Budgettaire gevolgen van beleid
Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2) | |
|---|---|---|---|
Verplichtingen | 6.395.182 | 1.146.421 | 7.541.603 |
Uitgaven | 4.023.132 | ‒ 7.054 | 4.016.078 |
Waarvan juridisch verplicht | 100% | ||
12.01 Exploitatie | 8.022 | 1.917 | 9.939 |
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS | 8.022 | 1.917 | 9.939 |
12.02 Onderhoud en vernieuwing | 1.417.815 | 15.283 | 1.433.098 |
12.02.01 Onderhoud | 1.126.977 | 5.250 | 1.132.227 |
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS | 1.126.977 | 5.250 | 1.132.227 |
12.02.04 Vernieuwing | 290.838 | 10.033 | 300.871 |
12.03 Ontwikkeling | 745.431 | 41.642 | 787.073 |
12.03.01 Aanleg | 353.087 | 69.171 | 422.258 |
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS | 3.200 | 0 | 3.200 |
12.03.02 Planning en studies | 320.472 | 24.677 | 345.149 |
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS | 12.051 | 0 | 12.051 |
12.03.03 Optimalisering gebruik | 71.872 | ‒ 52.206 | 19.666 |
12.04 Geïntegreerde contractvormen/PPS | 1.009.128 | ‒ 84.797 | 924.331 |
12.06 Netwerkgebonden kosten HWN | 842.736 | 18.901 | 861.637 |
12.06.01 Apparaatkosten RWS | 705.648 | 14.842 | 720.490 |
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS | 705.648 | 14.842 | 720.490 |
12.06.02 Overige netwerkgebonden kosten | 137.088 | 4.059 | 141.147 |
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS | 137.088 | 4.059 | 141.147 |
Ontvangsten | 118.175 | 31.387 | 149.562 |
12.09 Ontvangsten | 118.175 | 31.387 | 149.562 |
Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget wordt bij tweede suppletoire begroting in totaal per saldo met € 1.146,4 miljoen verhoogd. Dit bedrag wordt met name verklaard door de volgende mutaties:
– Verplichtingensaldo 2025 Onderhoud en Vernieuwing (- € 78,0 miljoen): dit betreft hoofdzakelijk lagere verplichtingen op tunnelcontracten Zuid Holland (- € 49,0 miljoen) en lagere verplichtingen op Intelligente Wegkantsystemen (- € 30,6 miljoen). Daartegenover zijn er hogere verplichtingen op de Reservering Vervanging en Renovatie i.v.m. een correctie van de overboeking werkzaamheden instandhouding (€ 6,7 miljoen) en compensatie voor ongeplande kosten die voortkomen door de ingestelde grenscontroles aan de Duitse grens (€ 5,0 miljoen).
– Verplichtingensaldo 2025 Ontwikkeling (- € 386,1 miljoen):
op het hoofdproduct aanleg (- € 169,5 miljoen), op het hoofdproduct planning en studies (- € 186,4 miljoen) en op het hoofdproduct optimalisering gebruik (- € 30,2 miljoen) worden verplichtingen via het saldo naar latere jaren geschoven.
• Bij aanleg komt het voornamelijk door vertragingen bij projecten zoals Geluidsaneringsprogramma-weg (- € 65,8 miljoen) door een gebrek aan capaciteit. Reservering A27 Houten-Hooipolder (- € 45 miljoen), A7 Zuidelijk Ringweg Groningen (- € 38,8 miljoen) doordat het project bijna is afgerond en de totale afrekening in 2026 plaatsvindt, de N35 Wijthmen-Nijverdal (- € 13,8 miljoen) door capaciteitstekort en bij de A27 Houten-Hooipolder (- € 5,6 mln.) als gevolg van o.a. Fasveren an de Keizersveerbruggen.
• Bij planning en studies worden verplichtingen doorgeschoven met betrekking tot de impulsregeling Strategisch Plan Veiligheid (- € 124,2 miljoen), doorfietsroutes (- € 27,3 miljoen) en bij het Geluidsaneringsprogramma (- € 22,2 miljoen).
• Bij optimalisering worden o.a. Tijdelijke stimuleringsregeling slim, veilig, doelmatig en duurzaam gebruik van mobiliteitsinfrastructuur 2023-2027 (- € 26,3 miljoen) en Regeling Schoon Emissieloos Bouwen (- € 4,1 miljoen) doorgeschoven naar volgend jaar. Verder wordt het verplichtingenbudget verhoogd bij A2 Vonderen-Kerenheide (€ 77,1 miljoen) door het nemen van noodzakelijke maatregelen ten behoeve van een beschermde vleermuissoort en enkele tegenvallers door onder andere bodemsaneringen, bestrijding van ongewenste plant- en diersoorten en benodigd archeologisch onderzoek.
