Base description which applies to whole site

4.1 Beleidsartikel 1 Inzet

Defensie beschermt wat ons dierbaar is. Die opdracht is een afgeleide van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden en de Grondwet. Deze leidt tot drie hoofdtaken:

  • Bescherming van het eigen en bondgenootschappelijke grondgebied, inclusief het Caribisch deel van het Koninkrijk.

  • Bescherming en bevordering van de internationale rechtsorde en stabiliteit.

  • Ondersteuning van civiele autoriteiten bij rechtshandhaving, rampenbestrijding en humanitaire hulp, zowel nationaal als internationaal.

Alle drie de hoofdtaken vergen meer inzet vanwege de toegenomen instabiliteit in de wereld. Om deze taken te kunnen uitvoeren stelt Defensie militaire eenheden gereed die daarvoor kunnen worden ingezet.

De Minister is verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen en daadwerkelijk inzetten van eenheden om de veiligheid van het eigen en bondgenoot-schappelijk grondgebied te handhaven. Verder is de Minister in samenwerking met bondgenoten verantwoordelijk voor de uitvoering van bijdragen aan missies voor conflictpreventie, crisisbeheersing en vredesopbouw, zowel in Europa als daarbuiten. Het Koninkrijk der Nederlanden draagt daarmee bij aan de handhaving en bevordering van de internationale rechtsorde. De eenheden kunnen ook worden ingezet ten behoeve van nationale taken en het verlenen van (internationale) noodhulp.

Beleidsartikel 1 Inzet biedt een overzicht van de gehele inzet van de krijgsmacht. Dit betreft de bijdragen van Defensie aan onder andere crisisbeheersingsoperaties, contributies aan gezamenlijk gefinancierde NAVO- en EU-operaties, inzet voor nationale en koninkrijkstaken en overige inzet. In Beleidsartikel 1 is de verantwoording opgenomen van de additionele uitgaven voor inzet onder verantwoordelijkheid van de Commandant der Strijdkrachten. In de beleidsartikelen 2 tot en met 5 wordt de taakuitvoering verantwoord van de marine, landmacht, luchtmacht, marechaussee en de aan hen gemandateerde inzet, voor zover deze niet valt onder artikel 1.

Nederlandse militairen zijn in 2020 wederom breed ingezet voor vrede en veiligheid. In 2020 zijn 2.946 militairen uitgezonden geweest. Nederland heeft voor de vooruitgeschoven NAVO-aanwezigheid ongeveer 900 militairen geleverd aan de multinationale battlegroup onder leiding van Duitsland in Litouwen. In de strijd tegen ISIS stelde Nederland in 2020 ongeveer 400 militairen beschikbaar, zowel voor de training als Advise & Assist van Iraakse strijdkrachten inclusief de Koerdische Peshmerga. Ook is eind 2020 gestart met de bijdrage van een Force Protection eenheid ter beveiliging van Belgische F-16 jachtvliegtuigen in Jordanië. Daarnaast voorzag Nederland met een Target Support Cell (TSC) en een Processing Exploitation and Dissemination (PED) capaciteit in een behoefte binnen het inlichtingen- en doelontwikkelingsproces van de Anti-ISIS coalitie en de Resolute Support missie. In 2020 heeft Nederland met ongeveer 900 militairen een bijdrage geleverd aan Resolute Support, de NAVO-missie in Afghanistan. De bijdrage met een met Duitsland samenwerkend team van Special Operations Forces (SOF) adviseurs en ondersteunende troepen ten behoeve van de training, advisering en begeleiding van Afghan Special Security Forces (ASSF) is eind 2020 afgebouwd naar monitoring van een Afghaanse National Mission Unit te weten de ATF 888. De samenstelling van het DEU/NLD SOF-team is daarmee verminderd naar 5 NLD en 2 DEU militairen. Eind 2020 is de Nederlandse bijdrage aan Resolute Support met een aanvullend Force Protection peloton uitgebreid. Ook leverde Nederland in 2020 een bijdrage aan de missie EMASOH in Dubai. De bijdrage met het Nederlandse fregat Zr.Ms. De Ruyter liep van 18 februari tot 8 juni 2020. De bijdrage met enkele stafofficieren in het hoofdkwartier van EMASOH is gecontinueerd. Voorts leverde Nederland in 2020 een aantal kleine bijdragen aan missies in Afrika en het Midden-Oosten, waaronder United Nations Multidimensional Integrated Stabilization Mission in Mali (MINUSMA), European Union Training Mission (EUTM) Mali, European Union Liaison and Planning Cell (EULPC) in Tunis, European Union Naval Force Mediterranean (EUNAVFOR MED) IRINI in Rome, European Union Naval Force Mediterranean (EUNAVFOR MED) ATALANTA in Rota, UN Disengagement Observer Force (UNDOF), United Nations Interim Force in Lebanon (UNIFIL), United States Security Coordinator (USSC), United Nations Truce Supervision Organization (UNTSO) en Combined Maritime Force (CMF) in Bahrain.

