begroting (eerste suppletoire + ISBs) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | 1.287.646 | ‒ 2.728 | 1.284.918 |
Uitgaven | 436.092 | ‒ 2.728 | 433.364 |
Bekostiging | 272.167 | 0 | 272.167 |
Tekorten regio's | 272.167 | 0 | 272.167 |
Subsidies (regelingen) | 154.408 | ‒ 543 | 153.865 |
Lerarenbeurs | 64.427 | 0 | 64.427 |
Zij-instroom | 81.490 | 0 | 81.490 |
Overige subsidies | 8.491 | ‒ 543 | 7.948 |
Opdrachten | 4.588 | ‒ 1.810 | 2.778 |
Opdrachten | 4.588 | ‒ 1.810 | 2.778 |
Bijdrage aan agentschappen | 4.929 | ‒ 375 | 4.554 |
Dienst Uitvoering Onderwijs | 4.929 | ‒ 375 | 4.554 |
Ontvangsten | 7.000 | 0 | 7.000 |
Toelichting
Verplichtingen
De verplichtingen dalen per saldo met € 2,7 miljoen.
Uitgaven
De uitgaven dalen per saldo met € 2,7 miljoen.
Beleidsartikel 11. Studiefinanciering
Stand begroting (eerste suppletoire + ISBs) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | 5.507.738 | ‒ 28.451 | 5.479.287 |
Uitgaven | 5.507.738 | ‒ 28.451 | 5.479.287 |
Inkomensoverdrachten | 2.982.393 | ‒ 10.081 | 2.972.312 |
Basisbeurs gift (R) | 690.486 | 0 | 690.486 |
Aanvullende beurs gift (R) | 898.922 | 0 | 898.922 |
Reisvoorziening (R) | 1.069.475 | 0 | 1.069.475 |
Studievoorschotvouchers (R) | 25.755 | 0 | 25.755 |
Caribisch Nederland gift (R) | 1.550 | 0 | 1.550 |
Tegemoetkoming (R) | 87.386 | 0 | 87.386 |
Overige uitgaven (R) | 208.819 | ‒ 10.081 | 198.738 |
Leningen | 2.253.827 | 0 | 2.253.827 |
Basisbeurs Prestatiebeurs (NR) | 734.291 | 0 | 734.291 |
Aanvullende beurs Prestatiebeurs (NR) | 171.688 | 0 | 171.688 |
Caribisch Nederland prestatiebeurs (NR) | 236 | 0 | 236 |
Reisvoorziening (NR) | ‒ 41.907 | 0 | ‒ 41.907 |
Rentedragende lening (NR) | 1.198.849 | 0 | 1.198.849 |
Collegegeldkrediet (NR) | 146.435 | 0 | 146.435 |
Levenlanglerenkrediet (NR) | 17.334 | 0 | 17.334 |
Caribisch Nederland leningen (NR) | 570 | 0 | 570 |
Overige uitgaven (NR) | 26.331 | 0 | 26.331 |
Bijdrage aan agentschappen | 271.518 | ‒ 18.370 | 253.148 |
Dienst Uitvoering Onderwijs | 271.518 | ‒ 18.370 | 253.148 |
Ontvangsten | 2.035.606 | 0 | 2.035.606 |
Ontvangsten Relevant | 287.543 | 0 | 287.543 |
Ontvangen rente (R) | 263.819 | 0 | 263.819 |
Ontvangsten Caribisch Nederland (R) | 889 | 0 | 889 |
Overige ontvangsten (R) | 22.835 | 0 | 22.835 |
Ontvangsten Niet - Relevant | 1.748.063 | 0 | 1.748.063 |
Terugontvangen lening (NR) | 1.748.021 | 0 | 1.748.021 |
Ontvangsten Caribisch Nederland (NR) | 42 | 0 | 42 |
Toelichting
Verplichtingen
De verplichtingen dalen per saldo met € 28,5 miljoen. Dit komt doordat de verplichtingen op het budget van DUO per saldo dalen met € 18,4 miljoen, onder andere omdat er kasschuiven plaatsvinden van 2026 naar latere jaren. Ook voor de hersteloperatie in het kader van de controle uitwonendenbeurs vindt een kasschuif van € 10,0 miljoen plaats van 2026 naar 2027. Hiermee wordt ook het verplichtingenbudget uit 2026 geschoven.
