Base description which applies to whole site
+Toon begrotingsfasen

Artikel 1: Versterkte internationale rechtsorde

Het bevorderen van een goed functionerende internationale rechtsorde inclusief gastlandbeleid, met een blijvende inzet op mensenrechten, als integraal onderdeel van het buitenlandbeleid.

Een sterke rechtsorde en eerbiediging van mensenrechten maken de wereld stabieler, veiliger, vrijer en welvarender. Dit vereist goed functionerende internationale instellingen en organisaties met een breed draagvlak en voortdurende inzet tegen straffeloosheid. De positie van Nederland als gastland voor Internationale Organisaties (IO’s) en diplomatieke missies, in het bijzonder organisaties met een mandaat op het gebied van vrede en recht, biedt een goed uitgangspunt voor de bevordering van de ontwikkeling van internationale rechtsorde. Deze rechtsorde is onlosmakelijk verbonden met universele mensenrechten. De bevordering van mensenrechten is een kernelement van het Nederlands buitenlandbeleid.

De regering zet zich concreet in voor de volgende prioritaire thema’s: vrijheid van meningsuiting (off- en online), de vrijheid van religie en levensovertuiging, gelijke rechten voor vrouwen en meisjes, mensenrechtenverdedigers, gelijke rechten voor lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen, transgender en intersekse personen, en de internationale rechtsorde/strijd tegen straffeloosheid. Daarnaast heeft Nederland de verantwoordelijkheid de in Nederland gevestigde instellingen te ondersteunen opdat deze onafhankelijke, veilig en efficiënt kunnen functioneren.

De minister van Buitenlandse Zaken is verantwoordelijk voor:

Stimuleren

  • Van een effectief stelsel van internationale organisaties, inclusief financiële bijdrage, om een stabiele internationale omgeving te scheppen en de internationale rechtsorde te versterken.

  • Van een betere mensenrechtensituatie mede door het financieren en uitvoeren van projecten via bilaterale en multilaterale kanalen ter bevordering van prioritaire mensenrechtenthema’s.

  • Van de internationaal toonaangevende positie van Nederland als gastland voor IO’s door het bijdragen aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor IO’s alsmede voor het gastlandbeleid ten aanzien van in Nederland gevestigde diplomatieke missies.

Regisseren

  • Interdepartementale coördinatie ten behoeve van een coherente en consistente Nederlandse inzet in internationale organisaties ter bevordering van de internationale rechtsorde en mensenrechten.

  • Waarborgen van nauwe rijksbrede samenwerking bij de uitvoering van gastlandbeleid, inclusief de uitvoering van zetelverdragen; waarborgen van eenduidige en heldere communicatie vanuit de rijksoverheid met IO’s en diplomatieke missies.

Financieren

  • Bijdragen ten behoeve van goed functionerende internationale instellingen.

  • Bijdragen ter bescherming en bevordering van mensenrechten.

  • Bijdragen ten behoeve van goed functioneren van in Nederland gevestigde IO’s en diplomatieke missies en aan de internationale zichtbaarheid van Nederland als gastland van IO’s.

Mensenrechtenbeleid

Ondanks het feit dat COVID-19 wereldwijd de mensenrechten verder onder druk heeft gezet is het gevoerde beleid conform de verwachtingen zoals vastgelegd in de begroting uitgevoerd. Nederland heeft onverminderd ingezet op de zes mensenrechtenprioriteiten met extra aandacht voor de impact van COVID-19. De World Press Freedom Conference kon, na eerder uitstel, in december toch op een innovatieve, virtuele manier plaatsvinden. Tijdens deze conferentie vond een digitale Ronde tafel met ministers plaats, op uitnodiging van minister Blok van Buitenlandse Zaken. Concrete uitkomst was dat Nederland EUR 7 miljoen uittrekt om de persvrijheid en veiligheid van journalisten wereldwijd te bevorderen, in samenwerking met UNESCO en de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties.

Verder bleef behoud en versterking van het VN-mensenrechtensysteem voor Nederland onverminderd prioriteit. Een goed functionerend VN-mensenrechtensysteem biedt voor Nederland aanvullende mogelijkheden om de mensenrechtenprioriteiten te bevorderen. Als actief lid van de VN Mensenrechtenraad heeft het Koninkrijk onder meer bijgedragen aan de vrijheid van meningsuiting, bescherming van journalisten en toegang tot informatie. Daarnaast heeft Nederland bijgedragen aan de verbreding van het draagvlak voor een verplichte verantwoording in de AVVN van kandidaten voor lidmaatschap van de Mensenrechtenraad. In december 2020 is Nederland verkozen tot lid van de VN Peacebuilding Commission (PBC). Vanwege de positie als topdonor aan de VN tussen 2017 en 2019 kon Nederland aanspraak maken op deze zetel. In 2021 en 2022 zal Nederland actief deelnemen aan de PBC, een commissie waar 31 landen, de Afrikaanse Unie (AU), de EU en Internationale Financiële Instellingen met elkaar spreken over inzet op vredesopbouw in met name Afrikaanse landen.