Figuur 7

Tabel 2 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 1 Inzet (bedragen x € 1.000)
 

Realisatie

Vastgestelde begroting

Verschil

2016

2017

2018

2019

2020

2020

2020

Verplichtingen

739.915

136.386

220.811

149.074

109.841

171.298

‒ 61.457

        

Uitgaven

277.213

198.791

232.001

167.502

153.751

195.247

‒ 41.496

Waarvan juridisch verplicht

    

71%

15%

 

Opdrachten

277.213

198.791

232.001

167.502

153.751

195.247

‒ 41.496

- Crisisbeheersingsoperaties (BIV/HGIS)

275.226

197.553

226.651

163.128

127.381

187.882

‒ 60.501

- Financiering nationale inzet krijgsmacht

1.787

1.238

1.669

1.415

20.198

3.252

16.946

- Overige inzet

200

 

3.681

2.959

6.172

4.113

2.059

        

Programma-ontvangsten

55.395

20.569

36.119

11.140

6.638

2.907

3.731

- Crisisbeheersingsoperaties (BIV/HGIS)

55.346

20.569

34.614

10.371

6.173

1.407

4.766

- Overige inzet

49

0

1.505

769

465

1.500

‒ 1.035

Toelichting algemeen

In artikel 1 Inzet worden alleen uitgaven voor inzet begroot en verantwoord mits:

  • deze uitgaven additioneel zijn. Dit betekent dat vormen van inzet budgettair niet in dit artikel zichtbaar zijn indien geen sprake is van aanvullende uitgaven ten opzichte van de uitgaven voor gereedstelling en instandhouding binnen de artikelen van de operationele commando’s (bijvoorbeeld de inzet van helikopters voor Search and Rescue) of indien deze worden verrekend met tweeden of derden (bijvoorbeeld noodhulp die wordt verrekend met het Ministerie van Buitenlandse Zaken).

  • deze inzet onder directe verantwoordelijkheid van de Commandant der Strijdkrachten wordt uitgevoerd. Verschillende vormen van inzet zijn gemandateerd aan de operationele commando’s, zoals de inzet voor de Kustwacht, en worden daarom bij die artikelen begroot en verantwoord.

Om het geïntegreerde karakter te borgen wordt besluitvorming over het Budget Internationale Veiligheid interdepartementaal voorbereid en uitgevoerd.

De posten met een verschil groter dan € 5,0 miljoen of noemenswaardige verschillen worden hieronder nader toegelicht.

Verplichtingen

De realisatie van de verplichtingen is € 61,5 miljoen lager ten opzichte van de vastgestelde begroting. Dit komt met name doordat de vrije ruimte/ voorziening BIV/HGIS niet volledig is aangewend voor het aangaan van nieuwe missies of verlenging van bestaande missies.

