Incidentele suppletoire begroting inzake kwijtschelding publieke schulden toeslagengedupeerden | 12-04-2021

A Artikelgewijze toelichting bij het wetsvoorstel

Wetsartikelen 1 tot en met 3

De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2021 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Normaliter wordt nieuw beleid pas in uitvoering genomen nadat de Staten-Generaal de begrotingswet heeft geautoriseerd. Omdat het kabinet zo snel mogelijk het grensverkeer dat vanuit Nederland naar Duitsland moet vanwege werk, opleiding of zorg wil faciliteren bij het verkijgen van het door Duitsland vereiste testcertificaat, acht het kabinet het wenselijk en in het belang van het Rijk om vooruitlopend op formele autorisatie door beide Kamers uitvoering te geven aan het besluit tot het organiseren van aanvullende testcapaciteit en de incidentele suppletoire begroting. Over de beleidsmatige inhoud van deze incidentele suppletoire begroting zijn de Staten-Generaal eerder genformeerd via de Kamerbrief Grenstesten. Met het voorgaande wordt gehandeld conform artikel 2.27, tweede lid, van de Comptabiliteitswet 2016.

De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties K.H. Ollongren

A Artikelgewijze toelichting bij het wetsvoorstel

Wetsartikelen 1 tot en met 3

De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2021 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, K.H. Ollongren

A ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Wetsartikelen 1 tot en met 3

De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2021 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Normaliter wordt nieuw beleid pas in uitvoering genomen nadat de Staten-Generaal de begrotingswet heeft geautoriseerd. Omdat het kabinet, als onderdeel van de Toeslagenherstelactie, de publieke schulden van de gedupeerden zo snel mogelijk wil kwijtschelden, zodat gedupeerden met een schone lei verder kunnen, acht de regering het wenselijk en in het belang van het Rijk om vooruitlopend op formele autorisatie door beide Kamers uitvoering te geven aan de in deze incidentele suppletoire begroting opgenomen maatregelen. Over de beleidsmatige inhoud van deze incidentele suppletoire begroting zijn de Staten-Generaal eerder genformeerd via de Kamerbrief Budgettaire aspecten kwijtschelden van publieke schulden van 8april. Met het voorgaande wordt gehandeld conform artikel 2.27, tweede lid, van de Comptabiliteitswet 2016.

De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, K.H. Ollongren

B Artikelgewijze toelichting bij de begrotingsartikelen

B Artikelgewijze toelichting bij de begrotingsartikelen

B ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN

1. Leeswijzer

Uitgangspunt bij de tabel budgettaire gevolgen van beleid is dat per artikel de beleidsmatige en technische mutaties toegelicht worden, die groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) zijn opgenomen, de zogenaamde staffel. In het kader van transparantie of anderszins kan het voorkomen dat mutaties beneden deze ondergrenzen ook worden toegelicht.

1. Leeswijzer

Uitgangspunt bij de tabel budgettaire gevolgen van beleid is dat per artikel de beleidsmatige en technische mutaties toegelicht worden, die groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) zijn opgenomen, de zogenaamde staffel. In het kader van transparantie of anderszins kan het voorkomen dat mutaties beneden deze ondergrenzen ook worden toegelicht.

1. Leeswijzer

Uitgangspunt bij de tabel budgettaire gevolgen van beleid is dat per artikel de beleidsmatige en technische mutaties toegelicht worden, die groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) zijn opgenomen, de zogenaamde staffel. In het kader van transparantie of anderszins kan het voorkomen dat mutaties beneden deze ondergrenzen ook worden toegelicht.