– Verplichtingensaldo 2025 Geïntegreerde contractvormen/PPS (€ 1.589,8 miljoen): dit komt voornamelijk omdat bij het project ViA15 (€ 1.681,1 miljoen) verplichtingenbudget is opgehoogd voor de financial close van het DBFM-contract. Bij DBFM-contracten wordt namelijk gedurende een periode van 20 tot 30 jaar een prestatie ingekocht van een privaat consortium. Hiertoe ontwerpt (D), bouwt (B), financiert (F) en onderhoudt (M) het betreffende consortium de infrastructuur. Specifiek is hiervoor via een Incidentele Suppletoire begroting (ISB) voor het project ViA15 voor zomer 2025 aanvullend verplichtingen- en kasbudget aangevraagd voor de contract-close van het DBFM-contract. Vanwege het langjarige karakter van een DBFM-contract is aanvullend verplichtingenbudget benodigd. Bij de A27 Houten-Hooipolder wordt het verplichtingenbudget doorgeschoven naar 2026 door een langere afrondingsperiode (- € 82,0 miljoen). Daarnaast wordt er bij het project A16 Rotterdam minder verplicht door wijzigingen waar rekening mee gehouden is lager uitvallen dan verwacht (- € 18,1 miljoen). Verder bij het project A9 zijn er bij Badhoevedorp-Holendrecht (SAA) vertragingen in de uitvoering (- € 13,3 miljoen). Voor Aflossing Tunnels wordt het verplichtingenbudget doorgeschoven om bij decharge met een opleveringsbesluit het terug te geven bij de restbudgetten (- € 10,3 miljoen). Verder is het verplichtingenbudget deels opgehoogd door de indexeringsclaim van diverse projecten (€ 19,2 miljoen) en de ViA15 om het DBFM contract volledig aan te kunnen gaan (€ 19,1 miljoen).
Het verplichtingensaldo wordt in 2026 aan de betreffende artikelonderdelen toegevoegd, zodat de omvang van de budgetten meerjarig ongewijzigd blijft.
Uitgaven
Het uitgavenbudget wordt bij tweede suppletoire begroting met in totaal € 7,1 miljoen verlaagd. Dit wordt met name veroorzaakt door de volgende mutaties:
12.01 Exploitatie
De verhoogde uitgaven op het artikelonderdeel exploitatie wordt veroorzaakt door kleine mutaties (€ 1,9 miljoen).
12.02 Onderhoud en vernieuwing
Dit artikelonderdeel wordt per saldo verhoogd met € 15,3 miljoen. Dit bedrag wordt met name verklaard door het saldo over 2025.
Saldo 2025
Op dit artikelonderdeel is sprake van lagere programma-uitgaven van circa € 9,9 miljoen. Er wordt € 19,9 miljoen overprogrammering ingezet in 2025, waardoor dit leidt tot hogere kasuitgaven van (€ 10 miljoen). De lagere kasuitgaven wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een lagere realisatie in 2025 op Vernieuwing en Vervanging (- € 21,9 miljoen). Tegenover het overschot staan hogere uitgaven bij Intelligente Wegkantsystemen (€ 8,2 miljoen) en bij de Tweede Coentunnel (€ 2,4 miljoen).
Het saldo wordt in 2026 aan dit artikelonderdeel toegevoegd, zodat de omvang van de budgetten meerjarig ongewijzigd blijft.
Overboeking grenscontroles Duitsland
Bij de grenscontroles RWS is een tegenvaller gemeld van € 5 miljoen, voortkomend uit maatregelen die nodig zijn door de ingestelde grenscontroles in Duitsland. De kosten worden gedekt uit de generieke investeringsruimte op artikel 11 van het MF.
12.03 Ontwikkeling
Dit artikelonderdeel wordt bij de tweede suppletoire begroting in totaal per saldo met € 41,6 miljoen verhoogd. Dit bedrag wordt met name verklaard door het saldo over 2025, overboekingen naar andere ministeries en overboekingen over artikelen.
Saldo 2025
Er is sprake van een lagere realisatie ten opzichte van de programmering van € 418,7 miljoen. Op dit artikelonderdeel is een overprogrammering opgenomen van € 383,1 miljoen in 2025. Daarmee zijn er lagere kasuitgaven van € 35,6 miljoen in 2025. De lagere kasuitgaven worden voornamelijk veroorzaakt door het saldo over 2025 van de volgende projecten in de aanlegfase, in de planning- en studiefase en bij optimalisering gebruik.