Toelichting crisisbeheersingsoperaties (BIV/HGIS)

Uitgaven

Tabel 3 Crisisbeheersingsoperaties (BIV/HGIS) Bedragen x € 1.000
     

Realisatie

Begroting

Verschil

 

2016

2017

2018

2019

2020

2020

 

Uitgaven missies

       

AFGHANISTAN

18.271

14.636

17.968

39.498

24.533

24.000

533

STRIJD TEGEN ISIS (ATF ME & CBMI)

110.152

39.077

86.935

6.474

1.874

0

1.874

Veiligheidsinzet in IRAK

   

11.827

8.365

0

8.365

NMI

   

268

239

0

239

MINUSMA

80.174

66.388

47.804

27.340

5.417

15.500

‒ 10.083

eFP

 

20.329

24.991

37.212

27.540

30.000

‒ 2.460

MISSIES ALGEMEEN

8.618

11.110

10.550

3.314

5.477

9.000

‒ 3.523

Uitgaven contributies

26.254

27.979

28.391

23.601

28.015

35.500

‒ 7.485

Personeelszorg

    

6.611

 

6.611

EUCAP SAHEL NIGER

   

161

77

1.200

‒ 1.123

EULEX

320

82

36

4

0

175

‒ 175

EU ATALANTA

9.403

4.901

2.798

186

79

 

79

EUTM MALI

81

72

20

173

200

500

‒ 300

EU NAVFOR MED

1.943

860

280

185

15

 

15

EMASOH

    

10.057

 

10.057

UNTSO

633

877

963

838

661

900

‒ 239

UNMISS

1.029

453

581

362

9

 

9

UNDOF

203

159

160

183

226

160

66

UNIFIL

 

55

199

147

73

175

‒ 102

NS2AU

70

82

63

108

49

 

49

CMF

241

260

277

244

276

260

16

NLTC

226

73

67

64

55

250

‒ 195

FSE MIRAGE

856

1.076

1.495

2.429

1.308

 

1.308

Snelle Inzetbare Capaciteiten (SIC)

  

849

7.727

5.921

4.461

1.460

USSC

   

459

303

 

303

Beëindigde missies

16.752

9.084

2.223

326

   

Totale uitgaven aan missies

275.226

197.553

226.651

163.128

127.381

122.081

5.300

Gereserveerde bijdrages

       

Voorziening Rapid Responce Pool tbv FRONTEX

     

1.800

 

Voorziening HGIS

     

64.001

 

Totale budget CBO/BIV

     

187.882

 

In bovenstaande tabel wordt bij de stand begroting 2020 weergegeven hoeveel budget begroot was en gerealiseerd is per missie. Hieronder worden de verschillen groter dan € 5 miljoen per missie toegelicht.

Veiligheidsinzet in Irak

Besluitvorming over de deelname aan de veiligheidsinzet in Irak heeft plaatsgevonden nadat de Ontwerpbegroting was vastgesteld (Kamerstuk 27 925 nr. 612 d.d. 18 oktober 2019).

United Nations Multidimensional Integrated Stabilization Mission (MINUSMA)

De redeployment van een deel van het materieel via Dakar (Senegal) naar Nederland is afgerond. De rest van het materieel staat gereed voor verplaatsing. In 2020 zou het materieel van GAO (Mali) naar Dakar verplaatst worden, maar door de uitbraak van COVID-19 werd opnieuw de verplaatsing van het materiaal uitgesteld. Eind 2020 is een deel van het materieel weer gereed gemaakt voor verplaatsing van GAO (Mali) naar Dakar. Verwacht wordt dat het materieel in 2021 in Nederland is gearriveerd. De in 2020 geraamde transport- en herstelkosten zijn derhalve niet gerealiseerd.

European-led Maritime Awareness in the Strait of Hormuz (EMASOH-Agénor)

Besluitvorming over de deelname aan de missie EMASOH heeft plaatsgevonden nadat de Ontwerpbegroting 2020 was vastgesteld (Kamerstuk 29 521, nr. 398 d.d. 15 januari 2020). De uiteindelijke inzetduur was één maand korter dan geraamd.