Gastlandbeleid

Zoals vermeld in de begroting voor 2020, beoogt Nederland een grootschalige en integrale renovatie van het Vredespaleis in Den Haag om de huisvesting van het Internationaal Gerechtshof en het Internationale Hof van Arbitrage in het gebouw op veilige en toekomstbestendige wijze te realiseren. In 2020 is verdere vertraging opgelopen in de voorbereidingen van deze renovatie waardoor de beoogde startdatum verder vooruit geschoven zal moeten worden (Kamerstuk 3500-V-71/2020D34567). In 2021 zullen afspraken gemaakt moeten worden over de zeggenschap over het gebouw en de tijdelijke uithuizing van beide hoven om het proces weer in goede banen te kunnen leiden.

Beleidsartikel 1 Versterkte internationale rechtsorde (bedragen x € 1.000)
  

Realisatie 2016

Realisatie 2017

Realisatie 2018

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Vastgestelde begroting 2020

Verschil 2020

 

Verplichtingen

141 418

102 203

125 729

143 657

105 565

111 696

‒ 6 131

         
 

Uitgaven:

       
         
 

Programma-uitgaven totaal

133 398

118 261

124 557

129 197

124 879

125 788

‒ 909

         

1.1

Goed functionerende internationale instellingen met een breed draagvlak

54 569

57 086

58 720

52 516

49 795

48 879

916

         
 

Subsidies (regelingen)

       
 

Internationaal recht

5 932

9 578

6 193

1 696

3 044

3 535

‒ 491

 

VNVR projectkosten

  

635

0

   
         
 

Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties

       
 

Internationaal recht

1 316

1 669

4 242

6 811

   
 

Verenigde Naties

34 696

35 056

32 867

33 142

34 650

34 525

125

 

OESO

6 821

6 685

6 629

7 221

7 245

7 219

26

 

Campagne VN veiligheidsraad

2 363

288

0

0

   
 

Lidmaatschap VNVR

 

435

4 523

58

   
 

Internationaal Strafhof

3 441

3 375

3 631

3 588

4 856

3 600

1 256

         

1.2

Bescherming en bevordering van mensenrechten

56 243

57 733

61 450

66 151

68 526

63 502

5 024

         
 

Subsidies (regelingen)

       
 

Mensenrechtenfonds

    

23 753

25 646

‒ 1 893

 

Centrale mensenrechtenprogramma's

 

270

0

0

   
 

Bevordering van het vrije woord

10 700

2 800

0

0

   
 

Landenprogramma's mensenrechten

16 863

25 321

24 425

28 535

   
         
 

Opdrachten

       
 

Landenprogramma's mensenrechten

 

1 512

1 446

295

   
         
 

Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties

       
 

Mensenrechtenfonds

    

32 123

30 106

2 017

 

Mensenrechten multilateraal

    

12 650

7 750

4 900

 

Landenprogramma's mensenrechten

20 903

20 330

26 344

26 640

   
 

Centrale mensenrechtenprogramma's

7 776

7 500

9 235

10 650

   
 

Press Freedom Day 2020

   

31

   
         

1.3

Gastlandbeleid internationale organisaties

22 586

3 442

4 387

10 530

6 558

13 407

‒ 6 849

         
 

Subsidies (regelingen)

       
 

Carnegiestichting

    

1 100

4 400

‒ 3 300

         
 

Bijdrage aan agentschappen

       
 

Vredespaleis

   

720

2 048

5 500

‒ 3 452

 

Nederland Gastland

   

1 680

   
         
 

Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties

       
 

Internationaal Strafhof

19 833

1 006

1 213

1 123

993

1 038

‒ 45

 

Speciaal Tribunaal Libanon

1 918

1 893

1 919

1 958

2 015

1 919

96

 

Nederland Gastland

835

528

1 255

450

402

550

‒ 148

 

Carnegiestichting

   

4 599

   
         
 

Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken

       
 

Nederland Gastland

 

15

 

0

   

Verplichtingen

Het verplichtingenbudget nam in 2020 uiteindelijk af. In de eerste suppletoire begroting en de tweede suppletoire begroting namen de verplichtingen toe. De uiteindelijke afname wordt met name veroorzaakt door een verlaging van het verplichtingenbudget van het mensenrechtenfonds. Deze verplichtingen zijn doorgaans kortlopend en vanwege de coronacrisis zijn de budgetten niet volledig uitgegeven (zie voor een nadere toelichting uitgaven artikel 1.2).

Uitgaven

Artikel 1.2

Binnen dit artikelonderdeel zijn de uitgaven per saldo verhoogd, maar de verhoging is uiteindelijk lager dan in de tweede suppletoire begroting gemeld. Dit komt voornamelijk door lagere uitgaven op mensenrechten. Vanwege de coronacrisis enkele posten niet is gelukt hun budgetten volledig te besteden. De World Press Freedom Conference 2020 is begin december gehouden en hiervoor waren de uitgaven lager dan begroot. Daarnaast schuift een deel van de uitgaven als eindejaarsmarge door naar 2021 als gevolg van uitgestelde betalingen.

Artikel 1.3

Het budget voor gastlandbeleid is toegenomen in de eerste suppletoire begroting en afgenomen in de tweede suppletoire begroting. Ten opzichte van de tweede suppletoire begroting zijn de uitgaven lager dan verwacht. Dit komt voornamelijk doordat een deel van het subsidiebudget voor de Carnegiestichting via de eindejaarsmarge wordt doorgeschoven naar 2021.

Licence