Uitgaven
De uitgaven dalen per saldo met € 28,5 miljoen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een aantal kasschuiven van 2026 naar latere jaren op het budget van DUO van in totaal € 19,6 miljoen. Met deze kasschuiven wordt aangesloten bij een meer realistische raming van deze uitgaven. Verder dalen de uitgaven in 2026 door een kasschuif van 2026 naar 2027 van € 10,0 miljoen die nodig is omdat de hersteloperatie in het kader van de controle uitwonendenbeurs langer duurt dan oorspronkelijk voorzien.
Beleidsartikel 12. Tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten
Stand begroting (eerste suppletoire + ISBs) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | 76.195 | ‒ 325 | 75.870 |
Uitgaven | 76.195 | ‒ 325 | 75.870 |
Inkomensoverdracht | 72.361 | 0 | 72.361 |
Tegemoetkoming lerarenopleiding (tlo) (R) | 3.768 | 0 | 3.768 |
Tegemoetkoming deeltijd (R) | 3.007 | 0 | 3.007 |
Tegemoetkoming vavo voltijd (R) | 5.239 | 0 | 5.239 |
Tegemoetkoming vo voltijd (R) | 57.104 | 0 | 57.104 |
Tegemoetkoming vso voltijd (R) | 3.243 | 0 | 3.243 |
Leningen | 10 | 0 | 10 |
Omboeking van kort- naar langlopende vorderingen (NR) | 10 | 0 | 10 |
Bijdrage aan agentschappen | 3.824 | ‒ 325 | 3.499 |
Dienst Uitvoering Onderwijs | 3.824 | ‒ 325 | 3.499 |
Ontvangsten | 1.996 | 0 | 1.996 |
Tegemoetkoming lerarenopleiding (tlo) en deeltijd vo (R) | 237 | 0 | 237 |
Meerderjarige scholieren v(s)o en vavo (R) | 1.759 | 0 | 1.759 |
Toelichting
Verplichtingen
De verplichtingen dalen per saldo met € 0,3 miljoen.
Uitgaven
De uitgaven dalen per saldo met € 0,3 miljoen.
Beleidsartikel 13. Lesgeld
Stand begroting (eerste suppletoire + ISBs) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | 21.644 | ‒ 1.824 | 19.820 |
Uitgaven | 21.644 | ‒ 1.824 | 19.820 |
Bijdrage aan agentschappen | 21.644 | ‒ 1.824 | 19.820 |
Dienst Uitvoering Onderwijs | 21.644 | ‒ 1.824 | 19.820 |
Ontvangsten | 258.558 | 0 | 258.558 |
Toelichting
Verplichtingen
De verplichtingen dalen per saldo met € 1,8 miljoen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat er op het budget van DUO kasschuiven plaatsvinden van 2026 naar latere jaren van in totaal € 1,9 miljoen. Hiermee wordt ook het verplichtingenbudget uit 2026 geschoven.
Uitgaven
De uitgaven dalen per saldo met € 1,8 miljoen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een aantal kasschuiven van 2026 naar latere jaren op het budget van DUO van in totaal € 1,9 miljoen. Hiermee wordt aangesloten bij een meer realistische raming van deze uitgaven.