Personeelszorg

In 2020 is besloten om de additionele uitgaven van personeelszorg, direct te relateren aan de uitzending, separaat in de begroting op te nemen. Het gaat hier om missieoverschrijdende uitgaven zoals bij thuisfrontactiviteiten, adaptie, e-welfare, en medailleuitreikingen.

Contributies

De bijdrage die door het SAC C-17 programma is afgeroepen, is zo’n € 7,5 miljoen lager dan in de MOU-afspraken is vastgelegd, voornamelijk als gevolg van gewijzigde betalingsafspraken.

Ontvangsten

In 2020 is voor HGIS € 6,2 miljoen ontvangen. Dit is € 4,8 miljoen meer dan initieel geraamd. Met name de ontvangsten van de Verenigde Naties (VN) voor de missie MINUSMA kennen een grillig betalingspatroon. De VN-ontvangsten bedroegen in 2020 ruim € 1,4 miljoen.

Toelichting Nationale Inzet

Tabel 4 Daadwerkelijke inzetten 2020 in aantallen

Soort inzet

Prognose

Realisatie

Explosieven opruiming

2200

2185

Explosieven opruiming Noordzee

30

60

Duikassistentie

15

4

Strafrechtelijke handhaving rechtsorde

10

63

Onderschepping luchtruim QRA

13

1

Handhaving openbare orde en veiligheid

40

19

Wet Veiligheidsregio

50

22

Militaire Steunverlening in het openbaar belang

20

7

Bijstand Caribische Gebied

43

14

Host Nation Support

2

   

COVID ‒ 19

  

Militaire steunverlening in het openbaar belang

107

Bijstand Caribisch gebied

7

Structurele nationale taken

Defensie voert structurele taken uit ten behoeve van civiele overheden. De financiële middelen van deze taken zijn opgenomen in de verschillende begrotingsartikelen van Defensie. Deze taken zijn vastgelegd in wet- of regelgeving, inclusief ministeriële besluiten, convenanten of arrangementen. Onder deze taken vallen de taken van de KMar, de Kustwacht in Nederland en het Caribisch gebied, luchtruimbewaking, de Bijzondere Bijstandseenheden en de Explosieven Opruimingsdienst Defensie.

Militaire bijstand en steunverlening (Financiering Nationale Inzet Krijgsmacht)

Defensie verleent militaire bijstand (MB) voor de handhaving van de openbare orde en veiligheid (HOOV) en voor de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde (SHRO). Deze bijstand wordt zowel door de KMar geleverd als door andere eenheden van Defensie. Daarnaast wordt bijstand verleend in geval van een ramp of crisis, of de vrees voor het ontstaan daarvan (Wet Veiligheidsregio). Verder kan een civiele autoriteit/Minister een beroep doen op militaire steunverlening in het openbaar belang (MSOB). Ook in het Caribische deel van het Koninkrijk worden door Defensie soortgelijke vormen van militaire bijstand en steunverlening verleend.

Tabel 5 Financiering Nationale Inzet Krijgsmacht (FNIK) (bedragen x € 1.000)
 

Realisatie

Begroting

Verschil

 

2020

2020

 

Uitgaven FNIK

   

- militaire bijstand en steunverlening regulier aanvragen

2.729

3.252

‒ 523

- militaire bijstand en steunverlening ihkv COVID-19 in NL

2.662

 

2.662

- harde bijstand en steunverlening ihkv COVID-19 in Caribische Gebied

9.850

 

9.850

- ARBO middelen thuiswerken ivm COVID-19

4.957

 

4.957

Totaal

20.198

3.252

16.946

COVID-19

Sinds maart 2020 ondersteunt Defensie het ministerie van VWS bij de bestrijding van de COVID-19 pandemie in de vorm van medische ondersteuning, staf- en planningscapaciteit voor diverse zorginstellingen en ondersteuning bij opzet en bemensing van teststraten. Tevens zijn diverse voedselbanken geholpen bij de distributie van levensmiddelen.

