Base description which applies to whole site
+Toon begrotingsfasen

3.4 Beleidsartikel 4 Een doelmatige energievoorziening en beperking van de klimaatverandering

Tabel 16 Budgettaire gevolgen van beleid art. 4 Een doelmatige energievoorziening en beperking van de klimaatverandering (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 

Ontwerpbegroting 2021 (1)

Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB's (2)

Vastgestelde begroting 2021 (3) = (1) + (2)

Mutaties 1e suppletoire begroting (4)

Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)

Mutatie 2022

Mutatie 2023

Mutatie 2024

Mutatie 2025

Verplichtingen

6.077.587

63.000

6.140.587

491.643

6.632.230

‒ 928

‒ 814

‒ 814

‒ 814

          

Uitgaven

3.373.090

4.400

3.377.490

540.464

3.917.954

73.153

55.507

14.719

6.501

          

Subsidies (regelingen)

3.031.902

4.400

3.036.302

515.872

3.552.174

73.571

55.811

15.023

6.805

Missiegedraven Onderzoek Ontwikkeling en Innovatie (MOOI)

49.470

 

49.470

6.017

55.487

8.212

9.615

7.843

5.035

Hernieuwbare Energietransitie (HER+)

47.440

 

47.440

‒ 13.460

33.980

    

Energie-efficiency

2.368

 

2.368

‒ 292

2.076

    

Green Deals

500

 

500

1.870

2.370

    

Demonstratieregeling Klimaat- en Energie-innovatie (DEI+)

67.232

 

67.232

12.083

79.315

34.669

18.006

16.690

7.280

Subsidieregeling Duurzame Scheepsbouw (SDS)

4.941

 

4.941

1.525

6.466

    

Projecten Klimaat en Energieakkoord

4.491

 

4.491

‒ 679

3.812

‒ 510

‒ 510

‒ 510

‒ 510

MEP

0

 

0

 

0

    

SDE

663.831

 

663.831

 

663.831

    

SDE+

1.830.414

 

1.830.414

441.673

2.272.087

    

Aardwarmte

15.000

 

15.000

 

15.000

    

ISDE-regeling

130.000

 

130.000

24.000

154.000

    

Compensatie Energie-intensieve bedrijven (ETS)

179.000

 

179.000

542

179.542

    

Carbon Capture and Storage (CCS)

4.380

 

4.380

480

4.860

1.200

1.200

1.000

 

Subidieregeling Energiebesparing en duurzame energie sportaccommodaties (EDS)

0

 

0

 

0

    

Hoge Flux Reactor

6.401

 

6.401

 

6.401

    

Elektrisch rijden

0

 

0

5

5

    

Caribisch Nederland

12.844

 

12.844

11.817

24.661

    

Overige subsidies

5.625

 

5.625

35.291

40.916

50.000

37.500

  

Maatregelen voor CO2-reductie

0

 

0

 

0

    

Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE)

2.965

4.400

7.365

 

7.365

    

Nationale co-financiering EU Innovation Fund

5.000

 

5.000

‒ 5.000

0

‒ 20.000

‒ 10.000

‒ 10.000

‒ 5.000

          

Leningen

5.000

0

5.000

0

5.000

0

0

0

0

Lening EBN

5.000

 

5.000

 

5.000

    
          

Garanties

600

0

600

0

600

0

0

0

0

Verliesdeclaratie aardwarmte

600

 

600

 

600

    
          

Opdrachten

11.234

0

11.234

‒ 683

10.551

‒ 114

0

0

0

Onderzoek mijnbouwbodembeweging

1.720

 

1.720

1.397

3.117

‒ 34

   

SodM onderzoek

2.025

 

2.025

2.025

    

Joint Implementation

 

    

Uitvoeringsagenda Klimaat

623

 

623

‒ 81

542

    

Klimaat mondiaal

327

 

327

404

731

    

Onderzoek en opdrachten

6.539

 

6.539

‒ 2.403

4.136

‒ 80

   
          

Bijdrage aan agentschappen

76.498

0

76.498

5.446

81.944

‒ 504

‒ 504

‒ 504

‒ 504

Bijdrage aan RVO.nl

56.861

 