Beleidsartikel 14. Cultuur
Stand begroting (eerste suppletoire + ISBs) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | 757.637 | ‒ 62.412 | 695.225 |
Uitgaven | 1.454.871 | ‒ 8.107 | 1.446.764 |
Bekostiging | 1.235.635 | ‒ 20.795 | 1.214.840 |
Culturele basisinfrastructuur vierjaarlijkse instellingen | 289.790 | ‒ 1.829 | 287.961 |
Culturele basisinfrastructuur vierjaarlijkse fondsen | 352.041 | ‒ 545 | 351.496 |
Museale instellingen met een wettelijke taak | 293.120 | ‒ 4.752 | 288.368 |
Stelseltaken openbare bibliotheekvoorzieningen | 37.131 | ‒ 105 | 37.026 |
Digitale openbare bibliotheek | 20.434 | 0 | 20.434 |
Bibliotheekvoorziening leesgehandicapten | 15.188 | 0 | 15.188 |
Monumentenzorg | 179.064 | 722 | 179.786 |
Archieven (incl. Regionale Historische Centra) | 48.867 | ‒ 14.286 | 34.581 |
Cultuureducatie (via primair onderwijs) | 0 | 0 | 0 |
Subsidies (regelingen) | 112.423 | ‒ 4.686 | 107.737 |
Verbreden inzet cultuur | 10.159 | ‒ 210 | 9.949 |
Internationaal cultuurbeleid (incl. HGIS) | 10.136 | ‒ 148 | 9.988 |
Programma leesbevordering | 31.241 | ‒ 1.845 | 29.396 |
Creatieve Industrie | 2.672 | ‒ 263 | 2.409 |
Specifiek cultuurbeleid | 20.842 | 2.159 | 23.001 |
Subsidies Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed | 4.777 | 193 | 4.970 |
NGF CIIIC | 32.596 | ‒ 4.572 | 28.024 |
Opdrachten | 38.142 | 1.062 | 39.204 |
Beleidsonderzoek, evaluaties en kennisbasis | 2.108 | 0 | 2.108 |
Opdrachten Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed | 18.840 | 310 | 19.150 |
NGF Opdrachten | 4.402 | 1.072 | 5.474 |
Overige opdrachten | 12.792 | ‒ 320 | 12.472 |
Bijdrage aan agentschappen | 64.766 | 16.307 | 81.073 |
Nationaal Archief | 64.766 | 16.307 | 81.073 |
Bijdragen aan medeoverheden | 1.803 | 0 | 1.803 |
Bijdrage aan (inter)nationale organisaties | 2.102 | 5 | 2.107 |
Ontvangsten | 22.899 | 0 | 22.899 |
Toelichting
Verplichtingen
De verplichtingen dalen per saldo met € 62,4 miljoen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de garantieverplichtingen dalen met per saldo € 63,7 miljoen. Deze per saldo daling ontstaat doordat € 359,1 miljoen aan eerder verstrekte garanties komt te vervallen, terwijl er voor € 295,5 miljoen aan nieuwe garanties wordt verleend.
Uitgaven
De uitgaven dalen per saldo met € 8,1 miljoen. Dit is een saldo van verschillende mutaties. Zo vindt er een kasschuif plaatst van € 5,0 miljoen van de gereserveerde middelen voor het Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis (RKD). Dit komt omdat de inzet van de middelen in 2027 beter aansluit bij de geplande verhuizing van het RKD. Verder vindt er een kasschuif plaats van € 3,5 miljoen voor het NGF-project Creative Industries Immersive Impact Coalition (CIIIC), omdat een deel van de uitgaven van het project in 2027 plaatsvindt. Het ministerie van BZK heeft voor de uitvoering van de programma’s Versterking Expertisecentrum DUTO en het Leerhuis in totaal € 4,0 miljoen aan het Nationaal Archief (NA) overgeboekt.
Beleidsartikel 15. Media
Stand begroting (eerste suppletoire + ISBs) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | 1.176.589 | 67.393 | 1.243.982 |
Uitgaven | 1.335.532 | 144 | 1.335.676 |
Bekostiging | 1.284.673 | 0 | 1.284.673 |
Landelijke publieke omroep | 1.001.655 | 0 | 1.001.655 |
Regionale Omroep | 203.402 | 0 | 203.402 |
Stichting Omroep Muziek | 22.026 | 0 | 22.026 |
Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (NIBG) | 32.792 | 0 | 32.792 |
Stimuleringsfonds voor de Journalistiek | 3.332 | 0 | 3.332 |
Co-productiefonds Binnenlandse Omroep (CoBO) | 5.999 | 0 | 5.999 |
Mediawijsheid Expertisecentrum (Bewust mediagebruik) | 2.799 | 0 | 2.799 |
Stichting Nederlandse Lokale Publieke Omroepen (NLPO) | 2.053 | 0 | 2.053 |
Dotatie/onttrekking Algemene Mediareserve | 10.238 | 0 | 10.238 |
Lokale journalistiek | 0 | 0 | 0 |
Overige bekostiging media | 377 | 0 | 377 |
Subsidies (regelingen) | 36.592 | 245 | 36.837 |
Onderzoeksjournalistiek | 15.805 | 0 | 15.805 |
Lokale journalistiek | 20.050 | 0 | 20.050 |
Overige Subsidies | 737 | 245 | 982 |
Opdrachten | 674 | ‒ 106 | 568 |
Opdrachten | 674 | ‒ 106 | 568 |
Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 13.504 | 0 | 13.504 |
Commissariaat voor de Media | 13.504 | 0 | 13.504 |
Bijdrage aan (inter)nationale organisaties | 89 | 5 | 94 |
European Audiovisual Observatory | 89 | 5 | 94 |
Ontvangsten | 166.200 | 0 | 166.200 |
Reclame ontvangsten | 166.200 | 0 | 166.200 |
Toelichting
Verplichtingen
De verplichtingen stijgen per saldo met € 67,4 miljoen. De bezuiniging op de rijksmediabijdrage van de landelijke publieke omroep wordt teruggedraaid met € 45,0 miljoen vanaf 2027. De uitgaven voor het jaar 2027 worden eind 2026 al verplicht. De verplichtingenruimte wordt daarom in 2026 met € 45,0 miljoen verhoogd. Verder betreft het een verhoging van onder andere de verplichtingen in 2026 voor de landelijke publieke omroep (€ 15,3 miljoen), regionale publieke omroep (€ 4,5 miljoen), het NIBG (€ 0,7 miljoen) en het Mediawijsheid Expertisecentrum (€ 0,7 miljoen) om het verplichtingenbudget weer in lijn te brengen met de verwachte hoogte van de verplichtingen in 2026.
Uitgaven
De uitgaven stijgen per saldo met € 0,1 miljoen.
Beleidsartikel 16. Onderzoek en wetenschapsbeleid
Stand begroting (eerste suppletoire + ISBs) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | 1.849.057 | 431.073 | 2.280.130 |
Uitgaven | 1.850.266 | 6.588 | 1.856.854 |
Bekostiging | 1.523.159 | 13.128 | 1.536.287 |
NWO | 693.766 | 12.673 | 706.439 |
KNAW | 120.287 | 257 | 120.544 |
KB | 72.984 | 0 | 72.984 |
NWO Talentenontwikkeling | 170.509 | ‒ 4.624 | 165.885 |
NWO TTW | 8.223 | ‒ 223 | 8.000 |
NWO Grootschalige Researchinfrastructuur | 56.924 | ‒ 1.544 | 55.380 |
NWO Praktijkgericht Onderzoek | 65.652 | 400 | 66.052 |
Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO) | 34.125 | 2.109 | 36.234 |
Poolonderzoek | 3.236 | ‒ 89 | 3.147 |
Caribisch Nederland | 2.570 | ‒ 70 | 2.500 |
NWO NWA | 135.649 | 2.071 | 137.720 |
NWO Fonds onderzoek en wetenschap | 142.218 | 2.168 | 144.386 |
NWO Praktijk onderzoek en wetenschap | 17.016 | 0 | 17.016 |
Subsidies (regelingen) | 180.967 | ‒ 3.934 | 177.033 |
VSC | 332 | 0 | 332 |
Naturalis Biodiversity Center | 14.280 | ‒ 112 | 14.168 |
BPRC | 13.513 | 0 | 13.513 |
NEMO Science Museum | 4.379 | 0 | 4.379 |
STT | 286 | 0 | 286 |
Stichting AAP | 1.344 | 0 | 1.344 |
Nationale Coördinatie | 8.625 | ‒ 151 | 8.474 |
Subsidie Fonds onderzoek en wetenschap | 87.384 | ‒ 2.531 | 84.853 |
Delta Climate Center | 10.952 | ‒ 371 | 10.581 |
Netherlands Academy of Engineering | 564 | 0 | 564 |
Biotech Booster | 23.010 | ‒ 169 | 22.841 |
Big Chemistry | 16.298 | ‒ 600 | 15.698 |
Opdrachten | 4.996 | ‒ 1.003 | 3.993 |
Opdrachten | 3.040 | ‒ 367 | 2.673 |