2. Beleidsartikelen

2.3 Artikel 1 Openbaar bestuur en democratie

Toelichting

1.1 Bestuur en Regio

Opdrachten

Grenstesten Duitsland Covid-19

Duitsland heeft Nederland op 4april 2021 op de lijst van Hochinzidenzgebiete gezet. Nederlanders die vanwege werk, zorg en onderwijs naar Duitsland reizen, moeten vanaf dinsdag 6april 2021 een negatief testbewijs hebben. Op dit moment blijft de Duitse testverplichting helaas een belemmering vormen voor veel inwoners van de grensregio met Duitsland. Dit geldt in het bijzonder voor grensgangers die vanwege werk, opleiding of zorg de grens met Duitsland moeten oversteken. Hiervoor is ook door de Tweede Kamer aandacht gevraagd door de leden Erkens en Aukje de Vries en de leden Bergkamp en Romke de Jong1. Het kabinet vindt de ontstane situatie onwenselijk en zal daarom voor die mensen die wonen in Nederland maar werken of fysiek onderwijs volgen in Duitsland, of de grens over moeten voor het verlenen van mantelzorg of bezoek aan een arts en die nu in Nederland alleen aangewezen zijn op commercile teststraten, in de Nederlandse grensregios die grenzen aan Duitsland een extra testvoorziening creren voor de komende 8 weken. Om de testvoorziening in de grensregio te realiseren zal het Ministerie van BZK een opdracht verstrekken aan een marktpartij. Dat gebeurt in dit geval middels een gemotiveerd beroep op de uitzonderingsgrond dwingende spoed in de aanbestedingswet, art. 2.32c. Hiermee vindt, op basis van de aanbestedingswet, een rechtmatige afwijking plaats van de gebruikelijke aanbestedingsregels. Op dit moment is de inschatting van de budgettaire gevolgen circa 12 mln. Meer testmogelijkheden in Duitsland en een versoepeling van de regels op termijn kunnen ertoe leiden dat deze tests uiteindelijk niet allemaal nodig zijn. De 12 mln. geldt als maximum, indien minder dan 12 mln. nodig blijkt dan vloeien resterende middelen weer terug naar het generale beeld.

2. Beleidsartikelen

2. Beleidsartikelen

2.3 Artikel 1 Openbaar bestuur en democratie

Toelichting

1.1 Bestuur en regio

Bijdrage aan medeoverheden

Lokale culturele voorzieningen

Het kabinet stelt ter compensatie van de gevolgen van de coronacrisis middelen beschikbaar aan de medeoverheden. Daartoe zal in 2021 circa 4,1 mln. middels een specifieke uitkering worden uitgekeerd aan de provincies, ter compensatie voor de borging van de lokale en regionale culturele infrastructuur in de periode 1juni 2020 tot en met 31december 2020.

2.3 Artikel 4 Energietransitie gebouwde omgeving en bouwkwaliteit

Toelichting

4.1 Energietransitie en duurzaamheid

Subsidies

Kennis- en innovatieprogramma emissiearme bouwproducten (stikstof)

Met het kennis en innovatieprogramma wordt een bijdrage geleverd aan de kennis en ontwikkeling van emissiearme bouwconcepten en bouwlogistiek, zodat dit emissiereductie-maatregelen worden die effectief kunnen worden opgeschaald. Via een subsidie wordt bijgedragen aan de ontwikkeling van een afsprakenstelsel voor digitalisering van het bouwproces en de bouwlogistieke stromen gericht op stikstofreductie. Na de bouw van het digitale systeem gaat het beheer en de financiering over naar de sector.