56.861

7.482

64.343

‒ 1.229

‒ 1.229

‒ 1.229

‒ 1.229

Bijdrage aan Agentschap Telecom

4.820

 

4.820

4.820

    

Bijdrage aan NEa

7.194

 

7.194

920

8.114

725

725

725

725

Bijdrage aan KNMI

1.239

 

1.239

781

2.020

    

Bijdrage aan NVWA

867

 

867

867

    

Bijdrage aan RIVM

1.565

 

1.565

‒ 1.565

0

    

Bijdrage aan RWS

3.952

 

3.952

‒ 2.172

1.780

    
          

Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s

142.567

0

142.567

2.582

145.149

200

200

200

200

Doorsluis COVA-heffing

111.000

 

111.000

111.000

    

TNO kerndepartement

29.875

 

29.875

2.582

32.457

200

200

200

200

TNO-SodM

1.692

 

1.692

 

1.692

    
          

Bijdrage aan medeoverheden

27.579

0

27.579

‒ 7.579

20.000

0

0

0

0

Uitkoopregeling

27.579

 

27.579

‒ 7.579

20.000

    
          

Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties

10.377

0

10.377

25.052

35.429

0

0

0

0

Bijdrage aan Nuclear Research Group (NRG)

8.793

 

8.793

24.695

33.488

    

Internationale contributies

1.584

 

1.584

357

1.941

    
          

Stortingen begrotingsreserve

67.333

0

67.333

‒ 226

67.107

0

0

0

0

Storting in begrotingsreserve duurzame energie

66.333

 

66.333

 

66.333

    

Storting begrotingsreserve maatregelen voor CO2-reductie

0

 

0

 

0

    

Storting in begrotingsreserve aardwarmte

1.000

 

1.000

‒ 226

774

    
          
          

Ontvangsten

3.379.371

4.400

3.383.771

454.324

3.838.095

0

0

0

0

Ontvangsten COVA

111.000

 

111.000

 

111.000

    

Opbrengst heffing ODE (SDE+)

2.648.000

 

2.648.000

 

2.648.000

    

Ontvangsten zoutwinning

2.511

 

2.511

 

2.511

    

Onttrekking reserve Duurzame Energie

235.680

4.400

240.080

447.891

687.971

    

ETS-ontvangsten

370.000

 

370.000

 

370.000

    

Onttrekking begrotingsreserve maatregelen voor CO2-reductie

0

 

0

 

0

    

Diverse ontvangsten

12.180

 

12.180

6.433

18.613

    
Tabel 17 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 

Ontwerpbegroting 2021 (1)

Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB's (2)

Vastgestelde begroting 2021 (3) = (1) + (2)

Mutaties 1e suppletoire begroting (4)

Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)

Mutatie 2022

Mutatie 2023

Mutatie 2024

Mutatie 2025

Verplichtingen

6.077.587

63.000

6.140.587

491.643

6.632.230

‒ 928

‒ 814

‒ 814

‒ 814

waarvan garantieverplichtingen

66.600

0

66.600

0

66.600

0

0

0

0

waarvan overige verplichtingen

6.010.987

63.000

6.073.987

491.643

6.565.630

‒ 928

‒ 814

‒ 814

‒ 814

Budgetflexibiliteit

De oorspronkelijke budgetflexibiliteit in de Ontwerpbegroting 2021 was ongeveer 13%, ofwel 87% van het beschikbare kasbudget was al juridisch verplicht. Bij de 1e suppletoire begroting wordt in totaal ruim € 540 mln aan artikel 4 toegevoegd. Hiervan is circa € 222 mln bedoeld om de hogere subsidiebetalingen op basis van de SDE en de SDE+ te kunnen bekostigen. Het restant van het toegeveogde bedrag (€ 318 mln) is daarmee nog niet juridisch verplicht. Daar staat tegenover dat naar schatting tot 1 mei voor ongeveer € 40 mln aan nieuwe verplichingen zijn aangegaan die ten laste van het kasbudget 2021 komen. Daarmee is per saldo zo'n 278 mln toegevoegd die niet juridisch verplicht is, waardoor het percentage juridisch verplicht met 5% daalt naar zo'n 82%.