Aanlegfase (- € 95,4 miljoen)
– A7 Zuidelijke Ringweg Groningen fase 2 (- € 40,0 miljoen): Het project is bijna afgerond en betreft het verschuiven van het budget voor de afrekening in 2026.
– Meerjarenprogramma Geluidsanering (- € 33,4 miljoen): Er wordt een kasschuif ingezet naar volgend jaar grotendeels doordat er een gebrek is aan capaciteit en netwerkbeschikbaarheid.
– A1 Apeldoorn-Azelo (- € 13,3 miljoen): Dit budget is doorgeschoven vanwege een latere dechargemoment in 2026.
– N35 Wijthmen-Nijverdal (- € 9,5 miljoen): Door capaciteitstekort en nog geen besluit Raad van State zijn er dit jaar weinig werkzaamheden uitgevoerd.
– A2 Vonderen-Kerensheide (€ 20,1 miljoen): Dit betreft een budgetverhoging vanwege aanvullende scope van de vooropdracht.
– Schiphol-Amsterdam-Almere (SAA) (€ 44,6 miljoen): Dit betreft een versnelling door overeenstemming met de aannemen over o.a. brandwerendheid, de Schipholbrug en excessieve prijsstijgingen. Ook wordt er in 2025 meer uitbestendingen gedaan bij ingenieurbureau's.
– Verder zijn er overige mutaties die optellen tot ‒ € 63,9 miljoen.
Planning- en studiefase (- € 270,4 miljoen)
– Regeling impuls SPV (- € 122,1 miljoen): Vanwege de tijd in het jaar, de looptijd van het aanvraagtijdvak, de beoordeling van de aanvragen en de uitbetalingen is het onze verwachting dat het proces echter dit jaar niet meer worden afgerond.
– N65 Vught – Haaren en Programma Geluidsanering (- € 94,6 miljoen): Bij de specifieke uitkering voor N65 Vught-Haaren komt circa € 94 miljoen aan ontvangsten binnen dat gedesaldeerd wordt naar het budget van de projecten N65 (- € 83,5 miljoen) en Geluidsanering (- € 11,4 miljoen) wordt doorgeschoven naar 2026
– Realisatie Vrachtwagenheffing (- € 21,0 miljoen): Een groot deel van het budget dat gereserveerd was om onverwachte kosten te dekken is niet tot uitputting gekomen. Verder vindt een deel van de werkzaamheden in het kader van meten en verbeteren van CO2 volgend jaar plaats.
Het budget blijft beschikbaar voor de realisatiefase van het programma.
– Exploitatie Programma Tol A24 Blankenburgverbinding (- € 15,1 miljoen): Enerzijds bestaat deze uit terugontvangsten van de uitvoeringsorganisaties over 2024. Daarnaast is voor de rest van het bedrag de verwachting dat de uitvoeringsorganisaties in 2025 minder zullen uitgeven dan in eerste instantie was geoffreerd, vandaar de doorschuiving van deze kosten.
– Verder zijn er overige mutaties die optellen tot € 17,6 miljoen.
Optimalisering gebruik (- € 52,9 miljoen)
– Regeling Schoon Emmissieloos Bouwen (- € 23,9 miljoen): De verwachting is dat medeoverheden volgend jaar meer aanbestedingen zullen doen met gebruikt van emissieloze machines waarbij het budget naar volgend jaar schuift.
– Regeling Slim Veilig Mobiliteit (- € 28,5 miljoen): Er zijn minder BO MIRT afspraken gemaakt eind 2024 met als gevolg dat er minder aanvragen in 2025 zijn ontvangen.
Het saldo wordt in 2025 aan dit artikelonderdeel toegevoegd, zodat de omvang van de budgetten meerjarig ongewijzigd blijft.
Overboeking over artikelen
Dit betreft overboekingen binnen artikel 12 MF en tussen andere artikelen van in totaal € 7,3 miljoen en wordt voornamelijk vooroorzaakt door meevallers op Programma Aansluitingen (- € 3,5 miljoen) en de A15 Papendrecht-Sliedrecht (- € 3,3 miljoen). Eerder is een conservatieve inschatting gedaan over een aantal tegenvallers. Deze onzekerheden hebben zich niet voorgedaan.