Vanaf eind april tot begin juli 2020 heeft Zr.Ms. Karel Doorman ondersteuning geleverd in het Caribisch gebied. Vanaf oktober levert Defensie grootschalige ondersteuning aan het Universitair Medisch Centrum in Utrecht ten behoeve van bovenregionale zorg.

Voor de COVID-19 gerelateerde inzetten is in 2020 een bedrag van € 18 miljoen aan artikel 1 Inzet (FNIK) toegevoegd. Dit bedrag maakt deel uit van de € 63 miljoen die het Kabinet beschikbaar heeft gesteld voor de inzet van Defensie in de strijd tegen COVID-19.

Host Nation Support (HNS)

HNS (gastlandsteun) is de militaire ondersteuning die door Nederland wordt geleverd aan bondgenootschappelijke eenheden en NAVO-organisaties die verblijven op of zich verplaatsen over Nederlands grondgebied. Dit is een nationale verplichting die ten grondslag ligt aan de NAVO en in verschillende MOU’s is vastgelegd.

Vanaf eind april tot begin juli 2020 heeft Defensie bijgedragen aan de redeployment van een Amerikaanse Combat Air Brigade vanuit Duitsland via Vliegbasis Eindhoven en Rotterdam terug naar de thuisbasis in de Verenigde Staten. Hierbij zijn 76 helikopters, 1.800 voertuigen en containers door de lucht en over de weg verplaatst.

Enkele voorbeelden van nationale taken en inzetten die Defensie in 2020 gedurende het hele jaar heeft uitgevoerd zijn:

  • In 2020 is verder invulling gegeven aan de gezamenlijke operationele voorbereidingen ten behoeve van inzet in het kader van terrorisme in Nederland (KMar/Defensie en Nationale Politie). De eerste batch (200 man) en één compagnie van het Bataljon Bewaken - Beveiligen staat op verzoek van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) op 6 uur notice to move (NTM). In 2020 is Defensie begonnen met het opleiden en certificeren van de infanteriepelotons die voor deze taak gereed worden gesteld. Gedurende het hele jaar hebben zoek- en observatieteams van Defensie regelmatig het civiele gezag ondersteund bij strafrechtelijke zaken of het handhaven van de openbare orde en veiligheid in diverse veiligheidsregio’s.

  • Gedurende de droogteperiode (maart-september) heeft Defensie een blushelikopter op notice to move staan. Deze bluscapaciteit is samen met genie- en bergingstanks ingezet bij twee grote heidebranden in de omgeving van Deurne en Roermond om de brandweer te ondersteunen. Hierbij zijn 132 vlieguren gemaakt. De additionele uitgaven bedroegen ruim € 1,3 miljoen.

  • Defensie heeft in 2020 op verzoek van burgemeesters op diverse locaties de Nationale Politie ondersteund teneinde de vrije doorgang van hulpverleners te garanderen tijdens de boerenprotesten. Voor deze (mobiele) blokkades is gebruik gemaakt van verzwaarde militaire transportmiddelen.

  • In het Caribische gebied heeft Defensie onder andere ondersteuning geleverd aan het Korps Politie Curaçao (KPC) bij het bewaken en beveiligen van vitale objecten/te beschermen belangen en het beteugelen van woelingen gedurende de onlusten op Curaçao.

  • In het kader van HNS hebben de DO'n sinds januari 2015 doorlopend wachtversterking geleverd aan het Allied Joint Force Command (JFC) in Brunssum. In mei 2020 is deze taak door de Defensie Bewakings- en Beveiligingsorganisatie (DBBO) overgenomen.

Aantal mensdagen

Het totaal aantal mensdagen in 2020 ten behoeve van nationale inzet bedroeg ruim 53.000. Hiervan waren ruim 15.300 mensdagen voor reguliere bijstandsoperaties, ruim 35.500 mensdagen voor het leveren van ondersteuning voor de COVID-19 crisis in Nederland en het Caribische deel van het Koninkrijk (exclusief de inzet van de Zr.Ms. Karel Doorman) en bijna 2.200 mensdagen voor HNS-operaties.

Licence