Toelichting

Verplichtingen

Het verplichtingenbudget wordt per saldo met € 491,6 mln opgehoogd. Dit heeft een groot aantal oorzaken. De belangrijkste ophogingen zijn de volgende:

  • € 39,9 mln is toegevoegd aan het MOOI-budget door bijdragen vanuit artikel 2 aan de TSE (€ 8,4 mln) en vanuit de BZK-begroting aan de MOOI-Gebouwde Omgeving (€ 31,5 mln).

  • € 42,6 mln is toegevoegd aan het DEI+-budget door overheveling van bijdragen vanuit artikel 2 van de EZK-begroting (€ 33,6 mln) en vanuit de BZK-begroting (€ 9 mln).

  • € 24,7 mln is toegevoegd aan het voor de Nucleair Research Group (NRG) beschikbare budget ter financiering van de extra kosten die NRG moet maken voor de verwerking en de afvoer van historisch nucleair afval en de ontmanteling van gebouwen.

  • € 122,5 mln is toegevoegd ten behoeve van de financiering van het WarmtelinQ-project (warmtenet van de Gasunie tussen Rotterdamse haven en Delft, Den Haag en Leiden).

  • € 10,4 mln is toegevoegd voor de benodigde kapitaalstorting voor de oprichting van de beleidsdeelneming Bonaire Brandstof Terminals B.V. onder het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

  • € 238,8 mln is toegevoegd aan het SDE+-budget als reservering voor nog te nemen maatregelen rond de sluiting en productiebeperking van kolencentrales.

  • € 24 mln is overgeheveld vanuit de BZK-begroting ter ophoging van het ISDE-budget, specifiek ter subsidiëring van de aansluiting van particuliere woningen op een warmtenet.

Tegenover deze ophogingen staat ook een verlaging, namelijk een overheveling van € 17,9 mln naar de IenW-begroting ter dekking van de apparaats- en programmauitgaven die RWS over 2020 heeft gemaakt voor het Maritiem Informatievoorzieningen Servicepunt (MIVSP).

Uitgaven

Subsidies

Missiegedreven Onderzoek Ontwikkeling en Innovatie (MOOI)

BZK draagt € 5,7 mln bij ter financiering van de kasuitgaven voor de openstelling van de MOOI (Gebouwde Omgeving) in 2021. Daarnaast wordt € 0,3 mln overgeheveld van beleidartikel 2 naar beleidsartikel 4 voor de kasuitgaven van de openstelling van de TSE-Industrie in 2021. Zie ook de toelichting bij de verplichtingen. Ook de mutaties in de jaren 2022 e.v. hebben te maken met de kasgevolgen van de bijdragen vanuit de BZK-begroting en artikel 2 aan de openstelling van de MOOI en TSE in 2021.

Hernieuwbare Energietransitie (HER+)

Op het budget van de HER+ worden fors minder betallingen (€ 13,5 mln) verwacht dan begroot, omdat op de openstelling 2020 minder beschikkingen zijn afgegeven dan begroot. De meevaller wordt ingezet ter dekking van de tekorten op het SDE+-budget (zie toelichting bij SDE+).

Demonstratieregeling Klimaat en Energie-Innovatie (DEI+)

Het uitgavenbudget van de DEI+ wordt in totaal met € 12,1 mln opgehoogd. Hiervan heeft € 6,7 mln betrekking op de bijdrage vanuit artikel 2 en € 0,4 mln op de bijdrage vanuit de BZK-begroting aan de openstelling van de DEI+ in 2021 (zie ook de toelichting bij de verplichtingen). Daarnaast zijn de kasuitgaven voor de cofinanciering van het EU Innovation Fund toegevoegd aan het DEI+-budget (€ 5 mln). Ook de uitgavenmutaties in de jaren 2022 en verder hebben te maken met deze ophogingen van het verplichtingenbudget van de DEI+.