Bijdrage aan medeoverheden

Ventilatie in scholen

Naar aanleiding van de motie van de Tweede Kamerleden Westerveld en Kuiken van 14juli 2021 (Kamerstukken II 2020/21, 25295, nr. 1368), waarin de regering wordt verzocht urgentie te betrachten in het oplossen van ventilatieproblemen bij scholen en deze zomer hierop al inzet te plegen, wordt in totaal 100 mln. vanuit de aanvullende post toegevoegd aan de begroting van BZK voor 2021 en 2022. Dit betreft een deel van de middelen die nu nog op de aanvullende post staan voor de aanpak van ventilatie in schoolgebouwen. Met de middelen worden alle tot 1juli 2021 ingediende aanvragen voor de Specifieke uitkering ventilatie in scholen (SUVIS) gehonoreerd en kan er aanvullend een tweede tijdvak worden opengesteld. Het bedrag van 100 mln. is gebaseerd op het verwachte aantal aanvragen voor de SUVIS-regeling op basis van de eerdere inventarisatie van het Landelijk Cordinatiecentrum Ventilatie in Scholen (LCVS) en de ervaringen met de eerste openstelling van de SUVIS regeling. Naar verwachting wordt hiermee aan de potentile extra vraag naar de SUVIS regeling voldaan. In totaal wordt er voor dit doel 85 mln. aan de begroting van BZK toegevoegd in 2021 en 15 mln. in 2022. Voor dit kasritme is gekozen omdat de nieuwe openstelling van de SUVIS regeling loopt tot en met 31januari 2022.

Ventilatie is vaak niet het enige wat moet worden aangepakt in een schoolgebouw; het kan nodig zijn om investeringen in de onderwijshuisvesting in samenhang te doen. Mede hierom zijn er ook nog middelen op de aanvullende post gereserveerd voor 2022 en 2023 (in totaal 160 mln.) voor een vervolgregeling, waarin de ervaringen met de SUVIS-regeling en de uitkomsten van het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) Onderwijshuisvesting worden meegenomen.

Bijdrage aan agentschappen

RVO.nl (uitvoering Energieakkoord)

Dit betreffen uitvoeringskosten voor het RVO voor het uitvoeren van de SUVIS-regeling.

RVB

In het kader van het stikstofbeleid wordt budget beschikbaar gesteld om aanbestedende rijksdiensten (Rijkswaterstaat (RWS), ProRail en het Rijksvastgoedbedrijf (RVB)) in staat te stellen om structureel uitstoot-verminderende criteria te stellen bij aanbestedingen. Het RVB ontvangt hiervoor een bijdrage vanuit BZK.

Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken

Kennis- en innovatieprogramma emissiearme bouwproducten (stikstof)

TNO ontvangt middelen om kennisontwikkeling en innovaties door consortia van kennisinstellingen en bouwers te stimuleren voor toepassing van lichtere bouwmaterialen, meer off-site-productie (prefab) en efficintere bouwprocessen. Hiervoor zullen de middelen worden overgeheveld naar de EZK-begroting.

2.3 Artikel 3 Woningmarkt

Toelichting

Ontvangsten

Ouders die in aanmerking komen voor een herstelregeling kinderopvangtoeslag krijgen de nog openstaande schulden bij de overheid kwijtgescholden. Naar de huidige inzichten bedragen de kosten bij de huurtoeslag daarvan circa 25mln. De ontvangstenraming van de huurtoeslag wordt hiervoor in de periode 20212024 naar beneden bijgesteld.

3. Niet-beleidsartikelen

3.1 Artikel 12 Algemeen

Toelichting

Bijdrage aan medeoverheden

Kwijtschelden publieke schulden

De afgelopen periode is in samenwerking met de publieke schuldeisers en de verantwoordelijke departementen het kwijtschelden van publieke schulden verder uitgewerkt. Met de medeoverheden is afgesproken dat compensatie van de uitgaven en de derving van inkomsten plaats vindt op basis van nacalculatie (werkelijke kosten). Ook de uitvoeringskosten van de kwijtscheldingsregelingen en de uitvoeringskosten die samenhangen met het compenseren van gemeenten worden vergoed. Doordat de kosten afhangen van het uiteindelijke aantal ouders dat recht heeft op de herstelregelingen en er geen volledig overzicht is van de publieke schulden van gedupeerde ouders en hun partners, zijn deze kosten nog onzeker. Op dit moment is de inschatting van de kosten circa 230mln.