Opdrachten Fonds onderzoek en wetenschap | 1.956 | ‒ 636 | 1.320 |
Bijdrage aan agentschappen | 5.925 | 1.074 | 6.999 |
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland | 3.676 | 819 | 4.495 |
RVO Fonds onderzoek en wetenschap | 2.249 | 255 | 2.504 |
Bijdrage aan (inter)nationale organisaties | 135.219 | ‒ 2.677 | 132.542 |
EMBC | 1.460 | 0 | 1.460 |
EMBL | 9.183 | 0 | 9.183 |
ESA | 38.050 | 198 | 38.248 |
CERN | 71.246 | ‒ 2.875 | 68.371 |
ESO | 12.530 | 0 | 12.530 |
SKAO | 2.750 | 0 | 2.750 |
Ontvangsten | 101 | 103 | 204 |
Toelichting
Verplichtingen
De verplichtingen stijgen per saldo met € 431,1 miljoen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een verhoging van de verplichtingen in 2026 van € 228,3 miljoen voor de investering in de opvolger van de nationale supercomputer Snellius. Verder betreft het een verhoging van het verplichtingenbudget van NWO (€ 169,2 miljoen) en het budget voor NWO praktijkgericht onderzoek (€ 24,3 miljoen) in 2026. Het betreft een verhoging van de verplichtingenruimte voor loon- en prijsbijstelling in 2027, die grotendeels in 2026 al verplicht wordt. Ook betreft het een verhoging als gevolg van de middelen voor NWO en praktijkgericht onderzoek uit het coalitieakkoord kabinet-Jetten. De uitgaven in 2027 worden grotendeels eind 2026 verplicht.
Uitgaven
De uitgaven stijgen per saldo met € 6,6 miljoen.
Beleidsartikel 25. Emancipatie
Stand begroting (eerste suppletoire + ISBs) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | 9.871 | 2.980 | 12.851 |
Uitgaven | 24.412 | ‒ 1.020 | 23.392 |
Bekostiging | 14.917 | 0 | 14.917 |
Kennisinfrastructuur: Gender- en lhbti- gelijkheid | 14.917 | 0 | 14.917 |
Subsidies (regelingen) | 5.138 | ‒ 821 | 4.317 |
Gender- en lhbti- gelijkheid 2022-2027 | 5.138 | ‒ 821 | 4.317 |
Opdrachten | 4.351 | ‒ 199 | 4.152 |
Bijdrage aan medeoverheden | 6 | 0 | 6 |
Gemeentefonds gender- en lhbti- gelijkheid | 6 | 0 | 6 |
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 |
Toelichting
Verplichtingen
De verplichtingen stijgen per saldo met € 3,0 miljoen. Dit komt doordat de subsidie voor de Mannenalliantie naar verwachting eind 2026 meerjarig wordt beschikt. De verplichtingenruimte die beschikbaar is in latere jaren wordt daarom naar het jaar 2026 geschoven.
Uitgaven
De uitgaven dalen per saldo met € 1,0 miljoen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een kasschuif van € 1,0 miljoen van 2026 naar de jaren 2027 t/m 2031 voor de middelen voor de Mannenalliantie. De publicatie van de regeling is uitgesteld en vindt naar verwachting eind 2026 plaats, waardoor er pas na 2026 uitgaven plaatsvinden.
Niet-beleidsartikel 95. Apparaat kerndepartement
Stand begroting (eerste suppletoire + ISBs) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | 446.170 | 1.590 | 447.760 |
Uitgaven | 446.170 | 1.590 | 447.760 |
Personele uitgaven | 373.259 | 1.059 | 374.318 |
Eigen Personeel | 353.842 | 452 | 354.294 |
Externe inhuur | 14.812 | 563 | 15.375 |
Overige personele uitgaven | 4.605 | 44 | 4.649 |
Materiële uitgaven | 72.911 | 531 | 73.442 |
ICT | 9.629 | 162 | 9.791 |
Bijdrage aan SSO's | 23.570 | ‒ 156 | 23.414 |
Overig Materieel | 39.712 | 525 | 40.237 |
Begrotingsreserve schatkistbankieren | 0 | 0 | 0 |
Ontvangsten | 510 | 0 | 510 |
Toelichting
Verplichtingen
De verplichtingen stijgen per saldo met € 1,6 miljoen.
Uitgaven
De uitgaven stijgen per saldo met € 1,6 miljoen.