SDE+

Het SDE+-uitgavenbudget is opgehoogd omdat er voor het eerst, door de lage energieprijzen en daarmee door de hogere subsidie-uitgaven voor de SDE+, sprake is van een tekort van ruim € 222 mln op de kasuitgaven op lopende SDE+-subsidies. Daarnaast is bijna € 239 mln toegevoegd aan het SDE+-budget voor nog te nemen maatregelen rond de sluiting en productiebeperking van kolencentrales (zie bij verplichtingen). Het totale tekort op het SDE+-budget van € 461 mln wordt gedekt door een onttrekking aan de reserve duurzame energie van circa € 448 mln en door overheveling van circa € 13 mln uit het HER+-budget. Uit het opgehoogde SDE+-budget is € 17,9 mln overgeheveld naar de IenW-begroting voor uitgaven van het Maritiem Informatievoorzieningen Servicepunt (MIVSP) in 2020 en € 1,4 mln naar het RVO-uitvoeringsbudget ter dekking van de hogere uitvoeringskosten van de SDE+ en de ISDE: per saldo is hierdoor het SDE+-budget opgehoogd met € 441,7 mln.

ISDE-regeling

Het Ministerie van BZK hevelt € 24 mln over naar het ISDE-budget voor de subsidiering van de aansluiting van particuliere koopwoningen op een warmtenet.

Caribisch Nederland

Aan het budget voor Caribisch Nederland is € 10,4 mln toegevoegd voor de oprichting van de beleidsdeelneming Bonaire Brandstof Terminals B.V. onder het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Overige subsidies

Voor een investering in het warmtetransportnetwerk (WarmtelinQ) tussen Rotterdam en Den Haag, plus een aftakking naar de regio Leiden (WarmtelinQ+), wordt in 2021 € 35 mln, in 2022 € 50 mln en in 2023 € 37,5 mln beschikbaar gesteld. De dekking bestaat uit de middelen die op de aanvullende post bij het Ministerie van Financiën gereserveerd stonden voor bovenregionale warmtenetten en interne meevallers op de EZK-begroting.

Nationale co-financiering EU Innovation fund

De € 50 mln die beschikbaar is gekomen als cofinanciering op het Innovation Fund zullen via de DEI+ worden besteed: daarom worden de middelen hiervoor in zijn geheel (2021 tot en met 2025) verschoven naar het DEI+-budget.

Bijdrage aan agentschappen

Bijdrage aan RVO.nl

Voor de uitvoeringskosten in 2020 heeft RVO circa € 3,8 mln te veel aan voorschot ontvangen . Dit bedrag wordt ingezet om de tekorten op de uitvoeringskosten in 2021 te financieren. Daarnaast wordt circa € 1,5 mln toegevoegd aan het RVO-budget voor de uitvoeringskosten van de beleidsmiddelen die het Ministerie van BZK overhevelt voor de regelingen MOOI en DEI+ en wordt er vanuit beleidsartikel 2 € 1,1 mln beschikbaar gesteld voor de uitvoeringskosten van de DEI+ en de TSE-Industrie. Vanuit het SDE+-budget wordt ruim € 1,4 mln toegevoegd om de toegenomen uitvoeringskosten voor de SDE+ en de ISDE te dekken. Hiertegenover staat een overheveling van zo'n € 0,5 mln naar het RVO-uitvoeringsbudget van artikel 2 om de kosten die RVO daar maakt voor de uitvoering van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) te dekken.

Bijdrage aan medeoverheden

Uitkoopregeling

Op het budget van de Uitkoopregeling, bedoeld om eigenaren van woningen die loodrecht onder hoogspanningslijnen liggen uit te kunnen kopen, verwacht RVO.nl in 2021 bijna € 7,6 mln minder uit te geven dan begroot. De meevaller wordt ingezet om diverse tegenvallers op artikel 4 te dekken.

Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties

Bijdrage aan Nuclear Research Group (NRG)

Voor het verwerken en afvoeren van het radioactief afval en de ontmanteling van gebouwen bij NRG in Petten is in totaal € 24,7 mln meer nodig dan begroot. Belangrijkste oorzaken van de kostenstijgingen zijn: een verbeterde bottom-up risicoanalyse van de afvalstromen en een uitgebreidere evaluatie van de ontmantelingskosten door een onafhankelijk bureau. Beide hebben geleid tot een beter inzicht in de verwachte kosten, zij het dat die wel hoger uitvallen. Daarnaast stijgen de ontmantelingskosten, met name door een hogere inschatting van benodigde manuren. Inclusief deze recente kostenstijging van € 24,7 mln komt de totale Radioactive Waste Management Programme (RWMP) voorziening thans uit op € 236 mln. Dit is op basis van een evaluatie1 die NRG periodiek uitvoert.