Overboekingen naar andere ministeries
Dit betreft overboekingen van het MF naar andere ministeries van in totaal € 27,0 miljoen. Het gaat hoofdzakelijk om overboekingen naar het BTW-compensatiefonds.
Bijdrage derden
Dit betreft overboekingen van derden naar het MF van in totaal € 111,9 miljoen. Het gaat voornamelijk over de eindafrekeningen van de speciefieke uitkering voor de N65 Vught-Haaren conform SiSa verantwoordingen (€ 83,5 miljoen) van de RWD en CJIB voor het programma Vrachtwagenheffing vorig jaar (€ 11,5 miljoen).
Overboekingen naar HXII
Dit betreft overboekingen van het MF naar HXII van in totaal € 3,9 miljoen. Het gaat hoofdzakelijk om het terugboeken van MF middelen voor de specifieke uitkering Schoon en Emmissieloos bouwen vanuit HXII naar MF conform afspraak (€ 3,9 miljoen).
12.04 Geïntegreerde contractvormen/PPS
Dit artikelonderdeel wordt verlaagd met € 84,8 miljoen. Dit bedrag wordt verklaard door het saldo over 2025.
Saldo 2025
Op dit artikelonderdeel is sprake van een verlaging van het budget waarbij € 86,2 miljoen aan saldo naar 2026 wordt geschoven. Dit komt met name door de volgende mutaties:
– A15 Maasvlakte-Vaanplein (- € 49,6 miljoen): Vertraging in het project werd veroorzaakt door onvoldoende slots voor werkzaamheden stiller asfalt.
– A24 Blankenburgverbinding (- € 36,3 miljoen): Dit betreft een wijziging in aannemerskosten die doorschuift naar 2026. Het project bevindt zich in de afrondingsfase.
– A12 Lunetten-Veenendaal (- €12,5 miljoen): De prognose is herijkt waarbij diverse onderhoudersopdrachten van 2025 naar 2026 zijn verschoven.
– Aflossing Tunnels (- € 10,7 miljoen): De prognoses zijn de voorgaande jaren te hoog ingeschat waardoor er budget doorschuift naar 2026.
– SAA A9 Badhoevendorp-Holendrecht (- € 8,7 miljoen): Er zijn vertragingen geconstateert waardoor de deeloplevering West (Schipholbrug) wordt doorgeschoven.
– A16 Rotterdam (- € 5,4 miljoen): Door lagere uitgaven op inhuur en uitbesteding schuift het niet-DBFM budget door naar latere jaren.
– A27 Houten-Hooipolder (€ 44,4 miljoen): Vooruitlopend op de start van de realisatie zijn een aantal ‘no-regret’ maatregelen aangegaan, waarbij middelen uit latere jaren naar 2025 geschoven zijn om dit te bekostigen.
Het saldo wordt in 2026 aan dit artikelonderdeel toegevoegd, zodat de omvang van de budgetten meerjarig ongewijzigd blijft.
12.06 Netwerkgebonden kosten HWN
De verhoogde uitgaven op het artikelonderdeel netwerkgebonden kosten HWN worden veroorzaakt door overboekingen naar Rijkswaterstaat en diverse kleine mutaties (€ 18,9 miljoen). Er wordt € 9,8 miljoen vanuit artikel 11 overgeboekt voor de apparaatskosten van RWS, om de dotatie van RWS aan de verlofreservering in 2025 volledig te dekken.
12.09 Ontvangsten
Het ontvangstenbudget wordt bij de 2e suppletoire begroting in totaal per saldo met € 31,4 miljoen verhoogd. Dit bedrag wordt met name verklaard door het saldo over 2025.
Saldo 2025
De ontvangsten worden in 2025 verlaagd met € 81,9 miljoen door o.a. Tolheffing Blankenburgverbinding door lagere tolheffing dan eerder geraamd (- € 49,7 miljoen) en vermindering van de ontvangsten bij A1/6/9 Schiphol-Amsterdam-Almere (- € 31,0 miljoen).
Het saldo wordt in 2026 aan dit artikelonderdeel toegevoegd, zodat de omvang van de budgetten meerjarig ongewijzigd blijft.
Bijdragen derden
De ontvangsten zijn in 2025 verhoogd met € 113,2 miljoen door o.a. diverse ontvangsten planning en studie m.b.t. het project N65 Vught – Haaren conform SiSa verantwoording (€ 94,3 miljoen), terugontvangsten van de uitvoeringsorganisaties voor de tijdelijke tolheffing op de Blankenburgverbinding (€ 12,4 miljoen).