Ontvangsten

Onttrekking begrotingsreserve duurzame energie

Aan de begrotingsreserve duurzame energie wordt in totaal bijna € 448 mln meer onttrokken dan oorspronkelijk begroot, deels om de tekorten op de uitfinanciering van lopende SDE+-subsidies als gevolg van de lage energieprijzen te dekken, deels om middelen beschikbaar te maken voor het nemen van kolenmaatregelen (sluiting en/of beperking van productie van kolencentrales). Zie ook de telichting bij SDE+.

Diverse ontvangsten

In 2021 wordt circa € 6,4 mln aan extra ontvangsten verwacht, deels door terugbetaling op een eerder afgegeven lening, deels door terugbetaling door RVO.nl van te veel ontvangen voorschotten op de uitvoeringskosten in 2020.

Toelichting op de Begrotingsreserves

Tabel 18 Begrotingsreserve Duurzame energie (bedragen x € 1.000)

Stand 1/1/2021

4.172.783

+ Geraamde storting

66.333

– Geraamde onttrekking

‒ 687.971

Stand (raming) per 31/12/2021

3.551.145

De begrotingsreserve voor duurzame energie is bestemd voor onbesteed gebleven middelen als gevolg van vertraging bij of het niet doorgaan van projecten waaraan subsidie is toegekend op basis van de MEP, de SDE, de SDE+, de HER of de ISDE. Via de reserve blijven deze middelen ook in de toekomst beschikbaar voor het stimuleren van hernieuwbare energieproductie of CO2-reductie. In 2021 zal op basis van de huidige inzichten naar verwachting zo’n € 66,3 mln aan (kas)middelen in de begrotingsreserve gestort worden als eerste terugstorting van de in totaal € 398 mln die in de periode 2015-2020 tijdelijk aan de reserve was onttrokken (zie hiervoor onder meer het antwoord op vraag 5 en 6 in Kamerstuk 34 210 XIII, nr. 4, blz. 5–7).

De verwachte onttrekking van bijna € 688 mln betreft:

  • Toevoeging aan het SDE+-budget om de tekorten op de uitfinanciering van lopende SDE+-beschikkingen te dekken en om middelen beschikbaar te krijgen voor het nemen van kolenmaatregelen (zie toelichting bij 'onttrekking begrotingsreserve duurzame energie'),

  • € 236 mln die onttrokken wordt als bijdrage van het Ministerie van EZK aan de financiering van additionele Urgenda-maatregelen.

  • € 4 mln die onttrokken wordt ter financiering van de ophoging van het budget van de Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE, voorheen Postcoderoosregeling).

Tabel 19 Begrotingsreserve Aardwarmte (bedragen x € 1.000)

Stand 1/1/2021

17.499

+ Geraamde storting

774

– Geraamde onttrekking

‒ 680

Stand (raming) per 31/12/2021

17.593

De begrotingsreserve voor de garantieregeling Aardwarmte is bedoeld om het budget voor het mogelijk uitbetalen van verliesdeclaraties meerjarig in te kunnen zetten en een eventuele mismatch in de tijd tussen inkomsten (premies) en uitgaven (verliesdeclaraties) op te vangen. Om gebruik te kunnen maken van de garantieregeling Aardwarmte betalen marktpartijen een kostendekkende premie aan de uitvoerder van de regeling (RVO.nl) die wordt gestort in de begrotingsreserve. De uit te betalen verliesdeclaraties worden onttrokken aan de reserve.

Tabel 20 Begrotingsreserve aan NRG verstrekte leningen (bedragen x € 1.000)

Stand 1/1/2021

6.600

+ Geraamde storting

 

– Geraamde onttrekking

 

Stand (raming) per 31/12/2021

6.600

De middelen in de begrotingsreserve risicopremie ECN/NRG zullen worden aangesproken als ECN – al dan niet tijdelijk – (gedeeltelijk) niet kan voldoen aan de terugbetalingsverplichtingen volgens de afgesloten leningsovereenkomst.

De begrotingsreserve maatregelen voor CO2-reductie is, conform afspraak, eind 2020 geheel leeggeboekt en opgeheven.

Licence